İlk Derece Mahkemesi 2020/147 E. 2026/28 K.

T.C. ......1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/147 Esas - 2026/28 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2020/147 Esas KARAR NO : 2026/28

..........X..........X ........X......X......X. .X.........X..........X .....X..........X.......... ......X................X

DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/03/2020 KARAR TARİHİ : 15/01/2026 KARAR Y. TARİHİ : 24/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: ASIL DAVA İDDİA: Davacı vekili 02.03.2020 tarihli talep dilekçesi ile özetle; müvekkili ....... Kerestecilik Hayvancılık Süt İnşaat Nakliyat İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin büyük ve küçük baş hayvan alım-satımı, ithalatı ve ihracatı, ticareti hususunda tecrübe kazanmış bir şirket olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu olaya kadar idareler ile yapmış olduğu sözleşmelerde hiçbir problem yaşamadığını ve yaşatmadığını, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün, Genç Çiftçi Projesi kapsamında piyasadan satın alınıp, genç çiftçilere dağıtılacak büyük ve küçük baş hayvanların birim fiyatlarının belirlenmesi için bir komisyon kurduğunu ve komisyon tarafından belirlenen fiyattan müvekkili şirket dahil 10 farklı şirketten yurtiçi hayvan alımı gerçekleştirildiğini, müvekkili ....... Kerestecilik Hayvancılık Süt İnşaat Nakliyat İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü arasında 09.07.2018 tarihli Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi ve 09.07.2018 tarihli Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketin her iki sözleşme kapsamında taahhüt ettiği büyük ve küçük baş hayvanları teslim ettiğini, sözleşme dahilinde üzerine düşen edimlerin hepsini yerine getirdiğini, sözleşme konusu hayvanların tamamının tüm yasal prosedürler gerçekleştikten sonra genç çiftçiye teslim edildiğini, ......... tarafından sözleşme gereğince müvekkili şirketin alacağının da hesaplandığını, sözleşme gereğince teslim edilen hayvanlardan kusurlu bulunanların sözleşmelerin 32. maddesinde yer bulan kabulden sonraki garanti kapsamındaki değişimi için idarece yapılan taleplerin de müvekkili firma tarafından sonradan karşılandığını, müvekkili şirketin sözleşmeler kapsamında taahhüt ettiği hayvanları teslim edip, edimini eksiksiz ifa etmesine rağmen, ......... 08.10.2019 tarihli ve E.2019.46.208251 sayılı yazısında imzalanan her iki sözleşmenin feshedildiğini, iki sözleşmede belirlenen teminatın irat kaydedildiğini, müvekkili şirketin 4735 sayılı Kanunun 26. maddesi hükümleri gereğince 2 yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanacağının ifade edildiğini, sözleşmelerin 27. maddesine göre fesih işleminin yapılabilmesi için müvekkili şirketin en az bir veya birden fazla yasak fiil veya davranışının bulunmasının gerektiğini, halbuki müvekkili şirketin sözleşmelerin feshini gerektiren hiçbir yasak fiil veya davranışı olmadığını, .........'in sözleşmenin feshi aşamasında feshi gerektiren müvekkili şirketin fiil veya davranışının ne olduğunu açıklayamadığını, bunu işlemin gerekçesi olarak gösteremediğini, dava konusu sözleşmenin feshi işleminin kabul edilebilir bir dayanağı veya haklı gerekçesi bulunmadığını, müvekkili şirketin sözleşmelerden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini eksiksiz tamamlamasına ve sözleşmelerin de artık geçerliliğinin kalmamasına rağmen sözleşmelerin feshi ile teminatların gelir kaydedilmesinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin geçerliliğinin kalmamasının feshedilebilecek geçerli bir sözleşmenin olmaması nedeniyle de fesih işleminin haksız ve kötü niyetli olduğunu, .........'in fesih yazısında fesih gerekçesi olarak ..... Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosunun 06.09.2019 tarihli yazısını göstermiş olmasına rağmen, bu yazıda talep edilen hususları yerine getirmeden sözleşmeleri feshettiğini, bu yönüyle de fesih işleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, ..... Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosu'nun .........'den sözleşmenin feshini talep etmediğini, taraflarınca kabul edilmemekle birlikte bir an olsun böyle olduğu kabul edilse dahi, savcılığın .........'in herhangi bir karar makamı olmamasının fesih hususunda yetkisinin bulunmaması sebebiyle de fesih işleminin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, .........'in fesih yazısında fesih gerekçesi olarak ..... cumhuriyet başsavcılığı Hazırlık Bürosunun 06.09.2019 tarihli yazısını göstermiş olmasına rağmen, savcılığın yazısında da müvekkili şirketin yasak fiil ve davranışının ne olduğunun belirtilmediğini, bu hususta bir tespite yer verilmemiş olması sebebiyle de bu yazıya dayalı yapılan fesih işleminin haksız olduğunu, taraflarınca kabul edilmemekle birlikte bir an olsun sözleşmelerin feshinin haklı olduğu kabul edilse dahi taraflar arasındaki sözleşmelerde sözleşmenin feshi halinde davalı .........'in teminatları gelir kaydetmesine izin veren bir düzenleme de bulunmadığını, bu yönüyle teminatların gelir kaydedilmesi işleminin de haksız olduğunu, davalı .........'in müvekkili şirket tarafından verilen teminat mektuplarını gerçek anlamda da gelir kaydetmediğini, bu teminat mektuplarını müvekkiline iade ederek bedelleri kadar bir tutarı müvekkili şirketin davalıdan alacağından mahsup ettiğini ancak davalının teminat bedelleri ve güncelleme farklarını gerekçe göstererek müvekkili şirketin alacağından yaptığı mahsubun da haklı bir hukuki dayanağı bulunmadığını beyanla, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ile müvekkili ....... Kerestecilik Hayvancılık Süt İnşaat Nakliyat İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan 09.07.2018 tarihli Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi ile 09.07.2018 tarihli Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi'nin feshinin haksız fesih niteliğinde olduğunun tespitine, haksız fesih ve sözleşmeye aykırılık nedeni ile müvekkili şirketin uğramış olduğu zararlar sebebiyle fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın en yüksek ticari temerrüt faizi (avans faizi) ile davalıdan tahsili ve müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı, Mahkememizin 23/06/2020 tarihli duruşmasının 1 sayılı ara kararına göre davacı vekiline HMK 31 kapsamında dava dilekçesindeki zarar kalemlerini somutlaştırması ve açıklaması için verilen 2 haftalık kesin süreye göre 08.07.2020 tarihli dilekçe sunduğu, mahkememizin 06.10.2020 tarihli duruşmasının 3 sayılı ara kararına göre davacı vekiline HMK 31 kapsamında dava dilekçesinde yapmış olduğu 10.000,00-TL'lik talebin kalem kalem miktarları belirtilmek ve dava dilekçesindeki miktar ile sınırlı kalmak kaydıyla açıklamak için verilen 2 hafta kesin süreye göre 12.10.2020 tarihli dilekçe sunduğu, Mahkememizin 10.11.2020 tarihli duruşmasının 4 sayılı ara kararı gereğince davacı vekiline 10.000,00-TL dava değerinin talepleri ile bağlı kalarak paylaştırması için verilen 10 günlük kesin süreye göre davacı vekilinin 16.11.2020 havale tarihli dilekçesinde asıl davadaki 10.000,00 TL'lik talebini somutlaştırdığı ve Sözleşmenin feshi gerekçesi ile davacının alacağından mahsup edilen teminat mektubu bedeli olan 7.128.000,00 TL'nin şimdilik 7.790,00 TL'sini, davacının alacağından mahsup edilen teminat mektubu güncelleme farkı olan 1.656.246,40 TL'nin şimdilik 1810 TLsini, davalı tarafından davacıya gereksiz olarak ödetildiği ileri sürülen komisyon bedelleri 9.262,11 TL + 99.174,76 TL+ 40.000,00 TL + 57.174,77 TLnin şimdilik 225 TLsi, Sözleşmenin haksız feshi ve alacağının tahsil edemeyen davacının düşürüldüğü acz hali nedeniyle ödemek zorunda kaldığı vergi zıyan ve pişmanlık cezası bedeli olarak 158.715,13 TL' nin şimdilik 175 TLsi kadar olmak üzere şimdilik 10.000 TL talep ettiklerini beyan etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacı şirketin müvekkili idare ile imzalanan 46.512 baş koyun alım sözleşmesinin ve 16485 baş sığır alım sözleşmesinin feshinin haksız olduğunun tespiti ile uğradıkları zararın tazmini talebiyle iş bu davanın açıldığını, davacı yanın dava dilekçesinin ekinde dava şartı arabuluculuk son tutanağını sunmadığını, verilecek ihtar doğrultusunda davacı vekili tarafından 1 haftalık kesin süre içerisinde arabuluculuk son tutanağının aslının dosyaya sunulmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın iş bu dava açılmadan önce müvekkil idare aleyhine ......6. İdare Mahkemesinin 2019/2142 Esas sayılı dosyasıyla dava açtığını iş bu dava ile İdare Mahkemesinde açılan davadaki taleplerin esasen aynı mahiyette olduğunu, davanın derdestlik sebebiyle reddin talep ettiklerini, bir an için aksi düşünülse dahi, her iki davada verilecek kararın birbirini etkileyecek nitelikte olduğundan idare mahkemesinde açılan davanın bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesine İlişkin 2016/8540 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın 26.02.2016 tarih ve 29636 Sayılı Resmi Gazetede, buna ilişkin tebliğin de 05.04.2016 tarih ve 29675 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığını, projenin amacının tarımda sürdürülebilirliğin sağlanması, genç çiftçilerin girişimciliğinin desteklenmesi, gelir düzeyinin yükseltilmesi, alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması ve genç kırsal nüfusun istihdamına katkı sağlayacak kırsal alandaki tarımsal üretime yönelik projelerin desteklenmesi olduğunu, projenin 01.01.2016 - 31.12.201 8 tarihleri arasını kapsamakta olduğunu, bu tarih aralığında, kırsalda yaşayan genç çiftçilerin mahallinde uygulayacağı bitkisel hayvansal yöresel tarım ürünleri ile tıbbi ve aromatik bitki üretimine yönelik projelere 30.000 TL'ye kadar hibe ödenmesine ilişkin hususları kapsadığını, tebliğin 24/2. maddesinde hayvan alımı sözleşmesi kapsamında büyükbaş ve küçükbaş hayvanların Genel Müdürlüklerinden temin edileceğinin belirtildiğini, Bakanlıkça yürütülen 2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında hak sahibi genç çiftçilere dağıtılmak üzere ihtiyaç duyuları büyükbaş ve küçükbaş hayvanların temini için müvekkili idare ile ....... Kerestecilik Hayv. Süt İnşaat Nak. İth. İhr. San. ve Tic, Ltd. Şti. Firması arasında 09.07.2018 tarihinde 16.485 baş dişi sığır alımı, 09.07.2018 tarihinde 46.512 baş koyun alımı sözleşmesi imzalandığını, firmanın sözleşme konusu hayvanların teslimatını taahhüt süresi içerisinde yerine getirmiş ise de, dağıtımlar sonrasında çeşitli illerde yaşanan hayvan ölümleri, hastalık ve küpe problemleri ile ilgili 89 baş sığır, 280 baş koyun için sorunlar bildirildiğini ve bu sorunların giderilmesi için firma ile yazışmalar yapıldığını, ihale sürecinin tamamlandığı, sözleşmeden kaynaklanan edimlerin tamamen yerine getirildiği, bu nedenle dava konusu işlemlerin usulsüz olduğu iddialarının asılsız olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmelerin feshi işleminin hukuka uygun olduğunu, her iki Sözleşmeye ait 4.800.000,00 TL ve 2.232.000,00 TL olmak üzere toplam 7.032.000,00 TL tutarındaki teminatın irat kaydedildiğini, adı geçen firmaların 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. Maddesi hükümleri gereğince iki yıl süreyle Kamu Kurum ve Kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiğini, ihale sürecinin tamamlandığı, sözleşmeden kaynaklanan edimlerin tamamen yerine getirildiğini bu nedenle dava konusu işlemlerin usulsüz olduğu iddialarının asılsız olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmelerin feshinin hukuka uygun olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmelerde kusura dayalı fesih sebeplerinin belirtildiğini, kesin teminatın gelir kaydedilmesinin hukuka uygun olduğunu, irat kaydedilmesine karar verilen kesin teminat tutarlarının davacının alacaklarından mahsup edilmesinin hukuka uygun olduğunu, davacı firma hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesinin hukuka uygun olduğunu beyan etmiş, açıklanan ve re'sen tespit edilecek nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. BİRLEŞEN ......10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2021/676 ESAS, 2022/443 KARAR SAYILI DOSYAYA İLİŞKİN DAVADA İDDİA: Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan 09.07.2018 tarihli 46.512 baş koyun-koç yurtiçi hayvan alım sözleşmesinin ve 09.07.2018 tarihli 16.485 baş sığır yurt içi hayvan alım sözleşmesi gereğince davalıya canlı hayvanlarının tamamının teslim edildiğini, davalının müvekkilden fatura ibrazını istediğini, ibraz edilen fatura içeriğine göre 8 gün içerisinde itiraz etmediğini, fatura içeriğinin doğru olduğunu kabul ettiğini, faturada belirtilen hayvanların bedelinin toplamının yaklaşık % 80'ine tekabül eden kısmının faturalarının hiç ödenmediğini, müvekkil şirketin bakiye 13.447.006,71 TL alacağı kaldığının, davalı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün ..... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 06.09.2019 tarih ve 2019/73 sayılı talebini gerekçe göstererek 02.10.2019 tarih 2019/73 sayılı kararı ile feshettiğini, 13.447,006,71 TL alacağa el koyduğunu, feshin, sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, .........' in ......31. Ağır Ceza Mahkemesi' nin 2021/102 E. sayılı dosyasına yazmış olduğu E.34863531-641.03.022021.59.211718/ 3-C tarih ve sayılı yazıda, “ ....... Kerestecilik Havy. Süt İnş. Nak. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti.” nin sözleşmeden kaynaklanan ve yine sözleşme ahkamınca fazla verilen hayvanlardan mütevellit 13.457.006,71 alacağının mevcut olduğunu” kabul ettiğini, bu kabulün mahkeme içi ikrar olduğunu, sözleşmeler gereğince yapılması gereken ödemelerin yapılmaması nedeniyle davalı aleyhine ......17. İcra Müdürlüğü' nün 2021/13598 sayılı dosyasına davalı borçlunun itirazının haksız olduğunu beyan ederek davalının itirazının iptaline, takibin devamına, davalı borçlunun İİK' nun 67/2. Maddesi gereğince %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. SAVUNMA: Davalı vekili, Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesine İlişkin 2016/8540 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı, 26.02.2016 tarih ve 29636 Sayılı Resmi Gazetede, buna ilişkin tebliğ de (Tebliğ No: 2016/16) 05.04.2016 tarih ve 29675 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığını projenin amacının, tarımda sürdürülebilirliğin sağlanması, genç çiftçilerin girişimciliğinin desteklenmesi, gelir düzeyinin yükseltilmesi, alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması ve genç kırsal nüfusun istihdamına katkı sağlayacak kırsal alandaki tarımsal üretime yönelik projelerin desteklenmesi olduğunu, Projenin, 01.01.2016 - 31.12.2018 tarihleri arasını kapsamakta olup, bu tarih aralığında, kırsalda yaşayan genç çiftçilerin mahallinde uygulayacağı bitkiscl, hayvansal, yöresel tarım ürünleri ile ubbi ve aromatik bitki üretimine yönelik projelere 30.000 TL'ye kadar hibe ödenmesine ilişkin hususları kapsadığını, Tebliğin 24/2. maddesinde, hayvan alımı sözleşmesi kapsamında büyükbaş ve küçükbaş hayvanların müvekkili idareden temin edileceğinin belirtildiğini, “Tarım ve Orman Bakanlığınca yürütülen 2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında hak sahibi genç çiftçilere dağıtılmak üzere ihtiyaç duyulan büyükbaş ve küçükbaş hayvanların temini için müvekkili idare ile davacı arasında 09/07/2018 tarihinde 16.485 Baş Etçi, Kombine ve Bu Irkların Melezleri Dişi Sığır için Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi, 09/07/2018 tarihinde 39.100 Baş Akkaraman Irkı Koyun/Koç, 3.264 Baş Kıvırcık Irkı Koyun/Koç, 4.148 Baş Morkaraman Irkı Koyun/Koç olmak üzere toplam 46.512 Baş hayvanın temini ve genç çiftçilere canlı ve sağlıklı teslimi konulu sözleşmenin imzalandığını, imzalanan sözleşmeler gereği gibi yerine getirilmediğinden sözleşmenin haklı olarak müvekkili idare tarafından feshedilmiş ve sözleşme hükümlerince yerine getirilmesi gereken şartlar sağlanmadığından şartların yerine getirilmesine bağlanan hak ediş ödemelerinin tutulduğunu, bunun üzerine, davacı tarafından müvekkili idare aleyhine ......17. İcra Müdürlüğünün 2021/13598 Esas sayılı dosyası ile 17.682.629,62-TL alacak ve işlemiş faizinin tahsili talebiyle icra takibi başlatıldığını, davanın talepler yönünden tefrik edilmesi ve haksız olarak irad kaydedildiği iddia edilen teminat mektubu tutarı olan 7.032.000,00-TL'yi konu eden davanın derdestlikle reddedilmesi gerektiğini, davacı ile imzalanan ve ifa ile sonuçlanmayan Sözleşmelerin feshinin haklı ve hukuka uygun olduğunu, kesin teminatın gelir kaydedilmesinin hukuka uygun olduğunu, davacı tarafın alacağı ile kesin teminat tutarının değiştirilmesi hususunun hukuka uygun olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye ilişkin hüküm kapsamında davacıya hayvanların Sağ ve sağlıklı tesliminden itibaren ödenmesi hususunda anlaşılan % 20 bedelin müvekkil İdare kayıtlarında tutulmasının hukuka uygun olduğunu, davacı tarafından mahkemenin yanıltılmaya çalışıldığını, Davacı taraf yetkililerinin de yargılandığı ......31. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/375 Esas sayılı dosyası ile kovuşturma yapılmaktadır. Kovuşturma konusu olayların işbu dosyadaki talepleri etkileyecek nitelikte olduğunu, Bu nedenle ......31. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/375 Esas sayılı dosyasında verilecek kararın beklenilmesini talep ettiklerini, açılan iş bu davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini beyan etmiştir. DELİLLER: ......17. İcra Müdürlüğü'nün 2021/13598 E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından 08.11.2021 tarihli icra takibi ile davalı aleyhine 09.07.2018 tarihli sığır alımı ve 09.07.2018 tarihli koyun alımı sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili talebiyle asıl alacak ve ferileri toplamı 17.682.629,62 TL alacak yönünden takip başlatıldığı, davalı tarafından borca süresinde itiraz edildiği ve takibin durduğu anlaşılmşıtır. Taraflar arasında 09/07/2018 tarihli iki adet Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmelerden ilkinin toplam 16.485 Etçi, kombine ve bu ırkların melezleri dişi sığır damızlıklara ilişkin diğeri 46512 koyun/koç damızlıklarla ilgilidir. 06 Ekim 2018 tarihli ihbar ile, güvenlik güçlerince ..... İli Göle ünde yol emniyet ve kontrol devriyesi faaliyeti icra edildiği, ihbarda belirtilen İlçesi Okçu Kö, davacı ....... Kerestecilik Hayv. Süt İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait ......... plakalı çekici ve ......... plakalı dorsenin yan tarafında bulunan sandık kısmında poşetlenmiş halde kullanıldığı (yeni basılmış) 2.183 adet kulak küpesi ele geçirildiği belirlenmiştir.. ..... Cumhuriyet Başsavcılığı'nca, 29.11.2018 tarih ve 2018/1028 CBS dosya sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığına yazılan yazı ile soruşturma kapsamında doğrudan ve isim belirterek bilirkişi olarak Müfettiş .......'nun atandığı, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nın 15.03.2021 tarihli ve E- 804.0-2021.67.74959 'nca yürütülen soruşturmaya istinaden sayılı yazıları ile Bakanlık müfettişi tarafından düzenlenen 12.05.2020 tarihli ve 103-2020/3 sayılı Disiplin Soruşturma Raporu ve bu rapora dayalı olarak Bakanlık Makamından alınan 19.06.2020 tarihli ve 775 sayılı olur'da sahte kulak küpe numaralarından, ayıplı mal olduğu kabul edilen hayvanlar için firmalara ödenen tutarların yasal faizleriyle birlikte ilgili firmalardan tahsil edilmesi talimatına istinaden, ....... Firmasından 6.080,62 TL tutarında alacaklarından mahsup edildiği, Ayrıca ..... Sulh Hâkimliği'nin, 15.11.2019 sayılı kararlarında, üç firmanın da tüm hak ediş ve ödemelerinin durdurulması ve kurum uhdesinde tutulması istendiği anlaşılmıştır. Bunun üzerine ......... Yönetim Kurulunun 549 sayılı (06.11.2019 tarih ve 30940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan karar) kararıyla 3 firmanın da tarafı olduğu sözleşmelerin feshine ve teminat mektuplarının ırat kaydedilmesine karar verilmiştir. Ayrıca bu kararda firmaların 2 (iki) yıl süre ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına da karar verilmiştir. ..... Sulh Hâkimliği'nin 04.12.2019 tarih, 2019/1326 sayılı, .........'de bulunan teminat mektuplarının iadesine dair karar Hayvan Dağıtımı Yapılan İllerin Tarım İl Müdürlüklerince .........'e yazılan Teslimata Dair Bilgileri İçeren Yazılarda; Adıyaman İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 14.11.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında ilimizde 133 projeye karşılık 665 adet büyükbaş hayvanın dağıtımı yapılmış, ancak 665 hayvandan 325 adet hayvanın kulak küpe numaralarının sahte olma şüphesiyle Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve Rehberlik ve Teftiş Kurulu Başkanlığına gereği için yazı yazılmıştır.” şeklinde bildirildiği Ağrı İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 20.08.2019 tarihli yazısı ile “Bakanlığımızca yürütülmekte olan 2018 yılı Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesi Programı kapsamında ilimizde bulunan genç çiftçilere teslim edilen küçükbaş hayvanlardan (koyun) eksik teslim edilenler tamamlanmış, teslimattan sonra ölenlerin yerine yenisi verilmiş ve HBS kaydı ve sağlık raporu sorunu bulunanların sorunları giderilmiştir. Yine 2018 yılı Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesi Programı kapsamında ilimizde bulunan genç çiftçilere teslim edilen büyükbaş hayvanlardan (sığır-manda) TR................... Kulak Küpe numaralı hayvanlar teslimattan hemen sonra ölmüş, bu hayvanların yerine de yenisi verilmemiştir. Ayrıca kulak küpe numarası TR...........40 olan hayvanda arka ayağında kırık olduğu ve damızlık değerinin olmadığı tespit edilmiş bu hayvan da yenisi ile değiştirilmemiştir." şeklinde bildirildiği Aksaray İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 30.12.2018 tarihli yazısı ile “İlimizde 2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında 2018 yılında hak sahibi Genç Çiftçimize, büyükbaş hayvanlar 08.12.2018-10.12.2018 tarihleri arasında seçimi tamamlanmış olup, seçimi yapılan hayvanlardan hak sahiplerine sağlıklı ve eksiksiz şekilde dağıtımı yapılmıştır." şeklinde bildirildiği Amasya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 24.09.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Sığır Projesi kapsamında 73 çiftçiye proje dahilinde 365 baş sığır yüklenici firma ....... Kerestecilik Hayv. Süt İnş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gönderilmiş olup, teslimatı 17-28/1 1/2018 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Dağıtımı yapılan hayvanlardan 8 baş sığır ölmüş olup, ölen hayvan bilgileri şöyledir: Merkez/Ezinepazar'da TR0.......küpe numaralı sığır 06.04.2019 tarihinde ölmüştür. Merkez/Kızseki'de TR.........134 küpe numaralı sığır 08.12.2018 tarihinde ölmüştür. Merkez/Ermiş'de TR......4 küpe numaralı sığır 21.12.2018 tarihinde ölmüştür. Gümüşhacıköy İlçesinde TR.........4937 küpe numaralı sığır 26.12.2018 tarihinde ölmüştür. Göynücek İlçesinde TR......09 küpe numaralı sığır 29.12.2018 tarihinde ölmüştür. Suluova İlçesinde TR............0354 küpe numaralı sığır 08.01.2019 tarihinde ölmüştür. Hamamözü İlçesinde TR5.......47 küpe numaralı sığır 18.12.2018 tarihinde ölmüştür. Taşova İlçesinde TR.........9307 küpe numaralı sığır 25.12.2018 tarihinde ölmüştür. 2018 yılı Genç Çiftçi Koyun Projesi kapsamında 36 çiftçiye proje dahilinde 1224 baş koyun yüklenici firma ....... Kerestecilik Hayv. Süt İnş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından gönderilmiş olup, teslimatı 08-17/08/2018 tarihlerinde dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Ancak ölen koyunlardan alınan numune Samsun Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlüğüne 17.08.2018 tarihinde analize gönderilmiş olup, analiz sonucu PPR (Koyun-Keçi vebası) pozitif çıkmıştır. Hastalık yaylalarda diğer sürülere de sirayet etmiş ve toplamda 573 baş koyun telef olmuştur. Proje kapsamında ölen 290 baş koyun yerine yenisi genç çiftçilerimize 08.11.2018 tarihinde teslim edilmiştir. Genç Çiftçilerimize ait 8 büyükbaş ve diğer sürülerden 270 küçükbaş hayvanın firma tarafından zararları karşılanmamıştır." şeklinde bildirildiği ......İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 29.11.2019 tarihli yazısı ile “Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında yürütülen Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesi Programı çerçevesinde; İlimizde 2018 yılında 525 adet büyükbaş ve 1.020 adet küçükbaş hayvan dağıtımı yapılmıştır. Ancak İlçelerden alınan bilgilere göre, 10 adet büyükbaş ve 8 adet küçükbaş hayvan hak sahibi çiftçilere teslim edildikten sonra ölmüştür. Ölen hayvanlar; Bala İlçesinde 3 adet Büyükbaş Hayvan (TR360003652899, TR360003652826, TR360003652879) ve 2 adet Küçükbaş hayvan (TRO40006243165, TR040006243478), Çamlıdere İlçesinde | adet Büyükbaş Hayvan (TR660001561881) ve 1 adet Küçükbaş Hayvan (TR040006243449), Çubuk İlçesinde 2 adet Büyükbaş hayvan (TR370001831329, TR190001470596) ve 3 adet Küçükbaş hayvan (TR040006243778, TR040006243862, TR040006243892), Kalecik İlçesinde 2 adet Büyükbaş Hayvan (TR680001049755, TR680001046072) ve 1 adet Küçükbaş hayvan (TRO40006243537), Kızılcahamam İlçesinde | adet Küçükbaş hayvan (TR040006243497), Polatlı İlçesinde 2 adet Büyükbaş hayvan (TR04000202 1065, TR190001470650) ölmüştür." şeklinde bildirildiği ..... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 16.01.2019 tarihli yazısı ile “Kırsal Kalkınmayı Destekleri kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi hakkında tebliğ (2018/12)'ne göre İlimizde Genç Çiftçi Projesi kapsamında dağıtımı yapılan hayvan sayısı ve projeden yararlanan yatırımcı sayısı ekli listeye işlenerek yazımız ekinde gönderilmiştir.” şeklinde bildirildiği Artvin İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 21.10.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında ilimizde 87 adet yetiştiriciye toplam 435 baş büyükbaş hayvan dağıtımı, ....... Kerestecilik Hayv. Süt İnş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından sağlıklı ve eksiksiz olarak yapılmıştır. Dağıtım sonrasında; Yusufeli İlçesinde 145 adet baş hayvandan 3 adet büyükbaş hayvanda mükerrer kulak küpesinin var olduğu, 4 adet hayvanda döl tutma sorununun var olduğu, 1 adet hayvanın ölü olduğu, 374 adet küçükbaş hayvan dağıtıldığı, Hopa İlçesinde; 170 adet Küçükbaş ve 25 adet büyükbaş hayvan dağıtılmış olup, konusu proje ile ilgili olarak herhangi bir aksaklık bulunmadığı, Borçka İlçesinde; 1 adet hayvanda (TR360003405813) elden çıkarma talebinin olduğu, Murgul İlçesinde; Söz konusu proje ile ilgili olarak herhangi bir aksaklık bulunmadığı, Arhavi İlçesinde; 15 adet büyükbaş hayvandan 7 adet hayvanda döl tutma sorununun var olduğu, Şavşat İlçesinde; Söz konusu proje ile ilgili olarak herhangi bir sorun bulunmadığı, Ardanuç İlçesinde; 8-9 adet hayvanda döl tutma sorununun var olduğu, 2 adet küçükbaş hayvanın ise delibaş hastalığı nedeniyle kesime tabi tutulduğu, Yusufeli İlçesinde; 374 adet küçükbaş ve 145 adet büyükbaş hayvan dağıtılmış olup, dağıtım sonrasında 3 adet büyükbaş hayvanda mükerrer kulak küpesi sorunu, 4 adet büyükbaş hayvanda da döl tutma sorunu ve 1 adet büyükbaş hayvanda ölüm vakası olduğu” şeklinde bildirildiği Bayburt İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 23.09.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında ....... Kerestecilik Hayv. Süt İnş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından büyükbaş ve küçükbaş hayvan dağıtımı eksiksiz bir şekilde tamamlanmıştır. Ancak dağıtımı yapılan büyükbaş hayvanlardan 4 adedi dağıtımdan hemen sonra ölmüştür ancak 4 adet hayvanın hak sahiplerine teslimi henüz yapılmamıştır." şeklinde bildirildiği Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 03.10.2018 tarihli yazısı ile “Kırsal Kalkınmayı Destekleri kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi hakkında tebliğ (2018/12) gereği İl Müdürlüğümüzce uygulanan küçükbaş koyun projesine ait ilimiz genelinde toplam 52 projeden 1.768 baş koyun eksiksiz ve sağlıklı olarak çiftçilerimize dağıtımı yapılarak proje tamamlanmıştır.” denilmiştir. Bilecik İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 24.09.2019 tarihli yazısı ile “Genç Çiftçi Projelerini Desteklenmesi Programı 2018 yılı uygulaması ile ilgili olarak, ....... firması tarafından 30.12.2018 tarihinde ilimize teslim edilen küçükbaş hayvanlardan; Merkez ilçede 4 adet, Osmaneli ilçesinde 34 adet, Bozüyük ilçesinde 25 adet, Pazaryeri ilçesinde 28 adet, İnhisar ilçesinde 13 adet, Yenipazar ilçesinde 6 adet, Gölpazarı içerisinde 2 adet küçükbaş hayvan olmak üzere toplam 112 adet küçükbaş hayvan ölümü olmuştur. Ayrıca Gölpazarı ilçesinde şikayet üzerine yapılan kontrolde bir adet büyükbaş hayvanın büyük ve küçük dışkısını aynı yerden yaptığı tespit edilmiştir." şeklinde bildirildiği Bolu İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün bila tarihli yazısı ile “Kırsal Kalkınmayı Destekleri kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi hakkında tebliğ (2018/12) kapsamında Bolu ili genelinde 35 adet küçükbaş koyun projelerine ait 1.190 adet küçükbaş koyun 10.09.2018 tarihinde hak sahiplerine teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Çankırı İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 13.11.2018 tarihli cevabi yazısı ile “Bakanlığımız uygulanmakta olan Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesi Programı hakkında Tebliğ 2018/12 kapsamında ilimiz genelinde 77 büyükbaş Sığır Projesine 385 adet büyükbaş sığır, 34 küçükbaş koyun projesine 1.156 adet küçükbaş koyun eksiksiz olarak hak sahiplerine teslim edilmiştir." şeklinde bildirildiği Çorum İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 27.09.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında 105 yetiştiriciye toplam 525 adet sığır cinsi hayvan, 30 yetiştiriciye toplam 150 adet manda cinsi hayvan ve 62 yetiştiriciye toplam 2.108 adet koyun cinsi hayvan dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Ancak dağıtım sonrasında 138 adet sığır cinsi hayvanın kulak küpesi mükerrer küpe olarak tespit edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 15.08.2018 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projeleri kapsamında hak sahiplerine teslim edilecek olan büyükbaş sığırların tespiti için seçim heyeti görevlendirilmiştir. Seçimi yapılan 600 hayvanın ilimiz genelinde hak sahibi 120 genç çiftçiye dağıtımı sağlıklı ve eksiksiz olarak gerçekleştirilmiştir.” şeklinde bildirildiği İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 22.10.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Manda Projesi kapsamında 111 genç çiftçimize Büyükbaş, 50 genç çiftçimize de küçükbaş hayvancılık projesi uygulanmıştır. Büyükbaş Hayvancılık Projesi: ....... Kerestecilik Hayv. Süt İnş. Nak. İth. İhr. San. Ve Tic, Ltd. Şti. tarafından 70 genç çiftçiye, Özefe Hayv. Tar. İnş. Eml. Dan. Oto San. Ltd. Şti. tarafından 38 genç çiftçiye ve Atılım Hayvancılık Şirketi tarafından da 3 genç çiftçi olmak üzere toplamda 555 büyükbaş hayvan dağıtımı yapılmıştır. Bu hayvanlardan 18 tanesi ölmüş. Ölen hayvanlardan 4 tanesi firma tarafından yenilenmiş, 1 tanesi de sigortalı olduğu için yerine konmuştur. İlk dağıtım sonrası ölen ve ....... Firması tarafında telafi edilmeyen hayvanlar şunlardır: Bergama İlçesinde TR......0 küpe numaralı sığır 05.01.2019 tarihinde ölmüştür telafi edilmedi. Dikili İlçesinde TR.........91 küpe numaralı sığır 25.01.2019 tarihinde ölmüştür telafi edilmedi. Karşıyaka İlçesinde TR......2 küpe numaralı sığır 02.01.2019 tarihinde ölmüştür. Bu sığır sigortalıdır ve Genç Çiftçi tarafından yerine konmuştur. Kiraz İlçesinde TR5......82 küpe numaralı sığır 21.12.2018 tarihinde ölmüştür. Telafi edildi. 82 adet büyükbaş hayvan değiştirilmiş ve bu değiştirilen hayvanlardan da 11 adet büyükbaş hayvan ölmüştür. Bu hayvanlar; Karaburun ilçesinde TR.......02 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR6........97 küpe numaralı sığır 2.01.2019 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi. Tire ilçesinde TR........0847 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR36.........6 küpe numaralı sığır 25.12.2018 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi. Tire ilçesinde TR......54 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR.......98 küpe numaralı sığır 27.12.2018 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi. Torbalı ilçesinde TR2.......5 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR3........4 küpe numaralı sığır 28.12.2018 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi. Torbalı ilçesinde TR......27 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR........2033 küpe numaralı sığır 24.12.2018 tarihinde ölmi Telafi edilmedi. Torbalı ilçesinde TR.......827 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR........26 küpe numaralı sığır 26.12.2018 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi. Urla ilçesinde T.........43 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR3.........2188 küpe numaralı sığır 21.12.2018 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi. Urla ilçesinde TR3...........70 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR6.......775 küpe numaralı sığır 21.12.2018 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi. Urla ilçesinde TR..........1 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR3.........70 küpe numaralı sığır 28.12.2018 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi. Urla ilçesinde TR3....... küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR3.......100 küpe numaralı sığır 05.01.2019 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi. Urla ilçesinde TR......726 küpe numaralı sığır ile 21.12.2018 tarihinde değiştirilen TR.........45 küpe numaralı sığır 28.12.2018 tarihinde ölmüştür. Telafi edilmedi." denilmiştir. İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 22.10.2019 tarihli yazısı ile “İlimizde 2018 yılı içerisinde küçükbaş hayvancılık projesi uygulayan 50 genç çiftçiye ....... Kerestecilik Hayvancılık Süt İnşaat Nak. İth. İhr. San. ve Tic, Ltd. Şti. Tarafından Manisa ilinden temin edilen 1.698 baş hayvan teslim edilmiştir. (Ödemiş ilçesinde Mustafa Altay atlı genç çiftçimize 2 baş koyun eksik temin edilmiştir.) 1.698 küçükbaş hayvandan 113 adedi ölmüş olup bunun 87 adedi (Bayındır 1, Bergama 3, Dikili 2, Foça 1, Güzelbahçe 2, Karabağlar 2, Kınık 2, Kiraz 19, Menderes 15, Menemen 1, Ödemiş 3, Selçuk 12, Torbalı 15, Urla 9) sigortasız olarak ölmüştür." şeklinde bildirildiği Kahramanmaraş İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 27.09.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında firmanız (....... Firması) tarafından ilimiz Genç Çiftçilerine teslim edilen sığır cinsi hayvanlardan 27.09.2019 tarihi itibari ile eksik, hasta, HBS kaydı, küpe ve sağlık raporu vb. sorunu olan hayvan bulunmamaktadır." şeklinde bildirildiği Kırıkkale İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 12.10.2018 tarihli yazısı ile “Bakanlığımızın 2018 yılı Kırsal Kalkınmayı Destekleme Programı Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesi kapsamında ilimiz genelinde 35 adet küçükbaş hayvan yetiştiriciliği projesine ait olan dağıtım; 06.10.2018 tarihinde 340 adet, 07.10.2018 tarihinde 510 adet, 10.10.2018 tarihinde 340 adet olmak üzere toplamda 1.190 adet küçükbaş hayvan ilimizde sağlıklı ve eksiksiz şekilde hak sahiplerine dağıtımı yapılmıştır." denilmiştir. Kilis İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 04.01.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında ilimizde 62 genç çiftçiye 310 adet büyükbaş hayvanın dağıtımı 02.11.2018 tarihinde yapılmıştır. Bakanlık Müfettişlerinin teftiş emirleri ile dağıtımı yapılan hayvanların küpelerinin hasarlı olması ve oynanması nedeniyle firmaya ödemelerin durdurulması talep edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 28.08.2018 tarihli yazısı ile “Genç Çiftçi Projesinden İlimizde 136 büyükbaş projesinden 680 hayvan, 7 manda projesinden 35 manda hak sahibi genç çiftçilere teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 06.09.2018 tarihli yazısı ile “Genç Çiftçi Projesi kapsamında 2018 yılı için ilimize tahsis edilen 1.564 adet küçükbaş hayvanların seçimi 24.07.2018-31.08.2018 tarihleri arasında ....... firması ile İl Müdürlüğümüz bünyesinde oluşturulan “Küçükbaş Hayvan Alım Seçim Heyeti” tarafından tamamlanmış olup, ilçe Müdürlüklerimizce hak sahiplerine sağlıklı ve eksiksiz şekilde dağıtımı yapılmıştır. Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi hakkında tebliğ (2018/12) gereği olarak ilimiz genelinde uygulanacak “30 küçükbaş koyun projesi” için toplam 1.020 adet küçükbaş koyun 12.11.2018-16.11.2018 tarihleri eksiksiz ve sağlıklı olarak hak sahiplerine teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Mersin İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 20.09.2018 tarihli yazısı ile “İlimizde Genç Çiftçi Projesi kapsamında 2018 yılına ait 79 büyükbaş hayvan projesinin (395 baş) dağıtımı 20.09.2018 tarihi itibari ile tamamlanmıştır. İlçe yürütme birimleri gözetiminde hayvanlar sağlıklı ve eksiksiz olarak genç çiftçilere teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Nevşehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 11.09.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Kırsal Kalkınmayı Destekleri kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi amacıyla İlimizde büyükbaş hayvan projesi hibe sözleşmesi imzalayan 99 genç çiftçiye toplam 495 adet büyükbaş hayvan eksiksiz ve sağlıklı olarak yüklenici firma tarafından teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Nevşehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 17.12.2018 tarihli yazısı ile “2018 yılı Kırsal Kalkınmayı Destekleri kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi amacıyla İlimizde küçükbaş hayvan projesi hibe sözleşmesi imzalayan 42 genç çiftçiye toplam 1.428 adet küçükbaş hayvan eksiksiz ve sağlıklı olarak yüklenici firma tarafından teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Niğde İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 15.10.2018 tarihli yazısı ile “İlimizde Genç Çiftçi Projesi kapsamında 2018 yılında hak sahibi 42 çiftçimize 1.428 küçükbaş hayvan en son 12.10.2018 tarihinde eksiksiz ve sağlıklı olarak teslim edilmiştir.” denilmiştir. Ordu İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 19.09.2018 tarihli yazısı ile “Kırsal Kalkınmayı Destekleri Genç Çiftçi Projesi kapsamında İlimizde 2018 yılı büyükbaş hayvan seçimi ekli şartnameye göre yapılmış ve seçilen hayvanlar genç çiftçilere sağlıklı ve eksiksiz şekilde teslim edilmiştir." şeklinde bildirildiği Osmaniye İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün bila tarihli yazısı ile “Kırsal Kalkınmayı Destekleri kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi hakkında 2018/12 sayılı tebliğ ve eki leri gereğince seçim işlemleri gerçekleştirilerek seçilen 160 projeye ait 500 adet büyükbaş hayvan eksiksiz ve sağlıklı olarak yüklenici firma tarafından teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Rize İl Tarım ve Orman Mü; in 27.09.2018 tarihli yazısı ile “Kırsal Kalkınmayı Destekleri kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2018/12) kapsamında ilimiz genelinde 131 büyükbaş sığır projesine ait 655 adet büyükbaş sığır 20.09.2018-23.09.2018 tarihleri arasında eksiksiz ve sağlıklı olarak hak sahiplerine teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Sakarya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 23.11.2018 tarihli yazısı ile “Kırsal Kalkınmayı Destekleri kapsamında Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi hakkında tebliğ (2018/12) gereği olarak ilimiz genelinde uygulanacak “30 küçükbaş koyun projesi” için toplam 1.020 adet küçükbaş koyun 12.11.2018-16.11.2018 tarihleri eksiksiz ve sağlıklı olarak hak sahiplerine teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 08.10.2019 tarihli yazısı ile “Adı geçen firma tarafından 2018 yılı Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesi kapsamında ilimize sığır projesi kapsamında 118 hak sahibi genç çiftçiye 590 baş sığır, manda projesi kapsamında 22 hak sahibi genç çiftçiye 110 baş manda dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Çarşamba İlçesinde dağıtımı yapılan TR370001759624 kulak küpe numaralı sığırın Yozgat İli Çayıralan İlçesinde ve TR....... kulak küpe numaralı sığırın ise Çorum İli İskilip İlçesinde mükerrer küpe olarak bulunduğu, Havza İlçesinde dağıtımı yapılan TR1.........2 kulak küpe numaralı sığırın Çorum İli Sungurlu İlçesinde mükerrer küpe olarak bulunduğu, dolayısıyla TÜRK VET kayıt sistemine kayıt edilememiştir. Canik İlçesinde dağıtımı yapılan 5 baş hayvandan (..........7 kulak küpe numaralı sığır 14.12.2018 tarihinde ölmüştür. Bafra İlçesinde dağıtımı yapılan 5 baş hayvandan (TR............10 kulak küpe numaralı sığır 08.12.2018 tarihinde ölmüştür. Ayvacık İlçesinde dağıtımı yapılan hayvanlardan ........ a teslim edilmiştir ancak hayvanlarda Pneumonia hastalığı nedeniyle TARSİM sigortalamayı kabul etmemiş ve 5 adet büyükbaş hayvan da ölmüştür. Genç Çiftçi Projesi hak sahibi 2 farklı genç çiftçilerin ahırlarında dağıtımı yapılan hayvanlar kaynaklı hayvanların öldüğü” şeklinde bildirildiği Sivas İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün bila tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında hayvan seçimi ekli şartnameye göre yapılmış ve seçilen hayvanlar genç çiftçilere sağlıklı ve eksiksiz şekilde teslim edilmiştir." şeklinde bildirildiği Sinop İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 16.08.2019 tarihli yazısı ile “Genç Çiftçi Projelerinin desteklenmesi programı kapsamında 2018 yılında büyükbaş sığır ve mandalar hak sahiplerine teslim tesellüm tutanaklarında belirtildiği üzere eksiksiz ve sağlıklı olarak teslim edilmiştir.” şeklinde bildirildiği Tokat İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 24.09.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında ilimiz genelinde dağıtımı yapılan hayvanların teslimatında küçükbaş hayvan ve manda projelerinde herhangi bir eksiklik bulunmamaktadır. Büyükbaş hayvan projelerinde ise iki genç çiftçimize teslim edilmesi gereken birer adet (Toplam 2 adet) hayvanın henüz teslim edilmediği tespit edilmiştir." şeklinde bildirildiği Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 30.07.2018 tarihli yazısı ile “Kırsal Kalkınmayı Destekleri Genç Çiftçi Projesi kapsamında İlimizde 2018 yılı büyükbaş hayvan seçimi ekli şartnameye göre yapılmış ve seçilen hayvanların genç çiftçilere dağıtımı yapılmıştır. Dağıtımı gerçekleştirilen hayvanlar sağlıklı ve eksiksiz şekilde genç çiftçilere teslim edilmiştir." şeklinde bildirildiği Yozgat İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 02/08/2018 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında İlimizde dağıtımı planlanan Büyükbaş (Sığır) hayvanların dağıtımı, yüklenici firmanın Yozgat ilinde göstermiş olduğu işletmelerden, seçim heyeti tarafından seçilerek tamamlanmıştır. İlimiz merkezde ve 13 ilçede 100 çiftçiye 500 baş hayvan eksiksiz ve sağlıklı olarak teslim edilmiştir." şeklinde bildirildiği Yozgat İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 11.09.2018 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Projesi kapsamında İlimizde dağıtımı planlanan Küçükbaş (Koyun) hayvanların dağıtımı, yüklenici firmanın Yozgat ilinde göstermiş olduğu işletmelerden, seçim heyeti tarafından seçilerek tamamlanmıştır. İlimiz merkezde ve 13 ilçede 62 çiftçiye 124 koç ve 1.984 koyun olmak üzere toplam 2.108 küçükbaş hayvan eksiksiz ve sağlıklı olarak teslim edilmiştir." şeklinde bildirildiği Zonguldak İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 24.09.2019 tarihli yazısı ile “2018 yılı Genç Çiftçi Manda Projesi kapsamında büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar eksiksiz olarak dağıtılmıştır. Dağıtım sonrası 08.03.2019 tarihi itibari ile toplamda il genelinde PPR ve muhtelif sebeplerle koyunlarda 114 ölüm tespit edilmiştir. Bunların bir kısmı TARSİM tarafından ödenmiştir. ....... Kerestecilik Hayv. Süt İnş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından temini gerçekleştirilen küçükbaş hayvanlarda, teslim sonrası yasal sürede çeşitli hastalıklar nedeniyle kayıplar yaşanmış olup, Alaplı İlçesinde 6, Devrek İlçesinde 24, Ereğli İlçesinde 1, Gökçebey İlçesinde 1 ve Merkez İlçede 3 olmak üzere toplam 35 koyun telef olmuştur. Firma kayıpları telafi edeceğini beyan etmiş ancak henüz 35 baş koyunun teslimatı gerçekleşmemiştir." şeklinde bildirildiği anlaşılmıştır. ....... Kerestecilik Hayvancılık, Süt İnş. Nak. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından, iki Akademisyen, bir Emekli Ticaret-Asliye Hukuk Hakimi, Veteriner ve Tarım ve Orman Bakanlığı Başmüfettişi tarafından 05/03/024 tarihli bilimsel mütalaa ve uzman görüşü ibraz edilmiş olup, görüşte; "şartname, protokol ve sözleşmede hayvanların ırkı ve yaşı konusunda çelişki bulunmaktadır. Irkların melezlerinin de seçilebileceği belirtilmesine rağmen melezlik oranına dair bir kısıtlama ey asınırlama getirilmemiş, bu haliyle seçilecek hayvana ilişkin protokol ve teknik şartname çok geniş hazırlanmıştır. ......... ile üretici firmalar arasında imzalanan sözleşmelerde 2018 yılı için hayvan başına birim fiyat 4.200 ve 4.950 TL olarak belirtilmiştir. Firmanın yanında celeplerin elde edeceği karlar da 4.200 ve 4.950 TL rakamlarından düşüldüğünde hayvanların değerinin 3.500 TL arasında olacağı tahmin edilmektedir. Protokol ve teknik şartnamede belirtilen özellikte 3.500 TL'lik, yüzde kaçı kültür ırkı melezi olacağı belirtilmemiş 9 aylık bir hayvanın damızlık vasfına haiz olması beklenmemelidir. Genç Çiftçiler ile imzalanan sözleşmede proje bedelinin, verilen 5 hayvan karşılığında KDV hariç 30.000 TL olduğu göz önüne alındığında, buradan hareketle bir hayvanın değerinin 60.000 TL civarında olması gerekmektedir. Çiftçilerin imzaladıkları sözleşmeye göre de beklentileri, kendilerine 6.000 TL değerinde damızlık hayvan verileceği yönündedir. Genç Çiftçi projesi kapsamında ortaya çıkan mağduriyet ve şikayetlerin kaynağı, çiftçilerin haklı beklentileri olan damızlık vasfında ve yaşındaki kültür ırkı v emezeli 6.000 TL değerinrde hayvanlar yerine protokol, teknik şartname ve üretici firmalarla yapılan sözleşme sonucunda damızlık vasfına haiz olmayan 2.500-3.500 TL değerinde küçük hayvanlar verilmesidir. Bu konuya ilişkin tespitlerim Müfettişliğimce 14/12/2019 tarih ve 3876652 sayılı yazı ile ......... merkezde çalışmalarını yürüten heyet üyelerine iletilmek üzere heyet koordinatörüne iletiliğinden söz konusu tespitlere ilişkin Müfettişliğimce yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır. Protokol ve sözleşmeler gereği bu şekilde hazırlanmış teknik şartnameye uymayan hayvan seçtiği ithamıyla hayvan seçim heyetini sorumlu tutmanın hukuka ve hakkaniyete uygun olmayacağı belirtilmiştir şirket çalışanları hakkında TCK kapsamında suç işlediğine ilişkin bir delil bulunmamaktadır." denilmiştir. Davacı şirket tarafından 12/06/2025 tarihli dilekçe ile ......Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi tarafından kaldırma kararının sunumu ile ......31. Ağır Ceza Mahkemesine açılan dava sonucu 16/05/2025 tarihli raporun sunumu konulu dilekçe ekindeki bilirkişi raporunda özetle; dosya kapsamında şirket edimlerini yerine getirmediğini gösterir herhangi bir ihtarnameye rastlanılmadığı, şirketin edimlerini eksiksiz ve ayıpsız yerine getirdiği ......... Hukuk Müşavirliği'nin dosya içerisinde bulunan yazılarından anlaşıldığı, şirketler ile ......... arasında yapılan sözleşmelerin ..... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yazısı gereğince feshedildiği, diğer bir anlatılma sözleşmenin şirketlerin sözleşmeye aykırı davrandığı gerekçesiyle feshedilmediği müştekilerin hayvanların kendilerine eksiksiz teslim edildiğini ancak bazı hayvanları şartnamedeki şartları taşımadıklarını ifade ettikleri, ancak bu durumu tespit eder rapor veya belgenin dosya kapsamında bulunmadığı bildirilmiştir. Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ticaret Daire Başkanlığının 21.05.2019 tarih ve 19920446-703.01 sayılı yazısında teslim edilen sığır miktarının baş 17.830, firma tarafından kesilen toplam fatura tutarının 89.141.085,00 TL olduğu, firmaya ödenen toplam tutarın 6.779.332.00 TL olduğu belirtilmiştir. ......10. İdare Mahkemesi'nin 2020/485 E. sayılı dosyasından 25.02.2021 tarih, 2020/485 E. 2021/358 K sayılı kararı. ......Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi'nin 08/11/2023 tarih, 2023/899 Esas, 2023/2798 Karar sayılı kararı. ......31. Ağır Ceza Mah. 2021/102 E. Sayılı dosyanın incelenmesinde birden fazla sanık hakkında zincirleme Rüşvet, Resmi Belgede Sahtecilik, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık iddiaları ile kamu davası açıldığı sanıkların ve şikayetçilerin beyanlarının tespitinin ve yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır. Mahkememizce Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı Şükriye Altunbaşak Kirkil, Mali Müşavir Üner Yıldırım ve Veteriner Hekim Osman Ulutürk'ten alınan 04/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; asıl davada; buna ilişkin yapılan terditli hesaplamalar sonucunda; davacının10.627.269,68 TL tutarındaki alacağından hem icra takip tarihi itibariyle hem de raporun hazırlandığı tarih itibariyle halen 4.247.100,00 TL akıbeti yargılama sonucunda belli olacak alacak tutarı muaccel olmadığı kabul edilerek ayrıldığı takdirde davacının icra takip tarihi itibariyle muaccel olan alacağının 10.627.269,68 - 4.247.100,00 = 6.380.169,68 TL olarak kabulü gerekeceği ve Mahkemece sözleşme feshinin haklı olduğu kabul edildiğinde mahsup edilmesi gereken teminat güncelleme farkı olmak üzere toplam 8.784.246,17 TL mahsup edildiğinde davacının davalıdan talep edebileceği bakiye alacağının kalmadığı, ancak Mahkemece davacının iddiasına göre davalının davacının 13.453.308,25 TL alacağının bulunduğu yolunda ikrarının olduğu kabul edildiği takdirde ise davacının davalıdan talep edebileceği alacak tutarının 13.453.308,25 - 8.784.246,17 = 4.669.062,08 TL olacağı, akıbeti yargılama sonucunda belli olacak 4.247.100,00 TL'lik tutar konusunda takdir Mahkemeye ait olup bu tutar düşüldüğünde ise 4.669.062,08 - 4.247.100,00 = 421.962,08 TL kalacağı bildirilmiştir. Taraf itirazları üzerine alınan 17/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; Asıl davada Mahkemece feshin haklı olduğu kabul edildiği takdirde davacının dava konusu tutarları talep edemeyeceği, Mahkemece feshin haksız olduğu kabul edildiği takdirde davacının davalıdan 7.128.000,00 TL teminat tutarını ve 1.656.246,17 TL teminat güncelleme farkını talep edebileceği, gereksiz olarak ödettirildiği iddia edilen komisyon bedelleri olan 9.262,11 TL + 99.174,76 TL + 40.000,00 TL + 57.174,77 TL yi talep edebilmesi için buna ilişkin delil sunması gerekeceği, yine sözleşmenin haksız feshi ve alacağının tahsil edemeyen davacının düşürüldüğü acz hali nedeniyle ödemek zorunda kaldığı vergi ziyar ve pişmanlık cezası bedeli olarak 158.715,13 TL için de hem delil sunması hem de bu ödeyememe halinin salt davalıya izafe edildiğini yani sadece davalının kusurundan dolayı meydana geldiğini ispatlaması gerektiği, ayrıca başka şekilde ve özellikle vergi cezasından daha az maliyetli finansman bulup vergi cezası ödemekten kaçınması gerektiği için borcunu ağırlaştırmaktan imtina ettiğini, fakat buna rağmen vergi cezası ödemek zorunda kaldığını da ispatlaması gerekeceği, dosyada bunların ispatına dair delil bulunmadığı için bu talepler yönünden herhangi bir hesaplama yapılamadığı, Birleşen davada; akdin feshinin haklı olup olmadığından bağımsız olarak davacının her halde akdin feshi tarihine kadar yerine getirdiği edimler için icra takip tarihine kadar muaccel hale gelmiş alacaklarını talep edebileceği, buna ilişkin olarak kök rapordan sonra dosyaya sunulan delillere ve defter kayıtlarına göre tekrar incelemeler ve hesaplamalar yapıldığında ve kök rapordaki hesaplama hataları da düzeltildiğinde yapılan terditli hesaplamalar sonucunda; Mahkemece sözleşme feshinin haklı olduğu kabul edildiğinde mahsup edilmesi gereken teminat güncelleme farkı olmak üzere toplam 8.784.246,17 TL mahsup edildiğinde davacının davalıdan talep edebileceği bakiye alacağının icra takip tarihi itibariyle 363.568,66 TL olduğu, Mahkemece sözleşme feshinin haksız olduğu kabul edildiğinde, toplam 8.784.246,17 TL'lik teminat * güncelleme farkı .......'un alacağından mahsup edilemeyeceğinden davacının davalıdan talep edebileceği bakiye alacağının icra takip tarihi itibariyle 9.147.814,83 TL olduğu bildirilmiştir. 24/09/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; Mahkemece feshin haklı olduğu kabul edildiği takdirde davacının dava konusu tutarları talep edemeyeceği, Mahkemece feshin haksız olduğu kabul edildiği takdirde davacının davalıdan 7.128.000,00 TL teminat tutarını ve 1.656.246,17 TL teminat güncelleme farkını talep edebileceği, gereksiz olarak ödettirildiği iddia edilen komisyon bedelleri olan 9.262,11 TL + 99.174,76 TL + 40.000,00 TL + 57.174,77 TL'yi talep edebileceğine dair dosyada bir delil olmadığı, yine sözleşmenin haksız feshi ve alacağının tahsil edemeyen davacının düşürüldüğü acz hali nedeniyle ödemek zorunda kaldığı vergi zıyaı ve pişmanlık cezası bedeli olarak 158.715,13 TL için de dosyada delil bulunmadığı ve ödeyememe halinin sadece davalının kusurundan dolayı meydana geldiğinin ispatlanamadığı, davacının ayrıca başka şekilde ve özellikle vergi cezasından daha az maliyetli finansman bulup vergi cezası ödemekten kaçınması gerektiği için borcunu ağırlaştırmaktan imtina ettiğini, fakat buna rağmen vergi cezası ödemek zorunda kaldığını da ispatlayamadığı, birleşen davada; akdin feshinin haklı olup olmadığından bağımsız olarak davacının her halde akdin feshi tarihine kadar yerine getirdiği edimler için icra takip tarihine kadar muaccel hale gelmiş alacaklarını talep edebileceği, buna ilişkin yapılan terditli hesaplamalar sonucunda; Mahkemece sözleşme feshinin haklı olduğu kabul edildiğinde mahsup edilmesi gereken teminat + güncelleme farkı olmak üzere toplam 8.784.246,17 TL mahsup edildiğinde davacının davalıdan talep edebileceği bakiye alacağının icra takip tarihi itibariyle 446.919,22 TL olacağı, Mahkemece sözleşme feshinin haksız olduğu kabul edildiğinde, toplam 8.784.246,17 TL’lik teminat + güncelleme farkı .......’un alacağından mahsup edilemeyeceğinden davacının davalıdan talep edebileceği bakiye alacağının icra takip tarihi itibariyle 9.231.165,39 TL olacağı bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Asıl davadaki uyuşmazlık; 09/07/2018 tarihli küçük baş ve büyük baş hayvan sözleşmelerinin feshinin haklı olup olmadığı, haklı ise davacının zararının olup olmadığı, var ise miktarı noktasında toplanmaktadır. Birleşen davadaki uyuşmazlık; 09/07/2018 tarihli koyun keçi ve büyükbaş hayvan satım sözleşmelerinin haksız olarak feshedildiği ileri sürülerek bu sözleşmelere dayalı olarak hayvan satımından kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik başlatılan takibe itirazın haksızlığı iddiasıyla açılan itirazın iptali davasıdır. Davacının asıl davadaki talebi 09.07.2018 tarihli sözleşmelerin feshinin haksız olduğu ve teminatın haksız yere irat kaydedildiği iddiasıyla - Davacının alacağından mahsup edildiği ileri sürülen teminat mektubu bedeli 7.128.000,00 TL (Sözleşmenin feshi gerekçesi ile) -Teminat mektubu güncelleme farkı 1.656.246,40 TL, -Davalı tarafından davacıya gereksiz olarak ödetildiği ileri sürülen komisyon bedelleri9.262,11 TL + 99.174,76 TL + 40.000,00 TL + 57.174,77 TL, -Sözleşmenin haksız feshi ve alacağının tahsil edemeyen davacının düşürüldüğü acz hali ileri sürülerek demek zorunda kaldığından bahisle vergi zıyaı ve pişmanlık cezası bedeli olarak 158.715,13 TL olmak üzere toplam 9.148.573,17 TL’ye karşılık fazlaya dair haklar saklı tutularak kısmi dava olarak şimdilik 10.000 TL’nin tazmini talebidir. Davacının birleşen davadaki talebi 09.07.2018 tarihli sözleşme uyarınca ifa edilen edimlerin karşılığı olarak hak kazandığını ve davalının da varlığını ikrar ettiğini iddia ettiği 13.447.006,71 TL asıl alacak ve 4.235.622,91 TL işlemiş faizin tahsili talebiyle başlatılan ......17. İcra Müdürlüğünün 2021/13598 E. sayılı dosyasına yönelik itirazın iptali talebidir. Bir sözleşme ilişkisinin kurulabilmesi için sözleşme yapmaya ehil (ehliyet) olanlar arasında, öneri ve kabulün gerçekleşmesi, yani tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamaları (tarafların anlaşması), sözleşme içeriği ve amacının kanunda kesin hükümsüzlük yaptırımına tabi tutulmamış yani yasaklanmamış (meşru içerik) ve sözleşmenin kanunda öngörülen biçimi varsa buna uyularak (şekil) yapılması sözleşmenin genel unsurlarıdır. Sözleşme hukukunda temel koşul, sözleşmenin kurulmasından sonra tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini, kararlaştırılan şekilde ve zamanda yerine getirmek zorunda olmalarıdır. Sözleşme kurulduktan sonra, şartlarda değişiklik ortaya çıksa bile, taraflar sözleşme gereğini aynen yerine getirmek zorundadır. Temel kural budur ve bu kurala “ahde vefa” (söze bağlılık) ilkesi denilmektedir. Eser sözleşmesinin iki tarafa borç yükleyen sözleşme olması özelliğinden dolayı temerrüt halinde, temerrüdün sonuçları bakımından BK. m.106-108’deki düzenlemelere tabidir. Çünkü anılan maddelerde genel hükümlerden ayrılarak (BK. m.102), iki tarafa borç yükleyen sözleşmelere özgü, özel hükümler getirilmiştir. BK’nun 106-108 maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, iki tarafa borç yükleyen sözleşmeyle temerrüde düşen borçluya karşı, alacaklıya üç ayrı seçimlik hak tanındığı görülmektedir. Bunlar; aynen ifa ve gecikmeden dolayı tazminat isteme hakkı; aynen ifayı reddederek ademi ifa sebebiyle müspet zararını talep hakkı; sözleşmeyi feshederek menfi zararını isteme hakkı olarak sayılabilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun -YHGK- 24/02/2016 tarih ve 2014/23-724 Esas, 2016/168 Karar sayılı kararı). Geçerli şekilde kurulmuş bir özel hukuk sözleşmesinde, tarafların sözleşmeye uygun hareket etmeleri, edimlerini sözleşmeye uygun olarak yerine getirmeleri, edimin ifasını imkânsız hâle getiren her türlü davranıştan kaçınmaları zorunludur. Tarafların sözleşmeyle üstlendiği borcun hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi hâlinde ifa etmeme sonucu meydana gelir. Satış sözleşmesi TBK’nın 207. maddesinin birinci fıkrasında; "Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir." şeklinde tanımlanmıştır. Özel borç ilişkilerinden olan satış sözleşmeleri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 207’nci maddesinde “Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.” Tacirler Arasında Alım Satım Sözleşmelerinde 6102 Sayılı TTK'nın "Ticari Satış Ve Mal Değişimi" Başlığını Taşıyan 23.madde Ve 6098 Sayılı TBK 223 , 207 ve devamı maddelerinin uygulanması gerekmektedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 207’nci maddesinde “Satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.” Borçlar hukukunda sözleşmeden dönme; genel hükümlerde, alacaklının temerrüdü (6098 sayılı Kanun, md. 111), borçlunun temerrüdü (md.125) ve aşırı ifa güçlüğü (md. 138) düzenlemelerinde yer alır. Yine bu kavramla alıcının ayıptan doğan seçimlik hakları (md. 227), satış sözleşmesinde alıcının temerrüdü gibi (md. 235) özel hükümlerde de karşılaşılır. Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir (m.125/3). Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21/05/2025 tarih ve 2024/3-527 Esas, 2025/323 Karar sayılı kararında ifaya ilişkin yükümlülükler belirlenmiştir. En öz tanımı ile ifa, borçlanılmış olan edimin yerine getirilmesi suretiyle borcun sona erdirilmesidir (Alman Medeni Kanunu, md. 362/; Kenan Tunçomağ: Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul 1976, s. 663; Türk Hukuk Lûgatı: Türk Hukuk Kurumu, ......2021, s. 542). Ahde vefa ilkesi gereğince; birbirlerine karşı yükümlülükler üstlenerek borç ilişkisine giren tarafların, taahhüt ettikleri edimleri ifa etmesi gereklidir. Borcun gereği gibi ifası, borçlanılan edimin, ifa tarz ve unsurlarına yani ifanın taraflarına, yer ve zamanına, miktar ve niteliğine uygun olarak eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesidir. Bu şart ve unsurlara uygun olmayan bir ifa, ifa olarak tanımlanamayacağı için “borcun ifa edilmemesi” söz konusu olacaktır. Borcun ifa edilmemesi hâlinde borçlunun sorumluluğunu düzenleyen TBK'nın 112. maddesinde "Borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse borçlu, kendisine hiçbir kusurun yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür." şeklinde düzenlenmiştir....Eksik ifa hâlinde giderilmesi gereken zarar; borca konu edim, sözleşmeye uygun ifa edilmiş olsaydı alacaklının malvarlığının içinde bulunacağı durum ile borcun gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle oluşan mevcut durumu arasındaki farktır. Oysa ayıp nedeniyle bedel indirimi seçimlik hakkının kullanılması hâlinde; nispi metot olarak adlandırılan, satış tarihi itibariyle satılanın ayıpsız ve ayıplı değerleri arasındaki oranın satış bedeline yansıma miktarı esas alınır. TBK'nın 213/1. maddesi uyarınca borcu ifa etmeyen satıcı, alıcının bu yüzden uğradığı zararı gidermekle yükümlüdür. Aynı maddenin 2. fıkrasına göre de satıcı borcunu ifa etmez ise, alıcı satış bedeli ile kendisine devredilmeyen satılanın yerine bir başkasını satın almak için dürüstlük kurallarına uygun olarak ödediği bedel arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir. 3. fıkra uyarınca da zararın nasıl hesaplanacağı belirtilmiş olup, satılan borsada kayıtlı veya piyasa fiyatı bulunan mallardan ise alıcı onun yerine bir başkasını satın almak zorunda olmaksızın satış bedeli ile belirlenmiş ifa günündeki piyasa fiyatı arasındaki farka göre hesaplanacak zararın giderilmesini isteyebilir.(Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 07/11/2019 tarih, 2019/2565 Esas, 2019/504 Karar). Denkleştirici adalet ilkesi, haklı bir sebep olmaksızın başkasının mal varlığından istifade ederek kendi mal varlığını artıran kişinin elde ettiği bu kazanımı geri vermek zorunda olduğunu ve gerçek bir eski hâle getirme yükümlülüğü bulunduğunu ifade eder. Türk Medeni Kanunu’nun 2/2. maddesinde düzenlenen hakkın kötüye kullanılması yasağı kuralı, hâkime özel ve istisnai hâllerde (adalete uygun) hüküm verme olanağı sağlamaktadır. Yargı organları, çıkarlar dengesini ve adalet duygularını gözeterek toplumun gereksinimlerini karşılamakla yükümlüdür. Enflasyon, paranın değerini (alım gücü) aradan geçen zamana bağlı olarak düşürmektedir. Doğal olarak belli bir miktar paranın verildiği tarihteki alım gücü ile aynı miktar paranın iade günündeki alım gücü arasında fark edilir ölçüde azalma olabilmektedir. Geçersiz sözleşme gereğince, akdin düzenlendiği tarih itibariyle verilen paranın aynen iadesine karar verilmesi ise, enflasyon nedeniyle büyük adaletsizlikler doğurur. Bu da toplamsal barış ve huzuru engeller. Bu ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 01.10.2014 tarihli ve 2013/1-1117 E. 2014/745 K.; 26.09.2019 tarihli ve 2017/3-963 E., 2019/955 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2018/(13)-3-17 Esas, 2021/1426 Karar sayılı kararı). Davaya konu alacak bakımından ispat yükü davacı tarafta olmakla birlikte ticari davalarda, ya da iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda, ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarı ispatlanmalıdır. Ticari defterler kesin delillerdendir. Öncelikle sözleşme hüküm ve koşullarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Taraflar arasında 09/07/2018 tarihli iki adet Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşmelerden ilkinin toplam 16.485 Etçi, kombine ve bu ırkların melezleri dişi sığır damızlıklara ilişkin diğeri 46512 koyun/koç damızlıklarla ilgilidir. Sözleşmelerde; Sözleşmenin Konusu İşin/Alımın Tanımı başlıklı 5. maddesinin; "5.1. Sözleşmenin konusu; “Genç Çiftçi Projesi” programı çerçevesinde, aşağıda miktarı belirtilen ve teknik özellikleri teknik şartnamede düzenlenen damızlıkların bu sözleşmede belirtilen şartlar dahilinde Üretici tarafından temini ve Genç Çiftçilere teslimi işidir." 5.1.1 maddesinde damızlık dişi sığır ve koyun koç damızlıkların sayısına ilişkin bilgiler tablo halinde düzenlenmiştir.. "5.1.1.2. Bu Sözleşme ile temin edilecek damızlık sığırlar sözleşme ve eklerinde yer alan düzenlemelere uygun teslim edilecektir." Sözleşmenin ekleri başlıklı 8. maddesinin; "8.2. Doküman oluşturan belge/belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir: 1) Teknik Şartname 2) Damızlık Sığır/-Koyun- Dağıtım Listesi" Sözleşmenin Süresi başlıklı 9. maddesinin; "İş bu Sözleşme 2018/12 sayılı Tebliğ hükümleri çerçevesinde, canlı hayvanların Genç Çiftçilere teslimi süresince geçerlidir. ......... tarafından hazırlanan damızlık tedarikinde uygulanacak esasları belirleyen Teknik Şartname sözleşmenin ayrılmaz bir parçasıdır." 10. maddesinin; "Damızlık Sığır/-Manda- teslim-tesellüm şekil ve şartları ile ilgili Üretici ve .........'in yükümlülükleri 10.1 Üreticinin Yükümlülükleri 10.1.2. Sözleşme konusu damızlık sığırlar sözleşmenin imzalanması müteakip en geç 31.12.2018 tarihine kadar Genç Çiftçinin bulunduğu ildeki Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının il/ilçe Müdürlükleri personeli nezaretinde Genç Çiftçilere aşağıdaki belirtilen teslim programına uygun olarak sağ ve sağlıklı bir şekilde teslim eder." "10.1.6 Sözleşme konusu damızlıkların hak sahibi Genç Çiftçilere teslim edilinceye kadar oluşabilecek hastalık, telafat ve sakatlanmaları durumunda ve seçim dışı hayvan sevk edilmesi halinde yenisiyle değiştirilir." "10.1.9 Hayvanın genç çiftçiye teslimini müteakip; hayvanların sağlam ve sağlıklı olarak teslimatının yapıldığının il/ilçe Müdürlüklerince .........'e yazılı olarak bildirilmesine kadar geçen sürede oluşabilecek hayvan ölümleri, zayiatı yükleniciye aittir. Oluşabilecek hayvan ölümleri/ zayiatlar ödeme esnasında ......... tarafından kesilen %20'lik tutardan tahsil edilecektir." Ödeme Yeri ve Şartları başlıklı 11. maddesinin; "11.2.2. ........., fatura ve eklerinin ibrazından itibaren Üreticinin yazılı talebi üzerine en geç 30 gün içinde ilgili faturanın 9080'i peşin olarak öder. Geri kalan % 20 il/ilçe Müdürlüklerinden alınacak hayvanların sağ ve sağlıklı olarak Genç Çiftçilere dağıtımının yapıldığını belirtilen yazının .........'e ulaşmasını müteakip bu sözleşmenin 10.1.9. maddesinde belirtilen durumların olduğu tespit edilmesi durumunda belirlenen bedel düşülerek kalan bakiye Üreticiye veya vekiline ödenir." Üreticinin Yükümlülükleri başlıklı 14. maddesinin; "14.1. Üreticinin Genel Yükümlülükleri 14.1.1. Üretici, işlere gereken özen ve ihtimamı göstermeyi, sözleşme konusu damızlık hayvanların sözleşme ve ihale dokümanlarına göre belirlenen süre, miktar ve bedel dahilinde gerçekleştirmeyi ve oluşabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermeyi kabul ve taahhüt eder...." Gecikme Halinde Sözleşmenin Feshi başlıklı 25. maddesinin; "25.1. ......... tarafından, bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, üreticinin sözleşmeye uygun olarak damızlık hayvanların süresinde teslim etmemesi halinde 10 gün süreli yazılı ihtar yapılır. "25.2. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, sözleşme feshedilerek, alım konusu iş genel hükümlere göre tasfiye edilir." "25.3. .........'e süresi içerisinde teslim edilen damızlık hayvanları muayene ve kabulü için ......... tarafından yapılan inceleme sırasında geçen süreler işin süresinden sayılmaz. Son teslim tarihinden önce teslim edilen ve sözleşme ve eklerine uygun olmayan damızlık hayvanların sözleşme şartlarına uygun damızlık hayvanlar ile değiştirilmesi için teslim süresi içerisinde bir (1) defaya mahsus üreticiye teslim imkanı verilir. Ancak verilen süre içerisinde yeni damızlık hayvanların teslimi yapılmaması veya teslim edilen zamanda sözleşme ve eklerine uygun olmaması halinde, yukarıdaki düzenlemeler çerçevesinde ihtar yapılır." Gecikme Halinde Uygulanacak Cezalar ve Kesintiler başlıklı 26. maddesinin "26.1. Bu sözleşmenin 18.1.1. maddesinde belirtilen cezasız süre verilebilecek haller hariç sözleşmeye uygun olarak malların teslimat programında belirtilen süre içerisinde teslim edilmemesi halinde, satıcıya gecikilen her gün için eksik teslim edilen mal bedeninin binde biri (0,001) oranında gecikme cezası uygulanır. Gecikme cezası herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın öncelikle satıcının alacaklarından tahsil edilir. Kalan miktar ise ayrıca satıcı tarafından ödenir." Sözleşmenin Fesih ve İşin Tasfiyesi başlıklı 27. maddesinin; "27.1. .........'in sözleşmeyi feshetmesi ........., aşağıdaki belirtilen hallerde sözleşmeyi fesheder a) Üreticinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine .........'in ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi, b) Sözleşmenin uygulanması sırasında Üreticinin 4735 sayılı kanunun 25. maddesinde yazılan yasak bir fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, hallerinde, sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir." Fesih Tarihinin Belirlenmesi başlıklı 28. maddesinin; "28.1. Fesih sebebinin tespit tarihi itibariyle sözleşme feshedilmiş sayılır. Bu tarihleri izleyen 7 gün içinde ......... tarafından fesih kararı alınır. Bu karar, karar tarihini izleyen 5 gün içinde üreticiye bildirilir. " "28.2. Sözleşmenin feshi nedeniyle .........'in uğradığı zarar ve ziyan üreticiye tazmin ettirilir. ......... fesih işleminden sonra işi aynı yöntemle başkalarına yaptırabilir. Geri kalan işlerin başkalarına yaptırılmasından dolayı üretici hiçbir hak iddiasında bulunamaz. " Kabulden Sonraki Hata ve Ayıplardan Sorumluluk başlıklı 32. maddesinin; "32.1. ........., teknik gereklerine uygun olarak damızlık teslim edilmemiş olması veya damızlıklarda gizli ayıpların olması halinde, işbu damızlıkların Teknik Şartnameye uygun başka damızlıklar ile değiştirilmesini üreticiden talep eder. Damızlıkların Genç Çiftçiler tarafından kabul edilmesi veya teslim öncesi damızlıkların seçilmiş olması üreticinin sözleşme hükümlerine uygun damızlıkların teslimi hususundaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz." şeklinde olduğu anlaşılmıştır. ......... 2018 Genç Çiftçi Projesi Kapsamında Yurtiçinden Satın Alınacak Etçi Kombine veya Bu Irkların Melezlerine Ait Dişi Sığır Teknik Şartnamesi'nin "A- Genel ve Teknik Şartlar 2- Satın alınacak sığırlar, genel görünüş, vücut gelişmesi, fiziki özellikler yönünden ırkının özelliklerini taşıyacaktır. Ya da bu ırklar ile melezlenmiş olacaktır. 3- Hayvanlarda bireysel tanımlamayı sağlayan kulak küpesi bulunacaktır. 4- Satılacak hayvanlar TÜRK VET sistemine kayıtlı olacak ve seçim işlemi de sisteme kayıtlı işletmelerden yapılacaktır. 6-Seçim heyeti tarafından teknik ve sağlık muayenesi yapılmayan, reddedilen veya onaylı seçim heyeti listesinde yer almayan hayvanlar teslim alınmayacaktır. Seçim listesinde olmayan hayvanlar teslim yerine nakledilmiş olsa bile yüklenici tarafından 7 gün içerisinde değiştirilecektir. 7- Satın alınacak sığırlarda; gelişim bozukluğu, kaşeksi gibi görünür fiziki ve ortopedik kusurlar (topallık, körlük vb.) ile patolojik oluşumlar (tümör, apse, konjuktivit, deri hastalıkları ve meme bozukluğu gibi) olmamalıdır. Genel kondisyon iyi ve sağlıklı bir görünüme sahip olmalıdır. B- Sağlık Şartları 1- Seçim yapılacak hayvanların temini, nakliyesi ve teslimi “2018 yılı Hayvan Hastalıkları İle Mücadele ve Hayvan Hareketleri Kontrolü Programı” çerçevesinde Bakanlık meri mevzuatında belirtilen sağlık ve diğer şartlara uygun olacaktır. 5- Teslim edecek damızlık sığırların sağlıklı olması esastır. Teslim aşamasında sakatlanan, küpesiz veya sağlıksız olduğu anlaşılan hayvanlar kabul edilmeyecek, yüklenici tarafından değiştirilecektir." şeklinde olduğu anlaşılmıştır. ......... 2018 yılı Genç Çiftçi Projesi Kapsamında Yurtiçinden Satın Alınacak Damızlık Dişi Toklu ve/veya Koyun ile Erkek Toklu ve/veya Koç Alımı Teknik Şartnamesi'nin incelenmesinde; "1- Seçilecek hayvanlarda bireysel tanımlamayı sağlayan orijinal kulak küpesi bulunacaktır. 2- Satın alınacak hayvanlar, Ulusal Veri tabanına (Haybis-Türkvet) kayıtlı olacak ve sisteme kayıtlı işletmelerden seçimleri yapılacaktır. 3-Seçim heyeti tarafından teknik ve sağlık muayenesi yapılmayan, reddedilen veya onaylı seçim heyeti listesinde yer almayan hayvanlar teslim alınmayacaktır. Seçim listesinde olmayan hayvanlar teslim yerine nakledilmiş olsa bile yüklenici tarafından 7 gün içerisinde değiştirilecektir. B- Sağlık Şartları 1- Seçim yapılacak hayvanların temini, nakliyesi ve teslimi “2018 yılı Hayvan Hastalıkları İle Mücadele ve Hayvan Hareketleri Kontrolü Programı” çerçevesinde Bakanlık meri mevzuatında belirtilen sağlık ve diğer şartlara uygun olacaktır. 6- Teslim edecek damızlık sığırların sağlıklı olması esastır. Teslim aşamasında sakatlanan, damızlık vasfını kaybeden, küpesiz veya sağlıksız olduğu anlaşılan hayvanlar kabul edilmeyecek, yüklenici tarafından 7 gün içerisinde değiştirilecektir. C- Teknik Şartlar 2- Seçilecek hayvanların morfolojik değerlendirilmesinde; ayak, göz, meme, deri vb. Bölgelerinde hiçbir kusur bulunmayacaktır." düzenlemesi mevcuttur. ......... Ticaret Daire Başkanlığının yazısı ekindeki çizelgede; 30.07.2019 Tarihli 2018 Yılı Genç Çiftçi Projesi Kapsamında Hayvan Dağıtımı Yapılan İllerden Gelen ....... Kerestecilik Hayv. şirketi Tarafından Dağıtımı Yapılan Sorunlar (Sığır) Listesi ve 30.07.2019 Tarihli 2018 Yılı Genç Çiftçi Projesi Kapsamında Hayvan Dağıtımı Yapılan İllerden Gelen ....... Kerestecilik Hayv. Süt İnş. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. Firması Tarafından Dağıtımı Yapılan Sorunlar (Koyun) Listesinin tablo halinde yer aldığı görülmüştür. Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliğinde; "Yetki ve sorumluluk MADDE 5 (1) Bu Yönetmelik çerçevesindeki sığır cinsi hayvanların tanımlanması, işletmede kayıt altına alınması ve işletmelerin tescili ile ilgili tüm diğer işlemlerin yürütülmesinden Bakanlık yetkili ve sorumludur. Gerektiğinde bu yetkinin bir kısmını veya tamamını Bakanlığın kontrol ve denetimi altında olmak şartı ile yeterli altyapıya sahip, hayvancılık konusunda faaliyet gösteren ilgili kurum, kuruluş, gerçek veya tüzel kişilere devredebilir. İl/İlçe Müdürlüğünün görev ve sorumlulukları MADDE 7 (1) İl/İlçe Müdürlüğü kendi yetki, görev ve sorumluluk sahasında bulunan sığır cinsi hayvanların tanımlanmasında kullanılacak tanımlama araçlarının bu Yönetmelikte belirtilen şartlara uygunluğunu onaylamak, hayvanları bireysel olarak tanımlamada kullanılacak kulak küpe numaralarını işletmelere tahsis etmek, il içi işletme numaralarının işletmelere tahsisini sağlamak, tanımlanan ve kayıt altına alınan hayvanlar ile bunların bulundukları işletmeleri tescil etmek, 43üncü maddede belirtilen bilgileri bilgisayar destekli veri tabanına kaydetmek, hayvan sahiplerinin işletmelerindeki hayvanlar için kayıt tutmalarını sağlamak, tanımlanan ve tescil edilen hayvanlar ile işletmelerin kontrol ve denetimlerini sağlamak, kontrollere ilişkin raporları hazırlamak, gerekli eğitimleri vermek, bu Yönetmelik hükümlerinin ihlal edilmesi halinde gerekli yaptırımları uygulamak ve bu Yönetmeliğin ilgili diğer hükümlerini uygulama konularında yetkili, görevli ve sorumludur. Sistemin unsurları MADDE 12 (1) Sığır cinsi hayvanların tanımlanması ve kayıt altına alınması sistemi aşağıdaki unsurlardan oluşur: a) Hayvanları bireysel olarak tanımlamak için kulak küpesi, b) Bilgisayar destekli veri tabanı. c) Hayvan pasaportu. ç) Her bir işletmede tutulan bireysel kayıtlar. Kulak küpelerinin işletmelere tahsisi ve uygulanması MADDE 15 (1) Üzerinde bireysel tanımlama numaraları bulunan kulak küpeleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde ilgili İl/İlçe Müdürlüğü tarafından kendi görev, yetki ve sorumluluk sahasındaki işletmelere tahsis edilir. (2) Üzerinde bireysel tanımlama numaraları bulunan kulak küpeleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar dâhilinde ilgili İl/İlçe Müdürlüğü veya yetki verilen hayvan sahibi, kimliklendirici, serbest veteriner hekim, kurum ya da kuruluşlar tarafından kendi görev, yetki ve sorumluluk sahasındaki işletmelerdeki hayvanlara uygulanır. Plastik kulak küpelerinde bulunması gereken karakterler MADDE 48 (1) Bu Yönetmelik hükümleri gereği sığır cinsi hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin üzerinde lazer tekniği ile silinmez şekilde baskılı asgari aşağıda belirtilen hususlar bulunur. a) (Değişik:RG-21/6/2014-29037) Plastik kulak küpeleri Bakanlık logosunu ihtiva eder. b) Sığır cinsi hayvanların plastik kulak küpeleri üzerindeki bireysel hayvan tanımlama numarası en fazla on dört karakterden oluşur. Bu karakterlerden; 1) İlk iki hane ülke kodunu, 2) Ülke kodundan sonraki iki hane hayvanın doğduğu işletmenin yerleşik olduğu ilin trafik kodunu, 3) İl trafik kodunu takip eden en fazla on hane hayvanın bireysel tanımlama numarasını, oluşturur. (2) Plastik kulak küpelerinin dişi yaprağı 49 uncu maddenin birinci fıkrasında belirtilen bilgiler ile S0 nci maddede belirtilen barkodu, erkek yaprağı ise sadece hayvanın bireysel tanımlama numarasını ihtiva eder. Plastik kulak küpelerinin kalite ile ilgili teknik özellikler ve taşınması gereken şartlar MADDE 51 (1) Sığır cinsi hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin teknik olarak; a) Sağlam, büküldüğü zaman kırılmayacak, esnek, yüksek kaliteli plastik materyalden imal edilmiş ve Bakanlık tarafından belirlenen sarı renkte, b) Hayvanın hayatı süresince dış etkilere ve farklı iklim şartlarına fiziksel olarak dayanıklı ve kolay okunabilir, c) Yeniden kullanılabilir olmayan, dişi yaprakla erkek yaprağın birbirinden ayrılmasını engelleyecek yapıda ve kulağa takılı kalacak tarzda dizayn edilmiş, ç) Kulak dokusuna ve hayvan sağlığına zarar vermeyecek hammaddelerden üretilmiş, d) 48 inci maddede belirtilen silinmez ve değiştirilemez bilgileri taşıyor, olması gerekir. Plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli MADDE 52 (1) Sığır cinsi hayvanların tanımlanmasında kullanılacak plastik kulak küpelerinin yapısı ve modeli aşağıda belirtilmiştir. a) Her bir plastik kulak küpesi, bir erkek ve bir dişi parça olmak üzere iki parçadan oluşur. b) Her bir plastik kulak küpesi, lazer tekniği ile silinmez şekilde baskılı olarak 48 inci maddede belirtilen bilgi ve hususları ihtiva eder. c) Plastik kulak küpesinin her bir yaprağının eni en az 55 mm, yüksekliği en az 45 mm'dir. ç) Plastik kulak küpesi üzerindeki karakterlerin yüksekliği minimum 5 mm'dir." Koyun Ve Keçi Türü Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği de, Sığır Cinsi Hayvanların Tanımlanması, Tescili ve İzlenmesi Yönetmeliği'ne benzer hükümleri ihtiva etmektedir. ......... ile Genç Çiftçiler arasında sözleşmenin imzalandığı, sözleşmenin 4. Maddesinin; “hayvanların tesliminde düzenlenen teslim/tesellüm evrakları il/ilçe müdürlükleri personeli tarafından genç çiftçilere imzalatılır. Geç çiftçiler ödemeye esas tüm belgeleri süresi içinde bağlı oldukları il/ilçe müdürlüklerine verirler”, 8. Madde: “ genç çifiçi ......... tarafından temin edilen ve il veya ilçe müdürlüklerinin yetkililerince kendisine teslim edilen ırka ait hayvanları kabul eder. ”, 10. Maddesinde; ”. Genç Çifiçi hayvanların kendisine tesliminden sonra .........'in herhangi bir yükümlülüğü olmadığını kabul etmiş sayılır.” hükümlerinin bulunduğu görülmüştür Asıl ve birleşen davalardaki davacı şirket tarafından ......10. İdare Mahkemesi'nin 2020/485 E. sayılı dosyasından da Tarım ve Orman Bakanlığı hakkında 09.07.2018 tarihli sözleşmelerdeki yükümlülüklerin yerine getirilmediğinden bahisle sözleşmelerin feshedilerek teminatın irat kaydedilmesi ve iki yıl süre ile ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesine (06.11.2019 tarih ve 30940 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan karar) ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptalinin talep edildiği ve 25.02.2021 tarih, 2020/485 Esas. 2021/358 Karar sayılı ilamıyla ..... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında firma yetkililerin tutuklandığı ve para hareketlerinin kısıtlanması nedeniyle firma tarafından sözleşmeden kaynaklı problemlerin çözüme kavuşturulmadığı, yürütülen soruşturmanın resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık ve rüşvetten kaynaklı olduğu, bu durumun ilgili mevzuat hükmüne göre yasak fiil ve davranışlar kapsamında bulunduğu, yaşanan bu süreç üzerine ..... Cumhuriyet Başsavcılığınca davalı idareye tebliğ edilen 06/09/2019 tarih ve 2019/73 sayılı soruşturma müzekkeresinde, davacı şirket hakkında kamu yararı da gözetilerek ivedi bir şekilde yasaklama kararının alınması gerektiğinin bildirildiği, bu kapsamda davalı idarece mevzuat hükümleri uyarınca tesis edildiği sonucuna varılan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, ......10. İdare Mahkemesinin kararına yönelik davacı şirket tarafından başvurulan istinaf sonucunda; ......Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi'nin 08/11/2023 tarih, 2023/899 Esas, 2023/2798 Karar sayılı kararı ile Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (.........) ile 09/07/2018 tarihli (46.512 Baş Koyun/Koç) Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesi ve 09/07/2018 tarihli (16.485 Baş Sığır) Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmesini imzalayan davacı şirketin kontrol ve idaresindeki araçta sahte hayvan küpeleri bulunması sonrasında, şirketin şartnameye uygun olmayan hayvanları piyasadan toplayarak ve piyasadan bu şekilde toplanan hayvanları şartnameye uygun üretilen hayvan kulak küpelerini takmak suretiyle projeye uygunmuş gibi Genç Çiftçi Projesi kapsamında hak sahibi vatandaşlara verilmesine neden olduğu iddiasıyla başlatılan ve ..... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında, davacı şirket yetkilileri hakkında "kamu kurumlarının nitelikli dolandırıcılığı" suçlamasıyla iddianame düzenlendiği ve yetkililer hakkında ......31. Ağır Ceza Mahkemesinin E.2021/102 sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği anlaşılmış olup, Uyap sistemi üzerinden görüntülenen ceza mahkemesinin dosyası ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin teminini üstlendiği hayvanların bir kısmının "tam ve sağlıklı" olduğunu gösteren kulak küpelerinin gerçek olmadığı, dolayısıyla davacının hayvan teslimi konusunda sözleşme imzalayarak üstlendiği taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun yerine getirmediği anlaşılmış olup, eyleminin 4735 sayılı Yasa'nın 25. maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlar kapsamında kalması nedeniyle aynı Yasa'nın 26. maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine iki yıl süreyle katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile reddine karar verildiği, ......Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesi'nin kararına yönelik davacı şirket tarafından başvurulan temyizi sonucunda; Danıştay 13. Dairesinin 17/04/2024 tarih, 2024/411 Esas, 2024/1690 Karar sayılı kararı ile Bölge İdare Mahkemesinin kararı usul ve hukuku uygun olduğu gerekçesi ile temyiz isteminin reddine karar verilmiştir. ......31. Ağır Ceza Mah. 2021/102 E. Sayılı dosyanın incelenmesind ebirden fazla sanık hakkında zincirleme Rüşvet, Resmi Belgede Sahtecilik, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık iddiaları ile kamu davası açıldığı sanıkların ve şikayetçilerin beyanlarının tespitinin ve yargılamanın devam ettiği anlaşılmaktadır. İddia, savunma, davalı kurum cevabi yazıları, bilirkişi raporları, Danıştay 13. Dairesinin 17/04/2024 tarih, 2024/411 Esas, 2024/1690 Karar sayılı kararı, ......31. Ağır Ceza Mah. 2021/102 E. Sayılı dosyası, sunulan belgeler ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde somut olayda davacı şirket ile davalı Kurum arasında Büyükbaş Hayvan teslimi ve Küçükbaş Hayvan teslimi konusunda 09/07/2018 tarihli Yurtiçi Hayvan Alım Sözleşmelerinin imzalandığı, bu sözleşmeler gereği davacı üretici şirketin, “Genç Çiftçi Projesi” programı çerçevesinde, sözleşmede miktarı belirtilen ve teknik özellikleri teknik şartnamede düzenlenen damızlıkların bu sözleşmelerde belirtilen koşullara göre Üretici (davacı) tarafından temini ve Genç Çiftçilere teslimi işini yüklendiği, Etçi, kombine ve bu ırkların melezleri dişi 1 baş sığırın 4.950,00 TL.den 16.485 sığırın tesliminin ve Akkarman Irkı koyun/koç 39.100 adet her birinin 796,00 TL den 3264 kıvırcık ırkı koyun/koçun herbirinin 845,00 TL'den, Morkaraman ırkı koyun/koçun her birinin fiyatı 796,00 TL'den yapılacağı, bu Sözleşmeler ile temin edilecek damızlık hayvanların sözleşme ve eklerinde yer alan düzenlemelere uygun teslim edileceği, bu Sözleşmenin 2018/12 sayılı Tebliğ hükümlerine göre, canlı hayvanların Genç Çiftçilere teslimi süresince geçerli olduğu, ......... tarafından hazırlanan damızlık tedarikinde uygulanacak esasları belirleyen Teknik Şartnamenin sözleşmenin ayrılmaz bir unsuru olduğu, sözleşme konusu damızlık hayvanların sözleşmenin imzalanması sonrası büyükbaş için 31/07/2018 tarihinden küçükbaş için 31/08/2018 tarihlerinden itibaren aylık olarak ve en geç 31.12.2018 tarihine kadar Genç Çiftçinin bulunduğu ildeki Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının il/ilçe Müdürlükleri personeli nezaretinde Genç Çiftçilere belirtilen teslim programına uygun olarak sağ ve sağlıklı bir şekilde teslim edileceği (Sözleşmeler m. 10.1.2.). Sözleşme konusu damızlıkların hak sahibi Genç Çiftçilere teslim edilinceye kadar oluşabilecek hastalık, telafat ve sakatlanmaları durumunda ve seçim dışı hayvan sevk edilmesi halinde yenisiyle değiştirileceği, (Sözleşmeler m. 10.1.6). Hayvanların genç çiftçiye tesliminden sonra hayvanların sağlam ve sağlıklı olarak teslimatının yapıldığının il/ilçe Müdürlüklerince .........'e yazılı olarak bildirilmesine kadar geçen sürede oluşabilecek hayvan ölümleri, zayiatın yükleniciye ait olduğu, oluşabilecek hayvan ölümleri/zayiatların ödeme esnasında ......... tarafından kesilen %20'lik tutardan tahsil edileceği (Sözleşmeler m. 10.1.9). Üretici (davacı), işlere gereken özen ve ihtimamı göstermeyi, sözleşme konusu damızlık üre, miktar ve bedel dahilinde hayvanların sözleşme ve ihale dokümanlarına göre belirlenen gerçekleştirmeyi ve oluşabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak gidermeyi kabul ve taahhüt ettiği, davalı ......... tarafından, bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri dışında üreticinin sözleşmeye uygun olarak damızlık hayvanların süresinde teslim etmemesi halinde 10 gün süreli yazılı ihtar yapacağı (Sözleşmeler m. 25.1) davalı ........., teknik gereklerine uygun olarak damızlık teslim edilmemiş olması veya damızlıklarda gizli ayıpların olması halinde, işbu damızlıkların Teknik Şartnameye uygun başka damızlıklar ile değiştirilmesini üreticiden talep edeceği belirlenmiştir.

Satın alınacak sığırların, genel görünüş, vücut gelişmesi, fiziki özellikler yönünden ırkının özelliklerini taşıyacağı, Hayvanlarda bireysel tanımlamayı sağlayan kulak küpesinin bulunacağı, Seçim heyeti tarafından teknik ve sağlık muayenesi yapılmayan, reddedilen veya onaylı seçim heyeti listesinde yer almayan hayvanların teslim alınmayacağı, seçim listesinde olmayan hayvanlar teslim yerine nakledilmiş olsa bile yüklenici tarafından 7 gün içerisinde değiştirileceği, satın alınacak sığırlarda; gelişim bozukluğu, kaşeksi gibi görünür fiziki ve ortopedik kusurlar (topallık, körlük vb.) ile patolojik oluşumlar (tümör, apse, konjuktivit, deri hastalıkları ve meme bozukluğu gibi) olmayacağı, genel kondisyon iyi ve sağlıklı bir görünüme sahip olacağı, teslim edecek damızlık sığırların sağlıklı olmasının esas olduğu, teslim aşamasında sakatlanan, küpesiz veya sağlıksız olduğu anlaşılan hayvanların kabul edilmeyeceği, yüklenici tarafından değiştirileceği hükümleri de Teknik Şartnamede belirtilmiştir.

Teslim esnasında veya teslimden sonra ölen hayvanları değiştirme yükümlülüğü bulunduğundan, gerek büyükbaş ve gerekse küçükbaş hayvanlardan ölen hayvanların tamamlanması yani yerine yeni hayvanların verilmesi sözleşme gereği (m.10.9.1) davacı yüklenici şirketin yükümlülüğünde olduğu, Sözleşmenin 32.1. maddesi gereği ........., teknik gereklerine uygun olarak damızlık teslim edilmemiş olması veya damızlıklarda gizli ayıpların olması halinde, işbu damızlıkların Teknik Şartnameye uygun başka damızlıklar ile değiştirilmesini üreticiden talep edebileceği, Teknik Şartnamenin A.7. maddesi gereği “Satın alınacak sığırlarda; gelişim bozukluğu, kaşeksi gibi görünür fiziki ve ortopedik kusurlar (topallık, körlük vb.) ile patolojik oluşumlar (tümör, apse, konjuktivit, deri hastalıkları ve meme bozukluğu gibi) olmamalıdır. Genel kondisyon iyi ve sağlıklı bir görünüme sahip olmalıdır” ve B.5. maddesi gereği “Teslim edecek damızlık sığırların sağlıklı olması esastır. Teslim aşamasında sakatlanan, küpesiz veya sağlıksız olduğu anlaşılan hayvanlar kabul edilmeyecek, yüklenici tarafından değiştirilecektir” hükümleri gereği teslim esnasında veya teslimden sonra hasta olduğu öğrenilen hayvanları değiştirme yükümlülüğü bulunduğundan, gerek büyükbaş ve gerekse küçükbaş hayvanlardan hasta olan hayvanların tamamlanması yani yerine yeni hayvanların verilmesi sözleşme gereği davacı yüklenicinin yükümlülüğündedir.

Mahkememizce yargılamada öncelikle ceza dosyasının beklenilmesine karar verilmişse de, süreçte davalı idarenin işleminin Danıştay tarafından 4735 sayılı kanunun 25. ve 26. maddelerine uygun olduğu gerekçesiyle ......Bölge İdare Mahkemesin kararına göre Mahkememizce ceza davasının beklenilmesi kararından rücu edilmiş; 4735 sayılı Kanunun 26. maddesi hükümleri gereğince 2 yıl süreyle kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanma yönündeki kararın iptali için davacı şirket tarafından açılan dava sonucunda ......7. Bölge İdari Dava Dairesi'nin 08/11/2023 tarih 2023/1099 E. 2023/2797 K. sayılı davacının hayvan teslimi konusunda sözleşme imzalayarak üstlendiği taahhüdünü sözleşme hükümlerine göre yerine getirmediğinden davanın reddine dair verilen kararın Danıştay 13. Dairesi'nin 2024/284 E. 2024/1692 K. sayılı kararı ile onandığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasında 09.07.2018 tarihli 3000 baş manda yurt içi hayvan alım sözleşmesi ve 09.07.2018 tarihli 5095 baş sığır yurt içi hayvan alım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeler eki teknik şartnamelerde A-3 maddesinde hayvanlarda bireysel tanımayı sağlayan kulak küpesinin bulunacağının kararlaştırıldığı, bu sözleşmeler kapsamında hayvanların teslim edildiği, sözleşme bakiye bedeli ödenmeden ..... Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosu'nun 2019/73 Soruşturma sayılı 06/09/2019 tarihli ihbarı üzerine yapılan değerlendirme sonucunda .........'in 08.10.2019 tarihli ve E.2019.46.208254 sayılı yazısında imzalanan her iki sözleşmeyi feshettiği, iki sözleşmede belirlenen teminatın irat kaydedildiği hususlarında uyuşmazlık olmayıp, davacı tarafca sözleşmelerin haksız olarak feshedildiği ileri sürülmüş ise de; UYAP üzerinde bulunan mahkemece yargılama sırasında ......31. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2021/102 E. sayılı dosyasının incelenmesinden birden fazla sanık hakkında zincirleme Rüşvet, Resmi Belgede Sahtecilik, Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Zararına Dolandırıcılık iddiaları ile kamu davası açıldığı, davanın halen derdest olduğu görüntülenen ceza mahkemesinin dosyası ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin teminini üstlendiği hayvanların bir kısmının "tam ve sağlıklı" olduğunu gösteren kulak küpelerinin gerçek olmadığı, dolayısıyla davacının hayvan teslimi konusunda sözleşme imzalayarak üstlendiği taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun yerine getirmediği anlaşılmış olup, eyleminin 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlar kapsamında kalması nedeniyle aynı Kanun'un 26. maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine iki yıl süreyle katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığının mahkeme kararı ile tespit edildiği, davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğinden davalı tarafça yapılan feshin haklı ve geçerli nedene dayandığı anlaşılmıştır. Keza ..... İli Göle İlçesinde el konulan kulak küpelerinin Göle İlçe Tarım Müdürlüğünce yapılan fiziki kontrolünde orijinal oldukları, ele geçirilen küpelerle ilgili olarak Göle İlçe Tarım Müdürlüğünce Türkvet Kayıt Sistemi üzerinden yapılan incelemeler sonucunda; küpelerin Van İl Müdürlüğünde görevli veteriner hekimler sisteme kayıt girilerek, aynı aşı kayıtlarının yapıldığı, Oysa kulak küpeleri sisteme kayıt edilmeden önce hayvanın kulağına uygulanması ve aşılarının yapılarak sisteme kayıt edilmesi gerekirken yakalanan küpelerin ortada olmayan hayvanlarla ilgili ceza kaydı oluşturularak sisteme hayali girişinin yapıldığı ve yine aynı veterinerler tarafından sistem üzerinde hayali aşılandığına ilişkin belirsizliklerin oluştuğu anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan davacı şirket tarafından hayvan teslimlerden geriye gidilerek teknik şartnamede belirtilen şartlara ve fizyolojik özellikleri taşıyıp taşımadıkları tespit edilmediği ve kan analizlerinin yaptırılmadığı, sorunların giderilip ilgili müdürlüklerin tamamından sağlıklı ve eksiksiz şekilde hayvanların dağıtıldığına dair yazılar ulaşıncaya kadar davacı şirketin sorumluluğunun devam ettiği, bu süreçte davacı tarafın sözleşme yükümlülüklerini yerine getirdiğinin ispatlanamadığı kanaatine varılmıştır. Büyükbaş Hayvan dağıtımındaki sorunlarla ilgili çizelge incelendiğinde; toplam sorunlu hayvan dağıtımı İl sayısının 7 adet olduğu, bu illerde de sorun dallarının farkına göre; 2 baş hayvanın eksik teslim edildiği, 242 baş hayvanın teslimden sonra öldüğü, 1 baş hayvanın teslimde hasta teslim edildiğinin bilahare anlaşıldığı, ayrıca Amasya İlinde 270 baş hayvanın da yaylada dağıtımı yapılan hayvanlar tarafından bulaştırılan bulaşıcı hastalık sebebi ile öldüğü, toplam 245 adet baş hayvanda sorun bulunduğu tespit edilmiştir. Kilis İlinde 310, Adıyaman İlinde 325 olmak üzere toplam 635 adetinin ile ilgili bir karara ancak ......31. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/102 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda varılabileceği belirlenmiştir. Bilirkişi 2. Ek raporunda yapılan hesaplamaya göre, 194 baş büyükbaş hayvan bedeli 960.300,00 TL, 245 baş küçükbaş hayvan bedeli 195.862,80 TL olmak üzere toplam 1.156.162,80 TL sorunlu büyükbaş ve küçükbaş hayvan bedelleri toplamı olduğu, 635 baş büyükbaş hayvan bedeli olan 3.143.250,00 TL'nin ise ......31. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki sahte küpe davası nedeniyle yargılamaya konu olan hayvan bedelleri olduğu, 1.156.162,80 TL sorunlu hayvan bedelleri ile 3.143.250,00 TL yargılamaya konu hayvan bedelleri olmak üzere toplam 4.299.412,80 TL'lik bir tutar tespit edilmiştir. Davacının asıl davada talebi 4.800.000,00 TL büyükbaş hayvan sözleşmesi teminat mektubu 2.232.000,00 TL ki baş hayvan sözleşmesi teminat mektubu 96.000,00 TL ek teminat olmak üzere 7.128.000,00 TL toplam teminat tutarıdır. 4735 sayılı yasanın 22. maddesi uyarınca aynı yasanın 19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar alındığı tarihten gelir kaydedileceği tarihe kadar Devlet İstatistik Enstitüsünce yayımlanan aylık toptan eşya fiyat endeksine göre güncellenir. Güncellenen tutar ile kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tutarı arasındaki fark yükleniciden tahsil edilir. Buna göre, Yİ-ÜFE ilk endeksi ile son endeksi arasındaki katsayı teminat tutarına uygulandığında güncellenmiş teminat tutarı 7.128.000,00 X 450,55/ 265,60=8.784.246,17 TL olarak hesaplanmıştır. İdari yargılamalarda ihaleden yasaklamaya ilişkin iptal davalarının da reddedilmiş olması karşısında davalı idarenin Sözleşmeleri feshinde haklı olduğu, keza Müfettiş raporu ve C. Savcılığı soruşturması dosyasındaki tespitler, MASAK raporu ile Ağır Ceza Mahkemesi dosyasındaki tutanak altına alınan tespitlerin ayıba ilişkin feshin haklılığını teyit eden unsurlar içerdiği, davalı idarenin sözleşmeleri haklı nedenlere dayalı olarak feshetmesi ve teminatı irat kaydetmesinin sözleşmelere, TBK'na ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Bu bağlamda asıl davada, teminat tutarını ve 4735 sayılı Kanun'un 22. maddesi uyarınca enflasyon güncelleme farkını komisyon bedellerini ve vergi cezalarını davalıdan talep edemeyeceği, asıl davadaki 10.000,00 TL'lik talebini sözleşmenin feshi gerekçesi ile davacının alacağından mahsup edilen teminat mektubu bedeli olan 7.128.000,00 TL, davacının alacağından mahsup edilen teminat mektubu güncelleme farkı olan 1.656.246,40 TL'yi haklı fesih nedeni ile talep edemeyeceği gibi davacıya ödendiği ileri sürülen komisyon bedellerine ve Sözleşmenin vergi zıyan ve pişmanlık cezası bedeline yönelik taleplerinin de reddi gerektiğinden asıl davanın reddine karar verilmiştir. Birleşen dava yönünden; kural olarak her dava, dava tarihindeki durum ve koşullara göre karara bağlanır. Ancak itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan tarafların alacak borç durumu ve haklılık durumu icra takip tarihi itibariyle tespit edilir. (Yargıtay 19. HD.11.11.2015 tarih, 2015/5365 Esas, 2015/14528 K.; 14.11.2019 tarih, 2017/4726 E, 2019/5144 K.).İİK. 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davasında; usulüne uygun yapılmış ve itiraz edilmiş icra takibinin bulunması dava şartıdır. İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı, itiraz üzerine duran icra takibinin devam edebilmesini sağlayan ve takip hukuku içinde olmakla birlikte, maddi hukuk ilişkisinin incelenerek uyuşmazlığı kesin hükümle sonuçlandıran bir davadır. Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir (YHGK. 2017/19-1634 Esas - 2018/633 Karar sayılı ilamı). Süresi içerisinde açılan itirazın iptaline ilişkin birleşen davada alacağın dayanağı ......31. Ağır Ceza Mahkemesinin dava sonucuna bağlı olduğu,muaccel olmamış bir borç için icra takibinin ve itirazın iptali davasının hukuki korunmasından alacaklının yararlanamayacağı söz konusu dava sonuçlanmadan ve varsa tespit edilen bir alacak olması halinde takip başlatılması gerekirken alacağın varlığının belirsiz olduğu halde ve bedeli muaccel olmaksızın başlatılan icra takibinde takip koşulları oluşmadığından takibe yapılan haklı itiraz üzerine açılan davada hukuki yarar olmadığı gibi davaya konu alacağın varlığı ve miktarı ispat edilemediği anlaşılmakla birleşen dosyaya ilişkin davanın reddi gerekmiş; aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Ayrıntılı gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, A-ASIL DAVADA 1-DAVANIN REDDİNE 2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan, peşin alınan 170,78 TL harcın mahsubu ile bakiye 561,22 TL harcın asıl davada davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Asıl davada davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.000,00-TL vekalet ücretinin asıl davada davacıdan tahsili ile asıl davada davalıya verilmesine, 4-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde, yatırana iadesine, 5-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, asıl davada davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına

B-BİRLEŞEN ......10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2021/676 ESAS, 2024/443 KARAR SAYILI DOSYADA 1-DAVANIN REDDİNE 2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan, peşin alınan 213.561,96 TL harcın mahsubu ile arta kalan 212.829,96 TL harcın kararın kesinleşmesine müteakip talep halinde yatırana iadesine, 3-Birleşen davada davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.223.652,59-TL vekalet ücretinin birleşen davada davacıdan tahsili ile birleşen davada davalıya verilmesine, 4-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın HMK'nun 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde, yatırana iadesine, 5-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14. maddesi uyarınca Bakanlık bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, asıl davada davacı taraftan tahsili ile hazineye gelir kaydına

Dair asıl davada davacı vekilinin, birleşen davada davacı vekilinin, asıl ve birleşen davada davacı şirket temsilcisi ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ......Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak kaydı ile oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 15/01/2026