Bölge Adliye Mahkemesi 2026/998 E. 2026/1847 K.

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/998 - 2026/1847 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/998 KARAR NO : 2026/1847

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ...(...) ÜYE : ...(...) ÜYE : ...(...) KATİP : ...(...)

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GEBZE 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 23/02/2026 NUMARASI : 2026/147 Esas - 2026/233 Karar

DAVACI : ... PROFİL SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ... Gebze/KOCAELİ VEKİLİ : Av. ... - ....... Kartal/İSTANBUL DAVALI : .... (T.C. NO:...) - ......Sultangazi/İSTANBUL VEKİLİ : Av. ... - ....... Çağlayan Kağıthane/İSTANBUL DAVA TÜRÜ : İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi), Çek İstirdatı DAVA TARİHİ : 12/02/2026 KARAR TARİHİ : 16/10/2026 KR. YAZIM TARİHİ : 06/11/2026

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirket olan ... Profil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin lehtar olduğu, keşidecisi ... Enerji Limited Şirketi olan, Kozan keşide yerli, 14/10/2025 keşide tarihli ve 2469655 seri numaralı, 3.500.000,00.-TL bedelli, Halkbank A.Ş. 9161- Kozan / Adana Şubesine ait çeki kaybolma sebebiyle zayi olduğunu, işbu sebeple davacı şirketçe T.C. Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/968 Esas sayılı dava dosyası ikame edilmiş olup; çekin zayi olması nedeniyle iptali ve ödeme yasağı talep edildiğini, işbu çek hakkında ödeme yasağı tedbiri uygulanmasına karar verilmiş olup ilgili çek hakkında ödeme yasağı bulunduğunu, her ne kadar ilgili çek hakkında kıymetli evrakın zayi olması nedeniyle iptal davası ikame edilmiş ve ödeme yasağı tedbiri uygulanmış olsa da ilgili çekin ... isimli şahıs tarafından 14/10/2025 tarihinde Türkiye Halk Bankası A.Ş. Sultangazi/ İSTANBUL şubesine ibraz edildiğini, bu hususun tespiti üzerine T.C. Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/968 Esas sayılı dosyasının 29/01/2026 tarihli 1 numaralı celsesinde ön inceleme tutanağını ile tahkikat aşamasına geçmiş ve tahkikat aşamasının 1 numaralı ara kararında "Talep eden vekiline, Türkiye Halk Bankası A.Ş.'den gelen yazı cevabı dikkate alınarak, çeki ibraz eden ... (T.C.18116292684)'a karşı T.T.K'nun 818/1-s bendi yollamasıyla aynı Yasa'nın 763.maddesi gereğince iade davası açmak ve mahkeme esas numarasını mahkememize bildirmek üzere iki haftalık kesin süre verilmesine; süresinde istirdat davası açılmaz ise mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin ihtarına, (ihtarat yapıldı)," şeklinde karar vererek taraflarına çekin iadesi davası açmak için 2 haftalık kesin mehil verildiğini, bu sebeple; davacı şirket olan ... Profil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin lehtar olduğu, keşidecisi ... Enerji Limited Şirketi olan, Kozan keşide yerli, 14/10/2025 keşide tarihli ve 2469655 seri numaralı, 3.500.000,00 TL bedelli, ...bank A.Ş. 9161- Kozan / Adana Şubesine ait çekin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ..bank A.Ş. İsimli şirket nezdinde konulan ödeme yasağının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ : İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; huzurdaki dava dosyasında 17/02/2026 tarihli ihtarname tarafımıza 17/02/2026 tarihinde tebliğ edilmiş olup işbu ihtarnamede kurulan ara kararın hukuka aykırı olduğunu, verilen 2 haftalık kesin süre içerisinde öncelikle arabulucuya başvurmak, arabuluculuk sürecini tamamlamak ve dava açmak fiilen imkansızlık teşkil ettiğini, zira sayın mahkemenin de bildiği üzere arabuluculuk süreçleri uygulamada minimum 3 hafta ile 1 ay arasındaki sürdüğünü, bu hususa ek olarak yeni tarihli ve istikrarlı Yargıtay Kararlarından da görüleceği üzere çekin geri verilmesi (istirdatı) davası arabulucuğa tabi olmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir. DELİLLER: Gebze 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/02/2026 Tarih - 2026/147 Esas - 2026/233 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; istirdat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Dosyanın incelemesinde, davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı ... Profil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin lehdarı olduğu ... Enerji Limited Şirketi keşidecili 14/12/ 2025 tarihli 24 69 655 seri numaralı ve 3.500,000,00 TL bedelli ...bank Kozan Adana şubesine ait çekin kaybolması nedeniyle Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/968 E. Sayılı dosyası üzerinden çekin iptali ve ödeme yasağı talep edildiği, çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesine rağmen ... tarafından tahsil amacıyla bankaya ibraz edildiği, mahkemece de çekin ibraz edeni aleyhine istirdat davası açmak üzere süre verildiği, belirtilerek dava konusu çekin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince HMK 'nın 114/2 ve 115. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. Eldeki davada, davacının hamili bulunduğunu ileri sürdüğü çekin zayi olması nedeniyle açılan çekin istirdadına ilişkin olduğu görülmektedir. Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren 6102 sayılı TTK'nın 5/A-(1) maddesi hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir. Bu itibarla, davacının açtığı çek istirdadı istemine yönelik davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu yeni yasal değişiklikle açıktır. Bunun yanında parasal değeri olan bir şeyin aynen iadesi talebini içeren istirdat davalarının da mevcut değişiklik sonrası dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğu, dava konusu çekin de üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği ve çek istirdadı davasının aynı zamanda konusunun bir miktar para olduğu anlaşılmakla dava şartı arabuluculuğa tabi olduğu anlaşılmaktadır (Yargıtay 11. HD. 25/12/2024 tarih, 2024/1595 K., 2024/9423 K.). Eldeki davada, davacı tarafça çekin zayi olduğu ileri sürülerek ibraz halinde iade talep edilmişse de, talebin özünde çek bedelinin tahsiline ve kambiyo senedine bağlı hakların korunmasına yönelik olduğu açıktır. Bu yönüyle uyuşmazlık, dava şartı ara buluculuk kapsamında değerlendirilmelidir. Dosya kapsamından, davacı tarafından dava açılmadan önce ara buluculuğa başvurulmadığı sabit olup, bu husus dava şartı noksanlığı teşkil etmektedir. Dava şartlarının mevcut olup olmadığı mahkemece re'sen gözetilmesi gereken hususlardan olup dava şartı eksikliği halinde işin esasına girilmeksizin davanın usulden reddine karar verilmesi zorunludur (Yargıtay 11.H.D 2024/5728 E. 2025/3826 K. Sayılı İlamı). Diğer yandan davacı vekili, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/968 Esas sayılı dosyasında verilen 2 haftalık kesin süre verilmesi nedeniyle davanın açıldığını, bu süre içerisinde arabuluculuk sürecinin tamamlanmasının mümkün olmadığını ileri sürmüş ise de 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesinin 15. bendi uyarınca arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımının duracak ve hak düşürücü sürenin işlemeyecek olması nedeni ile Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/968 Esas sayılı dosyasında verilen 2 haftalık kesin süre içerisinde arabuluculuğa müracaat edilmekle bu sürenin de duracağı belirgin olduğundan davacı vekilinin bu yöndeki istinaf istemi kabul edilmemiştir. Bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince bu hukuki durum gözetilerek, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemiş olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir. Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine, İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy çokluğu ile karar verildi. 16/10/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

Karşı oy yazısı: Uyuşmazlık, 6102 sayılı TTK'nın 5/A hükmünde yapılan değişiklik sonrası madde metnine işlenen "istirdat davalarında" ibaresinin 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesine dayalı çek istirdatı davasını kapsayıp kapsamadığı ile sonucuna göre eldeki davanın dava şartı arabuluculuğa tabi olup olmadığı üzerinedir. Bu itibarla, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde yer alan hüküm kıymetli evrak olarak çeki haksız olarak elinde bulundurduğu iddia edilen hamilden çekin geri alınmasına yöneliktir. Bir başka anlatımla, dava konusu bir miktar paranın ödenmesi, alacak veya tazminat değildir. Çekin parasal bir değeri ifade etmesi de kanunun aradığı dava konusuna dair kriterleri karşılamamaktadır. Bunun yanında, ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren 6102 sayılı TTK'nın 5/A hükmündeki 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31. maddesiyle yapılan değişiklikte yer alan "istirdat davaları" ibaresinden anlaşılması gerekenin 2004 sayılı İİK'nın 72-(7) maddesinde düzenlenen cebri icra baskısı altında yapılan para ödemesine yönelik istirdat davasıdır. Hal böyle olunca düzenlemedeki istirdat davasının konusu rıza dışı elden çıkan çekin geri verilmesi davasını düzenleyen 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesindeki davayı kapsamadığı, her ne kadar menfi tespit davası zorunlu arabuluculuğa tabi ise de; çek istirdatı ile birlikte açıldığından eldeki davanın arabuluculuğa tabi olmadığından istinaf başvurunun kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiği değerlendirmesiyle çoğunluk görüşüne katılmamaktayım.

Üye ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*