Bölge Adliye Mahkemesi 2026/599 E. 2026/1048 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2026/599 Esas

KARAR NO: 2026/1048

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 12/12/2025

NUMARASI: 2025/315 E. - 2025/854 K.

DAVANIN KONUSU: İşçi İle İşveren İlişkisinden Kaynaklanan

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/06/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin bir işçi olduğunu, dava dışı .... Firmasında 16/04/2012 ile 05/08/2014 tarihleri arasında mesul müdür olarak çalıştığını, işe giriş tarihinde müvekkili ile dava dışı firma arasında üretim müdürü sözleşmesi imzalandığını ve liste 2 de mesul müdürün görevleri sayıldığını, sözleşmenin son cümlesinde kendisinden alınan teminat senedinin sözleşme sonunda şirkete hiç borcu kalmadığı zaman iade edileceğinin belirtildiğini, müvekkilinin dava dışı firmada işe başlarken dava konusu senedi teminat amacıyla tanzim tarihi boş olarak verdiğini, müvekkilinin 05/08/2014 tarihinde haklı fesih ile işten ayrıldığını, fesih sonrasında teminat senedinin kullanılmaması için Çatalca Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet dilekçesi verildiğini, 2014/1804 soruşturma numarası ile soruşturma başlatıldığını takipsizlik kararı verildiğini, müvekkilinin kıdem ve fazla mesai ücreti alacağı için Bakırköy 13. İş Mahkemesi 2014/366 Esas sayılı alacak davası açtığını, davasının kısmen kabulüne dair karara istinaden İstanbul.... İcra Müdürülüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, alacak miktarının 14.500 TL olduğunu, davaya konu boş senet haksız olarak doldurularak .... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararlı olmak üzere icra takibine konulduğunu, senette müvekkilinin diğer borçluları ve alacaklıyı tanımadığını, müvekkili tarafından dava dışı firmaya verilen senedin firma ile ilişkilendirilmemesi amacıyla 3. Şahıslara doldurulduğunu, diğer borçluların adres ve kimlik bilgilerinin olmaması ve müvekkilin dava dışı firmadan olan alacağı ile müvekkilin aleyhine başlatılan takibe konu olan senedin meblağının çok yakın olması davaya konu teminat senedinin sonradan doldurulduğunun ispatı olduğunu belirterek .... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takibe konu senetle ilgili davacıya borcunun bulunmadığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; senet üzerinde belirtilen alacağın bulunmadığı veya itfa edildiği veya benzeri her iddianın ancak senet kuvvetinde yazılı belge ile ispat olunacağını, davacının itirazı ve beyanını kabul etmediklerini, davacının nerede çalıştığının davanın konusu olmadığını, kambiyo evrakları özelliklerden kaynaklı olarak tedavül edilme kabiliyetine sahip olduğunu, bu özelliği nedeni ile tarafların birbirinin tanıması gerekmediğini, yine bu özellik nedeniyle tanzim edilme sebebinden ayrılarak borç doğuran olaydan mücerret olarak ödeme aracı veya ödeme taahhüdü şeklinde dolaşım imkanına sahip olduğunu, müvekkilinin dava konusu alacağın kaynağı kambiyo evrakının meşru hamili olduğunu, davacıdan alacaklı olup davacının kötü niyetli olarak borcunu ödememek için davayı açtığını belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk Derece Mahkemesince; Somut olayda davacı yan davalı olan son hamilin bile bile davacı borçlu zararına hareket ettiğini ispatlamak durumundadır. Dosya kapsamında davacı taraf davalı olan son hamilin bile bile davacı borçlu zararına hareket ettiğini ispat edememiş, keşideci olan davacının şahsi def'i niteliğindeki iddiasını iyiniyetli hamile karşı ileri süremeyeceği, davacı keşidecinin davalı hamilin bononun teminat senedi olduğunu bilerek ciro ile aldığı vakıasını ispatlaması gerektiği, hamilin iyiniyetli olmadığının davacı tarafça ispat edilemediği, mahkememizce yapılan araştırmada da senet hamilinin davacının daha evvel çalıştığı ihbar olunan şirket ile bağlantısının tespit edilemediği anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine," karar verilmiştir.

İSTİNAF:

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararı HMK m.297 kapsamında gerekçesiz olarak tanzim edildiğini, mahkemenin davanın reddine dair kurduğu hüküm adil yargılanma ve hukuki dinlenilme haklarının açık bir ihlali niteliğinde olduğunu, dosya kapsamında alınan 01.11.2018 tarihli bilirkişi raporu müvekkilinin iddialarını doğrulayan fiili karineleri tek tek tespit ettiği halde gerekçeli kararda bu rapora atıf dahi yapılmadığını, raporun neden hükme esas alınmadığına dair bir gerekçe de sunulmadığını, raporda müvekkilinin haklı ve mağdur olduğunun, davalı tarafın kötü niyetli olarak teminat senedini icraya koyduğu hususları tüm çıplaklığıyla açıklığa kavuşturulduğunu ve hukuki bir sonuca varmaksızın son kararı mahkemeye bıraktığını, mahkeme bu raporu göz ardı ederek karar verdiğini, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, 2014/37896 E., 2016/8168 K., 04.04.2016 T. Sayılı kararı haklı beyanlarını tasdiklediğini, davalı hamillerin TTK m.687 kapsamında kötü niyetli olarak bile bile borçlunun zararına hareket ettiği hususu fiili karineler ile sabit olduğunu, mahkeme dava dışı şirket ile hamiller arasında organik bağ bulunmadığından ve davalının iyi niyetli üçüncü kişi olduğundan hareketle müvekkili aleyhine karar verdiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Ticaret Dairelerinin yerleşik içtihatlarına göre, işçiden teminat olarak alınan senetlerin işçilik alacaklarını bertaraf etmek amacıyla üçüncü kişilere devredilmesi durumunda, üçüncü kişinin 'kötü niyetli' olduğunun ispatı fiili karinelerle, hayatın olağan akışına dayalı kanıtlarla yapılabileceğinin sabit olduğunu, dava dışı işveren fabrikasında maaşlı çalışan bir işçi olan müvekkilinin, senedin lehtarı olan ... yahut cirantaları ...ve ... ile 15.000,00-TL tutarında bir ticari ilişkiye girmesi ve bu tutarda bir senet düzenlemesi hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğunu, senedin tanzim edildiği 2012 yılında asgari ücretin yalnızca brüt 886,50-TL olduğu ve senette tanzim edilen tutarın yaklaşık 20 kat fazla olduğu düşünüldüğünde söz konusu meblağın ne derece yüksek olduğunu, mahkeme iş hukuku ilkelerini hiçe sayarak hüküm kurduğunu, mahkeme olayı tamamın soyut kambiyo ilişkisi gibi değerlendirdiğini, belirterek Yerel Mahkeme'nin içtihat kararlarına, yasaya ve usule aykırı kararının bozulmasına ve yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP DİLEKÇESİ

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının istinaf dilekçesinde belirttiği istinaf itirazları hukuksal dayanaktan yoksun olduğunu, mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı yanın istinaf itirazları yargılama içerisinde yeterli delil ve beyanlar ile çürütüldüğünü, tartışılmayan yada eksik incelenen bir husus bırakılmadığını belirterek davacının istinaf isteminin reddi ile mahkeme kararının onanmasını talep etmiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İstanbul 15.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 26/01/2017 gün, 2016/122 Esas, 2017/48 Karar sayılı kararı ile davanın görev nedeniyle usulden reddine ve dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, İstanbul 5.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/05/2019 gün, 2017/632 Esas ve 2019/515 Karar sayılı kararı ile davanın görev nedeniyle usulden reddine ve dosyanın İstanbul İş Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, akabinde dosya İstanbul 8 İş Mahkemesinin 2019/321 E 2020/224 K sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş ve bu karar İstanbul BAM 31. HD'nin 2021/1188 E 2023/260 K sayılı kararı ile kaldırılmıştır.

İstanbul 8. İş Mahkemesi'nin 13/07/2023 T 2023/135 E 2023/591 K sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiği ve bu karar neticesinde İstanbul 8. İş Mahkemesi ile mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıkması sebebiyle İstanbul BAM 37. HD'nin 27/03/2025 T 2024/2193 E 2025/1032 K sayılı kararı ile Asliye Ticaret Mahkemesi kesin olarak görevli kılınmıştır.

Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır.

Davacı taraf, dava dışı .... Firmasında 16/04/2012 ile 05/08/2014 tarihleri arasında mesul müdür olarak çalıştığını, işe giriş tarihinde müvekkili ile dava dışı firma arasında üretim müdürü sözleşmesi imzalandığını ve liste 2 de mesul müdürün görevleri sayıldığını, sözleşmenin son cümlesinde kendisinden alınan teminat senedinin sözleşme sonunda şirkete hiç borcu kalmadığı zaman iade edileceğinin belirtildiğini senedin teminat senedi olduğunu, sonradan doldurulduğunu belirterek .... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takibe konu senetle ilgili davacıya borcunun bulunmadığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

.... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında, alacaklı ... tarafından, borçlular ..., ... ve ...aleyhine kambiyo senedine dayalı icra takibi 21/12/2015 tarihinde başlatılmıştır.

Takibe dayanak bononun düzenleme tarihinin 16/04/2012, vade tarihinin 16/05/2015 tarihi, keşidecinin davacı ... ..., lehtarın dava dışı ..., cirantaların sırası ile ... ... ve senet bedelinin 15.000,00 TL., olduğu görülmüştür.

7036 İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesine göre iş mahkemeleri, işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına ilişkin dava ve işlere bakar.

Davacı tarafından senedin, iş sözleşmesi nedeniyle teminat senedi olduğu ileri sürüldüğünde yargılamanın sağlıklı biçimde sürdürülmesi için senet lehdarına dava açılması yeterli olmayıp husumetin işverene de yöneltilmesi gerekir. İş sözleşmesinden kaynaklandığı ileri sürülen uyuşmazlıkta, senet lehdarı ile birlikte işverene de kendi hukukunu koruyacak açıklama ve ispat hakkı tanınması hem Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı ve hem de 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 27. maddesinde öngörülen hukuki dinlenilme hakkının bir gereğidir.

Açıklanan sebeplerle; iş sözleşmesi gereğince teminat olarak verildiği iddia edilen senetten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemiyle açılan bir davada, senet lehdarı ile işveren arasında şekli anlamda zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu kabul edilmeli; dava dışı işveren davaya dâhil edilerek her iki tarafa karşı yargılama sürdürülerek işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekir iken senet lehtarı ile şekli anlamda dava arkadaşlığı bulunan işverenin davaya dahil edilmeksizin yargılama yapılarak hüküm kurulması yerinde değildir.

Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, işverenin davaya dahil edilerek taraf teşekkülü sağlandıktan sonra, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Davacının vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;

2- İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../12/2025 tarih, 2025/... E. 2025/... K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,

5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 11/06/2026