Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1658 E. 2026/1527 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/1658
Karar No
2026/1527
Karar Tarihi

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 35. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/1658 - 2026/1527 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 35. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1658 KARAR NO : 2026/1527

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP :

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 16/07/2026 NUMARASI : 2026/265 Esas -2026/586 Karar

DAVACILAR :

DAVALILAR :

DAVANIN KONUSU : Tazminat KARAR TARİHİ : 22/10/2026 GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ : 26/10/2026

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI Davacılar vekili dava dilekçesinde; zarar gören ... plakalı aracın ruhsat maliki olan ... ... kaza tarihinden önce vefat ettiğini, işbu davanın murisin yasal mirasçıları tarafından açıldığını, araç mülkiyetine bağlı olarak doğan değer kaybı, yatış bedeli ve kazanç kaybının miras yoluyla mirasçılara intikal etmiş olup, talep hakkının yasal mirasçılara ait olduğunu, kazaya karışan diğer araç davalı ... ... ... sevk ve himayesinde olmakla birlikte araç sahibinin diğer davalı ... ... olduğunu, aracın ... Sigorta Anonim Şirketi'ne sigortalandığını, bu nedenle aracın neden olduğu değer kaybı zararının KTK m.88 uyarınca sigorta şirketi tarafından müteselsilen tazmin edilmesi gerektiğini, davalı ... plakalı aracın, müvekkillerine ait ticari taksi olan ... plakalı araca 17.08.2025 tarihinde Ankara ili, ... ilçesi ... mahallesi, ... Caddesi Shell Akaryakıt İstasyonu çıkışında Shell akaryakıt istasyonundan ... Caddeye katılmak istediği esnada aracının sol ön kısımları ile aynı istikamette bulunan müvekillerinin aracının sağ arka kısımlarına çarpması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağından ve fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere ... plakalı araç sürücüsü davalı ... ... ...'nın %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin aracının Hyundai 2017 model olup, müvekkilinin aracının kaza öncesinde hasarsız/orijinal iken, kaza sonrası parça değişimi/onarım/boya gördüğünü ve bu sebeple ikinci el piyasa rayiç değeri düştüğünü, dava konusu trafik kazası neticesinde müvekkillerine ait ticari taksi aracının hasar gördüğünü ve onarım süresince kullanılamaz hale geldiğini belirterek; 17.08.2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, araç değer kaybı için belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte her üç davalıdan müşterek ve müteselsil olarak alınarak müvekkillerine verilmesini, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, onarım süresine bağlı aracın yatış bedeli ile kazanç kaybı için belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1000 TL'nin davalılar ... ... ... ve ... ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müştereken ve müteselsil olarak alınarak müvekkillerine verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin maddi olay kapsamında ... plakalı araç için diğer davalı ... ... ile ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesini düzenlediğini, öncelikle davada taraf teşkili sağlanmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, dava konusu araca ilişkin miras paylaşımı yapılmamış olup tüm mirasçılar tarafından birlikte açılan bir dava bulunmadığından müvekkili şirket tarafından buna dair bir ödeme yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, davacılar vekilinin 7 mirasçının 6'sından vekaleti bulunduğu için dava öncesi yaptığı başvuru ve arabuluculuk süreçlerinin de geçersiz olduğunu, davacılar vekili tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuruda tüm mirasçıları kapsayan bir vekaletname sunulmadığından yapılan başvuru üzerine herhangi bir değerlendirme ve ödeme yapılmasının da mümkün olmadığını, dava konusu aracın uğradığı hasar bedeli mirasçıların her birine ayrı ayrı payları oranında ödenmiş olup, ilgili poliçe kapsamında davacıların gerçek zararının karşılandığını, müvekkili şirket kendisine iletilen hasar talebi üzerine ödeme yapmak durumunda kalmış olsa da işbu dava ile bu ödeme ihtilaflı hale getirildiğinden müvekkili şirket sigortalısının kusuru olup olmadığına ilişkin inceleme yapılmasını talep ettiklerini, dava konusu aracın kazadan önce hasarlı olup olmadığının tespiti gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, herhangi bir ödemenin söz konusu olması halinde dahi, faizin dava tarihinden itibaren ve yasal faiz oranı üzerinden hesap edilmesi gerektiğini, araç yatış bedeli/kazanç kaybı talebinin müvekkili şirkete yöneltilmemiş olup hüküm kurulurken bu hususun dikkate alınmasını, elbirliği ile mülkiyete tabi dava konusu araçla ilgili tüm mirasçıların birlikte dava açması gerektiği halde bu şekilde açılmayan davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine, tüm mirasçılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmasına rağmen tüm mirasçılara ilişkin vekalet sunulmadan eksik vekaletnameyle yapılan başvuru geçersiz olduğundan başvuru dava şartı yerine getirilmediği değerlendirilerek davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, davacının zararı müvekkil şirketçe karşılanmış olduğundan davanın reddine, dava konusu olaya ilişkin kusur incelemesi yaptırılarak sigortalı aracın kusursuz olması nedeniyle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine, davacılar tarafından aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmasına rağmen 6 ayrı arabuluculuk başvurusu yapılarak 6 defa arabuluculuk ücreti tahakkukuna sebep olunması nedeniyle dava sonunda arabuluculuk ücretlerine ilişkin yargılama giderlerinin davacılar aleyhine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ... ... ve ... ... davaya cevap vermemişlerdir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece, davacılar vekilinin, müvekkillerinin murisinin malik olduğu ticari taksinin trafik kazasına karıştığı ve bu nedenle uğranılan zararların davalılardan tahsilini talep ettiği, Yerleşik Yargıtay içtihatlarında da kabul edildiği üzere bir miras taksimi yapılmadan bir kısım mirasçıların terekenin tamamı veya bir kısmı hakkında dava açıp takip etmesi mümkün olmadığı, Yargıtay 1. HD. 07/04/2026 tarih 2024/4756-2026/2699 E-K sayılı ilamında aynen; "Ne var ki; davacıların dayandığı tapu kaydının anneleri B. adına olduğu, bu tapu kaydının verasette iştirak halinde davacılara intikal ettiği, eldeki dava tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup davalılar ve dahili davalılar K., S., R. ve K.'ın muris B. terekesine göre 3. kişi durumunda oldukları, davacıların murisi B. davacılar dışında başka mirasçıların da bulunduğu anlaşılmakta olup, elbirliği mülkiyetinde mirasçıların tereke malları üzerinde belli pay veya payları olmadığı, haklarının terekenin tamamını kapsadığı, TMK'nın 702. maddesine göre topluluk devam ettiği sürece tasarrufi işlemlerde tüm ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerektiği, mirasçılardan birinin, terekeye karşı üçüncü kişi konumunda olanlar aleyhine kendi payı hakkında açtığı dava, diğer mirasçıların paylarını kapsamadığından ve aynı zamanda onlar adına açılmadığından davaya diğer mirasçıların katılması (icazet vermesi) veya terekeye temsilci atanması suretiyle devam edilmesine olanak bulunmadığı kuşkusuzdur. Hâl böyle olunca; mahkemece, davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yukarıda yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsizdir." denildiği, dosyaya sunulan veraset ilamında murisin toplam 7 mirasçısı bulunduğu, davacıların 6 kişi olduğu mirasçı Hatice Errazı ... davacılar arasında yer almadığı gerekçesiyle; "Davanın REDDİNE" karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; dava konusunun değer kaybı ve araç mahrumiyet/ yatış bedeli niteliği itibarıyla bölünebilir bir para alacağı olduğunu, her bir mirasçının kendi miras payı oranında alacağı talep etme hakkı bulunduğunu, Türk Borçlar Kanunu ve yerleşik içtihatlar uyarınca, bölünebilir nitelikteki para alacaklarında her bir mirasçı, terekedeki miras payı oranında bağımsız olarak talepte bulunma ve dava açma hakkına sahip olduğunu, alacak nakdi olduğundan borcun ifası bölünmeye elverişli olduğunu, (TMK m. 640/4 ve m. 702/4) 4721 sayılı TMK’nın 640. maddesinin 4. fıkrası: “Mirasçılardan her biri, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir. Sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır.” TMK’nın 702. maddesinin 4. fıkrası: “Ortaklardan her biri, topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabilir. Bu korumadan bütün ortaklar yararlanır”. Somut uyuşmazlıkta dava konusu kaza sebebiyle muristen intikal eden ticari araçta meydana gelen hasar, değer kaybı ve kazanç kaybının haksız fiilden kaynaklandığını, zaman aşımı riskine tabi ve terekedeki malvarlığı eksilmesini telafi etmeye matuf tazminat talepleri, terekenin korunması (hakların muhafazası) niteliğinde olduğunu, mirasçılardan birinin ya da birkaçının terekedeki zararın tazmini amacıyla dava açması bir tasarruf işlemi değil, terekeyi koruyucu bir işlem olduğunu, açılan davadan ve tazmin edilecek bedelden terekedeki tüm mirasçılar yararlanacağından, tek başına bir mirasçının dahi bu davayı ikame etme hakkı bulunduğunu, Mahkemenin emsal gösterdiği kararın olayla örtüşmediğini, tasarruf işlemi ile koruma işleminin birbirine karıştırıldığın, taraf teşkili eksik kabul edilse dahi doğrudan ret kararı verilemeyeceğini, Mahkemenin yapması gerekenin, davaya katılmayan diğer mirasçının (... ... ...) davaya muvafakatinin sağlanması veya icazet belgesi sunulması, bu mümkün olmadığı takdirde TMK m. 640 uyarınca Sulh Hukuk Mahkemesi’nden terekeye temsilci atanması için davacılara uygun bir kesin süre verilmesi ve dava şartının bu usulle tamamlatılması olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Öncelikle husumet konusu incelenmelidir. Tazminat davasında davacı olma ehliyeti (aktif dava ehliyeti) kural olarak mal varlığında doğrudan doğruya zarar gören kişiye aittir. Araç sürücüsünün de aracı aldığı gibi malikine aynen iade yükümlülüğü bulunduğundan, araç işleteni tarafından dava açılmayan hallerde, zarar veren aleyhine dava açma hakkı bulunmaktadır. Ancak bu hak, öncelikle araç işletenine verilmiş olup, işletenin dava açtığı durumda, araç sürücüsünün aktif dava ehliyeti bulunmamaktadır. Araç işleteninin araçta meydana gelen zarara ilişkin tazminat davası açmadığı hallerde, araç sürücüsü tek başına dava açarak zararın tazminini isteyebilir. Diğer taraftan, 4721 sayılı Kanun'un 599 uncu maddesi hükmü uyarınca miras, murisin ölümüyle ve terekenin açılmasıyla mirasçılarına geçer ve mirasçılar terekedeki mallar ve haklar üzerinde bu tarih itibariyle hak sahibi olurlar. Aynı Kanun'un 640 ıncı maddesi gereğince birden çok mirasçının bulunması durumunda mirasın geçmesiyle birlikte paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olurlar ve sözleşme veya kanundan doğan temsil ya da yönetim yetkisi saklı kalmak üzere, terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler. Tereke (miras ortaklığı) 4721 sayılı Kanun'un 701 ve devamı maddeleri uyarınca elbirliği (iştirak) mülkiyetine tâbidir. Elbirliği mülkiyeti, yasa veya yasada gösterilen sözleşmeler uyarınca, aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin, bu ortaklık nedeniyle bir mala veya hakka birlikte malik olmaları durumudur. 4721 sayılı Kanun'un 701-703 üncü maddelerinde düzenlenen bu tür mülkiyetin (ortaklığın) tüzel kişiliği olmadığı gibi ortaklardan her birinin doğrudan doğruya bir hakkı da bulunmamaktadır. Hak, bir bütün olarak ortakların hepsine aittir. Başka bir deyişle, ortaklık tasfiye ile sona erinceye kadar ortaklardan her birinin ayrı bir mal veya hakkı olmayıp, hak sahibi ortaklıktır. Elbirliği (iştirak) hâlinde mülkiyet türünde malikler paydaş değil ortaktırlar. Bu itibarla elbirliği (iştirak) hâlinde mülkiyette, ortaklar arasında 6100 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesi anlamında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Zira maddi hukuka göre, bir hakkın birden fazla kimse tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kimseye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gereken hâllerde, mecburi dava arkadaşlığı vardır (6100 sayılı Kanun md. 59). Bu sebeple kanunda veya elbirliği (iştirak) hâlinde mülkiyeti oluşturan anlaşmada ortaklık adına hareket etme yetkisinin kime ait olacağı belirtilmemişse ortaklığın tasfiyesini isteme hakkı dışındaki tüm işlemlerde ortakların (iştirakçilerin) oybirliği ile karar almaları ve birlikte hareket etmeleri zorunludur. Elbirliğiyle mülkiyete dair hükümlerin düzenlendiği 4721 sayılı Kanun'un 702/2 nci maddesi; “Kanun'da veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, gerek yönetim, gerek tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir” hükmünü taşımaktadır.Ne var ki bu kural, uygulamada yumuşatılarak, Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 11.10.1982 tarihli ve 1982/3-2 sayılı İçtihadı Birleştirme kararıyla, bir ortağın tek başına dava açabileceği, ancak davaya devam edebilmesi için öteki ortakların olurlarının alınması veya miras Şirketine atanacak temsilci aracılığıyla davanın sürdürülmesi gerektiği kabul edilmiştir. 4721 sayılı Kanun'un 702/4 üncü maddesinde; “Ortaklardan her biri, topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabilir. Bu korumadan bütün ortaklar yararlanır.” hükmü öngörülmüştür. Benzer şekilde 4721 sayılı Kanun'un 640 ıncı maddesinde de vurgulanan korumadan anlaşılması gerekenin ne olduğu da önem arz etmektedir. 4721 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce elbirliği ile (iştirak hâlinde) mülkiyet 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi’nin 581 inci maddesinde düzenlenmişti. Ancak uygulamada karşılaşılan bazı güçlüklerin giderilmesi için yeni düzenlemede 4721 sayılı Kanun'un 640 ıncı maddesine, “Mirasçılardan her biri, terekedeki hakların korunmasını isteyebilir. Sağlanan korumadan mirasçıların hepsi yararlanır” hükmünü içeren dördüncü fıkra eklenmiştir. Maddenin gerekçesinde de belirtildiği gibi, mirasta terekenin tâbi olduğu elbirliği mülkiyetine yöneltilen en güçlü eleştiri, birlikte hareket etme zorunda olmaları nedeniyle mirasçıların bireysel olarak terekedeki hakların korunması amacıyla hareket edememeleriydi. Maddeye eklenen dördüncü fıkra, bu eksikliği giderme amacına yönelik olarak getirilmiştir. Terekeye ait haklar üzerinde tasarruf söz konusu ise, ortakların oybirliği ile karar vermeleri gerektiğinden, tasarruf işlemi niteliğindeki alacak davasının tüm mirasçılar tarafından birlikte açılması veya terekeye temsilci atanması ve bu yolla davanın yürütülmesi gerekir. Bir mirasçı tüm mirasçılar adına tek başına dava açabilirse de, böyle bir davayı yalnız başına yürütemez. Bu durumda davanın hemen reddedilmeyip, diğer mirasçıların davaya katılımlarının veya muvafakatlerinin sağlanması ya da terekeye temsilci atanması için davacıya uygun süre verilmesi gerekmektedir. Mahkemece davacılar mirasçı sıfatı çerçevesinde dava dilekçesinde talep edilen tazminat kalemleri yönünden açmış oldukları davayı tek başlarına yürütemeyeceklerinden, diğer mirasçının davaya katılımının veya muvafakatinin sağlanması ya da terekeye temsilci atanması için davacılara uygun süre verilerek, usulüne uygun taraf teşkili sağlanarak davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, usulüne uygun taraf teşkili sağlanmadan yargılamaya devam edilerek davanın esası hakkında karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacılar vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince kaldırılmasına, davanın yeninden görülerek, usulüne uygun şekilde taraf teşkili sağlanarak, bundan sonra davanın esası hakkında karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davacılar vekilinin sair istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 16/07/2026 tarihli, 2026/265 Esas- 2026/586 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, Kararın kaldırılma sebebine göre, davacı vekilinin sair istinaf sebeplerinin İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA, 2-Dosyanın, davanın yeniden görülmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-İstinaf eden davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf eden davacılara iadesine, 4-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine, 5-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 22/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan

Üye

Üye

Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/1658, K. 2026/1527, T. 22.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-1658-e-2026-1527-k-88ddb46756e5