İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2025/322 E. 2026/715 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2025/322
- Karar No
- 2026/715
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/322 KARAR NO : 2026/715
DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) DAVA TARİHİ : 24/04/2025 KARAR TARİHİ : 07/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ...'nun kızı, diğer davalıların kardeşi olduğunu, tarafların tamamının 26.08.2014 tarihinde vefat eden müşterek murisleri ...'nun mirasçıları olduğunu, murisin...Bankası A.Ş. tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasıyla müteselsil kefil sıfatıyla takip edildiğini, bu takibin mirasçılar yönünden kesinleştiğini, müvekkilinin anılan dosyaya 19.08.2024 tarihinde 2.440.000,00 TL ve 12.09.2024 tarihinde 1.352.448,08 TL olmak üzere toplam 3.792.448,08 TL ödeme yaparak murisin borcunu kapattığını, bu ödeme nedeniyle TMK m.682 uyarınca diğer mirasçılara miras payları oranında rücu hakkı doğduğunu belirtmiştir. Davacı vekili; bu alacağın tahsili için ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 10.02.2025 tarihinde ilamsız takip başlattığını, borçlulardan ...'nun yetki itirazı üzerine takibin onun yönünden tefrik edilerek ... İcra Müdürlüğü'ne gönderildiğini, davalıların takibe haksız itiraz ettiğini ileri sürerek; itirazın ... yönünden 7/28 pay karşılığı 948.112,02 TL asıl alacak ve 92.265,59 TL işlemiş faiz, ... ve ... yönünden ayrı ayrı 3/28 pay karşılığı 406.333,72 TL asıl alacak ve 39.542,39 TL işlemiş faiz üzerinden iptaline, takibin devamına ve alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili ile davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçelerinde özetle; müşterek murisin terekesinin paylaşılmadığını, paylaşmaya kadar mirasçılar arasında elbirliği mülkiyetinin sürdüğünü, iç ilişki belirlenmeden davacının bireysel rücu hakkının doğmadığını, TMK m.682 uyarınca rücu için mirasın paylaşılmış olması gerektiğini, davacının ödemeyi kendi inisiyatifiyle yaptığını ve ödemenin davalılar yönünden borç sona erdirici etkisinin ortaya konulamadığını, borcun muaccel olmadığını ve takip öncesinde temerrüt şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddini, aksi kanaatte faiz ve icra inkar tazminatı taleplerinin reddini istemiştir. DELİLLER; Mahkememizce; ... İcra Müdürlüğü'nün...Esas, ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyaları, ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı mirasçılık belgesi, ... 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas, ...Karar sayılı kararı ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas, ...Karar sayılı ilamı incelenmiş, banka ve icra hesabı konusunda uzman bilirkişi heyetinden 13.05.2026 tarihli rapor alınmıştır. Rapora davalı vekillerince itiraz edilmiş, davacı vekili raporun lehine olan kısmına katıldığını bildirmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava itirazın iptali davası olup davalılar hakkında ... 2. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında 10.02.2025 tarihinde ilamsız takip başlatılmış, ödeme emri ... ve ...'e 21.02.2025, ...'na 26.02.2025 tarihinde tebliğ edilmiş, davalılar 25.02.2025 tarihli dilekçeyle takibe itiraz etmiş ve takip durmuştur. Salih Bülbüloğlu yönünden takip, 06.03.2025 tarihli karar ile tefrik edilmiş olup bu kişi davanın tarafı değildir. Dava, İİK m.67/1'de öngörülen bir yıllık süre içinde açılmıştır. Uyuşmazlık, bankaya karşı kefalet borcunun ifasından doğan rücu istemine ilişkindir. Rücu alacağının hukuki dayanağı asıl alacaktaki hukuki ilişki ile aynı olduğundan (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 17.05.2023, ... E.,...K.) dava ticari dava niteliğindedir ve mahkememiz görevlidir. TTK m.5/A uyarınca dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmuş, anlaşma sağlanamadığına ilişkin son tutanak dosyaya sunulmuştur. Davalılardan ... ve ...'ın yerleşim yeri mahkememizin yargı çevresindedir; ... ise cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmamıştır, kesin olmayan yetki kuralı bakımından mahkememiz yetkili hale gelmiştir. ... 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 27.02.2020 tarihli mirasçılık belgesine göre muris ... 26.08.2014 tarihinde vefat etmiş, mirası 28 pay kabul edilerek 7 payı eşi ...'na, 3'er payı ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'na ait olmak üzere mirasçılarına intikal etmiştir. Davacı, bu belgede 3/28 pay ile mirasçı olarak yer almaktadır; davalıların pay oranları ... için 7/28, ... ve ... için 3/28'dir. ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki tahsilat kayıtları ve bilirkişi heyetinin dosya kapak hesabı incelemesine göre, davacı 19.08.2024 tarihinde 2.440.000,00 TL, 12.09.2024 tarihinde 1.352.448,08 TL olmak üzere toplam 3.792.448,08 TL ödeme yapmıştır. Bu tutar, 19.08.2024 tarihli dosya kapak hesabındaki toplam alacak olan 3.792.448,08 TL ile örtüşmektedir. Ödemenin yapıldığı icra takibi, murisin müteselsil kefil sıfatıyla borçlu gösterildiği ve mirasçıları yönünden kesinleşen bir takiptir. TMK m.641 uyarınca miras bırakanın birden fazla mirasçısı bulunduğunda mirasçılar terekenin borçlarından alacaklıya karşı müteselsilen sorumludur. Bu sorumluluk dış ilişkiye ilişkindir. Mirasçılar arasındaki iç ilişkide ise TMK m.682/III uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça, mirasçılardan her biri tereke borçlarını miras payı oranında ödemekle yükümlüdür; ödenmesi kendisine yüklenmemiş bir tereke borcunu veya payına düşenden fazlasını ödeyen mirasçı, TMK m.682/I gereğince diğer mirasçılara rücu edebilir. TBK m.167/2 de kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçluya, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilmek üzere, ödediği fazla miktarı isteme hakkı tanımaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, davacı vekilinin de dayandığı 17.05.2023 tarihli, ... E., ... K. sayılı kararında, tereke borçlarından sorumluluğun dış ilişkide müteselsil, iç ilişkide miras payı oranında olduğunu, borcu ifa eden mirasçının payını aşan kısım için diğer mirasçılara miras payı oranında rücu edebileceğini, rücu hakkının borçlunun alacaklıyı tatmin ettiği anda doğduğunu ve rücu alacağının hukuki dayanağının asıl alacaktaki ilişki ile aynı olduğunu kabul etmiştir. Mahkememizce yapılan araştırma sonucunda ulaşılan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.05.2015 tarihli, ... E., ...K. sayılı kararında da tereke borcunu ödeyen mirasçının açtığı itirazın iptali davasında, TMK m.682 uyarınca davalı mirasçıların miras payları oranında sorumluluğunun belirlenmesi ve davacının ödediği miktardan davalıların payına düşen kısmın tespiti gerektiği belirtilmiştir. Davalılar, terekenin paylaşılmamış olması nedeniyle rücu hakkının doğmadığını savunmuştur. TMK m.640 uyarınca paylaşmaya kadar mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık bulunduğu doğrudur. Ancak mirasçıların alacaklıya karşı müteselsil sorumluluğu mirasın geçtiği anda doğmakta, paylaşmaya bağlı bulunmamaktadır. Borcun tamamını alacaklıya ifa eden mirasçının rücu hakkı da, kanunun belirlediği iç ilişki ölçüsü olan miras payı oranına göre, alacaklının tatmin edildiği anda doğar. TMK m.682'de rücu hakkının doğumu paylaşmanın yapılmasına bağlanmamıştır; paylaşma sözleşmesi bulunmaması hali ise 682/III uyarınca miras payı oranında sorumluluk sonucunu doğurmaktadır. Davalıların savunması kabul edilseydi alacaklıya borcun tamamını ödeyen mirasçı, tereke paylaşılıncaya kadar hakkını isteyemeyecek, bu da kanunun iç ilişki için öngördüğü pay oranı esasına ve TBK m.167'nin amacına aykırı bir sonuç doğuracaktır. Davalılar ayrıca elbirliği mülkiyeti nedeniyle davacının tek başına hareket edemeyeceğini, terekeye temsilci atanması ve tüm mirasçıların birlikte hareket etmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Zorunlu dava arkadaşlığı ve tereke temsilcisi kuralları, terekeye ait hak ve borçlara ilişkin davalar için geçerlidir. Somut davada davacı, terekeye ait bir hakkı değil, kendi malvarlığından yaptığı ödemeye dayanan kişisel rücu alacağını istemektedir. Her bir mirasçının sorumluluğu kendi payı ile sınırlı olup diğer mirasçıların sorumluluğundan bağımsızdır; bu alacak her bir mirasçıya karşı ayrı ayrı ileri sürülebilir. Nitekim Hukuk Genel Kurulu önüne gelen uyuşmazlıkta da borcu ifa eden mirasçının tek bir mirasçıya karşı açtığı rücu davası esastan incelenmiştir. Bu nedenle davacının aktif husumet ehliyeti bulunmakta, dava şartı eksikliği bulunmamaktadır. Davalıların, ödemenin kendi lehlerine ya da adlarına yapılmadığı ve borcu sona erdirici etkisinin bulunmadığı yönündeki savunması da yerinde değildir. Davalılar, muris ...'nun mirasçıları olarak bankaya karşı borcun tamamından müteselsilen sorumludur. Müteselsil borçlulardan birinin alacaklıya yaptığı ifa, borcu kendi payı ile sınırlı olmaksızın ifa niteliğinde olduğundan, diğer borçluları da ödenen miktar ölçüsünde alacaklıya karşı borçtan kurtarmıştır. Davalıların ödemeye onay vermesi ya da talimatı bulunması rücu hakkının koşulu değildir. Davalılardan ... ve ... yönünden takip kesinleşmiş, ... yönünden ise ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamıyla bankanın alacağı hüküm altına alınmıştır; murisin borcunun varlığı ve mirasçıların bu borçtan sorumluluğuna davalılarca açıkça itiraz edilmemiştir. Davalılar, ödeme yapıldığı tarihte terekenin aktif ve pasif durumunun belirlenmemiş olmasına da dayanmışlardır; ancak bu hususun, mirasçıların alacaklıya karşı müteselsil sorumluluğu ve iç ilişkideki miras payı oranına göre sorumlulukları karşısında rücu hakkının doğumuna etkisi yoktur. Bilirkişi heyetince düzenlenen rapor, dosya kapsamındaki icra kayıtlarına, mirasçılık belgesindeki pay oranlarına ve davacının ödemelerine dayanmakta, hesaplama yöntemi ve sonuçlar bakımından açık, denetime elverişli ve yeterli bulunmuştur. Davalı vekillerinin, bilirkişi heyetinin hukuki nitelendirme yaptığı yönündeki itirazları yerinde değildir. Raporun hesap bölümü teknik inceleme niteliğinde olup, rücu hakkının doğup doğmadığı ve hukuki sonuçları mahkememizce, HMK m.266 ve m.282 çerçevesinde değerlendirilmiştir. Hukuki konularda uzman bilirkişi ya da yeni rapor alınmasına ilişkin talep, çözümü hakimin hukuk bilgisini gerektiren hususlara ilişkin olduğundan yerinde görülmemiştir. Davacının ödediği 3.792.448,08 TL'nin 28 paya bölünmesiyle bir payın karşılığı 135.444,57 TL olup davalıların payına düşen miktarlar şöyledir: ... (7/28) 948.112,02 TL, ... (3/28) 406.333,72 TL, ... (3/28) 406.333,72 TL. Bu tutarlar davacının takipte ve davada talep ettiği asıl alacak tutarlarıyla aynıdır. Davacı kendi payına (3/28) düşen kısım ile mirasçılardan Asiye Vardaloğlu, Asuman Güven ve Zehra Kandaz yönünden talepte bulunmamıştır; ... yönünden ayrı dosya bulunmaktadır. Davacı, takipte ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş yasal faiz de talep etmiştir. Davalılar, takip öncesinde ihtarname çekilmediğini, temerrüt şartlarının oluşmadığını ve bilirkişi raporunun bu yönüyle çelişkili olduğunu savunmuştur. Bilirkişi heyeti de takip öncesi ihtarname bulunmadığını belirtmiş, temerrüt olgusunu mahkemenin takdirine bırakmıştır. Faizin başlangıcı, rücu hakkının niteliğine göre belirlenmelidir. Rücu hakkı, başkasına ait bir borcu ifa eden kişinin malvarlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Alacaklıyı tatmin eden kişi, alacaklının hakkından bağımsız olarak kendi şahsında doğan bir hak elde eder ve bu hak doğduğu anda muaccel olur; ödeyenin malvarlığındaki eksilme de ödeme anında gerçekleşir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu nedenle, 14.02.2018 tarihli, ... E., ... K. sayılı kararında, rücu davasında ödeme tarihinden itibaren faiz istenebilmesi için karşı tarafın ayrıca ihtarla temerrüde düşürülmesine gerek bulunmadığını kabul etmiştir. Nitekim aynı ilke, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 30.11.2023 tarihli,... E., ... K. sayılı, 11. Hukuk Dairesi'nin 23.02.2017 tarihli,... E., ... K. sayılı ve 27.11.2017 tarihli, ... E.,... K. sayılı, 4. Hukuk Dairesi'nin 23.01.2019 tarihli, ... E., ... K. sayılı kararlarında da benimsenmiş olup bu kararlarda dava tarihinden faiz yürütülmesi yerine ödeme tarihinden faiz yürütülmesi gerektiği belirtilerek hüküm düzeltilmiştir. Tereke borcunu ödeyen mirasçının diğer mirasçılara karşı rücu hakkı da bu nitelikte olup, Hukuk Genel Kurulu'nun 17.05.2023 tarihli, ... E.,... K. sayılı kararında da belirtildiği üzere rücu hakkı, borcu ifa eden mirasçının alacaklıyı tatmin ettiği anda doğmaktadır. Davalılar muris ...'nun mirasçıları olarak bankaya karşı borcun tamamından müteselsilen, kendi aralarında ise miras payı oranında sorumludur; davacının 19.08.2024 ve 12.09.2024 tarihlerinde yaptığı ödemelerle payını aşan kısım bakımından rücu hakkı bu tarihlerde doğmuş ve muaccel olmuştur. Bu nedenle davalıların, ödeme tarihlerinden itibaren temerrüt halinde olduğu, takip öncesi ihtarname gönderilmemiş olmasının ödeme tarihlerinden itibaren faiz işletilmesine engel oluşturmadığı kabul edilmiştir. Davalıların bu yöndeki itirazları ile bilirkişi raporunun bu bölümüne ilişkin itirazları yerinde görülmemiştir. Davacı ödemeyi icra dosyasına yapmıştır; bu nedenle faiz, davacının malvarlığındaki eksilmenin gerçekleştiği ödeme tarihlerinden itibaren işletilmiştir. Hesaplama yönünden; yasal faiz oranı olarak yıllık %24 esas alınmış, bilirkişi heyeti davacının ödemelerini ve davalıların pay oranlarını dikkate alarak ödeme tarihlerinden 10.02.2025 takip tarihine kadar işlemiş faizi ... için 103.762,14 TL, ... ve ... için ayrı ayrı 44.469,48 TL olarak hesaplamıştır. Davacı ise takipte ve davada bunlardan daha düşük tutarlar olan 92.265,59 TL ile 39.542,39 TL'lik işlemiş faiz talep etmiştir. Taleple bağlılık ilkesi (HMK m.26) gereği davacının talep ettiği işlemiş faiz tutarları üzerinden karar verilmiştir. Asıl alacaklara takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilecektir. İİK m.67/2 uyarınca itirazın haksız çıkması ve alacağın likit olması halinde borçlu aleyhine, kabul edilen alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilir. Somut olayda davalıların payına düşen alacak, davacının icra dosyasına yaptığı ödemeler ile mirasçılık belgesindeki pay oranlarından hareketle borçlular tarafından da hesaplanabilecek nitelikte olup likittir. Davalıların takibe itirazı, açıklanan nedenlerle haksız bulunmuştur. Her davalı yalnızca kendi payına düşen alacaktan sorumlu olduğundan tazminat da ayrı ayrı ve kabul edilen hükmedilen alacak tutarları üzerinden %20 oranında hükmedilmiştir. Açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, davalıların takibe itirazının asıl alacaklar ve işlemiş faizler yönünden iptaline, takibin devamına ve kabul edilen hükmedilen alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; a) Davalı ...'nun ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 948.112,02 TL asıl alacak ve 92.265,59 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.040.377,61 TL yönünden İPTALİNE, b) Davalı ...'in aynı takip dosyasına yaptığı itirazın 406.333,72 TL asıl alacak ve 39.542,39 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 445.876,11 TL yönünden İPTALİNE, c) Davalı ...'ın aynı takip dosyasına yaptığı itirazın 406.333,72 TL asıl alacak ve 39.542,39 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 445.876,11 TL yönünden İPTALİNE, Takibin, iptal edilen asıl alacaklar üzerinden takip tarihi olan 10.02.2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte DEVAMINA, 2-Likit alacağa vaki haksız itiraz nedeniyle, İİK'nın 67/2.maddesi uyarınca hükmedilen alacak miktarlarının %20 oranına tekabül eden; davalı ...'ndan 208.075,52 TL, davalı ...'ten 89.175,22 TL, davalı ...'dan 89.175,22 TL olmak üzere icra inkar tazminatının ayrı ayrı alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 131.983,79 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 21.105,12 TL harçtan mahsubu ile bakiye 110.878,67 TL harcın davalı ... 59.703,89 TL'sından, davalı ... 25.587,39 TL'sından, davalı ... 25.587,39 TL'sından sorumlu olmak üzere davalılardan HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 162.056,64 TL nispi vekalet ücretinin davalı davalı ...'ndan, 71.340,18 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'den 71.587,39 TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan alınanarak, davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 21.808,82 TL( 87,60 TL VSH, 615,40 TL BVH ve 21.105,92 TL peşin harç) harcın 11.743,22 TL'sının davala ...'ndan, 5.033,80 TL'sının davalı ...'den, 5.032,80 TL'sının davalı alı ...'den alınarak, davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 17.230,00 TL ( 730,00 TL tebliğler ve posta, 16.500,00.TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin 9.277,70 TL'sının davalı ...'ndan, 3.976,15 TL'sının davalı ...'den 3.976,15 TL'sının davalı ...'dan alınarak, davacıya verilmesine, 7-Arabuluculuk ücreti olan 4.700,00 TL'nin 2.530,78 TL'sının davalı ...'ndan, 1.084,61 TL'sının davalı ...'den 1.084,61 TL'sının davalı ...'dan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/10/2026
Katip ... ¸e-imzalıdır
Hakim ... ¸e-imzalıdır