İlk Derece Mahkemesi 2026/112 E. 2026/766 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/112 Esas KARAR NO : 2026/766

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit) DAVA TARİHİ : 30/12/2025 KARAR TARİHİ : 15/10/2026

... 16. Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas - ... Karar numaralı, 26/01/2026 tarihli ''gönderme'' kararı üzerine dosyanın mahkememize tevzi edilerek 2026/112 Esas sırasına kaydının yapıldığı görülmekle, yapılan yargılama sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... Şti. tarafından lehtar ... Şirketi adına, keşide tarihi 07/11/2025, keşide yeri .. olan ve ... seri numaralı 2.500.000,00 TL bedelli çekin düzenlendiğini, çekin davacı ... Şirketine ciro edilerek çek aslının kendilerine teslim edildiğini, davacı şirketin acil nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla çeki faktoring şirketi olan davalıya %6 kesinti ile nakit temini için verdiğini, çek bedelinin keşide tarihinde ödenmemesi ihtimaline karşılık teminat amacıyla davacı şirketin keşideci, şirket yetkilisi ...'ün de avalist sıfatıyla borçlandığı 08/07/2025 tanzim tarihli, 09/07/2025 vadeli 10.000.000,00 TL bedelli bononun davalıya verildiğini, çek bedelinin vadesinden önce, 06/11/2025 tarihinde çek lehtarı ve davacıdan önceki ciranta olan ...Şirketi tarafından davalının banka hesabına "... vadeli ... seri nolu ...çekine istinaden" açıklaması ile tam olarak ödendiğini, buna rağmen davalının çek aslını iade etmediğini ve iadesi için ayrıca 700.000,00 TL talep ettiğini, ayrıca teminat amaçlı ve karşılıksız olarak verilen bonoya dayanarak çek bedeli kadar 2.500.000,00 TL üzerinden ... 7. İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyasıyla 26/08/2025 tarihinde takip başlattığını, bu takip nedeniyle ... 46. İcra Hukuk Mahkemesinin... E. sayılı dosyasında şikayet yoluna başvurulduğunu ve 30/09/2025 tarihli tensip ile takibin davacı yönünden tedbiren durdurulduğunu, ancak icra hukuk mahkemesinin incelemesinin şekil yönünden ve yalnızca takibe konulan 2.500.000,00 TL ile sınırlı olması nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti için bu davayı açmak zorunda kaldıklarını beyanla; öncelikle ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına, 08/07/2025 tanzim tarihli, 09/07/2025 vadeli 10.000.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak ... 7. İcra Müdürlüğünün .. E. sayılı dosyasında 26/08/2025 tarihinde başlatılan takipte 2.500.000,00 TL miktar yönünden davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle görevsizlik itirazında bulunarak, 6361 sayılı Kanundan kaynaklanan davalara Hakimler ve Savcılar Kurulunun ...tarihli ve ... sayılı kararı uyarınca İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakması gerektiğini, esas yönünden takibe dayanak bono üzerinde teminat ibaresi bulunmadığını ve bononun faktoring sözleşmesinde tanzim tarihi, vadesi, miktarı ve lehtarı belirtilmek suretiyle anılmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28/03/2018 tarihli, ... Esas, ...Karar sayılı ve 06/03/2013 tarihli, ... Esas, ... Karar sayılı kararları uyarınca bononun teminat senedi olduğunun İİK m.169/a kapsamında kanıtlanması gerektiğini, 08/07/2025 tarihli faktoring sözleşmesinin II. Bölüm 5. maddesinin 2. fıkrası gereğince teminat kaydı bulunmayan bir kıymetli evrakın teminat için verildiğini iddia eden müşterinin faktorun imzasını taşıyan sözleşmeyi ibraz etmesinin gerektiğini, davacıların sözleşmeyi ve eklerini kabul ettiklerini, çek keşidecisi ...A.Ş.'nin ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... E. sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunup 08/08/2025 tarihinden itibaren üç ay geçici mühlet aldığını ve davacıların da ödeme güçlüğü içinde bulunduğunu, bu nedenle sözleşmenin IV. Bölüm 2. ve 3. maddeleri uyarınca sözleşmenin sona erdirilerek hesabın kat edildiğini, ... 3. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borcun ödenmesinin ihtar edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine takibin başlatıldığını, takibe konu senet ve çeklerin Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükmü uyarınca kendi kayıtlarına işlendiğini, kambiyo senetlerinde mücerretlik ilkesinin geçerli olduğunu, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına yönelik tedbir kararı verilemeyeceğini (İİK m.72/3) savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacılar vekili cevaba cevap dilekçesinde; davalının bono üzerinde teminat ibaresi bulunmadığı ve bononun faktoring sözleşmesine dayanmadığı yönündeki savunmasının yerinde olmadığını, bononun faktoring ilişkisi kapsamında çek bedelinin ödenmemesine karşılık teminat olarak alındığını, çek bedelinin 06/11/2025 tarihinde ödenmesine rağmen davalının mevcut olmayan bir borç üzerinden takibe devam ettiğini belirterek önceki talepleri tekrar etmiştir. DELİLLER Davacı vekili tarafından davaya konu çek fotokopisi, çek teslim bordrosu, ödeme dekontu, ihtarname (çek iadesi), Senet Fotokopisi, faktoring işlem evrakları ve ihtarname ve tebliğ şerhinin dosyaya sunulduğu, ... 46. İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas ve ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ...Esas sayılı dosyalarının UYAP sistemi üzerinden celp edildiği, ... 7. İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememiz işbu dosyası ile eşleştirildiği, dosya evraklarının mahkememiz dosyası arasına alındığı görülmüştür. ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/01/2026 tarihli, ... Esas, ...Karar sayılı kararı ile, davanın 6361 sayılı Kanundan kaynaklanması nedeniyle Hakimler ve Savcılar Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararı uyarınca İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere dosyanın gönderilmesine karar verilmiş, dosya tevzi sonucunda mahkememizin ...Esas sırasına kaydedilmiştir. Ön inceleme duruşmasında, ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 02/01/2026 tarihli ara karar ile, ... 7. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında takibe konu alacak miktarı yönünden icra veznesine yatacak paranın %20 oranında nakdi veya kesin ve süresiz teminat mektubu karşılığında, davanın tarafları ile sınırlı olmak üzere, icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmesinin İİK m.72/3 uyarınca ihtiyati tedbir yoluyla önlenmesine karar verildiği, ancak teminat yatırılmadığından tedbirin uygulanmadığı tespit edilmiş; arabuluculuk dosyası ile icra dosyasının UYAP üzerinden dosyaya eklendiği görülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasındaki faktoring sözleşmesi uyarınca davalıya verilen 08/07/2025 tanzim tarihli, 09/07/2025 vadeli 10.000.000,00 TL bedelli bononun teminat senedi olup olmadığı, sözleşme hükümlerine uygun olarak tahsilinin mümkün olup olmadığı ve bonoya dayalı olarak ... 7. İcra Müdürlüğünün...E. sayılı dosyasında 2.500.000,00 TL miktar yönünden davacıların davalıya borçlu olup olmadıklarının tespiti taleplerinin sübut ve miktarı noktasında toplanmıştır. ... 7. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı alacaklı vekilinin 17/11/2025 tarihli talep dilekçesinde, "takibe konu asıl alacak tutarı olan 2.500.000,00 TL'nin ödemesinin müvekkile yapılmış olduğunu", dosya kapak hesabına esas beyanlarının kabulünü ve İİK m.121 uyarınca yetki belgesi verilmesini talep ettiği, icra müdür yardımcısının 25/11/2025 tarihli tensip kararı ile talebi kabul ederek 44.323,43 TL tahsil harcının yatırılması halinde tahsilatın dosyaya kaydına karar verdiği ve kararın İİK m.16 uyarınca icra hukuk mahkemesine yedi gün içinde şikayet yolu açık olmak üzere verildiği görülmüştür. Bilirkişi (Muhasebe -Finans Uzmanı) 17/09/2026 tarihli raporunda; Davalı ile davacı ... Şirketi arasında 08/07/2025 tarihinde 10.000.000,00 TL limitli faktoring sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmeyi diğer davacı ...'ün müteselsil kefil olarak 10.000.000,00 TL kefalet tutarı ile imzaladığı, davacılarca ayrıca Kefil Kabul Beyanı, Müşteri Kabul Beyanı ve Bilgilendirme-Aydınlatma ve Onay Formunun imzalandığı, sözleşmenin V-1. maddesinde davalının defter ve kayıtlarının kesin delil sayılacağına dair delil sözleşmesi hükmü bulunduğu, ... 3. Noterliğinin .... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile hesabın kat edildiği ve ihtarnamenin davacı şirkete 22/08/2025 tarihinde tebliğ edildiği, davalının ... 7. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile 2.500.000,00 TL asıl alacak, 2.814,86 TL protesto masrafı ve 7.500,00 TL komisyon olmak üzere toplam 2.510.314,86 TL üzerinden takip yaptığı, takip dayanağı senet üzerinde "teminat senedi" ibaresinin bulunmadığı, 09/07/2025 tarihli faktoring işleminde davacı şirketin dava dışı ..Şirketi adına düzenlediği 14/05/2025 tarihli 20.088.900,00 TL tutarlı faturanın 2.500.000,00 TL'lik kısmının davalıya temlik edildiği, ödeme belgesi olarak keşidecisi dava dışı ...A.Ş., lehtarı... Ticaret Limited Şirketi olan ...bank ... Şubesi ... tarihli ... numaralı 2.500.000,00 TL bedelli çekin davalıya teslim edildiği, davalının defter kayıtlarına göre 09/07/2025 tarihinde davacı şirkete 1.850.000,00 TL ödeme yapılarak finansman sağlandığı, toplam 650.000,00 TL faktoring masraf tahakkuku bulunduğu, 06/11/2025 tarihinde 2.500.000,00 TL tahsilat kaydı bulunduğu, buna göre takip tarihi itibarıyla davacı şirket cari hesabının 2.500.000,00 TL borçlu durumda olduğu, takip tarihinden sonra tahsilat yapıldığı, takibe dayanak 10.000.000,00 TL bedelli bononun davalının defterlerinde "924/926 Alınan Teminatlardan Alacaklar" nazım hesabında kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Rapor, davalıya ait ticari defterlerin açılış tasdiklerinin ve e-defter beratlarının usulüne uygun olduğunu da belirtmiştir. Rapor taraflara tebliğ edilmiş; davacılar vekili, bononun davalının defterlerinde teminat olarak kayıtlı olduğunun raporla sabit olduğunu, çek bedelinin ödenmesi ile borcun sona erdiğini ve davalının mükerrer tahsilat çabası içinde bulunduğunu, bu hususların raporda değerlendirilmediğini belirterek itiraz etmiş, aksi halde ek veya yeni rapor alınmasını talep etmiştir. Davalı vekili 05/10/2026 tarihli dilekçesinde, bononun teminat senedi olmadığının raporla sabit olduğunu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun yukarıda anılan kararlarını yinelediğini, çeklerin karşılıksız kaldığını ve ödemenin takip başlatıldıktan sonra yapıldığını, bu nedenle takibin hukuka uygun olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE Mahkememizde açılan dava, 08/07/2025 tanzim tarihli, 09/07/2025 vadeli 10.000.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak ... 7. İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında 26/08/2025 tarihinde başlatılan takipte, 2.500.000,00 TL miktar yönünden davacıların davalıya borçlu olmadıklarının tespiti istemine ilişkindir. Davalının icra dosyasındaki 17/11/2025 tarihli beyanı ile 2.500.000,00 TL asıl alacağın ödendiğini bildirmiş olması, takibin kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmemektedir. İcra müdürlüğünün 25/11/2025 tarihli kararı ile tahsilatın dosyaya kaydı 44.323,43 TL tahsil harcının yatırılması şartına bağlanmış, takip bono dayanağı ile derdest kalmış, davacılar hakkındaki icra takibi ve bunun doğurduğu hukuki risk devam etmiştir. Nitekim davalı vekili, ödemeyi bildirmesinden yaklaşık yedi buçuk ay sonra, dava devam ederken 04/07/2026 tarihinde aynı icra dosyasına başvurarak dosyanın açık tutulmasını, zamanaşımının kesilmesini ve avalist davacı ...'ün araç kayıtlarına haciz şerhi işlenmesini talep etmiştir. Bu talepte hangi alacak için işlem yapılmasının istendiği belirtilmemiş olup, takibin davalı tarafından sürdürülmeye devam edildiği ve davacılar yönünden icra takibinden doğan hukuki riskin güncelliğini koruduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacıların borçlu olmadıklarının tespitinde hukuki yararları bulunmaktadır. Borcun takip dosyası dışında, üçüncü kişi tarafından yapılan bir ödeme ile sona erdiği iddiası da hukuki yararı ortadan kaldırmaz; nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20/12/2022 tarihli, ... Esas,... Karar sayılı kararında, takibin başlangıcında haklı olan alacaklının dava tarihinden önce alacağının sona ermesine rağmen takibe devam etmesi halinde borçlunun menfi tespit davası açmaya zorlandığı, borçlunun takip dosyasında ödeme yapmayıp haricen ödeme yapmasının bu sonucu değiştirmediği kabul edilmiştir. Dosya kapsamında, davalı faktoring şirketi ile davacı ...Şirketi arasında 08/07/2025 tarihinde 10.000.000,00 TL limitli faktoring sözleşmesi imzalandığı, diğer davacı ...'ün sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığı ve takibe konu bonoda keşideci şirketin yanında aval veren olarak yer aldığı hususları çekişmesizdir. Bono, sözleşmenin imzalandığı gün tanzim edilmiş, bir gün sonrasına vadeli olarak düzenlenmiştir. Bono metninde "teminat" ibaresi bulunmamaktadır. Davacıların bono üzerinde teminat ibaresi bulunduğuna dair beyanı dosyadaki senet örneği ve bilirkişi raporu ile bağdaşmamaktadır. Davalı vekili, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28/03/2018 tarihli,... Esas, ...Karar sayılı ve 06/03/2013 tarihli,.... Esas,... Karar sayılı kararlarına dayanarak, senet metninde teminat ibaresi bulunmayan ve atıf yapan bir belge ile desteklenmeyen bononun teminat senedi sayılamayacağını savunmuştur. Hukuk Genel Kurulunun bu yöndeki kararlarında, bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için neyin teminatı olarak verildiğinin senet üzerindeki yazılarla veya İİK m.169/a kapsamında ayrı bir belge ile kanıtlanması gerektiği, aksi halde bononun mücerretlik niteliğinin korunacağı ve bononun teminat için verildiği yönündeki iddianın temel ilişkinin tarafları arasında ileri sürülebilecek kişisel defi niteliğinde olduğu belirtilmiştir. Bu ilkeler, kambiyo senedine özgü takibin ve borçlunun icra mahkemesi önündeki itirazının ispat yöntemi bakımından geçerli olup, somut olayda uyuşmazlığın çözümü bakımından belirleyici değildir. Çünkü somut olayda davacılar bononun mücerretliğini değil, temel ilişki olan faktoring sözleşmesi kapsamında bonoya dayanılarak talep edilebilecek alacağın miktarını ve sona ermiş olmasını ileri sürmekte, bonoyu düzenleyen ve lehtar olan taraflar arasındaki ilişkiye dayanılabilmektedir (TTK m.778/1-a atfıyla m.687). Dahası, bononun faktoring ilişkisinden doğan borca karşılık ek teminat olarak alındığı, davalının kendi beyan ve kayıtları ile sabittir: Davalı, cevap dilekçesinde takibe konu senet ve çeklerin Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükmü uyarınca kayıtlarına işlendiğini bildirmiş, 05/10/2026 tarihli dilekçesinde bononun sözleşme kapsamında ek ödeme aracı olarak verildiğini ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takibe konulduğunu kabul etmiştir. Bilirkişi incelemesinde de bononun, davalının ticari defterlerinde "924/926 Alınan Teminatlardan Alacaklar" nazım hesabında kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Sözleşmenin IV. Bölüm 3. maddesinde de davalının teminatlar üzerinden takip hakkı "tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla" düzenlenmiştir. Bu durumda bono, faktoring sözleşmesinden doğan borcun ek teminatı olarak davalıya verilmiş olup, bu niteliği davalının sözleşmeye ilişkin II. Bölüm 5. maddesinin 2. fıkrasındaki "faktorun imzasını içeren sözleşmeyi ibraz" hükmü ile ortadan kalkmaz; çünkü bu hüküm, teminat kaydı taşımayan evrakın teminat için verildiği iddiasının ispat şekline ilişkin olup, ispat konusu olgu, davalının kendi beyanı ve defter kayıtları ile sabit olmuştur (HMK m.188, m.222). 6361 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan, ...tarihli ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesinin üçüncü fıkrasına göre, müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için; alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, alınan senet karşılığında hiçbir şekilde senedin ilgililerine finansman sağlanmaması ve kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi gerekir. Maddenin dördüncü fıkrasına göre ise ek teminat senedinin tahsili, ancak kuruluşun vadesinde ödenmeyen alacağını ilgili mevzuat çerçevesinde Tasfiye Olunacak Alacaklar veya Zarar Niteliğindeki Alacaklar hesabında sınıflandırması, özel karşılık ayırması ve hukuki takip süreçlerini başlatmış olması halinde mümkündür. Ek teminat niteliğindeki bono, asıl borç ilişkisine bağlı, fer'i bir güvence işlevi görür. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 05/12/2024 tarihli, ... Esas, ...Karar sayılı kararında, faktoring ilişkisinde ek teminat mahiyetinde verilen senedin dava tarihi itibarıyla teminat altına alınan asıl borç bakiyesi kadar geçerli olacağı, borcun dava tarihi itibarıyla kısmen veya tamamen ifa edilip edilmediğinin davalının defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak belirlenmesi gerektiği, senedin avalisti yönünden de aynı sonucun geçerli olduğu kabul edilmiştir. Aval verenin sorumluluğunun TTK m.702 uyarınca aval verilen borcun şekil eksikliği dışındaki sebeplerle geçersizliğinden etkilenmemesi, ek teminat bononun teminat altına aldığı borç bakiyesi ile sınırlı olarak tahsil edilebileceği kuralını değiştirmez; zira bu sınır, bononun tahsil edilebilirliğine ilişkin olup avalistin sorumluluğunu bononun teminat işlevinden bağımsız hale getirmez. Ayrıca davacı ..., faktoring sözleşmesinin müteselsil kefili olduğundan, sorumluluğu sözleşmeden doğan asıl borçla sınırlıdır. Dava 30/12/2025 tarihinde açıldığına göre, dava tarihi itibarıyla davacı şirketin faktoring ilişkisinden doğan 2.500.000,00 TL tutarındaki borcu 06/11/2025 tarihinde tamamen ödenmiş ve teminat altına alınan borç bakiyesi kalmamıştır. Davalı, dava tarihinde teminat altına alınmış herhangi bir borç bakiyesinin bulunduğunu ne cevap dilekçesinde ne de sonraki beyanlarında ileri sürmüş, ispat da etmemiştir; ihtarnamede ve takipte talep edilen ana para da yalnızca bu 2.500.000,00 TL'dir. Davalının ödemeyi icra dosyasına da yansıtmak istemesi, ödemenin faktoring borcuna karşılık yapıldığı sonucunu değiştirmemiş; ödeme, çek bedeli olarak ve çekin 07/11/2025 vadeli olduğu belirtilerek davalının hesabına yatırıldığından, faktoring ilişkisinden doğan borcun ifası niteliğindedir. Davacılar bu ödemenin iadesini (istirdat) talep etmediğinden, İİK m.72/7 uyarınca davanın istirdat davası olarak devamı da söz konusu değildir. Bu durumda ek teminat niteliğindeki bono, dava tarihi itibarıyla teminat altına aldığı borç sona erdiğinden, 2.500.000,00 TL yönünden tahsil edilemez hale gelmiştir. Sözleşmenin IV. Bölüm 3. maddesindeki "tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla" ibaresi uyarınca, asıl borcun çek bedelinin ödenmesi ile tahsil edildiği bir durumda aynı alacağın bonoya dayanılarak ikinci kez talep edilmesi, davalının sözleşmeden doğan hakkının kapsamı dışında kalmakta ve dürüstlük kuralına (TMK m.2) da aykırılık oluşturmaktadır. Davalının, ödemenin takip başlatıldıktan sonra yapıldığı ve takibin başlatıldığı tarihte haklı olduğu yönündeki savunması da sonucu değiştirmez. Menfi tespit davasında, borcun dava tarihi itibarıyla bulunup bulunmadığı esas alınmakta; dava tarihinden önce tahsil edilen tutarlar takip konusu alacaktan mahsup edilmektedir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19/03/2025 tarihli, ... Esas,... Karar sayılı kararında, faktoring sözleşmesi kapsamında davalıya tevdi edilen çek bedellerinin dava tarihinden önce tahsil edilmiş olması halinde, bu tutarlar yönünden takip konusu borçtan mahsup yapılarak menfi tespit davasının kabulü gerektiği kabul edilmiştir. Takibin başlangıç tarihindeki durumu ise yalnızca İİK m.72/5 kapsamındaki kötü niyet tazminatı bakımından önem taşıyabilir. Davacılar böyle bir tazminat talebinde bulunmadığından (HMK m.26), takip tarihindeki haklılık durumu, çekin vadesinden önce takip yapılmasının Yönetmeliğin 8. maddesine uygunluğu ve hesap katının geçerliliği hususları hükme etkili olmadığından ayrıca incelenmemiştir. Bilirkişi raporu, dosya kapsamı, davalının defter ve kayıtlarının incelenmesi ve hükme esas alınacak maddi olguların belirlenmesi bakımından yeterli, denetime elverişli ve gerekçeli olduğundan hükme esas alınmıştır. Davacıların itirazı, raporda çek bedelinin ödenmesinin ve mükerrer tahsilat çabasının değerlendirilmediğine ilişkindir; bu hususlar mahkememizce yukarıdaki şekilde değerlendirilmiş olup ek rapor alınmasına gerek görülmemiştir. Davalının itirazlarında bononun teminat senedi olmadığına ilişkin kısım yukarıda cevaplanmış; çeklerin karşılıksız kaldığına ilişkin savunma ise çekin vadesinden önce, 06/11/2025 tarihinde bedelinin ödendiği, davalının defterlerinde bu tahsilat kaydının bulunduğu ve çekin karşılıksız kaldığına dair bir banka şerhi veya belge sunulmadığı anlaşıldığından dikkate alınmamıştır. Davacılar yalnızca takipte talep edilen 2.500.000,00 TL asıl alacak yönünden borçlu olmadıklarının tespitini istemişlerdir. Takipte ayrıca talep edilen 2.814,86 TL protesto masrafı ile 7.500,00 TL komisyon alacağı dava konusu yapılmadığından, taleple bağlılık ilkesi (HMK m.26) gereği bu kalemler hakkında bir değerlendirme yapılmamıştır. Davacılar İİK m.72/5 uyarınca tazminat da talep etmediğinden bu konuda hüküm kurulmamıştır. Yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair hüküm oluşturulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; 08/07/2025 tanzim tarihli, 09/07/2025 vadeli 10.000.000-TL lik bonoya dayalı 2.500.000 TL miktar yönünden ... 7. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinde davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 170.775,00 TL'den, 42.693,75 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 128.081,25 TL' nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yatırılan toplam 43.396,65 TL (615,40 TL başvuru harcı, 87,50 TL vekalet harcı, 42.693,75 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacılara verilmesine, 4-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 15.695,00 TL (15.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 695,00 TL tebliğler ve posta) yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacılara verilmesine, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı lehine takdir olunan 367.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 6-Arabuluculuk ücreti olan 4.700,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kalan kısmın HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, Dair, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, ; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/10/2026

Başkan E-imza Üye E-imza Üye E-imza Katip E-imza