Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1234 E. 2026/1625 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/1234
Karar No
2026/1625
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1234 KARAR NO : 2026/1625

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 18/01/2024 NUMARASI : 2022/916 Esas - 2024/44 Karar DAVANIN KONUSU :Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 03/11/2022 KARAR TARİHİ : 15/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ :15/10/2026

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/01/2024 tarih 2022/916 Esas 2024/44 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Şirketi vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24.05.2022 tarihinde davalı .... Şti.'ne ait, diğer davalı sürücünün kullandığı ....plakalı aracın müvekkiline ait .... plakalı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, karşı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, aracın davalı.... A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesiyle sigortalı bulunduğunu, hasar ve araç mahrumiyet zararı oluştuğunu, ekspertiz gideri yapıldığını, sigorta şirketine başvurudan ve arabuluculuktan sonuç alınamadığını ileri sürerek şimdilik 1.000,00-TL hasar bedeli, 100,00-TL ekspertiz ücreti ve 100,00-TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 1.200,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 11.12.2023 tarihli ıslah dilekçesinde bakiye hasar istemini 50.758,90-TL'ye yükselterek bunun 17.490,94-TL'lik kısmından sigorta şirketinin sorumlu tutulmasını, kalan 33.267,96-TL hasar ile 5.250,00-TL ikame araç bedelinin diğer davalılardan kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle, 2.038,41-TL ekspertiz ücretinin ise dava tarihinden itibaren avans faiziyle tahsilini istemiştir. CEVAP : Davalı .... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan aracın müvekkili nezdinde trafik sigortasıyla sigortalı olduğunu, poliçe limitinin 50.000,00-TL bulunduğunu, sorumluluğun sigortalı sürücünün kusuru oranıyla sınırlı olduğunu, kusur ve gerçek hasarın bilirkişi tarafından belirlenmesi gerektiğini, istenen hasar bedelinin fahiş olduğunu, KDV'den sorumlu tutulamayacağını, ancak yasal faiz istenebileceğini, kazanç kaybının teminat dışında olduğunu ve ekspertiz ücreti istemini kabul etmediklerini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalılar ..... Şti. ve .... cevap dilekçesi sunmamıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 24.05.2022 tarihli kazada davalı sürücünün %100 kusurlu, davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğu, 16.05.2023 tarihli bilirkişi raporu ve 11.10.2023 tarihli ek raporda davacı aracının toplam hasarının 75.267,96-TL olarak belirlendiği, sigorta şirketinin 08.11.2022 tarihinde yaptığı 24.509,06-TL ödeme düşüldüğünde bakiye hasarın KDV dahil 50.758,90-TL olduğu, ödemenin zararı gidermediği, araç mahrumiyet zararının 5.250,00-TL olarak hesaplandığı, araç maliki ve sürücünün haksız fiil hükümlerine göre, sigorta şirketinin sigortalı sürücünün kusuru oranında ve 50.000,00-TL poliçe limitiyle sınırlı olarak hasardan sorumlu olduğu, sigorta şirketine başvuru tarihinin tam belirlenememesi nedeniyle temerrüt tarihinin dava tarihi kabul edildiği, aracın ticari nitelikte olması nedeniyle avans faizi uygulanması gerektiği gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükümde; 50.758,90-TL hasar bedelinin araç maliki ve sürücü yönünden 24.05.2022 tarihinden, sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere hükümde dava tarihi olarak gösterilen 15.07.2022 tarihinden itibaren avans faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline, 5.250,00-TL araç mahrumiyet bedelinin araç maliki ve sürücüden kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline, 2.038,41-TL ekspertiz ücretinin yargılama gideri içinde değerlendirilmesine karar verilmiştir. Sigorta şirketinin bakiye karar harcının 2.177,01-TL, davacı yargılama giderlerinin 5.548,04-TL ve 17.900,00-TL vekalet ücretinin 16.158,33-TL'lik kısmından sorumlu tutulmasına, 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline hükmedilmiştir. Karara ekli tashih şerhinde araç mahrumiyet bedeli için yazılan yasal faiz ibaresi avans faizi olarak değiştirilmiştir. Karara karşı davalı .... A.Ş. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı .... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükümde poliçe limitiyle sorumluluk belirtilmesine rağmen limitin açıkça gösterilmediğini, 08.11.2022 tarihinde 24.509,06-TL hasar ödemesi yapıldığını, ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonunun 2022.E.310426 sayılı dosyasında hükmedilen 8.269,87-TL değer kaybının ferileriyle birlikte 22.05.2023 tarihinde İzmir 13. İcra Müdürlüğünün 2023/11078 Esas sayılı dosyasına ödendiğini, 50.000,00-TL teminattan bakiye 17.221,16-TL kaldığını, tazminat, harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti sorumluluğunun bakiye limite göre oranlanmadığını, dava dilekçesinde yasal faiz istenmesine rağmen avans faizine hükmedildiğini, sigortalı aracın poliçede hususi olarak gösterildiğini ve ticari amaçla kullanıldığına dair tespit bulunmadığını, ZMMS Genel Şartlarının B.2.2. maddesine göre parça ve işçilik bedeline en az %30 iskonto uygulanması gerektiği halde uygulanmadığını, davacının onarım faturası ve KDV ödediğini gösteren belge sunmadığını, sigorta şirketinin KDV'den sorumlu tutulamayacağını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini ve icranın geri bırakılmasını istemiştir. GEREKÇE : Dava, trafik kazasından kaynaklanan onarım bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedelinin tahsili talepli maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile davacının aracında oluşan maddi zarardan davalı sigorta şirketi, işleten sıfatına haiz sigortalı araç maliki ile araç sürücüsünün, sürücünün kusuru oranında sorumlu oldukları amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K.) Sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır.(Yargıtay 17 HD'nın 05.06.2014 tarih ve 2014/9038 E. - 2014/9078 K. sayılı ilamı). Davalı vekili, ilk derece mahkemesince KDV dahil ve iskontosuz hesaplamaya göre hüküm kurulmasının hatalı olduğunu istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de; Yargıtay'ın yerleşmiş kararlarında belirtildiği üzere davalı sigorta şirketi ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması davacıyı bağlamayacak olup, davalı taraf iskonto indirimi yapılmadan davacının gerçek zararından sorumludur. Yine sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorundadır. Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. Davalı sigorta şirketi, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 93. ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 24. maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre Hazine Müsteşarlığınca asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur. Bu sorumluluk miktarının ihtilafa yol açmayacak şekilde açık ve net olarak hüküm fıkrasında belirtilmesi gerekir. ( Yargıtay 17. HD'nin 27.06.2013 tarih ve 2013/5199 E. - 2013/10140 K., 17.12.2020 tarih ve 2020/2108 E. - 2020/8665 K. ) Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması halinde, davalıya yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin, toplam tazminatın, dava değerinin limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekir. ( Yargıtay 17.HD'nin 14.06.2017 tarih ve 2016/12075 Esas - 2017/5498 Karar) Somut uyuşmazlıkta davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumluluğu çerçevesinde, davalı tarafından kazaya neden olan araç için hazırlanan zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde araç başına teminat limitinin poliçede de belirtildiği üzere yükseltilmesi halinde yazılı teminat tutarları da herhangi bir işleme gerek kalmadan yeni limit üzerinden geçerli olacaktır. O halde, davalı nezdinde düzenlenen zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde araç başına teminat limiti kaza tarihi 24.05.2022 itibariyle 50.000,00-TL olup ilk derece mahkemesi tarafından davalı sigorta şirketi yönünden hasar tazminatına yönelik ödenen 24.509,06-TL ve değer kaybı tazminatına istinaden Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2022.E.310426 sayılı dosyasında verilen karara istinaden ödenen 8.269,87-TL ödemenin mahsubu sonrasında bakiye sorumluluğunun 17.221,07-TL olduğu anlaşılmakla, sigorta şirketi yönünden infazda tereddüte neden olmayacak şekilde poliçe limitinin hüküm fıkrasında gösterilmesi gerekirken gerek hüküm fıkrasında gerekse karar gerekçesinde davalı sigorta şirketinin sorumluluk sınırının net olarak gösterilmemiş olması hatalı olduğu gibi, tüm davalılar yönünden kabul edilen dava değerinin, sigorta şirketinin bakiye poliçe limitini aşması nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden sigorta şirketinin sorumluluğunun kabul edilen dava değerinin limite oranı dahilinde belirlenmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir. Davalı .... A.Ş. Vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerindedir. Davalı .... A.Ş. Vekilinin faiz türüne yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasında zarar veren aracın ticari nitelikte olması halinde zarar görenin tacir olup olmadığına bakılmaksızın tazminata ticari faiz talep edilebilmesi mümkündür. Somut uyuşmazlıkta davalının sigortalısı .... plaka sayılı aracın ticari amaçlı kullanıldığı sabit olduğundan ticari faiz talep edilebilecek ise de dava dilekçesinde faiz talebinde açıkça "yasal faiz" ibaresi kullanılarak faiz talep edildiği, 6100 sayılı HMK’nın "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26 ncı maddesinin 1 inci fıkrası "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. “ şeklinde düzenlenmiş olup davacının talebini aşar şekilde avans faizine hükmedilmiş olması hatalı olmuştur. Davalı .... A.Ş. vekilinin bu husustaki istinaf istemleri de yerindedir. Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/01/2024 tarih 2022/916 Esas 2024/44 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile; DAVANIN KABULÜ İLE, 1) (a) Araç hasar bedeli tazminatına yönelik davanın KABULÜ ile 50.758,90 TL araç hasar bedeli tazminatının davalılar ... ve .... ŞTİ yönünden 24/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, davalı.... Şirketi yönünden bakiye poliçe limiti 17.221,07-TL ile sınırlı olarak sorumlu olmak kaydı ile temerrüt tarihi olan 15/07/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, (b) Araç mahrumiyet zararı tazminatına yönelik davanın KABULÜ ile 5.250,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar.... ve ... ŞTİ'den kaza tarihi olan 24/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek YASAL FAİZİ ile birlikte MÜŞTEREKEN VE MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 2)Davacı tarafça sarf edilen 2.038,41 TL ekspertiz ücreti bedeli talebinin yargılama gideri içerisinde değerlendirilmesine, 3)Alınması gereken 3.467,34-TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 975,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.411,64-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, davalı .... Şirketi bakiye harcın yalnızca 882,27-TL'lik kısmıyla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, 4-) Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL peşin harç ve 975,00-TL tamamlama harcı toplamı 1.055,70-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Şirketi'nin harcın yalnızca 263,92-TL'lik kısmıyla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, 5)Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 11,50 TL vekalet harcı, 2.038,41 TL ekspertiz ücreti, 2.959,75 TL tebligat, posta gideri ve bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 5.090,36 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı .... Şirketi'nin yargılama giderinin yalnızca 1.570,18-TL'lik kısmıyla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, 6)Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL'nin davada haksız çıkan davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, 7)Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı .... Şirketi'nin vekalet ücretinin yalnızca 17.221,07-TL miktarıyla sınırlı olarak sorumlu tutulmasına, 8)HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3-İstinaf yoluna başvuran davalı .... A.Ş. tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, 4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı .... A.Ş. tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf yoluna başvurma harcı ve 290,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.459,40-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı .... A.Ş.'ye verilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 15/10/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/1234, K. 2026/1625, T. 15.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-1234-e-2026-1625-k-c231b5790605