Bölge Adliye Mahkemesi 2022/831 E. 2026/1696 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/831 - 2026/1696 T.C. A N K A R A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ 23. H U K U K D A İ R E S İ (D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N E S A S H A K K I N D A K A R A R)

ESAS NO : 2022/831 KARAR NO : 2026/1696

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN: MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi TARİHİ : 03/03/2020 ESAS-KARAR NUMARASI : 2018/849E., 2020/159K. DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 08/10/2026 YAZIM TARİHİ : 12/10/2026

Davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Davacı vekili özetle: Müvekkili idareye bağlı ... hizmetlerinin 2003 ve 2018 yılları arasında imzalanan sözleşmeler ve teknik ve idari şartnamelerin davalılar tarafından üstlenildiği, bu yıllar içerisinde işçilerden ...'in 04/10/2018 tarihinde isteği üzerine emekliliği ve kıdem tazminatı alabilmesi kapsamında kendisine 53.026,50 TL'nin 17/10/2018 tarihinde ödendiğini, bu miktarın davalılardan masraf ve ferileri ile birlikte tahsili için iş bu davanın açıldığını ve davalıların unvan değişikliklerinin bulunduğunu ileri sürerek 53.026,91 TL kıdem tazminatının davalılardan ödenme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. .....Ltd.Şti.vekili özetle; Müvekkili şirketin davalının alt işvereni değil işveren vekili durumunda bulunduğunu, dava dışı işçinin kamu kurumunun kendi işçisi konumunda olup son ve gerçek işvereni de olmadığını, asıl işveren konumundaki davacının kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünden kaçınamayacağını, dava dışı işçinin çalıştırılmasına esas ihale sözleşmesi ve şartnamesinin incelenmesinden sorumluluğun davacıya ait olduğunun anlaşılacağını, sorumluluk söz konusu olsa dahi çalışma dönemlerinin incelenmesini ve sorumluluk miktarlarının ayrı ayrı belirlenerek sonuca gidilmesini, davanın reddini istemiştir. İlk derece mahkemesince "...19/08/2019 günlü bilirkişi raporunda özetle; dosya kapsamındaki belgelerde dava dışı işçinin işletmede müteahhit firma elemanı olarak 01/02/2003 ila 04/10/2018 tarihleri arasında çalıştığı ve emekli olduğu, toplam 15 yıl 5 ay 28 gün hizmeti bulunduğu, bu sürenin 2.624 gününün davalılardan ......Ltd.Şti, 742 gününün ..., 1.095 günün ... .Ltd.'nin 701 gününün ... bünyesinde, kalanı 491 gününün .....Ltd. Bünyesinde tamamlandığını, toplam kıdem tazminatı olarak 53.026,91 TL'nin kıdem tazminatı alacaklarından sorumluluğun ve miktarların ayrı ayrı hesaplanıp yapılan döküme göre alt işverenlerin sorumluluğunun yapılan hesaplamaya göre tam sorumluluk kapsamında 3.143,88 TL'sinden ......Ltd.Şti.'nin, 12.710,51 TL'sinden ......Ltd.Şti'nin, 17.517,46 TL'sinden ......Ltd.Şti'nin, 2.949,18 TL'sinden ... .....Ltd.Şti'nin sorumlu bulunduğunu, yarı yarıya sorumluluk değerlendirilmesi halinde ise bu miktarların yarısından sorumlu tutulması gerekeceği yönleri açıklanmıştır. Mahkememizce dava dışı çalışan işçinin yanlar arasında düzenlenen sözleşmelerin ve işçinin çalıştığı dönemler dikkate alındığında davalılardan bir bölümünün sözleşmelerde aksi hüküm olmamamış olgusundan yararlanamayacağı, ancak sözleşmelerin düzenleniş tarihleri nazara alındığında 2014 yılında yürürlüğe giren yasada tanımlanan bu yönde hiç bir hükmün tesis edilmemiş olması karşısında davalılardan .....Ltd.Şti. ve ... şirketi yönünden bu sorumluluğun 1/2 olarak değerlendirmeye alınıp aşağıdaki şekilde hesaplanan kıdem tazminatı miktarlarına hükmedilmiş, işin ticari niteliği var ise de talep gibi bu miktarlara yasal faiz işletilerek davalılardan alınıp davacıya verilmesine..." karar verilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davacı tarafından yapılan ödemenin tamamının her bir davalı alt yüklenicide geçen çalışma süresine karşılık gelen miktar esas alınarak belirlenecek miktarın davalılardan tahsilinin gerektiği nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE: Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan işçilik alacaklarının rücuen tahsili taleplidir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. Bu durumda İlk derece Mahkemesince, bu ilkeler doğrultusunda sözleşme ve eki şartnamelerden de bir çok maddesinde çalıştırılan işçinin yüklenici firmanın işçisi olduğu, davalı şirketlerin tam sorumlulukları esas alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmelerinde işçilik alacaklarından sorumluluk ile ilgili düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle tarafların yarı oranında sorumluluklarının kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Buna göre Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile: HMK 353/1.b.2 madde gereğince, Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/849E., 2020/159K. sayılı 03/03/2020 tarihli kararını düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesine, Buna göre: "1-Davanın kısmen kabulüne; .....Ltd.Şti.’ne yönelik davanın 3.143,88 TL için, ... Tar. ..Ltd.Şti.’ne yönelik davanın 12.710,51 TL için, .......Ltd.Şti.'ne yönelik davanın 17.517,46 TL için, ... .....Ltd.Şti.’ne yönelik davanın 5.898,36 TL için, Kabulü ile bu miktarların ödenme tarihi olan 17/10/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin isteğin reddine, 2- Alınması gereken 2.682,54 TL harçtan peşin olarak yatırılan 905,57 TL 'nin düşümü ile kalan 1.776,97 TL'nin 142,15 TL'sinin .....Ltd.Şti' den, 575,02 TL'sinin ... ...Ltd.Şti'den, 792,57 TL'sinin ..... Ltd.Şti'den, 266,72 TL'sinin ....... Ltd.Şti' den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 2.202,40 TL yargılama giderinin ret kabul oranına göre 1.630,87 TL'si ile 905,57 TL harç masrafı olmak üzere toplam 2.536,44 TL'nin 202,91 TL'sinin .....Ltd.Şti' den, 820,79 TL'sinin ... Tar...Ltd.Şti'den, 1.131,25 TL'sinin ..... Ltd.Şti'den, 380,71 TL'sinin ....... Ltd.Şti' den alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 39.270,21 TL'nin 3.143,99 TL'sinin .....Ltd.Şti' den, 12.710,51 TL'sinin ... ...Ltd.Şti'den, 17.517,46 TL'sinin ..... Ltd.Şti'den, 5.898,36 TL'sinin ....... Ltd.Şti' den alınarak davacıya verilmesine, 4- Kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara iadesine," 2-) Peşin alınan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine. 3-) Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine, 4-) HMK 359/4 madde gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile 302/5 madde gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK 362/1.a madde gereğince miktar itibari ile kesin olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 08/10/2026

Başkan Üye Üye Katip