Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2025/812 E. 2026/1877 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2025/812
- Karar No
- 2026/1877
- Karar Tarihi
T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/812 - 2026/1877 T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2025/812 KARAR NO : 2026/1877
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :... (...) ÜYE :... (...) ÜYE :... (...) KATİP :... (...)
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : GEBZE 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 26/02/2025 NUMARASI : 2024/470 Esas - 2025/215 Karar
DAVACI : ... YOL YAPIM MİMARLIK NAKLİYAT İNŞAAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .... Gebze/KOCAELİ VEKİLİ : Av. ... - ... Gebze/KOCAELİ DAVALI : ... MADENCİLİK İNŞAAT VE YOL YAPIM SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - ..... Gebze/KOCAELİ VEKİLİ : Av. ... - ... Kartal/İSTANBUL
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/06/2024 KARAR TARİHİ : 19/10/2026 KR. YAZIM TARİHİ : 19/10/2026 İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin alacağının tahsili için Gebze İcra Müdürlüğünün 2023/25622 Esas sayılı dosyası ile davalı/borçlu aleyhine icra takip işlemi başlatıldığını, 26/09/2023 tarihinde başlatılmış olan icra takip dosyasında; 958.277,28.-TL asıl alacak (cari hesap + dayanak faturalar vs) ve 1.759,03.-TL işlemiş faizi ile toplam 960.036,31.-TL talepde bulunulduğunu, takip öncesinde keşide edilmiş olan Gebze 11.Noterliği'nin 12/09/2023 tarih ve 25513 yevmiye nolu ihtarnamesi ile alacakların tebliğden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiğini, ihtarnamenin davalı/borçluya 15/09/2023 tarihinde tebliğ edildiğini, takip öncesi işletilmiş olan faizinin dayanağının bu ihtarname olduğunu, davalı/borçlu şirketin, işbu ihtarnameye rağmen ihtarnameye cevap vermediği gibi ödeme de yapmadığını, davalı/borçlu şirket tarafından, müvekkil şirketin alacağı ödenmediğinden Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/25622 Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden davalı/borçlu şirkete karşı ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı/borçlu şirketin işbu icra dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı borca, faize ve takibin ferilerine haksız ve kötü niyetli bir şekilde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalı/borçlu şirketin haksız bir şekilde itiraz etmesi üzerine itirazın iptali davasının ikame edilmesinin bir zorunluluk haline geldiğini, 7155 sayılı Kanunla Türk Ticaret Kanunu'na eklenen m.5/A ile, ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı haline geldiğini, buna uygun olarak 14/11/2023 tarihinde uyuşmazlığın çözümü amacıyla Arabuluculuk Bürosu'na başvurulduğunu, görüşmeler neticesinde davalı şirket ile anlaşmaya varılamadığını, müvekkili şirketin uğramış olduğu zararın davalı şirket tarafından karşılanmadığı için itirazın iptali davasını ikame etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, davalı/borçlu şirketin ödeme emrine itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, icrayı geri bırakmak ve müvekkil şirketin alacağını elde etmeye mani olmak amacıyla yapıldığını, davalı-borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle müvekkil şirketin zararını tahsil edemediğini, mağduriyetinin daha da arttığını, haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz eden davalı şirketin takip miktarının en az %20’si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, davalı şirketin Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/25622 Esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı vaki haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı şirketin (borçlunun) icra takip dosyasına yaptığı itirazın haksız ve kötü niyetli olması ve alacağın elde edilmesini engellemek maksadı ile yapıldığından takip konusu borç miktarının en az %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın Gebze İcra Müdürlüğünün 2023/25622 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, icra takibinin haksız ve hukuka aykırı olduğundan yasal süresi içerisinde taraflarınca borca itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davacının, bu kez de itirazlarının iptali ve takibin devamı için huzurdaki haksız davayı ikame ettiğini, huzurda görülmekte olan davada davacı tarafın, talep ettiği alacak kalemlerine ilişkin olarak kendi üzerine düşen edimlerini yerine getirmediğini, kendi üzerine düşen görev ve sorumlulukları tamamlamadığını, iş bu nedenle davacı tarafın hukuka ve hakkaniyete aykırı icra takibiyle ve huzurda görülmekte olan dava ile sebepsiz zenginleşmeye çalıştığını, davacı tarafın, takip dayanağı olarak ticari ilişkiyi kanıtlayacak hiçbir bilgi ve belgeyi icra dosyasına ve Sayın Mahkemeye sunamadığını, yalnızca mesnetsiz faturalarıyla alacak iddiasında bulunduğunu, Yerleşik Yargıtay içtihatlarıyla sabit olduğu üzere, davacının öncelikle müvekkil şirket ile ticari ilişkisini, mevcut sözleşme şartlarını, mevcut sözleşme şartlarına uygun ifayı/faturanın verilmesine neden olan işin yapılmış olduğunu, fatura bedeli kadar iş yapıldığını, yapılan işi eksiksiz ve tam olarak müvekkil şirkete teslim ettiğini, yükümlülüklerini yerine getirdiğini ispatlaması gerektiğini, ancak somut vakıada davacı tarafın, talep ettiği alacak kalemlerine ilişkin olarak ticari ilişkiyi, taraflar arasındaki sözleşmeyi, fatura bedeli işin yapıldığı ve sair hususları ortaya koyamadığını ve faturayı dayanaklandıramadığını, söz konusu alacak iddiasını ispatlayamadığını, davacının kendi faturaları üzerinden somut dayanaktan yoksun, haksız ve hukuka aykırı biçimde müvekkil şirketten alacak talebinde bulunmakta olduğunu, davacı tarafın, müvekkil şirkete karşı ticari ilişkiden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğini ve iddia ettiği alacağa hak kazanamadığını, iş bu hususun müvekkil şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesiyle açığa çıkacağını, açıklanan tüm bu sebeplerle; davacının, müvekkil şirket aleyhine başlattığı icra takibine yönelik borca ve tüm ferilerine ilişkin itirazlarını bir kez daha yinelediklerini, kötü niyetli ve haksız kazanç sağlamaya yönelik olarak açılmış olan huzurdaki davanın reddini talep ettiklerini, kötü niyetli olduğu açıkça görülen davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkûm edilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KABULÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/25622 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, 2-Davalı borçlu itirazında haksız olduğundan takip konusu asıl alacağın %20'si olan 191.655,46.-TL icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın, davalı şirkete karşı ticari ilişkiden kaynaklı edimlerini yerine getirmediği ve iddia ettiği alacağa hak kazanamadığı, Bilirkişinin dosya kapsamında toplanılmış olan delil ve emareleri göz ardı etmesi, incelemeye tabi tutmamasının açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, 03.02.2025 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde bu hususa açıkça itiraz ederek bilirkişiden BA - BS formları incelenmek suretiyle ek rapor alınmasını talep ettiklerini ancak bu itirazlarının mahkeme tarafından reddedildiğini, istinaf başvurusuna konu teşkil eden 26.02.2025 tarihli gerekçeli kararında da söz konusu BA - BS formlarını hiçbir surette incelemeye ve değerlendirmeye tabi tutmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; Bilirkişi tarafından yapılmış olan tespitlerin, davacı şirketin alacağının tahsili için Gebze İcra Müdürlüğünün 2023/25622 Esas sayılı dosyası ile davalı/borçlu aleyhine başlatılmış olan icra takip işleminin haklı olduğunu, bunun karşılığı davalı/borçlunun yapmış olduğu itirazın haksız ve kötü niyetli olup davacı şirketin alacağını elde etmesine mani olmak için kasten yapıldığını açıkça ortaya koyduğunu belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:Gebze 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/02/2025 tarih, 2024/470 Esas - 2025/215 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; cari hesaptan kaynaklanan alacak için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali isteminden ibarettir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosyanın incelenmesinde; davacı ile davalı arasında açık hesap ilişkisi olduğu, bu kapsamda davalıya satılan mallara karşılık davacı tarafından faturalar düzenlendiği, faturalara konu malların davalıya teslim edildiği, davalı tarafından takibe konu edilen bakiye bedellerin ödenmediği iddiasıyla eldeki davaya konu takibin başlatıldığı, davalının itirazı üzerine eldeki davanın açıldığı, davalı tarafça davanın reddinin talep edildiği, Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı tarafın istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüştür. Uyuşmazlığın çözüme kavuşturulmasında, itirazın iptali davasının hukuki niteliği üzerinde de durulması gerekmektedir. İtirazın iptali davası müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan bir eda davasıdır. Madde metninde de açıkça belirtildiği üzere takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı genel mahkemede açılır ve genel hükümlere göre görülür. Alacaklı bu davada genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava etmektedir. İtirazın iptali davası, itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlenmekle takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olarak karşımıza çıkmaktadır ve takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. Öyle ki, genel hükümlere göre harca tabi olan itirazın iptali davasında alacaklı taraf isterse takip talebinde bulunurken yatırmış olduğu binde beş harcı geri alabilir ve itirazın iptali davası harcına mahsubunu isteyebilir (492 sayılı Harçlar Kanunu m. 28/a, 29/I, III). Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talebine konu olan ve borçlu tarafça itiraza uğrayan alacaktır. Zira aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötü niyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır. Diğer taraftan, İİK’nın 67. maddesinin son fıkrasında alacaklının itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açmamışsa umumi hükümler dairesinde alacağını dava etme hakkının saklı olduğu ifade edilmiştir. Bu da bir yıllık süre içinde açılan itirazın iptali davası ile süre geçirildikten sonra açılan alacak davaları arasında her ikisi de genel hükümlere tabi olmakla birlikte ispat yöntemleri ve hukuki sonuçları bakımından bir fark olduğunu ortaya koymaktadır. Zira süresi içinde açılan dava itirazın iptali davasıdır ve itirazın iptali davasının kazanılması hâlinde borçlunun itirazı iptal edilmiş olur. Bunun üzerine alacaklı itiraz üzerine durmuş olan icra takibine devam edilmesini isteyebilir. Süresinden sonra açılan davada ise itirazın iptali değil alacağa hükmedilmesi istenecektir ve verilen kararın takibe etkisi bulunmamaktadır. Şu durumda itirazın iptali davasında ispat edilecek olanın takibe ve borçlunun itirazına konu alacak olduğunda ve itirazın iptali davası için bu alacağın sebebinin değiştirilme olanağının bulunmadığında kuşku bulunmamaktadır. Genel hükümlere göre her türlü ispat olanağının varlığı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. (HGK 2017/(19)11-1309 e. 2021/377 k. Sayılı ilamı) Dava konusu faturalar ve sevk irsaliyelerinin düzenleme tarihi itibariyle somut olay bakımından uygulanması gereken 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda (TTK) fatura tanımlanmamıştır. Vergi Usul Kanununun (VUK) 229. maddesinde "Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır" hükmünü haizdir. Bu hüküm çerçevesinde, 24.12.2003 tarihli ve 25326 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulunun 27.06.2003 tarihli ve 2001/l E., 2003/l K. sayılı kararında fatura; “Ticari satışlarda satıcı tarafından alıcıya verilen ve satılan malın miktarını, vasıflarını, ölçüsünü, fiyatını ve sair hususları veya ifa edilmiş hizmetleri gösteren hesap pusulası olup, ticari belge niteliğindedir” şeklinde tanımlanmıştır. TTK’nın 21. maddesine göre fatura düzenlenmesi için öncelikle taraflar arasında akdi bir ilişkinin bulunması gerekir. Madde hükmüne göre faturanın bir alacağı mevcudiyetine delil teşkil etmesi, karşı tarafa tebliğinden itibaren sekiz gün içinde hiçbir itiraza uğramamış olması koşuluna bağlıdır. Bunun için de öncelikle taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin varlığının kanıtlanmış olması gerekir. Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi yani alım-satım ilişkisini ispat etmesi gerekmektedir. Bu nedenle, bir satış/hizmet ilişkisinde davacı taraf sattığı malın miktarını ve alıcıya teslimini/hizmet verdiği, davalı taraf ise yaptığı ödemeleri usulüne uygun bir şekilde ispat etmek zorundadır. Tek başına fatura düzenlenmesi akdi ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticari defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdi ilişkinin var olduğu kabul edilebilir. Ancak, eğer fatura, alıcının ticari defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir. (HGK 2017/(19)11-944 e. 2021/197 k. Sayılı ilamı) Yine davalının davacı tarafından gönderilen faturayı alıp kayıtlı olduğu vergi dairesine BA olarak bildirmiş olması halinde de fatura konusu hizmeti aldığının kabulü gerekir. (Benzer yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2017/3854 esas 2019/1521 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2021/8630 esas 2023/2818 karar sayılı ilamı) Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; davacı ile davalı arasında açık hesap ilişkisi olduğunun iddia edildiği, açık hesap ilişkinin incelenmesinde ilişkinin faturalara dayandığı görülmüştür. Yukarıda detaylandırdığı üzere fatura tanzimi tek başına taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığını göstermez. Ancak davacı tarafından gönderilen faturanın davalı defterlerine kaydedilmiş olması veya davalı tarafından BA olarak bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmiş olması halinde faturanın tebliğ edildiği ve fatura konusu malın davalıya verilmiş olduğu kabul edilecektir. Dosya kapsamında alınan raporlara göre davacı tarafından tanzim edilen faturaların tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu görülmektedir. Arıca davalı tarafından bu faturalar Ba formu ile ilgili vergi dairesine bildirilmiştir. Davalı tarafından Ba/Bs formları ile ilgili ek rapor alınması talep edilmiş ise de, davalının bu faturaları ticari defterlerine işlediği ve Ba formu ile ilgili vergi dairesine gönderdiği dosya kapsamından anlaşıldığından, bu hususta ek rapor alınmaması kaldırma nedeni olarak görülmemiştir. Davacı tarafından düzenlenen faturaların davalının defterlerinde kayıtlı olması nazara alındığında, faturalara konu malların davalı tarafından teslim alındığı anlaşılmış, davalının tebliğ aldığı faturaya 6102 sayılı yasanın 21/2. maddesindeki süresi içinde itiraz etmeyerek içeriğini de aynen kabul ettiği, Mahkemece davalı defterlerindeki borç miktarına göre karar verildiği anlaşılmıştır. Bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Alınması gereken 65.580,08-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 16.395,85-TL'nin mahsubu ile kalan 49.184,23-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, 4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına, 5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın dairemizce taraflara tebliğine, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ilamın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/10/2026
Başkan ... e-imzalıdır
Üye ... e-imzalıdır
Üye ... e-imzalıdır
Katip ... e-imzalıdır
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*