Bölge Adliye Mahkemesi 2025/1719 E. 2026/1787 K.

T. C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2025/1719

KARAR NO: 2026/1787

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 10/04/2025

NUMARASI: 2023/884 Esas 2025/334 Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 29/09/2023

İSTİNAF KARARININ

VERİLDİĞİ TARİH: 04/11/2026

YAZILDIĞI TARİH: 05/11/2026

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/884 Esas, 2025/334 Karar sayılı dosyasında verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'in sürücü ve ruhsat sahibi, davalı ...Sigorta'nın trafik sigortacısı (... ) olduğu ... plakalı araç ile müvekkil ...'ın sevk ve idaresindeki... plakalı aracın ... tarihinde çarpışması sonucu meydana gelen kazada müvekkil ...'ın yaralandığı, kazanın meydana gelişinde davalı ...'in kusurlu olduğu, kaza günü davalı ...'in sevk ve idaresinde yer alan ... Plakalı araç, kaza yerinin 75 metre gerisinde ana yol - tali yol olduğunu gösteren trafik işaret levhası ve kavşak içerisi düz çizgi ile şerit değiştirmenin yasaklandığını gösterir çizgi bulunmasına rağmen kırmızı ışıkta beklediği esnada sinyal dahi vermeksizin şerit değiştirerek bulunduğu şeritten sol şeride geçmiş ve kendi şeridinde hız kurallarına riayet eden müvekkilin motosikleti ile çarpışmaya sebep olduğunu, davalı ... yapmış olduğu bu hareket ile KTK 56/1(a) "2. Kavşaklara yaklaşırken, yerleşim yerleri dışında yüzelli metre, yerleşim yerlerinde ise otuz metre mesafe içinde ve kavşaklarda şerit değiştirmeleri yasaktır" ve "4. İşaret vermeden şerit değiştirmeleri yasaktır" hükümlerine aykırı davranarak kazanın oluşunda kusurlu olarak bulunmakta olup bu husus ekte yer alan kaza tespit tutanağında da belirtildiğini, bu husus kamera görüntüleri ile de sabit olduğunu, iş bu kaza neticesinde müvekkil ağır şekilde yaralandığını bu nedenlerle davalı ...'den 500.000,00 TL Manevi Tazminat, 500.000,00 TL Manevi Tazminat, şimdilik 100,00 TL Sürekli İş Göremezlik , müvekkilin Polis Özel Harekat görevini icra ediyor olması sebebiyle maaşına ek olarak almış olduğu Özel Harekat (Operasyon Tazminatı-terör) ve Ek Özel Harekat Tazminatlarını kazadan kaynaklı olarak raporlu olduğu süre boyunca alamamış olması sebebiyle 100,00-TL Geçici İş Göremezlik, 100,00-TL Bakıcı Zararı, olmak üzere toplam 300,00-TL Maddi Tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ...Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile ... - ... tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe teminat limiti kişi başına 120.000-TL olup müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğu, huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, davacı sigorta şirketine yaptığı başvuruda sunmuş olduğu bilgi ve belgeler dikkate alındığında, davacının talep ettiği tazminat miktarını bilebilecek, belirleyebilecek veya ispat edebilecek durumda olduğunu, bilindiği üzere hukuki menfaat dava şartlarından olup müracaatçının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen sigortacıya başvuru şartı yerine getirilmeden dava yoluna başvurulduğunu, KTK, HMK ve genel şartlar gereği müvekkil şirkete usule uygun başvuru yapılması dava şartı olduğunu, müvekkil sigorta şirketi sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, kaza tespit tutanağında sigortalıya kusur atfedilmiş ise de atfedilen kusur oranı gerçeği yansıtmadığını, kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümlerine göre rapor alınmasını, maluliyet oranının belirlenmesi, bilirkişi raporu aldırılması ile açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine aksinin kabulü halinde ise sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesi ile kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; eldeki dosyanın öncelikle zamanaşımına uğradığını, anılan nedenle ilk itiraz olan zamanaşımı itirazımız olduğunu, mahkemeniz iş bu davaya bakmaya yetkili olmadığından süresinde yetkiye itiraz ettiğini, zira dosya arasındaki yerleşim yeri belgesinin incelenmesinden davacının dava açmadan birkaç gün önce ikametgahını ... iline e taşıdığını, olayın meydana geldiği yer olan ... ili ... ... ilçesi olduğu dikkate alınarak artık mahkemenizin yetkisiz olduğunu, müvekkile ait ... plakalı araç müvekkil kullanımında iken ve müvekkil kırmızı ışıkta durmuşken; davalıya ait ve davalının kullanımında olan... plakalı motorsikletin arkadan çarpması sonucu çok taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünce tanzim edilen ... sıra numaralı kaza tespit tutanağı kusur dağılımına göre müvekkil ve davalı bölüşük kusurlu bulunduğunu, fakat söz konusu kaza tespit tutanağı davalının da polis memuru olması nedeniyle taraflı şekilde tutulduğunu, bu nedenle kusura itirazları bulunduğunu, açıklanan nedenlerle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ve yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; Davacının davasının kısmen kabulü ile 50.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi olan 24/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verildiği görüldü.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece yetki itirazları hakkında bir değerlendirmede bulunulmadığını, kazada müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, mahkemece kusur oranları net olarak kesinleştirilmeden sonuca gidilmesinin hatalı olduğunu, davacı tarafın maddi tazminattan feragat etmesi üzerine de iş bu dosyadan tefrik edilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, tek davada bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmesi gerektiğini, bakıcı gideri taleplerinden ... poliçesi kapsamında talep edilmesinin mümkün olmadığını, 6111 sayılı Kanuna göre SGK tarafından karşılanması gerektiğini, müvekkili aleyhine hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, reddedilen manevi tazminat miktarı yönünden müvekkili lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, belirterek verilen kararın bu yönlerden kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafik kazasından kaynaklı 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56/1.maddesi gereği manevi tazminat istemine ilişkindir.Kayseri 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/04/2025 tarih 2023/884 Esas 2025/334 Karar sayılı kararı ile trafik kazasından kaynaklı, manevi tazminat davasının kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.İlk derece mahkemesi kararına karşı süresi içerisinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.Duruşma açılmasını gerektiren sebepler bulunmadığından HMK'nın 353 ve 355 maddeleri gereğince inceleme ve müzakereler dosya üzerinden yürütülmüştür.6100 Sayılı HMK'nun 16/1.fıkrasına göre Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.Somut olayda Türk Vatandaşı olan davacının yerleşim yerinin "... Mahallesi, ... Sokak, ... Apt. No:... ... /... " olmakla birlikte dava dilekçesinin davalıya "... Mahallesi, ... ... Sokak, No:... ... ... /... " adresinde tebliğ edilmiş olduğu görülmüştür. 6100 sayılı HMK'nun 19/1.fıkrası gereğince; Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.2.fıkraya göre; Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.3.fıkraya göre; Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. 4.fıkra gereğince; Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir. 6100 sayılı HMK'nun 16.maddelerinde gösterilen yetki kuralı kesin ve kamu düzenine ilişkin değildir.Davalı cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmuş, yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olan ... olduğunu bildirmiştir. HMK'nın 16.maddesi uyarınca eldeki manevi tazminat davası trafik kazasından kaynaklı manevi tazminat davası olduğundan, davalının yerleşim yeri mahkemesi ... mahkemeleri, davacının yerleşim yeri mahkemesi olan ... mahkemeleri ya da haksız fiilin meydana geldiği ... mahkemelerinin herhangi birisinde dava açma hususunda davacı tarafın seçimlik hakkı olmakla, davacı taraf bu hakka dayanarak kendisinin yerleşim yeri olan Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açmış olup, davalı vekilinin yetkiye yönelik istinafının yerinde olmadığı görülmüştür. Trafik kazası ile ilgili olarak, ceza dosyasında alınan kusur bilirkişisi raporu, eldeki davada alınan kusur bilirkişisi raporu ile aynı trafik kazasına bağlı olarak açılmış olan diğer tazminat davalarında alınmış olan kusur bilirkişisi raporlarının tutarlı olup, birbiriyle çelişkili olmaması gerekir. aporlar arasında çelişki olduğu takdirde çelişkinin mahkemece Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik kürsüsünden seçilecek heyetten ya da ... trafik kürsüsünden seçilecek heyetten rapor aldırılmak suretiyle çelişkinin giderilmesi gerekir.Somut olayda, dosya içerisinde bulunan ve aynı trafik kazası nedeniyle Sigorta Tahkimde açılmış olan davada trafik kusur bilirkişisi ... 'tan alınmış olan... tarihli kusur raporunda, trafik kazasının meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'in %75 oranında kusurlu, ... plaka sayılı araç sürücüsü davacı ...'ın %25 oranında kusurlu olduğunun, dava dışı ... plaka sayılı araç sürücüsü ... 'ın ise kusursuz olduğunun rapor edildiği; yine Van 2.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2024/251 E. 2024/56 K. sayılı dosyasında trafik kusur bilirkişisi ... 'tan alınmış olan kusur raporunda, trafik kazasının meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'in asli kusurlu, ... plaka sayılı araç sürücüsü davacı ...'ın tali kusurlu olduğunun, dava dışı ... plaka sayılı araç sürücüsü ... 'ın ise kusursuz olduğunun rapor edildiği; eldeki dava dosyasında trafi kusur bilirkişisi ... 'den alınmış olan 01/08/2024 tarihli kusur raporunda; trafik kazasının meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'in asli kusurlu,... plaka sayılı araç sürücüsü davacı ...'ın tali kusurlu olduğunun, dava dışı ... plaka sayılı araç sürücüsü ... 'ın ise kusursuz olduğunun rapor edildiği; raporlar arasında herhangi bir çelişkinin olmadığı, hükme esas alınan raporun olayın oluş şeklini doğruladığı vekaza tespit tutanağı ile de uyumlu olduğu kanaatine varılmakla, davalı vekilinin kusura yönelik istinafının yerinde olmadığı görülmüştür. 6100 sayılı HMK'nın 167.maddesinde; "(1)Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder." hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda, davacı tarafça trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davası birlikte açıldıktan sonra, davacı tarafla davalı ... Sigorta Aş. arasında maddi tazminat konusunda sulh olunmuş ve davacı tarafça maddi tazminat talebinden feragat edilmiş olduğu ve usul ekonomisi gözetilerek, maddi tazminat davası dosyasının 6100 sayılı HMK'nın 167.maddesi uyarınca tefrik edilmiş olması isabetli olup, davalı vekilinin aksi yöndeki istinafının yerinde olmadığı görülmüştür.

Olay tarihinde yürürlükte olan TBK’nın 56. maddesi hükümlerine göre, hakimin manevi tazminat adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. 22/06/1996 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Diğer yandan hakim manevi tazminatın miktarını tayin ederken saldırı teşkil eden eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak göstermelidir. Çünkü kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesinde belirtilmiştir.Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı, onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.Somut olayda, taraflar arasında yaşanan olayın oluş şekli, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile yukarıda ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarının zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmaya yetecek ve tazminatın amacına uygun miktarda olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğu yönündeki istinafının yerinde olmadığı görülmüştür.14/03/2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 25/12/2024 Tarihli ve 2024/29 Esas, 2024/226 Karar sayılı Anayasa Mahkemesi kararı ile HMK'nın 326/2 maddesinde yer alan "Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır." hükmünün manevi tazminat davaları yönünden iptaline ve kararın Resmi Gazetede yayınlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiği, Anayasa Mahkemesinin bu kararının 14/12/2025 tarihinde yürürlüğe girdiği anlaşılmıştır.Anayasa Mahkemesi iptal kararının kararın Resmi Gazete'de yayım tarihi olan 14/03/2025 tarihinden itibaren 9 ay sonra yürürlüğe gireceği kararlaştırılmış olup istinaf incelemesi tarihi itibariyle bu süre dolduğundan redde konu edilen manevi tazminat yönünden davalı aleyhine herhangi bir vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda izah edilen sebeplerle, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, ihtilafın doğru olarak tanımlanmadığı, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmemiş olduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-) Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-) İstinaf başvurusu nedeniyle alınması gereken 3.415,50 TL istinaf karar harcından davalı tarafından başvuru sırasında peşin yatırılan 853,88 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.561,62 TL istinaf karar harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

4-) Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

5-) İstinaf yargılaması bakımından davalı tarafça yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,

6-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin HMK md. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, tarafların yokluğunda, HMK'nın 353/1-b/1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1 - a maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/11/2026