Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1282 E. 2026/1773 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/1282
Karar No
2026/1773
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1282 KARAR NO : 2026/1773

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 25.04.2024 NUMARASI : 2023/340 E. - 2024/313 K. DAVANIN KONUSU : Tazminat KARAR TARİHİ : 04.11.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 04.11.2026

İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.04.2024 tarih 2023/340 E. - 2024/313 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili, müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın ... idaresindeyken davalı ...'in ... plakalı aracın ise ... idaresindeyken maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, tarafların 10.02.2023 tarihinde seyir halindeyken karışmış oldukları maddi hasarlı trafik kazası sonrasında müvekkilin aracının hasar gördüğünü, müvekkil şirkete ait aracın yeşil ışığın yanması ile hareket ettiğini, Şair Eşref Bulvarı istikametinden gelen davalı tarafa ait aracın kırmızı ışıkta durmadığını ve müvekkil şirkete ait aracın sol ön kısmının hasar görmesine sebebiyet verdiğini, HMK'nın 16. Maddesi uyarınca haksız fiilden doğan tazminat davalarında kesin yetki kuralı söz konusu olmadığı, seçimlik hakkını kullanan müvekkilinin davayı zarar gören sıfatıyla yerleşim yeri mahkemesinde açma kararı aldığını, kaza nedeniyle müvekkili aracında değer kaybı meydana geldiğini, davalı ...'in aracının diğer davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında olduğunu, müvekkili şirketin aracı serviste kaldığı süre boyunca kullanamadığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere sonradan arttırılmak kaydıyla; müvekkilinin aracında meydana gelen 500 TL değer kaybının kaza tarihi olan 10.02.2023 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 500 TL ikame araç bedelinin davalılar ... ve ...'ten kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 22/02/2024 havale tarihli dilekçesi ile; dava dilekçesiyle 500,00-TL olarak talep ettikleri değer kaybı alacağını artırarak 130.000,00-TL, 500,00-TL olarak talep ettikleri araç ikame bedeli alacaklarını artırarak 45.000,00-TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin eksik harç tamamlanmıştır. CEVAP : Davalı .... A.Ş. vekili, H.M.K. 121 md. gereğince delillerin müvekkili şirkete tebliği gerektiğinden esasa ilişkin diğer cevap ve delil sunma haklarını saklı tuttuklarını, ... plakalı vasıtanın müvekkili şirkete 30.03.2022/2023 tarihleri arasında 622211031/0 numaralı kara araçları genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, kara araçları genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında ihtiyari mali mesuliyet limitinin, maddi kaza başına 1.000.000,00-TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacının kasko sigortacısı ....'ya rücu talebi doğrultusunda müvekkili şirkete 759607123/0 numaralı poliçe ile kayıtlı kasko sigortasından İMM klozu doğrultusunda 27/04/2023 tarihinde olan 8.449,64 TL ve 15/05/2023 tarihinde 460,20 TL ödeme yapıldığını, dolayısıyla bakiye limitin 991.090,16 TL olduğunu, ihtiyari mali mesuliyet teminatının; kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan trafik sigortası teminatının üstü zararlar için devreye gireceğini, teminat limitinin tükenmemiş olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, aksi kanaatte olunması durumunda ise ilk olarak davacının trafik poliçesindeki teminatın tükenip tükenmediğinin tespitini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespitinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, sigorta poliçesi düzenleme tarihi 04.12.2021 den sonrası olduğundan zorunlu mali sorumluluk sigortası Genel Şartları a.5. maddesinde yer alan hüküm gereği, 04.12.2021 tarihinde yapılan değişiklik dikkate alınarak ek.1 de yer alan formülasyona göre değer kaybı hesaplaması yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin dava açılmasına sebebiyet vermediği gibi temerrüdünün de sözkonusu olmadığını, faiz taleplerinin haksız olup reddinin gerektiğini belirterek haksız davanın esastan reddine, aksi halde dosyanın meydana geldiği iddia edilen hasar bedeli ve değer kaybı konusunda uzman bilirkişiye tevdi ile rapor alınmasına, kusurun ve hasarın ispatlanamaması halinde davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Davalı ... vekili, açılan davanın hukuki bir dayanağı bulunmadığından davanın reddini talep ettiklerini, müvekkili eşi ... adına kayıtlı olan ... plakalı aracı ile seyir halindeyken karşı tarafa ait ... aracın hızlı kullanılması nedeniyle fren yapmasına rağmen aracın çok hızlı olduğu için durdurulamadığını ve müvekkilin kullandığı araca çarpmak suretiyle maddi hasarlı kazanın meydana geldiğini, olay yerinin mobese kayıtlarının celbini talep ettiklerini, görüntülerden müvekkilin aracı kontrollü bir şekilde kullandığının, kendisine yeşil ışık yandığında aracını hareket ettirdiğini ve tam kavşağa girdiği anda karşı tarafın sevk ve idaresindeki aracın hız sınırının aşması nedeniyle müvekkilin aracına vurmuş olduğunun, görüleceğini, olay yerindeki fren izlerinin de bunu göstermekte olduğunu, olayda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Dava dilekçesi ve eklerinin davalı ...'e usulüne uygun davetiye ile tebliğine rağmen davalının dilekçeler aşamasında davaya cevap vermediği, duruşmalara katılmadığı anlaşılmıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulüne, 130.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 10/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin 111.550,36-TL ZMMS bakiye teminat limiti ve bakiye kısım için İMMS teminat limiti dahilinde sorumlu tutulmasına), 45.000,00-TL ikame araç bedelinin davalı kaza tarihi olan 10/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davalı ... ve davalı .... A.Ş. vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş ise de davalı....A.Ş. vekili 08.10.2024 tarihli dilekçesi ile dava konusu değer kaybının tamamı yönünden davacı taraf ile sulh olunduğunu, diğer davalılar ve sigortalı araç sürücüsü yönünden dilekçe ekinde sunulan ibraname ile davanın konusuz kaldığını belirterek istinaf başvurusundan vazgeçtiklerini beyan etmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ... vekili, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunun eksik ve gerçeklikten uzak olup hükme dayanak yapılmasının mümkün olmadığını, bilirkişilerin olay tarihinde verileri toplama yerine güncel verileri esas aldıklarını, ayrıca eksik ve yetersiz bir araştırma yaptıklarını, mahkemenin keşif talebini haksız olarak reddettiğini, oysa keşif talebini delil olarak ortaya koyduklarını, davacı her ne kadar kırmızı ışıkta durduğunu belirtse de bu durumun olay yeri fotoğrafları, kamera kayıtları vb. ile tespiti gerektiğini, aynı zamanda kavşağın ortasına kadar gelen müvekkilinin aracını görmesine rağmen fren tedbirine başvurmayan veya başvursa dahi hızlı seyretmesi sebebiyle duramayan davacıya kazada kusur atfı yapılmamasının kabulünün mümkün olmadığını, kusur durumu belirlenirken tarafların kazadan kaçış oranının değerlendirilmesi gerektiğini, ikame bedelinden müvekkili aracının sigorta şirketinin sorumlu tutulması gerektiğini, aralarında düzenlenen poliçede sigorta ikame bedelinin de riziko kapsamında olduğunun görüldüğünü, kabule göre davacının araçtaki değer kaybından dolayı kısmen de olsa müvekkilinin sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, poliçe incelendiğinde kabul edilen değer kaybının miktar olarak limit dahilinde olduğunun açıkça ortada olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE :Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen bakiye değer kaybının ve ikame araç bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Davacı .... Şirketi vekilinin 24.04.2023 tarihli dilekçesiyle müvekkiline ait ... plakalı ....marka araca davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan .... plakalı aracın %100 kusurlu olarak çarpmasıyla hasar meydana geldiğini belirterek ikame araç bedeli, değer kaybı talep ettiği, davalı ...'in cevap dilekçesiyle kusurlu olduğunu kabul etmediği, karşı tarafın aracının hızlı geldiğini beyan ettiği, davalı .... A.Ş.nin ise müvekkilinin davalının sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın kara araçları genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigorta yaptığını, müvekkilinin 8.449,64 TL ve 460,20 TL ödeme yaptığını, bakiye limitin 991.090,16 TL olduğunu, trafik sigortası karşılayamadığı zararları karşıladığını, kazada kusur oranlarına itiraz bulunduğunu ve kusur oranlarının yeniden belirlenmesi gerektiğini, değer kaybının da belli bir formülle saplandığını belirterek davanın reddini talep ettiği, mahkemenin yapılan yargılama sırasında bilirkişi raporu aldığı, bilirkişinin ibraz ettiği 13.11.2023 tarihli raporda araçtaki değer kaybının 130.000 TL olup aracın piyasa değerinin 1.900.000 TL olduğu ve 15 iş günü tamir süresi bulunduğundan günlük 3.000 liradan 45.000 TL ikame araç bedelinin hesaplandığını belirttiği, mahkemenin bu değerleri ve davayı 22.02.2024 tarihli ıslah dilekçesi de dikkate alarak ikame araç bedeli 45.000 TL'nin ... ve ...'ten, değer kaybı bedeli olan 130.000 TL'yi de tüm davalılardan (Davalı sigorta şirketi yönünden 111.550,36 TL bakiye ZMMS teminat bedeli ve bakiye kısım için ise IMMS teminat bedeli ile sınırlı olarak) kabulüne karar verdiği, bu karara karşı davalılar işleten ... ve ...'in somut olayda belirlenen kusur oranının doğru olmadığı, müvekkillerinin kırmızı ışıkta geçmediğini, kaza tespit tutanağında her ne kadar böyle yer almış ise de keşif yapılmadığından kararın kaldırılmasını talep ettikleri belirlenmiştir. Davalılardan .... A.Ş.vekili istinaf talebinde bulunmuş ise de daha sonradan 08.10.2024 tarihli istinaftan vazgeçme dilekçesiyle bu talebinden vazgeçmiştir. Davalı .... A.Ş. vekili davacı taraf ile sulh olduklarını ve diğer davalılar sigortalıları ve araç sürücüsü yönünden de davanın konusu kalmadığını belirtmiş 20.09.2024 tarihli ibraname ibraz etmiştir. İbranamede davalı .... A.Ş.nin poliçe kapsamında hükmedilen tazminat miktarının 130.000 TL değer kaybı yönünden icra giderleriyle birlikte İzmir 16 İcra Müdürlüğünün 2024/6750 esas sayılı dosyasına yatıracağını ve davacının da bu bedelleri tahsil ettikten sonra davalı .... A.Ş. ile araç sürücüsü ... ve işleten ... yönünden ibra edeceğini beyan ettiği, bilahare İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 2024/6750 Esas sayılı dosyasında 45.000 TL ikame araç bedeli yönünden feragat beyanı sunulacağını beyan ettiği belirlenmiştir . Böylece davada davacının dosyayı ibraz edilen ibraname ve bu ibraname içeriğinde yer alan feragat beyanına göre davada karar verilen 130.000 TL araç değer kaybı yönünden davacının feragat edeceğini beyan ettiği, ancak feragat beyanında bulunmadığı belirlenmiştir . Bu kapsamda dosyada davalı .... A.Ş.vekili tarafından 20.09.2024 tarihli ibraz edilen ibraname ve ibranameye istinaden davacının vereceği feragat beyanının taraflardan sorularak ibranameye ve feragata ilişkin beyanlarının alınması, bu ibranamenin geçerli olup olmadığı, davacının bu konuda feragat beyanında bulunup bulunmayacağının sorulması gerektiği tespit edilmiştir. Ayrıca ibraname ve feragat beyanında 45.000 TL'lik ikame araç bedeli yönünden bir düzenleme bulunmamakta olduğu belirlenmekle davalının istinaf talepleri bu kısım yönünden incelendiğinde; Davalı sürücünün trafik kazası tespit tutanağında kırmızı ışıkta geçtiğini kabul ettiği ve tutanağı imzaladığı, yine bilirkişi raporunda da cevap dilekçesinde bunu kabul etmemesine rağmen bu iddianın aksini ispatlayacak herhangi bir delil kamera kaydı veya tanık beyanı bulunmadığından ...'in tutanaktaki imzası da dikkate alınarak %100 kusurlu olduğu tespit ve kabul olunduğundan bu kapsamdaki itirazlarının reddi gerekmiştir. Dolayısıyla hükümde yer alan 45.000 TL ikame araç bedelinin bu davalılardan kaza tarihinden itibaren tahsili yönündeki kararın kusur oranlarında bir değişiklik olmadığından doğru olduğu belirlenmiştir. Buna göre istinaf aşamasında davacı taraf davasından davalı.... A.Ş. ye karşı talepte bulunmasına ilişkin beyanda bulunacağı dikkate alındığında ve ibranamede yer alan İzmir 16. İcra Müdürlüğünün 2024/6750 esas sayılı dosyasının araştırılmasında da bu kayıtta bir dosyanın yer almadığı da belirlenmiş olmakla taraflardan bu dosya numarasının da sorularak icra takibine konu olan dosyanın incelenmesi ve bu ibranameye göre 130.000,00 TL değer kaybı zararının ödenip ödenmediğinin de tespit edilerek bu kısım yönünden ibranamede yer alan feragat varsa feragat nedeniyle davanın reddine karar vermek gerektiği de belirlenmiştir. Belirtilen hususların tespiti Dairemizce mümkün olmadığı, dosya numarasının doğru bildirilmediği ve ibranamenin her iki tarafın katılımı ile yapılıp yapılmadığı, ayrıca bu ibranameye istinaden davacının feragat beyanında bulunup bulunmadığı tespit edilemediğinden bu husustaki eksikliğin giderilmesi gerektiği belirlenmekle kararın kaldırılması gerekmiştir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenenlerle; 1-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE, 2-İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 25.04.2024 tarih 2023/340 E. - 2024/313 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 5-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine, 6-Karar tebliği ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere 04.11.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/1282, K. 2026/1773, T. 04.11.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-1282-e-2026-1773-k-6055b15d18b4