Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1585 E. 2026/1576 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2024/1585
- Karar No
- 2026/1576
- Karar Tarihi
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1585 Esas
KARAR NO: 2026/1576
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 30/04/2024
NUMARASI : 2021/90 E. - 2024/80 K.
DAVANIN KONUSU: Markanın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/10/2026
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Merkezleri ... ... firmasının sahibi olduğunu, 1987 yılından beri mobilya, ev dekorasyonu eşyalarının üretim ve satışının yapıldığı sektörde faaliyet gösterdiğini, davalı firmanın ise kendilerine ait olan internet sitesinde (https:/ www. .../.../hakkimizda) de belirttiği üzere bayiliklerini yaptıkları markaların elektronik, beyaz eşya, ankastre, küçük ev aletleri, klima, satış, sevkiyat, servis, bakım merkezlerinde ürün ve hizmet sunduklarını, davalı firmanın 22.10.2010 tarihli ... başvuru numaralı Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde ... ibaresi ile ...mal ve hizmet sınıflarında yapmış olduğu marka başvurusunun 08.03.2012 tarihinde tescillenmiş olup, marka süresinde davalı firma tarafından yenilendiğini, yine davalı firmanın, 31.10.2011 tarihinde ... başvuru numaralı ... ibaresi ile 35.mal ve hizmetinde başvuruda bulunduğunu ve markanın 11.11.2013 tarihinde tescillendiğini, davalının markalarından bir diğeri olan 27.05.2013 tarihli, ... başvuru numaralı ... ibareli marka başvurusunun ise 0... mal ve hizmet sınıflarından 14.06.2016 tarihinde tescillendiğini, ancak davalı tarafın, faaliyet gösterdiği sektör dışında faaliyet gösterdiği ve söz konusu markayı tescil aldığı sınıflarda kullanmadığını, Sinai Mülkiyet Kanunu'nun 9.maddesinin 1. Fıkrası; "Tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir." hükmünün yer aldığı, tescil tarihinden itibaren 5 yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal ve hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir denildiği, davalı firmanın, ünlü markaların elektronik eşya, beyaz eşya, küçük ev aletleri gibi eşyalarının bayiliğini yapmakla birlikte, sattığı bu ürünlere ilişkin üretim yapmadığını, ancak davalı firma Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil almış olduğu birden çok markasında, faaliyet gösterdiği sektörün dışındaki mal ve/veya hizmet sınıflarında tescil aldığını, davalı firmaya ait ... tescil numaralı ... ibareli markanın, ... mal ve hizmet sınıflarında tescilli olduğunu, ancak davalı firmanın bu sınıflarda bulunan mal ve hizmetleri üretip satmadığını, söz konusu sınıflarda ... ibaresini haksız şekilde işgal ettiğini belirtmiş, davalı şirkete ait Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescilli ... tescil numaralı ... ibareli markanın, tescilli olduğu .... mal ve hizmet sınıflarında, ... tescil numaralı ... ibareli markanın 35.sınıfın alt sınıfı olan 20. (Yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar, Yatak şilteleri, yastıklar, tıbbı amaçlı olmayan havalı yataklar ve yastıklar, kampçılar için uyku tulumları, deniz yatakları) mal ve hizmet sınıfında, ... tescil numaralı ... ibareli markanın 35. Sınıfında, belirtilen sınıfların bütün alt kollarının davalı şirket tarafından kullanılıp kullanılmadığının tespiti ile birlikte kullanılmayan sınıfların ve markaların iptali ile sicilden terkinini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin ... bünyesinde yer alan ... ... Ltd. Şti. , ... ...Ltd. Şti. , ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. ile birlikte 1982 yılından bu yana 50 şube ve 450 çalışanıyla faaliyet gösterdiğini, davacının markanın kullanılmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davalının "..." markasını 14.06.2016 tarihinde ... tescil numarasıyla tescil ettirdiğini, Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca 5 yıllık yasal kullanım süresinin henüz dolmadığını, davalının markayı tabelalarda, kartvizitlerde, kataloglarda, broşürlerde, ambalajlarda, internet sitesinde ve sosyal medya hesaplarında aktif olarak kullandığını, davacının sunduğu delillerin hangi işletmeye ait olduğunun belirsiz olduğunu, davalının ".... com" alan adını satın aldığını ancak davacının kötü niyetli olarak bu alanı ele geçirdiğini, davacının sunduğu faturalarda "..." markasına dair bir kayıt bulunmadığını, davacı aleyhine Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin 2021/56 Esas sayılı dosyası ile marka hakkına tecavüz nedeniyle kamu davası açıldığını, davacının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki başvurularına davalı tarafından itiraz edilerek itirazların kabul edildiğini, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını ve kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddini, karşı dava olarak ise davalının tescilli "..." markasına yönelik davacı tarafından gerçekleştirilen marka hakkına tecavüzün tespitini, tecavüz fiillerinin men'ini, davacının kullandığı tabelaların, reklamların ve internet hesaplarının kaldırılmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.000 TL maddi tazminatın ve 10.000 TL manevi tazminatın 22.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davacıdan tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece dava konuları farklı olduklarından ve inceleme usulleri de farklı olduğundan davalı/karşı davacı tarafından açılan marka hakkına yönelik tecavüz maddi ve manevi tazminat davasının tefrikine, kullanılmama nedeni ile iptal davasının işbu esas üzerinden yürütülmesine karar verildiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesi 2021/90 esas, 2024/80 karar sayılı, 30/04/2024 tarihli kararı ile; "Davaya konu ... numaralı marka yönünden: Esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
Diğer markalar yönünden: Davanın KABULÜ ile, davalı adına tescilli ... numaralı ... ibareli markanın tescili olduğu .... Sınıftaki mal ve hizmetler bakımından kullanılmama nedeniyle iptaline,
Davalı adına tescilli ... numaralı ... ibareli markanın 35. Sınıfta yer alan "yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar, yatak şilteleri, yastıklar, tıbbi amaçlı olmayan havalı yataklar ve yastıklar, kampçılar için uyku tulumları, deniz yatakları" mal ve hizmetleri bakımından kullanılmama nedeniyle iptaline, " karar vermiştir.
İSTİNAF:
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece dava konusu ... numaralı marka yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer markalar yönünden ise davanın kabulüne karar verildiğini, usule ve yasaya aykırı olan bu kararın istinaf edilmesi gerektiğini, öncelikle Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 9. maddesinin 1. fıkrası uyarınca tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan kullanılmayan markaların iptalinin mümkün olduğunu, davacı yanın işbu davayı 01.06.2021 tarihinde açtığını, ancak dava tarihi itibarıyla markanın tescilinden itibaren 5 yıllık yasal sürenin henüz dolmadığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2019/773 E. 2019/2100 K. 13.03.2019 tarihli kararı uyarınca kötü niyet iddiasının ispatlanması gerektiğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2019/369 E. 2019/7529 K. 26.11.2019 tarihli kararında olduğu gibi marka tescilinden uzun süre sonra açılan davanın hakkın kötüye kullanılması niteliğinde bulunduğunu, davacının Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 43. maddesi uyarınca zarar gören sıfatı bulunmadığını ve hizmet sınıflarında iptal talep edebilmesi için ilgili kişi olması gerektiğini, davacının mobilya ve ev dekorasyonu dışında bir kullanımının bulunmadığını, müvekkili şirketin ... ibaresini tabelalarında, sosyal medya hesaplarında, internet sitesinde, faturalarında, kartvizitlerinde, kataloglarında ve ambalajlarında ciddi şekilde kullandığını, ... bünyesinde ... ... Ltd. Şti. ... ...Ltd. Şti. ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti. gibi şirketlerin faaliyet gösterdiğini, davacının sunduğu 2006, 2007, 2008 ve 2011 tarihli faturalarda ... markasına dair bir kayıt bulunmadığını, davacının kartvizitinde dahi ... Merkezleri ibaresinin yer aldığını, yerel mahkemenin beş yıllık süre ve hukuki yarar hususlarında hiçbir değerlendirme yapmadığını belirterek Anadolu 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2021/90 Esas 2024/80 Karar sayılı 30.04.2024 tarihli kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP:
Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/90 esas sayılı dosyasında görülen dava sonucunda, davalı adına tescilli ... numaralı ... ibareli markanın belirtilen sınıflardaki mal ve hizmetler bakımından, ... numaralı ... ibareli markanın ise 35. sınıfta yer alan mobilya, yatak şiltesi, yastık ve benzeri ürünler bakımından kullanılmama nedeniyle iptaline karar verildiğini, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, davalının istinaf taleplerinin haksız ve mesnetsiz bulunduğunu, davalı tarafın Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 9/1. maddesi uyarınca ileri sürdüğü 5 yıllık süre itirazının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, marka iptal davalarında 5 yıllık sürenin tescil tarihinden değil dava tarihinden geriye dönük olarak incelenmesi gerektiğini, davacı müvekkilin 1987 yılından bu yana mobilya sektöründe faaliyet gösterdiğini ve ... ibaresini uzun yıllardır kullandığını, davalının ise tescil aldığı sınıflarda markayı ciddi biçimde kullanmadığının bilirkişi raporlarıyla sabit olduğunu, davalının faaliyet alanı dışında kalan sınıflarda marka tescili alarak markayı meşgul ettiğini ve davacının ticari faaliyetlerini haksız yere engellediğini, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunu, davalının markayı tescil aldığı sınıflarda aktif olarak kullandığını ispatlayamadığını, mahkemenin iptal kararının gerekçeli ve yerinde olduğunu belirterek, davalının istinaf talebinin reddi ile yerel mahkeme kararının onanmasını, karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dava; davalı adına tescilli ... numaralı ... ibareli markanın tescilli olduğu, .... sınıf mal ve hizmetlerde, ... numaralı ... markasının 35. sınıfın alt sınıfında yer alan "yapıldıkları maddelere ve malzemelere bakılmaksızın mobilyalar, yatak şilteleri, yastıklar, tıbbi amaçlı olmayan havalı yataklar ve yastıklar, kampçılar için uyku tulumları, deniz yatakları" mal ve hizmet sınıfında, ... numaralı ... ibareli markanın 35. sınıfta kullanılmama nedeni ile iptali istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesi tarafından davaya konu ... numaralı marka yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer markalar yönünden davanın kabulüne karar verildiği, davalı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.
Somut uyuşmazlık yönünden, davalı tarafça davacının iptal davasını açmakta hukuki menfaatinin bulunmadığı istinaf sebebi yapılmış ise de SMK'nın 26/2 maddesi gereğince ''ilgili kişilerin'' markanın iptalini isteyebileceği düzenlenmiş olup davacı tarafın marka başvurularının reddine dayanak olarak iptali talep edilen markaların gösterildiği, davalı tarafça davacı aleyhine ikame edilen marka hakkına dayalı tecavüz istemli davaların da bulunduğu, böylece davacının iptali talep edilen markalar yönünden ilgili kişi olup hukuki menfaatinin bulunduğu anlaşılmıştır.
Markanın kullanılmama nedeni ile iptali istemi yönünden SMK'nın 192/1. maddesi uyarınca 26. maddesinin, Kanun'un yayımı tarihinden itibaren 7 yıl sonra yürürlüğe gireceği belirtilmekle SMK'nın geçici 4. maddesine göre SMK'nın 26. madde hükmünün yürürlüğe girmesinden önce açılan dava kapsamında iptal yetkisinin mahkemeye ait olduğu, bu kapsamda dava tarihi itibari ile henüz anılı yasal düzenleme yürürlüğe girmediğinden dolayı uygulanması gereken SMK'nın 26/1-a bendi ile 9/1. maddesi kapsamında tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilmesi gerekmektedir. Markanın kullanıldığını ispat yükü ise davalı taraf üzerinde olup davalı tarafça markanın tescil edildiği sınıf/alt sınıflar için pazar yaratmak yahut mevcut pazarı korumak amacıyla, temel işlevine uygun olarak, anılan ürünlerin ve hizmetlerin menşeini garanti edecek şekilde ve ciddi biçimde kullanıldığının ispatlanması gerekmektedir. Somut uyuşmazlık kapsamında; mevcut delil durumuna ve denetime elverişli bilirkişi raporlarına göre davalının, markalarını iptali istenen sınıf ve emtialarda ciddi olarak kullandığına ilişkin ispat külfetini yerine getiremediği, davaya konu edilen ... numaralı marka tescilinin ise yargılama sırasında geçersiz hale geldiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte her ne kadar ... numaralı, ... markası yönünden de iptal kararı verilmiş ise de işbu markanın 14.06.2016 tescil tarihinden itibaren aranan beş yıllık sürenin dava açılış 01.06.2021 tarihinden 13 gün sonrasına tekabül ettiği anlaşılmıştır. SMK'nın 9., 26. ve geçici 4.maddesi ile Mülga 556 sayılı KHK'nın iptal yaptırımını düzenleyen 14. maddesinin yerine aynı yasal yaptırım yeniden getirilmiş olup, öngörülemeyen ve geçmişe dönük olarak mülkiyet hakkını kısıtlayan bir durum söz konusu olmayıp markanın iptali talebinin tescil tarihinden en az beş yıl geçtikten sonra ileri sürülmesi gerekirken bu marka yönünden davanın mevsimsiz/ erken açıldığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla ... numaralı, ''...'' markası yönünden iptal isteminin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi kanuna aykırı bulunmuştur. Tüm bu nedenlerle istinaf edenin sıfatı ile HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜ ile,
3- İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 30/04/2024 tarih, 2021/90 E., 2024/80 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,
3- Davanın KISMEN KABULÜ ile;
3/a- Davaya konu ... numaralı marka yönünden esas hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,
3/b- Davaya konu ... numaralı ''...'' ibareli marka yönünden erken açılan davanın REDDİNE,
3/c- Davalı adına tescilli ... numaralı ''...'' ibareli markanın tescili olduğu .... sınıftaki mal ve hizmetler bakımından kullanılmama nedeniyle iptaline, karar kesinleştiğinde sicilden TERKİNİNE,
4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;
4/a- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcından peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile 672,70 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,
4/b-Davacı tarafından peşin alınan, 59,30 TL başvurma harcı, 59,30TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 127,10 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
4/c-Davacı tarafından yapılan, 4.800,00 TL bilirkişi ücreti, 233,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 5.033,00 TL'nin, davanın kısmen kabul edilmiş olması sebebiyle, 2.516,50 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
4/ç-Davalı tarafından yapılan, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 18,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 3.018,00 TL'nin, ddavanın kısmen kabul edilmiş olması sebebiyle, 1.509,00 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
4/d-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, 55.000- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
4/e-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre, 55.000- TL vekalet ücretinin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,
5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;
5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
5/b-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 290,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.459,40 TL'nin davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine,
5/c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
6- HMK'nın 333. maddesi gereğince mevcut ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 09/10/2026