Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1230 E. 2026/1743 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/1230 KARAR NO : 2026/1743

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 16.04.2024 NUMARASI : 2021/172 E. - 2024/56 K. DAVANIN KONUSU : FSEK-Tazminat KARAR TARİHİ : 02.11.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 02.11.2026

İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 16.04.2024 tarih 2021/172 E. - 2024/56 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacılar vekili, davacıların eser sahibi olduğu bilgisayar programlarından doğan haklarına davalılar tarafından kullanımın olup olmadığı, kullanım yönünden ihlal oluşturup oluşturmadıkları hususlarının tespiti ile bu kullanımdan kaynaklanan zararlarının tazmini için davacı ... yönünden 2.999-Avro'nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, .... yönünden 7.400-Avro'nun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının, toplam 10.399-Avronun fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının tahsili talepli açılan belirsiz alacağın davalılardan müşterek müteselsilen tahsiline hükmedilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davacılar vekili talep arttırım dilekçesi ile; davacı ... bakımından 5.998-Avro, davacı ... bakımından ise 14.800-Avro olarak belirli hale getirme talebiyle kabulüne karar verilerek, bu tutarların fiili ödeme tarihindeki TL karşılıklarının davalılardan müşterek müteselsilen tahsilinin kabulüne karar verilmesini, tespit tarihi olan 09.05.2019'dan itibaren işleyecek devlet bankalarının Avro için uyguladığı en yüksek vadeli mevduat faiz oranı ile davalılardan müşterek müteselsilen tahsilinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalılar vekili vasıtasıyla vermiş oldukları cevap dilekçesinde, ...'nun, ....Şirketi'nin sahibi ve yetkilisi olduğunu, şirket olarak proje hazırlama işiyle uğraşılmadığını, hazır yapılmış projelerle yurt içi ve yurt dışında taş duvar üzerine inşaatlar yapıldığını, şikayete konu programların müvekkilinin ve şirketinin ihtiyacı olan, kullanılan programlar olmadığını, çalışanların kullanması gereken programlardan olmadığı için diğer bilgisayarlarda tespit edilemediğini, şirkette yarı zamanlı çalışan öğrencinin dizüstü bilgisayarında programın tespit edildiğini, bilgisayarın müvekkiline ait olduğuna dair herhangi bir delil bulunmadığını, İzmir 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 2019/474 E. Sayılı dosyası ile müvekkili hakkında 5728 sayılı Kanun ile değişik 5846 sayılı Kanun'un 71/1. maddesi uyarınca yargılama yapılarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiğini, TBK'nun 74. maddesi anlamında hukuk hakimi yönünden bağlayıcılığı olmadığını, HAGB kararı ile sanığın suçluluğu sübuta ermediği için bu karar esas alınarak hukuk davalarının sonuçlandırılmasının masumiyet karinesi açısından sorun teşkil edeceğini savunarak davanın reddini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacıların davalı ... aleyhine açılan davada, davacının şirketi temsil yetkisinin bulunduğu, TTK borçlar kanunu hükümleri kapsamında şirketin borçlarından dolayı bizzat sorumluluğuna dair dosyada mevcut delil ve belge bulunmadığı ve şirket borçlarından açıkça sorumlu olduğuna dair bir belge bulunması gerektiğinden bu kişi bakımından açılan davanın reddine, davacı ....'nin, davalı.... Şti. tarafından açılan davasının kabulü ile 5.998 Euro'nun, 3095 sayılı yasanın 4A maddesi gereğince davalı şirketten alınıp, davacı ....'ye verilmesine, davacı .... firmasının davasının kabulü ile 14.800 Euro'nun 3095 sayılı yasanın 4A maddesi gereğince davalı şirketten alınıp, davacı ....'a verilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacılar vekili, davalı ...'nun işbu dava konusu fiilden dolayı cezalandırılmasına hükmedildiğini, kararın kesinleştiğini, davalı ...'nun ayrıca FSEK m.66 gereği de kusursuz sorumluluğu mevcut olup bu konuda Yargıtay Hukuk Genel Kurul kararının da mevcut olduğunu, davalının basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü ile şirketin mesul müdürü olarak, iç denetim yükümlülüğü bulunduğunu, davalı ...'nun şirket ile bağına ve sorumluluğuna dair ticaret sicil müdürlüğünden mahkemece yazı alındığını, ticaret sicilden gelen 28.12.2021 uyap kayıt tarihli cevap yazısında ...'nun davalı şirketin kurucusu ve yetkilisi olduğu ve diğer bilgilerin yazı içeriğinde belirtildiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE :Dava, fikir ve sanat eserleri sahipliğinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince davacıların davalı ... aleyhine açtıkları davanın reddine, davacı ....'nin, davalı .... Şti'ne açılan davasının kabulüne ve davacı .... Firmasının davasının kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Davacı vekili 23.12.2021 tarihli dilekçesiyle müvekkillerinin sahip olduğu bilgisayar özel programlarının davalı... Şti. ve temsilcisi ... tarafından lisanssız olarak kullandıklarının tespit edildiğini, FSEK m.71-1 gereği mali ve manevi haklara tecavüz suçu oluştuğunu, bu konuda İzmir 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 2019/474 esas sayılı dosyasında açılan davada sanık ...'nun mahkumiyetine karar verildiğini, 5846 sayılı kanun m. 66 gereğince şirket ile birlikte şirketin yetkilisinin ayrı ayrı kusur aranmaksızın sorumluluklarının bulunduğunu, FSEK m.66/2f. gereğince tecavüzün bir işletmenin temsilcisi veya müstahdemleri tarafından yapılmışsa işletme sahibi hakkında da dava açılabileceği hükmü kapsamında her iki davalı hakkında dava açtıklarını, yine 5846 sayılı FSEK m.68 gereğince bu eserin sözleşme ile satılması halinde istenebilecek miktarın üç katı kadar tazminat talep edebileceklerini belirterek davanın kabulü talep etmiştir . Davalılar cevap dilekçesinde bu programların şirkette yarı zamanlı bulunan öğrencilerin dizüstü bilgisayarlarında tespit edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/82 Değişik İş sayılı dosyasında davacıların talebi üzerine tespit yapıldığı ve bu tespitte bilirkişinin iş yerinde davacıya ait yazılımların 01.06 2018 tarihinde ve 29.04.2018 tarihinde yüklendiği ve 28.02.2019 tarihinde ve 07.05.2019 tarihinde kullanıldığı üç adet yazılım bulunduğu bu yazılımların faturasının bulunmadığının tespit edildiği, bu tespite istinaden de İzmir 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi 16.11.2021 tarihinde sanık ...'yu 5846 sayılı kanun madde 71/1 f. Gereği 365 gün atlayıp para cezasıyla cezalandırılmasına şirketin yöneticiliğinin kötüye kullanılması nedeniyle hak ve yetkilerinin kısıtlanmasına (TCK m.53/5f.) karar verildiği belirlenmiştir. Mahkeme tarafından yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporuyla 5846 sayılı kanun madde 68 gereğince eser sahibinin mali haklardan çoğaltma hakkının davalı tarafından ihlal edildiği şahsi kullanıma ilişkin hukuka uygunluk sebebinin bulunmadığı (m.38) mali açıdan ise 10.399 Euro zararın 3095 sayılı kanun madde 4/a gereğince davalılardan tahsiline karar verilebileceğinin belirtildiği, davacının davasını 25.08.2023 tarihli dilekçeyle ıslah ettiği ve talebini yükselttiği mahkemece yapılan yargılama sonucunda davalılardan ... hakkındaki davanın bu davaların bizzat sorumluluğu olmadığı yönünde karar verilerek reddine, diğer davalı şirket yönünden ise davanın kabulüne karar verildiği belirlenmiştir . Davacı vekili istinaf dilekçesinde mahkemenin şirkete karşı davayı kabul etmesine rağmen şirket yöneticisi yönünden FSEK m.66/2f ya göre tecavüz fiilini işletmenin temsilcisi tarafından işlendiği ve Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesince ...'nun cezalandırılmasına karar verilerek bu kararın kesinleştiği dolayısıyla şirketin mesul müdürü olan bu davalı hakkındaki davanın da kabulü gerektiği belirterek talepte bulunmuştur . Mahkeme tarafından yapılan yargılamada sadece davalı şirket yönünden davanın kabulü, buna karşılık diğer davalı şirket yöneticisi ve temsilcisi olan ... yönünden şirket borçlarından bizzat sorumluluğuna dair dosyada delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddi yerinde olmamıştır . 5846 sayılı kanun m. 66 Gereğince "....Tecavüz, hizmetlerini ifa ettikleri sırada bir işletmenin temsilcisi veya müstahdemleri tarafından yapılmışsa işletme sahibi hakkında da dava açılabilir. Tecavüz edenin veya ikinci fıkrada yazılı kimselerin kusuru şart değildir..." Davalı ... şirketin temsilcisi ve müdürü olması nedeniyle şirket fiillerinden de sorumlu olduğu ayrıca ceza mahkemesi'nde yapılan yargılamada hüküm kısmında bu durumun tespit edildiği şirket yöneticilerinin kötüye kullanıldığının belirlendiği ve cezalandırıldığı dolayısıyla şirket bilgisayarlarında bulunan lisanssız programların yüklenmesinden bizatihi sorumlu olduğu tespit edildiğinden mahkemece bu konuda değerlendirme yapılması, davacının istinaf dilekçesinde yer alan hususların incelenmesi ve kusursuz sorumluluğunun dikkate alınması gerektiği tespit edildiğinden kararın bu yönden kaldırılması gerekmiştir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenenlerle; 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE, 2-İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 16.04.2024 tarih 2021/172 E. - 2024/56 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına 5-İstinaf yoluna başvuran tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine, 6-Karar tebliği ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere 02.11.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.