Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/2094 E. 2026/1581 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/2094
Karar No
2026/1581
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/2094 KARAR NO : 2026/1581

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/474 KARAR NO : 2024/398 DAVA TARİHİ : 30/10/2017 KARAR TARİHİ : 21/05/2024 DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 05.11.2026 KARARIN YAZ. TARİH : 06.11.2026

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.05.2024 tarih ve 2021/474 Esas, 2024/398 Karar sayılı kararının istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. İSTEM: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davalı ... arasında imzalanan 10.05.2016 tarihli alt yüklenici sözleşmesi ile sözleşmeye konu İzmir ili Bornova ilçesi ... inşaatı olarak adlandırılan inşaat sahası içerisinde yapılacak inşaata ilişkin sözleşme ekinde yer alan onaylı projeye uygun alçı sıva, boya, seramik kaplama, ıslak hacim su yalıtımı, teras su ve ısı yalıtımı işlerinin yapılması hususunda anlaşmaya varıldığını, sözleşme kapsamında müvekkili tarafından imalatların sözleşmede belirlenen m² birim fiyatları esas alınmak suretiyle eksiksiz tamamlandığını, imalatların yapılması sırasında davalının inşaat sahası içerisinde yeni bir kısım imalat ve tadilatların yapılmasını müvekkilinden istediğini, bunlara ilişkin müvekkili tarafından yapılan maliyet çalışması neticesinde bu imalatlara ilişkin düzenlenecek hak edişlere esas alınacak m² birim fiyatlarının davalıya e-mail ile bildirildiğini, davalıya bildirimi yapılan fiyatlara ilişkin davalıdan itiraz gelmediğini ve olumsuz bir bildirimde bulunulmadığını, bu birim fiyatlara esas olan imalatların yerinde uygulaması yapılarak tamamlanıp teslim edildiğini, imalatların tamamlanmasından sonra davalının fiyatları kabul etmediğini ifade ederek müvekkiline yapması gereken hakediş ödemelerinden imtina ettiğini, müvekkilinin hem sözleşme kapsamında hem de sözleşme dışı imalat ve işler nedeni ile 167.914,95 TL alacağının kaldığını, İzmir 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/12 değişik iş sayılı ile tespit talebinde bulunduklarını, tespit neticesinde düzenlenen rapor ile epoksi boya yapılması, grout harcı dökülmesi, kaba + ince sıva yapılması, alçıpan üzeri alçı sıva, klima kaplamaları, alçı sıva - beton üstü imalatları yönünden birim fiyat belirlenmediği için hesaplama yapılmadığını, bunun dışında bilirkişi heyeti tarafından imalat tutarı toplamı 209.888,97 TL olarak belirlenmiş ise de maddi hata yapıldığını, imalat bedelleri toplamının 361.338,51 TL olması gerektiğini, sözleşmenin İşin Tanımı ve Mahiyeti Ana Başlığında 2.2 maddesinde ifade edilen "iş sahibinin işin bütününde artı - eksi arttırma ve azaltma (+ %30 - %30)" düzenlemesi gereği iş sahibi ile akdedilen sözleşme ekindeki proje kapsamında iş sahibi tarafından %30'dan fazla eksiltme yapılması nedeni ile müvekkilinin mağduriyetinin doğduğunu, davalının maddedeki düzenlemenin üzerinde işin bütününde bir azaltmaya gittiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL hakediş bedelinin ihtarname tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte ve davalının işin bütününde %30'dan fazla eksiltmeye gitmesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı kar mahrumiyeti nedeniyle 1.000,00 TL kar mahrumiyetinin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. YANIT: Davalı vekili yanıt dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasındaki ilişkinin Bornova'da inşa edilen bir özel okulun bir takım inşaat işlerinin yapımından ibaret olduğunu, bu kapsamda taraflar arasında birden fazla sözleşme imzalandığını, davacının taraflar arasında mevcut yazılı sözleşmelerde çok açık ve net düzenlemeler olmasına rağmen sözleşmeye göre kesinlikle kendisine düşen bir takım işleri ayrıca ücretlendirerek bedellerini müvekkilinden talep ettiğini, davacının sözleşmede birim fiyatı olmayan işler kapsamında yaptığı ek işlerin ne şekilde fiyatlandırılacağının taraflar arasında imzalanan 10.05.2016 tarihli sözleşmenin "Fiyatı Bulunmayan İşler" başlıklı 7. maddesi ile düzenlendiğini, bu hükümlere göre tespit edilecek birim fiyatın ancak ve ancak iş sahibinin onayı ile geçerlik kazanacağını, onay alınmadan yapılacak işlerin kabul veya reddinin yahut birim fiyatının iş sahibine bırakıldığının düzenlendiğini, sözleşmenin bu hükmü karşısında davacının kendisi tarafından gönderilen maillerde yazılı fiyatların kabul edilmiş sayılacağı yönündeki beyanlarında hukuki geçerlilik bulunmadığını, davacının “sözleşme dışı işler” şeklinde tanımladığı işler ile alakalı olarak müvekkilinin yazılı yahut sözlü hiçbir talebi olmadığını, davacının kendi inisiyatifi ile yaptığı bu işler için bir de sözleşmeye aykırı olarak kendi kendine fiyat belirlemesi yapmasının kabul edilebilir bulunmadığını, taraf defterleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi ile de tespit edileceği üzere davacı tarafın hali hazırda müvekkili şirkete 566.405,74 TL tutarında borçlu bulunduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesinin 12.03.2018 tarih ve 2017/490 Esas, 2018/129 Karar sayılı kararı ile özetle; "...Davacının talep ettiği alacak davacı ile davalı arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup davalı tarafın tüketici konumunda olduğu gerekçesiyle HMK 114-115 maddesi uyarınca görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğu kanaatine varılmakla dava dilekçesinin görev yönünden reddine'' dair karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararının davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İzmir BAM 22. Hukuk Dairesi'nin 04.06.2021 tarih ve 2020/236 Esas, 2021/684 Karar sayılı kaldırma kararı ile özetle; ''...Taraflar arasında 10.05.2016 tarihli "Alt Yüklenici Sözleşmesi" ile eser ilişkisi kurulmuş olup davalı ana yüklenici tarafından davacı alt yükleniciye okul projesi kapsamında ince işlerin yapılması işi verilmiştir. Bu hali ile tarafların ticari ve mesleki amaçlarla hareket ettikleri ve tüketici sıfatlarının bulunmadığı açık olup yapılacak inşaat işinin kapsamına göre ve işin tarafların ticari işi ile ilgili olduğu da gözetilerek davadaki uyuşmazlığın, 6502 sayılı Kanuna göre Tüketici Mahkemelerinde değil, Asliye Ticaret Mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğinden verilen kararda dairemizce isabet görülmemiştir. Yukarıda açıklanan gerekçelerle, davanın ve istinaf sebeplerinin niteliğine göre duruşma açılmasına gerek görülmeyerek, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-3. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına'' dair karar verilmiştir. İzmir BAM 22. Hukuk Dairesi kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesinin 21.05.2024 tarih ve 2021/474 Esas, 2024/398 Karar sayılı kaldırma kararı ile özetle; ''...taraflar arasında 10.05.2016 tarihli "Alt Yüklenici Sözleşmesi" kapsamında davacının yüklendiği edimleri yerine getirip getirmediği, davacı tarafça sözleşme dışı iş ve imalat yapılıp yapılmadığı, bu kapsamda davacının davalıdan hakkediş alacağı olup olmadığı, hak ediş alacağı varsa miktarı, davalının işin bütününde %30 dan fazla eksiltmeye gidip gitmediği, eksiltmeye gitmiş ise bu nedenle davacının sözleşme kapsamında uğradığı kar mahrumiyeti olup olmadığı hususunda olduğu, alınan bilirkişi raporlarında taraflar arasında düzenlenen 10.05.2016 tarihli "Alt Yüklenici Sözleşmesi" sonrasında yapılan 30/06/2016 Tarihli taraflar arasında ...Blok bodrum kattaki havuz kısmının tavanının epoksi boya ile boyanması ve 30/06/2016 Tarihinde taraflar arasında...Blok çelik çatısının iş sahibi tarafından temin edilen 7 mm sac üstüne yüklenici tarafından temin edilecek olan 5 cm kalınlığında 150kg/m3 yoğunluğunda taş yünü ve üstüne 1,2 mm kalınlığında pvc membran ile kaplanma edimlerinin davacı tarafondan yerine getirildiği, Groud Harcı Dökülmesi, Klima kaplamaları yapılması ve Alçıpan üzeri alçı sıva(niş) imalatlarının da davacı tarafından yapıldığı ve bu imalatlarının toplamının 84.704,80TL olduğu, davacı yüklenicinin sözleşme gereğince yapmış olduğu miktar ve birim fiyatları belirli olan imalat toplam tutarı kdv hariç 400.437,08TL , dosyasına davacı firma tarafından sözleşme kapsamında yapılan işe ait 51 adet malzeme içerikli fatura bulunduğu bu faturaların toplam miktarının kdv hariç 46.778,42 tl olduğu dolayısı ile toplam (400.437,08 TL + 46.778,42 TL + 84.704,80 TL )= 531.920,30 TL imalat bedeli olduğu, davalı iş sahibi tarafından davacıya yapılan ödeme miktarının mali değerlendirme ile 425.592 TL olduğu, bu halde davacının alacak miktarının 106.328,30 TL olduğu, Bornova 4. Noterliği 08.02.2017 tarih 4927 Yevmiye nolu ihtarnamesi ile davalı iş sahibinin temerrüde düşürüldüğü, bu halde davacı yüklenicinin temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edebileceği, davacı yüklenicinin kar mahrumiyetinin bulunmadığı anlaşılarak davanın kısmen kabulüne kısmen reddine'' dair karar verilmiştir. İSTİNAF EDEN: Davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili tarafından verilen 04.11.2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle; Öncelikle, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm vermeye elverişli olmadığını, bilirkişi heyetince de belirtildiği üzere, davacının sözleşmede birim fiyatı olmayan işler kapsamında yapmış olduğu ek işlerin ne şekilde fiyatlandırılacağının, taraflar arasında imzalanmış bulunan 10.05.2016 tarihli Sözleşmenin ‘’Fiyatı Bulunmayan İşler’’ Başlıklı 7.maddesi ile düzenlendiğini, anılan maddeye göre yapılabilecek ek işlerin mevcut sözleşmelerde birim fiyatı bulunmaması halinde, bu birim fiyatın ne şekilde tespit edileceği yahut, yüklenicinin teklif ettiği fiyatın hangi şekilde onaylanmış sayılacağı 7.2 ve 7.3 maddelerde düzenlendiğini, bu maddelere göre tespit edilecek birim fiyatın ancak ve ancak iş sahibinin onayı ile geçerlik kazanacağı, onay alınmadan yapılacak işlerin kabul veya reddinin yahut birim fiyatının iş sahibine bırakıldığının da tereddütsüz netlikte olduğunu, sözleşmenin mevcut hükümleri karşısında, davacı tarafından yapılacak işte teklif edilen birim fiyatın uygulanabilmesi ve işin kabulü için, müvekkil işsahibi tarafından onay verilmesinin zorunlu olduğunu, oysa ki davacının, ne ek iş olarak belirttiği ek işlerin müvekkili tarafından kendisinden istendiğini ne de müvekkilinin maillerinde bildirdiği birim fiyatlarına onay verdiğini, ne de bu işleri kendisinin yaptığını ispatlayamadığını, nitekim dosyada, bu imalatların davacı tarafından yapılmış olduğuna dair hiçbir bilgi, belge de bulunmadığını, daha önceki dilekçelerinde de belirttikleri üzere, davacı ve ekibinin sözleşmedeki edimlerini tamamlamadan işlerini yarım bıraktığını, eksik işlerin okul işletmecisi tarafından tamamlatıldığını, bu sebeple de heyetin yerinde belirlendiğinden bahisle belirtilen işlerin de davacı tarafından yapıldığı kanaatine varmış olmasının kabulünün mümkün olmadığını, kaldı ki; tek taraflı olarak düzenlenmiş ve davalı müvekkilinin kabulünün bulunmadığı hakkedişlerin ve yine her zaman düzenlenebileceği yargı kararları ile de sabit bulunan faturaların, birim fiyatlandırmasında esas alınmasının da hatalı olduğunu, aynı şekilde bilirkişi heyetinin, davacı yüklenici adına düzenlenmiş olan bir kısım faturaları dava konusu işte kullanılabilecek nitelikte malzeme içerdiği gerekçesiyle müvekkili işvereni 51 adet fatura bedeli olan KDV hariç 46.778,42 TL bedelden sorumlu tutması ve yükleniciye ödenmesi gereken bir bedel olduğuna kanaat getirmesinin kabul edilemeyeceğini, söz konusu faturalardaki malzemelerin müvekkilinin işinde kullanıldığının somut bir şekilde ispatlanmasının gerektiğini, aksi halde soyut ve varsayıma dayalı bir hesaplamanın hukuk düzenince korunmayacağını, kaldı ki bahse konu bilirkişi raporunun, tamamı ile subjektif değerlendirme ve kanaatlere dayalı olarak tanzim edilmiş olduğundan, belirttikleri gibi hükme esas alınabilmesinin mümkün olmadığını, yukarıda belirttikleri hususları bir yana bırakacak olsalar bile doğrudan doğruya dosya içerisinde mevcut "yazılı deliller", bizzat davacı yanın "kabul beyanları", davacı tarafından sunulan ve kendisinin tek taraflı düzenlediği hakediş belgesinden dahi sabit olduğu üzere, müvekkilinin davacıya yaptığı ödemelerin toplamının 566,405,74 TL olduğunu, üstüne üstlük bilirkişilerin, 16.01.2023 tarihli kök bilirkişi raporunda dahi müvekkilinin bu iş ile ilgili yaptığı ödemenin 566.405,75 TL olduğunu, raporlarının 8.sayfasında ayrıntılı dökümü ile ortaya koyduklarını, ancak bilirkişilerin anlaşılmaz bir biçimde davacıya yapılan ve yapıldığına dair imzalı alındı makbuzları da dosyada mevcut bulunan 127.500 TL meblağın "davacının defterlerinde işli olmadığı" gerekçesi ile ödeme olarak hesaba dahil etmediğini, aynı şekilde davacının ödemekle yükümlü olduğu, 13.313,74 TL tutarındaki SGK bedellerini de müvekkilinin ödemiş olmasına ve gene ödeme belgeleri dosyaya sunulmuş olmasına rağmen, bilirkişilerin aynı gerekçe ile bu tutarı da hesap dışı bıraktıklarını, yani davacının kötüniyetli olarak hiçbir ödemeyi defterine işlemeseydi, bilirkişilerin mantığına göre, yapılan hiçbir ödemenin dikkate alınmayacağını, nitekim somut olayda, dosyada davacının ve elemanının imzasını havi mevcut yazılı ödeme belgeleri ile müvekkilinin davacıya nakit olarak para ödediğinin ispatlandığını, kaldı ki söz konusu ödeme belgelerini davacının inkar etmediği gibi herhangi bir itirazda da bulunmadığını, bu bağlamda müvekkilinin davacıya yapmış olduğu toplam 140.813,74 TL tutarındaki ödemenin HMK Madde 200 hükmü gereği yazılı belge ile ispatlandığı halde, heyetçe, yapılan tüm bu ödemelerin davacı tarafından mali defterlerine işlenmediği için yok sayılması kabul edilemez olduğu gibi, yasaya ve hukuka aykırılık teşkil edeceğini, 6098 sayılı TBK.madde 147/6 hükmü gereği eser sözleşmelerinden doğan alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu, dolayısıyla davacı tarafın alacağının, ıslah tarihi itibarı ile zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın müvekkilinden alacaklı olduğunu iddia ettiği meblağı talep ettiği ihtarname tarihinin 08.02.2017, dava tarihinin ise 30.10.2017 olup, davacının müddeabihi değerini 106.328,30-TL ye yükselttiği ıslah dilekçesinin tarihinin ise 09.03.2023 olduğunu, buna ilişkin olarak dilekçelerinde emsal Yargıtay 15.H.D.nin 21.06.2021 tarih, 2020/3017E.-2021/2850K.sayılı kararına değinildiğini, bu sebeple hangi tarih esas alınırsa alınsın ıslah tarihi itibarı ile 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olmakla, davanın zamanaşımından reddi gerekir iken, kabulüne karar verilmesinin de son derece hatalı olduğunu, Arz ve izah edilen sebeplere binaen; kısmi istinaf başvuru taleplerinin kabulü ile, İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.05.2024 tarih ve 2021/474 E. - 2024/398 K. sayılı kararın 1.no.lu hükmünün ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davanın tümden reddine ve yargılama masraf ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda, Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağı ve tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine, davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen nedenlerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen “Eser sözleşmesi” yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Her iki tarafa karşılıklı borç yükleyen bir tür iş görme sözleşmesi olan eser sözleşmesinde “eser” ve “bedel” olmak üzere iki temel unsur vardır. Bu sözleşmelerde yüklenici, iş sahibine karşı yüklendiği özen borcu nedeniyle eseri yasa ve sözleşme hükümlerine, fen, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak yapıp zamanında tamamlayarak teslim etmeyi, iş sahibi de bu çalışma karşılığında ivaz ödemeyi üstlenmektedir. Sözleşme ilişkisi bulunduğu ispatlanmış ise yapılan veya yapılmayan işlerin ne olduğu, fazla yapılan iş olup olmadığı; konusu hukuki işlem niteliğinde olmadığından, bu nedenle senetle ispat kuralına tâbi bulunmadığından tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Kural olarak sözleşmenin ifa sürecinde gerçekleşen imalâtın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilir. Yargıtay İçtihatlarında sözleşme dışı iş yapılmış ve bunun iş sahibinin yararına olması durumunda vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenecek bedelinin istenebileceği kabul edilmektedir. (Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 24/04/2017 tarih, 2016/1874E., 2017/1749K. sayılı ilamı, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, 09/10/2015 tarih, 2015/948E., 2017/1749K. sayılı ilamı ) Yargıtayın yerleşik içtihat ve uygulamalarına göre sözleşme kapsamı dışında kalan ilâve işlerle ilgili vekâletsiz iş görme hükümlerinde, iş sahibinin yararına olan imalatların işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin hesaplanması, piyasa fiyatlarının içinde katma değer vergisi ve yüklenici kârı bulunduğundan ayrıca eklenmemesi gerekir. (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2020/2407 Esas, 2020/3033 Karar sayılı ilamı, Hukuk Genel Kurulunun 10.06.2021 tarihli ve 2017/15-2636 E., 2021/740 K. sayılı kararı) Somut olayda; davacı alt yüklenici ile davalı arasında 10/05/2016 tarihinde "Alt Yüklenici Sözleşmesi" başlıklı sözleşme imzalandığı, sözleşmenin birim fiyatlı olarak düzenlendiği, sözleşme konusunun İzmir ili, Bornova ilçesi, ... inşaatı olarak adlandırılan inşaat sahası içerisinde yapılacak inşaata ilişkin sözleşme ekinde yer alan onaylı projeye uygun alçı sıva, boya, seramik kaplama, ıslak hacim su yalıtımı, teras su ve ısı yalıtımı işlerinin yapılması işi olduğu anlaşılmaktadır. Davacı vekili, taraflar arasında eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme içeriğindeki işlerin eksiksiz şekilde tamamlandığını, imalatların yapımı sürecinde davalının bir kısım yeni imalat ve tadilat yapılmasını istediğini, sözleşme dışı bu imalat ve tadilatların da yapıldığını, sözleşme kapsamındaki işler ve sözleşme dışı işler nedeniyle davalıdan 167.914,95-TL hak edişinin kaldığını, dava açılmadan önce ihtarname gönderildiğini, delil tespiti yaptırıldığını, ayrıca davalının işin ifası sırasında iş eksiltmesi yaptığını, sözleşme gereğince %30'dan fazla eksiltme yapamayacağı halde eksiltme yapıldığı için kar kaybına uğradığını belirterek, hak ediş alacağı ve kar kaybına ilişkin tazminat istemi ile eldeki davayı açmıştır. Davalı vekili ise, taraflar arasındaki ilişkinin Bornova'da bulunan özel bir okulun yapım işinden kaynaklandığını, taraflar arasında imzalanmış olan birden fazla sözleşme bulunduğunu, yapılan işlerin tamamının bedelinin ödendiğini, davacının yaptırdığı tespit sonrasında alınan bilirkişi raporunda dahi davanın bir alacağı bulunmadığının tespit edildiğini, sözleşmenin 7. maddesinde ek işlere ilişkin sözleşmede birim fiyat bulunması halinde bunların esas alınacağının, bulunmaması halinde ise yüklenicinin teklifinin ne şekilde onaylanacağının düzenlendiğini, sözleşme dışı işler bakımından davalının bir talebi bulunmadığını, işin eksik yapılması nedeniyle başka taşeronlara tamamlatıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davanın ilk olarak Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince "Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu" belirtilerek görevsizlik kararı verildiği, kararın istinafı üzerine, İzmir BAM 22. Hukuk Dairesi'nin 04.06.2021 tarih ve 2020/236 Esas, 2021/684 Karar sayılı ilamı ile ticaret mahkemesinin görevli olduğu belirtilerek kararın kaldırılmasına karar verildikten sonra İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilerek dosya ticaret mahkemesine gönderilmiştir. Davacı, hem sözleşme kapsamında yapılan işlerin bedelinin eksik ödendiğini, hem de ilave işlerin bedelinin ödenmediğini belirterek eldeki davayı açmıştır. Sözleşme dışı iş, sözleşme ve eklerine göre yapılması gerekenler dışında yapılmasında zorunluluk olup davalı yararına yapılan işlerdir. Eser sözleşmelerinde sözleşme dışı ya da ilave iş, sözleşmede kararlaştırılan iş ve imalâtlar dışında iş sahibinin talimatıyla ya da talimatı olmaksızın işin gereği olarak yüklenici tarafından gerçekleştirilen iş ve imalâtlar olup, bunların bedelinin talep edilebilmesi için sözleşme yapılması ya da asıl sözleşmenin değiştirilmesine gerek bulunmamaktadır. Sözleşme dışı iş ve imalâtların yapılmış olup da iş sahibi yararına olması halinde bedelinin ödenmesi gerekmektedir. (Yargıtay 6.HD'nin 2021/169 Esas ve 2022/320 Karar sayılı kararı) Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı tarafça sunulan fatura bedelleri esas alınarak inceleme yapılması doğru olmamıştır. Her ne kadar dava dayanağı sözleşmenin 7. maddesinde ilave işlerle ilgili ne şekilde fiyat belirleneceği kararlaştırılmış ise de, işin yapımı sırasında bu usule uyulmadığı, ilave işlerle ilgili taraflar arasında uyuşmazlık çıktığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, Mahkemece ek rapor alınarak sözleşme kapsamında yapılan işler bakımından sözleşme hükümleri ve tarafların ticari defterleri dikkate alınarak ödenmeyen hak ediş miktarı tespit edilmelidir. Ticari defterlerde uyumsuzluk bulunması halinde ödeme yaptığını iddia eden davalının yasal delillerle kanıtlaması gerekeceği hususu dikkate alınarak davalı tarafça daha fazla ödeme yapıldığına ilişkin iddialar bakımından değerlendirme yapılmalıdır. İlave olarak yapıldığı iddia edilen işler, delil tespiti dosyasındaki tespitler de dikkate alınarak belirlenmeli, ilave iş bedeli bakımından taraflar arasında bir anlaşma bulunmadığından işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre bedeli hesaplanmalı, piyasa fiyatlarının içinde katma değer vergisi ve yüklenici kârı bulunduğundan ayrıca eklenmemelidir. Ek rapor alındıktan sonra usuli kazanılmış haklara da dikkat edilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Belirtilen nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin kabulüne karar verilmiştir. Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli olmadığından davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun, KABULÜ ile, 2-İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.05.2024 tarih ve 2021/474 Esas, 2024/398 Karar sayılı kararının, 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Verilen kararın niteliği gereğince harç alınmasına yer olmadığına, davalı tarafından yatırılan 1.816,00 TL istinaf karar harcının istek halinde yatıran davalıya ilk derece mahkemesince geri verilmesine, 5-Davalı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/(1)-g maddesi gereğince, kesin olmak üzere, 05.11.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/2094, K. 2026/1581, T. 21.05.2024, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-2094-e-2026-1581-k-4f93e65bd21b