Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1020 E. 2026/1428 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/1020
Karar No
2026/1428
Karar Tarihi

T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2026/1020 Esas 2026/1428 Karar T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21.HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/1020 KARAR NO : 2026/1428

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA BATI 1.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 28/01/2026 NUMARASI : 2025/1331 Esas 2026/79 Karar DAVA : Şirket Ortaklığından Haklı Nedenle Çıkarılma DAVA TARİHİ : 20/10/2025 KARAR TARİHİ : 22/10/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 10/11/2026

Taraflar arasındaki şirket ortaklığından haklı nedenle çıkarılma istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin iki ortaklı olup, ...'ün %90, davalının ise %10 oranında pay sahibi olduğunu, müvekkilinin kuruluşundan bu yana ... markası altında restoran zincirleri kurduğunu, geniş bir müşteri kitlesine ulaştığını, 26/06/2025 tarihinde davalı ortak tarafından yayımlanan ... dergisinde toplumun temel değerlerini, inançlarını, kimliklerini küçültücü ve alaycı bir üslupla ele alan bir karikatür yayınlandığını, bu suretle müvekkilinin ticari itibarı ve marka güvenilirliğinin zedelendiğini, ortaklığın sürdürülmesinin hukuken ve fiilen imkansız hale geldiğini, karikatürün mizahi bir unsur olmanın ötesine geçtiğini, kamu vicdanın infihal yarattığını, kamuoyunda oluşan olumsuz algının bazı işletmelerin doğrudan etkilenmesine neden olduğunu, müvekkilinin faaliyetlerinin sekteye uğradığını belirterek davalı ... Limited Şirketi’nin, TTK'nun 640/3. maddesi uyarınca haklı sebepler nedeniyle müvekkili şirket ortaklığından çıkarılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP Davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davalı davaya cevap vermemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davanın hukuki dayanağının TTK'nun 640/3. maddesi olduğu, buna göre haklı sebeplerin varlığı durumunda şirketin talebi üzerine mahkeme kararıyla ortağın çıkarılmasının mümkün bulunduğu, haklı sebeple açılacak çıkarma davası için şirket genel kurulunun TTK'nun 621/1-h maddesi gereğince bu hususta karar alması gerektiği, bu koşulun HMK'nun 114/2. maddesi gereği özel dava şartı niteliğini taşıdığı, davacı şirketin ortaklarından olan davalının %10 oranında ortak olduğu, haklı nedenle çıkarma amacıyla dava açılması için genel kurul çağrısı yapılmışsa da davalı ortağa tebligat yapılamadığı, genel kurulun toplanamadığı, davacı şirketin iki ortağı bulunduğu, davacı şirket ana sözleşmesinde ortağın haklı nedenle şirketten çıkarılmasına ilişkin bir düzenlemenin yer almadığı, somut olayda limited şirketlerde bir ortağın haklı nedenlerle şirket ortaklığından çıkarılması için TTK'nun 640/3, 621/1-h maddeleri gereğince ağırlıklı nisap ile alınmış bir genel kurul kararının varlığının dava şartı olarak öngörüldüğü, iki ortaklı limited şirketler bakımından bu şartın tahakkukunun mümkün bulunmadığı, somut davanın dinlenemez nitelikte olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; şirketin iki ortaklı bir yapıya dönüştüğünü, ...’ün pay oranının %90’a yükseldiğini, davalı ortak ... Limited Şirketi’nin pay oranının ise %10 olarak kaldığını, müvekkilinin, kuruluşundan bu yana “...” markası altında restoran zincirleri kurduğunu, birçok il ve ilçede franchise sözleşmeleri akdederek ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, bu marka üzerinden oluşturduğu güvenilirlik sayesinde geniş bir müşteri kitlesine ulaştığını, ne var ki 26.06.2025 tarihinde davalı ortak ... Limited Şirketi tarafından yayımlanan “...” dergisinde, toplumun temel değerlerini, inançlarını ve kimliklerini küçültücü ve alaycı bir üslupla ele alan bir karikatür yayımlandığını, bu suretle müvekkili şirketin uzun yıllar boyunca özveriyle inşa ettiği ticari itibarı ve marka güvenilirliği ciddi surette zedelendiğini, ortaklığın sürdürülmesinin hem hukuken hem de fiilen imkânsız hale geldiğini, söz konusu karikatürün, yalnızca mizahi bir unsur olmanın ötesine geçtiğini, kamu vicdanında derin bir infial yarattığını, müvekkili şirketin ticari itibarı, marka değeri ve ahlaki bütünlüğü üzerinde telafisi güç zararlara yol açtığını, bu yayın nedeniyle kamuoyunda oluşan olumsuz algının, franchise ilişkisi bulunan bazı işletmelerin doğrudan etkilenmesine sebep olduğunu, bazı işletmeler tabela indirme ve faaliyetlerini sonlandırma kararı almak zorunda kaldığını, davalı ortağın söz konusu eylemi ve buna bağlı olarak gelişen cezai süreçlerin, müvekkili şirketi ağır maddi ve manevi zararlara uğrattığını, tüm bu nedenlerle müvekkili şirket, davalı ortağın eylemleri karşısında ortaklığın devamını hem hukuken hem de fiilen imkânsız görmüş olup, bu hususun hukuki zemine taşınabilmesi amacıyla, müvekkili şirketin %90 oranında pay sahibi ortağı ... tarafından, davalı ortağın 26.06.2025 tarihli fiili nedeniyle ortaklığın devamının mümkün olmadığına ilişkin Ankara 63. Noterliği’nin 03.07.2025 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek davalı ortağın eylemlerinin, ortaklık ilişkisinin sürdürülmesini imkansız kıldığı hususunu açıkça ortaya koyduğunu ve davalıya ihtaren bildirdiğini, 07.08.2025 tarihinde, TTK'nun 621/1-h. madde hükmü uyarınca davalı ortağın şirket ortaklığından çıkarılmasına ilişkin karar alınması amacıyla 01.09.2025 tarihinde olağanüstü genel kurul toplantısı yapılmasına karar verildiğini, söz konusu karara istinaden davalının, 12.08.2025 tarihli iadeli taahhütlü mektupla toplantıya çağrıldığını, genel kurul toplantısı yapılmasına dair işbu çağrının, kanunun öngördüğü usule uygun olarak 12.08.2025 tarihli ve 11391 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edildiğini, ilan edilen çağrı doğrultusunda olağanüstü genel kurul toplantısının, 01.09.2025 tarihinde saat 11:00’de ... adresinde gerçekleştirildiğini, toplantıya davalı şirket iştirak etmediğini, müvekkili şirketin %90 oranında pay sahibi ortağı ve şirket müdürü sıfatını haiz bulunan ...'ün katıldığını, davalı ortak ... Limited Şirketi’nin, TTK m.621/1-h hükmü uyarınca müvekkili şirket ortaklığından çıkarılmasına ve devamında şirket merkezinin taşınmasına TTK’nun öngördüğü toplantı ve karar yeter sayıları sağlanarak karar verildiğini, müvekkili şirketin genel kurulunca alınan karar çerçevesinde, davalı ortağın ortaklığın devamını imkânsız kılan eylemleri karşısında, TTK’nun 640/3. maddesi uyarınca haklı sebeplerin varlığı nedeniyle mahkeme kararı ile ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmesi talebi doğduğunu, şirketin iradesi doğrultusunda davalı ortağın ortaklıktan çıkarılması istemiyle işbu istinaf incelemesine konu davanın ikame edildiğini, Anayasa Mahkemesi'nin 17/03/2026 tarih, 33199 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25/12/2025 tarihli, 2025/128 e - 2025/273 k sayılı ilamı ile TTK'nun 616. maddesinin 1 numaralı fıkrasının (h) bendinde yer alan ''iki ortaklı limited şirketler '' ibaresinin iptaline karar verilmiş olup, müvekkilinin haklı nedenle çıkarma davasına yönelik mevzuatın gerektirdiği tüm usul ve esas şartlarını taşıdığının tartışmasız hale geldiğini, TTK'nun 640. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; bir ortağın şahsından veya davranışlarından kaynaklanan ve haklı sebep teşkil eden olumsuzlukların şirket faaliyetlerini veya diğer ortakların menfaatlerini zarara uğratması halinde, şirketin talebi üzerine mahkeme kararı ile söz konusu ortağın şirketten çıkarılmasına karar verilebildiğini, Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda, iki ortaklı şirketlerde genel kurul kararı alınmasının imkansızlığı ve dolayısıyla açılan davaların dinlenilme olanağının bulunmaması, kişilerin anayasal güvence altındaki teşebbüs özgürlüğünü ihlal eder nitelikte bulunduğunu, bu gerekçeyle de, genel kurul kararı alınmasını bir dava şartı haline getiren TTK'nun 616/1-h bendindeki 'iki ortaklı limited şirketler' ibaresinin iptaline karar verildiğini, söz konusu iptal kararı neticesinde, genel kurul kararı alınmasına yönelik dava şartının yasal dayanağı ortadan kalkmış olup, bu aşamadan sonra ilgili şartın varlığından ve eksikliğinden bahsedilmesinin hukuken mümkün olmadığını, müvekkili şirket, her ne kadar mevzuatta dava şartı olarak öngörülen genel kurul kararını almış ve TTK'nın kendisine yüklediği yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmiş olsa da; ilk derece mahkemesince yerine getirilmediği yönünde kurulan hatalı hükmün Anayasa Mahkemesi'nin emredici iptal kararı karşısında tamamen dayanaksız kaldığını, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı bir yana bırakıldığında dahi, müvekkili şirketin TTK'nun kendisine yüklediği yükümlülükleri ve davalının haklı sebeple ortaklıktan çıkarılmasını talep edebilmek adına gerekli tüm hukuki prosedürü usulüne uygun şekilde yerine getirdiğini, esas sermayenin salt çoğunluğunu temsil eden ortağın toplantıda hazır bulunarak olumlu oy kullandığı durumlarda, temsil edilen oyların üçte iki çoğunluğunun da sağlandığının kabulü gerektiğini, kanun koyucunun amacının, şirket sermayesinin ezici çoğunluğunu temsil eden ortağın iradesini tamamen etkisiz hale getirecek bir karar mekanizması oluşturmak olmayıp, şirket sermayesinin %90’ını temsil eden ortağın hazır bulunduğu ve olumlu oy kullandığı bir toplantıda, TTK’nun 621. maddesinde öngörülen karar nisaplarının oluşmadığını kabul etmenin, kanun’un lafzı, sistematiği ve ticari hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığını, Anayasa Mahkemesi de, iki ortaklı limited şirketler bakımından genel kurul kararının dava şartı olarak aranmasının şirketin mahkemeye erişim hakkını ve teşebbüs özgürlüğünü ölçüsüz şekilde sınırlandırdığı değerlendirmesiyle ilgili ibarenin iptaline karar verdiğini, genel kurul toplantısına ilişkin çağrı usulü TTK'ya uygun şekilde yerine getirilmiş olup, ilk derece mahkemesinin aksi yöndeki değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket, TTK’nun öngördüğü tüm çağrı usullerini eksiksiz şekilde yerine getirmiş olmasına rağmen, davalının fiilen toplantıya katılmamış olması gerekçe gösterilerek genel kurul kararının yok hükmünde kabul edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, mahkeme kararının gerekçesi kendi içerisinde çelişkili olup, gerekçelerin kendi içinde çelişkili olduğunu, tebligatın fiilen davalıya ulaştırılamamış olmasının, müvekkili şirkete izafe edilebilecek bir kusur niteliğinde olmadığını, müvekkili şirket, kanunun kendisine yüklediği bildirim yükümlülüğünü eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, çağrıyı davalının ticaret sicilinde kayıtlı yasal adresine yönelttiğini, davalı tarafın da tacir sıfatını haiz olup, TTK uyarınca basiretli davranma yükümlülüğü altında olduğunu, ticaret sicilindeki adres kayıtlarının güncel tutulmamasının sonuçlarının, usulüne uygun şekilde hareket eden müvekkili şirkete yükletilmesinin mümkün olmadığını, öte yandan, temel hukuk prensipleri uyarınca hiç kimse kendi kusurundan lehine hak elde edemeyeceğini, şirket adresindeki değişikliği ticaret siciline tescil ve ilan ettirmeyen ve bu değişikliği müvekkili şirkete bildirmeyen davalının, kendi ihmalinden kaynaklanan bir durumdan hareketle toplantıdan haberdar olmadığını ileri sürmesinin dürüstlük kuralı ve hakkaniyet ilkesiyle bağdaşmadığını, şirket sermayesinin %90’ına sahip olan ...’ün şirketin faaliyetlerinin devamı ve ticari varlığının korunması bakımından gerekli kararları almasını fiilen imkansız hale getirdiğini, ağırlaştırılmış nisap gerektiren işlemleri tamamen işlevsiz bıraktığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dava, haklı nedenle limited şirket ortaklığından çıkarılma istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Davacı yan şirketin iki ortaklı olduğunu, davalının şirket ortaklığından çıkarılması için haklı sebebin oluştuğunu iddia etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davalının şirket ortaklığından çıkarılmasına ilişkin alınmış bir genel kurul kararının varlığına dair dava şartının oluşmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlık, haklı nedenle limited şirket ortaklığından çıkarma koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, iki ortaklı limited şirkette çıkarmaya ilişkin alınmış bir genel kurul kararının varlığının aranıp aranmayacağı hususlarına ilişkindir. Davacı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, davacı şirketin ortaklık yapısının iki ortaktan oluştuğu, şirketin 18.300 payından 18.090 payın ...'e, 2.010 payın ise davalı ......... Ltd. Şti'ne ait olduğu dosya içeriğiyle sabittir. TTK'nun çıkarılma başlıklı 640/3. maddesinde, şirketin istemi üzerine ortağın mahkeme kararıyla haklı sebebe dayanılarak şirketten çıkarılması halinin saklı olduğu, TTK'nun genel kurulunun yetkileri başlıklı 616/1.h maddesinde ortağın şirketten çıkarılması için mahkemeden istemde bulunulması hususunun genel kurulun devredilemez yetkileri arasında bulunduğu, TTK'nun önemli kararlar başlıklı 621/1.h maddesinde ise ortağın haklı sebeple şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması ve ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebepten dolayı şirketten çıkarılması için de genel kurul kararıyla temsil edilen oyların en az 2/3'ünün ve oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması halinde alınabileceği hükme bağlanmıştır. TTK'nun 640/3. maddesi gereğince haklı sebebe dayalı olarak limited şirket ortağının şirketten çıkarılması için dava, ancak şirket tarafından ve genel kurulun bu konuda vereceği bir karar üzerine açılabilecektir. TTK'nun 621/1. maddesinde limited şirkette bazı kararlar önemli nitelikte görülmüş ve ağırlaştırılmış karar nisabı ile alınabileceği belirtilmiştir. Maddenin (h) bendinde ''Bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması ve bir ortağın şirket sözleşmesinde öngörülen sebepten dolayı şirketten çıkarılması'' kararının da bu kapsamda olduğu ve çifte nisapla karar alınması gerektiği belirtilmiştir. Söz konusu karar için hem ''genel kurulda temsil edilen oyların en az üçte ikisinin'' hem de ''oy hakkı bulunan esas sermayenin tamamının salt çoğunluğunun bir arada bulunması'' şartı aranmaktadır (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 16/01/2025 tarihli, 2024/1200 E. 2025/194 K. sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01/12/2020 tarihli, 2020/766 E., 2020/5565 Karar sayılı ilamı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 05/07/2023 tarihli, 2022/63 E. 2023/722 K. sayılı ilamı). Haklı sebeple ortağın ortaklıktan çıkarılması için limited şirket tarafından mahkemeye başvurulmadan önce limited şirket genel kurulunda TTK'nun 621/1.h maddesi uyarınca ve nitelikli çoğunluk tarafından bu kapsamda bir kararın alınması özel dava şartıdır. İşbu davada, dava açılırken açıklanan şekilde alınmış bir genel kurul kararı sunulmamış ise de, Anayasa Mahkemesi'nin ilk derece mahkemesi karar tarihinden önce 25/12/2025 tarihli 2025/128 Esas 2025/273 Karar sayılı ilamı ile, iki ortaklı limited şirketlerde bir ortağın haklı sebeple çıkarılması için mahkemeye başvurunun genel kurul kararına bağlanmasının, mahkemeye erişim hakkını ve teşebbüs hürriyetini engellediği gerekçesiyle TTK'nun 621/1.h maddesinde yer alan ''Bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması...'' ibaresi ''iki ortaklı limited şirketler'' yönünden iptal edilmiştir. Anılan karar ilk derece mahkemesi karar tarihinden sonra, istinaf aşamasında 17/03/2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Bu durumda, mahkemece Anayasa Mahkemesi'nin 25/12/2025 tarih 2025/128 Esas 2025/273 Karar sayılı kararıyla TTK'nun 621/1.h maddesinde yer alan ''Bir ortağın haklı sebepler dolayısıyla şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulması...'' ibaresinin ''iki ortaklı limited şirketler'' yönünden iptal edildiği, iki ortaklı limited şirketlerde ortağın haklı sebeple şirketten çıkarılması için mahkemeye başvurulmasına dair bu yönde alınmış bir genel kurul kararının varlığına yönelik özel dava şartının ortadan kalktığı gözetilerek işin esasına girilip, taraf delilleri toplanmak suretiyle sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın usulden reddi yönündeki kararında isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE, 2-Ankara Batı 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/01/2026 tarih 2025/1331 Esas 2026/79 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 4-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine, 5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6 ve 362/(1)-g. maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/10/2026

Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/1020, K. 2026/1428, T. 22.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-1020-e-2026-1428-k-3294765545ae