Bölge Adliye Mahkemesi 2026/504 E. 2026/1872 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2026/504 Esas

KARAR NO:2026/1872 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 27. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(Kapatılan) İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI:2024/140 Esas- 2025/887 Karar

TARİH:21/10/2025

DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:26/10/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 17/05/2022 tarihli satış sözleşmesi ile ek 01/06/2022 tarihli sözleşmenin imzalandığını, tarafların satış konusu ürünlerin bedellerinin peşin olarak ödenmesi konusunda anlaştıklarını, bu sebeple müvekkili tarafından davalı şirkete bir kısım ödemeler yapıldığını, ödenen toplam 1.590.000 USD karşılığı ürünün müvekkiline teslim edilmediğini ve ödenen bedellerin de iade edilmediğini, davalı şirketin 180 günlük sürede ürünleri teslim etmesi gerektiğinin sözleşme ile kabul edildiğini, müvekkilinin davalı şirkete sözleşmeden döndüğünü bildirerek ödediği bedelin iadesini talep etmişse de, davalı tarafın bu talebe de cevap vermediğini, davalı şirketin tasfiye sürecine girdiğini, müvekkilinin alacağını bildirmek üzere gittiği ve ilan edilen adresin bir sanal adres olduğunu, davalı şirkete Noterden ihtarname gönderildiğini ve adresinde başkasının faaliyette bulunduğuna dair tutanak düzenlendiğini, davalı şirketin arabuluculuk görüşmesine de katılmadığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10.000 USD'nin davalıya yapılan ödeme tarihlerinden itibaren bankaların 1 Amerikan Dolarına uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, davacı tarafça sunulan sözleşmede tahkim şartının bulunduğunu, tahkim merkezinin Rusya/Moskova olarak belirlendiğini, bu sebeple tahkim ilk itirazında bulunduklarını, davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, bu davada iddia edilen alacağın borçlusu ... Şirketi olduğundan müvekkili şirkete karşı husumet yöneltilemeyeceğini, davacının talebi ile müvekkili şirketin sözleşmeden çekildiği, yerine adı geçen şirketin geçtiği ve gönderilen paraların da bu şirket hesabına aktarıldığının davacı tarafça da bilindiğini, davanın kısmi dava olarak açılmasında herhangi bir hukuki yararın bulunmadığını, davacının yabancı uyruklu olması sebebiyle teminat yatırması gerektiğini, müvekkili şirketin tasfiye işlemlerinin usulüne uygun şekilde tamamlandığını, şirketin sicilden terkin edildiğini, şirketin ihyası sağlanmadan açılan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı tarafın tamamen kötü niyetli olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine, davacı taraf aleyhine HMK'nın 329. maddesi uyarınca işlem yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:Mahkemece; davanın, satış sözleşmesinden kaynaklı alacak istemine ilişkin olduğu, HMK'nın 116. maddesinde tahkim itirazı, ilk itirazlar arasında sayılmış olup davalı vekilince süresinde tahkim ilk itirazında bulunulduğu, bir davanın hakemde görüleceğine dair hakem sözleşmesinin ya da bir sözleşmeye eklenen tahkim şartının geçerli olabilmesi için ortaya konan tahkim iradesinin hiçbir tereddüde yer vermeyecek kesinlikte açık olması gerektiği, somut uyuşmazlıkta, davacı ve davalı şirketler arasındaki 17/05/2022 tarihli sözleşmenin 10/2. maddesinde; "Tarafların uzlaşamamaları halinde uyuşmazlık Moskova (Rusya) tahkim mahkemesi önüne getirilir. Uyuşmazlık Rus Hukukuna uyarınca çözüme kavuşturulur." şeklinde düzenlemenin mevcut olduğu, buna göre HMK'nın 116/1-b bendi uyarınca uyuşmazlığın tahkim yolu ile çözülmesi gerekeceğinden, 413/1 maddesi gereğince davalı şirket yönünden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, davalı tasfiye memuru yönünden ise; dava açıldığı tarihte davalı şirket ticaret sicil kayıtlarında terkin edilmemiş olup, tasfiye sürecinde olduğu, dava açıldıktan sonra ise terkin edilen davalı şirket bakımından ihyasına karar verilerek taraf teşkilinin sağlandığı, davalı şirketin taraf olduğu sözleşmeden kaynaklı husumetin şirkete yöneltilmesi gerektiği, davalı tasfiye memurunun pasif husumetinin bulunmadığı gerekçesi ile davanın davalı şirket yönünden tahkim ilk itirazı nedeniyle reddine, davalı tasfiye memuru yönünden ise pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DAVACI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ;davalı tarafın cevap dilekçesini yasal süresi içerisinde sunmadığı, dosyaya ibraz edilen vekaletnamenin de tasfiye halindeki davalı şirkete ait olmadığı, süresinde sunulmayan ve yok hükmünde olan cevap dilekçesinde yer alan tahkim ilk itirazının dikkate alınamayacağı, vekaletnamenin tasfiye haline girmeden öncesine ait olduğu, aksi halde ise sözleşmede yer alan tahkim şartının yasal koşulları taşımadığı, hukuki belirlilikten uzak olduğu, "Moskova Tahkim Mahkemesi" şeklinde tek bir yargı mercinin bulunmadığı, Rusya'da pek çok tahkim merkezinin faaliyette bulunduğu, hangi tahkim merkezinin yetkili kılındığının belirtilmemiş olması sebebiyle tahkim şartının geçersiz olduğu, davalı tasfiye memuru yönünden ise davanın TTK'nın 553. maddesine dayanması sebebiyle verilen red kararının hatalı olduğu, davalı tasfiye memurunun yükümlülüklerini yerine getirmeyerek müvekkilinin alacağını tahsil etmesine engel olduğu, şirketin sicilden terkin edilmesini sağladığı, tasfiye sürecinde bildirdiği adreste bulunmadığı, bu sebeplerle hakkında ceza davası da açıldığı, bu sebeplerle karar hatalı olup kaldırılması gerektiğine ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, satım sözleşmesi uyarınca avans olarak ödenen bedellerin, sözleşmenin ifa edilmemesi ve feshedilmesi sebebiyle iadesi talebine ilişkindir. Mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Dosya kapsamından; davanın 26/02/2024 tarihinde açıldığı, dava dilekçesinde davalı şirketin tasfiye halinde olduğu belirtilerek tasfiye memurunun gösterildiği, dilekçe içeriğinde tasfiye memuru olan ... davalı olarak gösterilmediği gibi kendisine davalı olarak yöneltilmiş bir iddianın da olmadığı, netice-i talep kısmında davalı olarak kendisinden bir talepte bulunulmadığı, dava dilekçesinin davalı şirkete 05/03/2024 tarihinde, davalı tasfiye memuruna ise 05/04/2024 tarihinde tebliğ edildiği, Üsküdar .. Noterliği'nin 19/09/2023 tarihli ve ... yevmiye sayılı vekaletnamesi uyarınca davalılar adına vekaleten Av. ... tarafından sunulan 09/04/2024 tarihli dilekçe ile davaya cevap süresinin uzatılmasının talep edildiği, Mahkemece, 15/04/2024 tarihli ara karar ile davalılar vekilinin davaya cevap verme süresinin ek iki hafta süre ile uzatılmasına karar verildiği, bu kararın davalılar vekiline tebliğ edilmediği, davalılar vekilinin 03/05/2024 tarihli cevap dilekçesi ile her iki davalı adına davaya cevap verdiği ve tahkim ilk itirazında bulunduğu, davalı şirketin 05/03/2024 tarihinde tasfiye neticesinde sicilden terkin edildiği, davacı tarafından İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/242 Esas sayılı dosyası ile ihya davası açıldığı, bu davada verilen ihya kararının 16/04/2025 tarihinde kesinleştiği, Mahkemece tüm duruşmalarda ihya kararının kesinleşmesi ve taraf teşkilinin sağlanmasından sonra ön inceleme yapılmasına karar verilmiş olmasına rağmen 21/10/2025 tarihli son duruşmada; davalı şirkete ihya kararından önce yapılan tebligatın geçersizliğine, davalı tasfiye memurundan alınan vekaletname ile sunulan 05/03/2024 tarihli dilekçenin davalı şirket adına cevap dilekçesi olarak kabulüne ve davalı şirkete yeniden tebligat yapılmasına yer olmadığına dair ara karar verildikten sonra yargılama sonlandırılarak davanın her iki davalı yönünden ayrı ayrı gerekçeler ile reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Yapılan bu tespitlere göre; davalı şirketin 05/03/2024 tarihinde ticaret sicilinden terkin edilmiş olması sebebiyle tüzel kişiliğinin sona erdiği, yani hukuki olarak varlığının son bulduğu ve taraf ehliyetinin dahi bulunmadığı, şirketin sicilden terkini ile birlikte tasfiye memurunun da görevinin sona erdiği, yani davalı şirketin tasfiye memuru tarafından temsil edilmesinin söz konusu olmadığı, Mahkemece davalı şirkete dava dilekçesinin tebliğine dair yapılan tebligatın usulsüz olduğu, davalı tasfiye memuruna yapılan tebligatın da davalı şirket adına yapılmış kabul edilemeyeceği, davalı şirket, hakkında verilen ihya kararının kesinleşmesi ile birlikte taraf ehliyetine kavuşacağından, bu tarihten sonra atanan tasfiye memuru tarafından verilecek bir vekaletname ile temsil edilmesinin mümkün olduğu, şirketin sicilden terkin edilmesi ile birlikte daha önce şirket yetkilisi olarak tasfiye memuru tarafından Av. ...'ya verilen vekaletnamenin geçersiz kaldığı ve vekillik görevinin son bulduğu, anılan avukat tarafından davalı şirket adına vekaleten sunulan cevap dilekçesinin geçersiz bir dilekçe olduğu, davalı şirket yönünden taraf teşkili sağlanmadan, adına geçersiz cevap dilekçesi ile ileri sürülen tahkim ilk itirazı nazara alınarak davanın usulden reddine dair verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmış, davacı vekilinin istinaf başvurusu haklı bulunmuştur.Buna göre Mahkemece; davacı vekiline dava dilekçesinde tasfiye memuruna karşı ayrıca davalı olarak dava yöneltilip yöneltilmediği, yönetilmiş ise hangi hukuki sebebe dayanıldığı hususunda açıklama yapmak üzere süre verilmesi, sunulacak beyan dilekçesinin, dava dilekçesinde yer alan iddia ve taleplere göre, iddianın genişletilmesi kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi, Tasfiye Halinde ... A.Ş.'ye yeniden usulüne uygun şekilde dava dilekçesinin tebliğ edilmesi, taraf teşkili sağlandıktan ve yasal süreler dolduktan sonra usulüne uygun şekilde ön inceleme duruşmasının icra edilmesi, bundan sonra öncelikle var ise usuli itirazların değerlendirilmesi, aksi halde işin esasına girilerek yargılamaya devam edilmesi gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın, 355 ve 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; (Kapatılan)İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/10/2025 tarihli, 2024/140 Esas ve 2025/887 Karar sayılı kararının HMK'nın 355. ve 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf talep eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine,

6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 26/10/2026 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.