Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1666 E. 2026/1571 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1666

KARAR NO : 2026/1571

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: TEKİRDAĞ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 27/02/2024

NUMARASI : 2022/947 E. - 2024/128 K.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/10/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalıya karşı Tekirdağ 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davanın 2020/318 esas numarası ile görüldüğünü ve Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyete geçirilmiş olması nedeniyle görevli mahkemeye gönderilmesine karar verildiğini, akabinde, gönderme kararı sonrası Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/305 esas numarası ile görülen davanın celse arasında verilen kararında görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiğini, süresi içinde görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, bu nedenle, davanın yeniden dava açılması zarureti doğduğunu davacı aleyhine davalı ... tarafından, düzenlenen 25/01/2013 vade tarihli 500.000,00 TL bedelli bonoya istinaden; Tekirdağ 1. İcra Müdürlüğü ... İcra numaralı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, icra takibinde alacaklı sıfatında bulunan ...'in yetkisiz hamil olması sebebiyle iş bu icra takibinin iptali gerektiğini, dava konusu icra takibi dosyasına dayanak bonoda davacıların keşideci sıfatında merhum ...'in lehdar sıfatında olduğunu, davalı ... ise dava konusu bonoyu sahte ciro ile devraldığını, senetteki ...'e ait olarak kabul edilen imzanın kesinlikle ... tarafından düzenlenmediğini, ... 28/02/2013 tarihinde trafik kazası sonucu vefat ettiğini, kaza sırasında senet kendisinden alındığını ve ... lehine sahte imza ile ciro edildiğini, ...'in sahte imzanın varlığına rağmen iyi niyet iddiasında bulunmasının mümkün olmadığını, senet ilk ciro ile kendisine temlik edildiğini, dava konusu cironun sahteliği konusunda davacıların Tekirdağ Cumhuriyet Savcılığın'a sahtecilik iddiasında bulunduğunu fakat Cumhuriyet Savcılığı eksik inceleme neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiğini, savcılık sadece ... Kurumu ve ... Karakoluna kişinin T.C. Kimlik numarası veya herhangi bir ayırt edici bilgisini vermeden merhumun imza örneklerinin tespiti için müzekkereler yazdığını, daha sonra ise merhumun imza ve yazı örneklerinin temin edilemediği gerekçesiyle takipsizlik kararı verdiğini, davacıların davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile bonoda yazılı miktar olan 500.000,00 TL’nin % 20’si üzerinden kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, Tekirdağ İcra Müdürlüğü'nün ... İcra sayılı dosyasının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu senede ilişkin olarak Tekirdağ İcra Hukuk 2016/251 Esas (bozmadan sonra 2017/366 Esas) 2017/470 Karar sayılı icra takibine itiraz davasının davacılar/ borçlular aleyhine karar çıkmış olup kesinleştiğini, icra takibinden sonra menfi tespit davası açılması halinde tedbir yoluyla takibin durdurulmasının mümkün olmadığını, bu sebeple davacı yanın isteminin yerinde olmadığını, davacı yanın borçlu bulunmadığına dair dava dilekçesinde sebep gösterdiği iddiaları tamamen mesnetsiz olup, süreci uzatmak ve takibi durdurmaya yönelik olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesi 2022/947 esas, 2024/128 karar sayılı, 27/02/2024 tarihli kararı ile; "Dava konusu uyuşmazlıkta davacıların takibe konu dayanak bono olan lehtarın ..., düzenleyenlerin ... olduğu, avalistlerin ..., ... olduğu, 15/11/2012 düzenleme tarihli 25/01/2013 ödeme tarihli 500.000,00 TL bedelli bono kapsamında lehtar olan ...'in yapmış olduğu cirodaki imzasının sahte olmasından dolayı hamil olan ...'e borçlu bulunmadığının tespitine yönelik dava açıldığı, takibe dayanak bonoda lehtarın ..., ve ... tarafından da bononun ...'e ciro edildiği anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan 05/01/2023 havale tarihli bilirkişi raporunda da lehtar ...'in cirosundaki imzanın ona ait olmadığı tespit edilmiştir. Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi ve 19. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları uyarınca davalının yetkili hamil olması için ciro silsilesinde imzası bulunanların imzalarının gerçek cirantalara ait olup olmadığını inceleme zorunluluğunun bulunmadığını, lehtarın imzasının geçersiz olması halinde imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince lehtar imzasının geçersiz olmasının sadece sahibi yönünden sonuç doğuracağı, davacı olan düzenleyen ve düzenleyen lehine aval veren avalistlerin lehtar imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamayacağı, davacı olan düzenleyen ve düzenleyen lehine aval veren avalistlerin kendi imzalarına yönelik herhangi bir itirazda bulunulmadığı, imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince davacıların bonodaki kendi imzalarından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778. maddesi delaletiyle 677. maddesi uyarınca hamile karşı sorumlu olduğu sabit olduğundan davacıların davasının reddine karar verilmiştir.

Ayrıca burada 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778. maddesi delaletiyle 686. maddesi uyarınca bononun hamil tarafından kötüniyetli olarak iktisap edildiği veya iktasapda ağır kusurlu bulunduğu takdirde bononun geri verileceği, hamilin kötüniyetli sayılabilmesi için de bononun iktisabında bononun rıza dışı elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekmektedir. Ancak hamilin kötüniyetli olduğunun veya iktisapta ağır kusurunun bulunduğunun iddia eden taraf tarafından ispat edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda her ne kadar ciro silsilesinde lehtarın imzası sahte olsa bile davalının yetkili hamil olduğu hususunu değiştirmeyeceği, bu yüzden davacıların Türk Ticaret Kanunu'nun 686. maddesi uyarınca davalının bonoyu kötüniyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğu dosya kapsamı itibariyle ispat edilemediğinden davacıların icra takibine dayanak bono kapsamında davalıya borçlu bulunduğu sabit olduğundan davacıların davasının reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar davalı vekili icra inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de İcra ve İflas Kanunu'nun 72/4. maddesi gereğince dava dosyasında verilen ihtiyati tedbir kararı bulunmadığından icra inkar tazminatın reddine karar verilerek;

1-)Davacının davasının REDDİNE,

2-)İcra ve İflas Kanunu'nun 72/4. maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararı bulunmadığından icra inkar tazminatın reddine," karar vermiştir.

İSTİNAF:

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeler sonucunda verildiğini, usul ve yasaya aykırı olduğunu, kambiyo senetlerinde ciro silsilesinde kopukluk olması durumunda hamilin yetkili hamil sayılamayacağını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/19-2738 Esas ve 2021/1513 Karar nolu kararında belirtildiği üzere ciro zincirindeki kopukluk nedeniyle hamilin keşideciye başvuramayacağını, senedi devralan kişinin senedin lehtarı olup olmadığını araştırma yükümlülüğünün bulunduğunu, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2015/2992 Esas 2015/6157 Karar 27/04/2015 tarihli kararında da vurgulandığı üzere lehtardan sonraki ciro imzasının sahte olması halinde hamilin yetkili hamil sıfatını kazanamayacağını, dava konusu olayda ...'in lehtardan sahte ciro ile senedi devraldığını, davalının yetkili hamil olmadığını, bu nedenle hak talep edemeyeceğini, yerel mahkemenin davanın reddine karar vermesinin hatalı olduğunu belirterek Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/947 Esas-2024/128 Karar nolu kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava; İİK'nın 72. maddesi kapsamında icra takibine dayanak bonoya yönelik menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından davanın reddine karar verildiği, davacılar vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.

Dosyanın tetkikinde; Tekirdağ 1. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibine dayanak olan bononun incelenmesinde, lehtarın dava dışı ..., keşidecinin davacı ..., avalistlerin davacılar ..., ... olduğu, 15/11/2012 düzenleme tarihli, 25/01/2013 ödeme tarihli, 500.000- TL bedelli olduğu, lehtar olan ... tarafından bononun davalı ...'e ciro edildiği görülmüştür.

Davacılar vekili tarafından takip dayanağı bonodaki lehtar imzasının sahte olduğu, davalının araştırma yükümlülüğü olup yetkili hamil olmadığı ileri sürülmüş ise de 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 778. maddesinin atfı kapsamında bonolar yönünden uygulanması gereken TTK'nın 677. maddesinde; ''Bir poliçenin, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içermesi halinde, diğer imzaların geçerliliğinin bundan etkilenmeyeceği'' düzenleme altına almıştır. Anılı maddede ifade edilen olgu, öğretide imzaların bağımsızlığı (istiklali) şeklinde tanımlanan bu ilke, poliçeye atılan her geçerli imzanın (keşidecinin, cirantanın, avalistin imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzanın sahiplerini sorumlu kılmamalarına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade etmektedir. Dolayısıyla geçerli imzaların sahiplerinin, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulmaları söz konusu olamayacağı gibi geçersiz bir imza ancak sahibini bağlamaz ise de bu nedenle ciro zincirinin koptuğundan bahsedilemeyecektir. Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; muntazam ciro zinciri bulunan bonoda kendi imzasını inkar etmeyen davacı keşidecinin, imzasından sorumlu olmakla lehtar imzasının sahteliğine dayalı menfi tespit talebine cevaz verilemeyeceği anlaşılmıştır. Ayrıca diğer davacılar ..., ... avalist olup aval verenin borcu feri nitelikte olmayıp bağımsız bir borçtur. Aval ile teminat altına alınan borç geçersiz olsa bile aval verenin sorumluluğu devam etmektedir. TTK’nın 702. maddesinin 2. fıkrası gereğince aval veren, sadece kambiyo senedindeki zorunlu şekil eksikliğini ileri sürebilmektedir. Dolayısıyla davacılar vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerine itibar edilmesi mümkün olmamış, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle istinaf edenin sıfatı ile istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- Usûl ve yasaya uygun Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin 27/02/2024 tarih ve 2022/947 E., 2024/128 K. sayılı kararına karşı, davacılar vekili tarafından yapılan istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacılar tarafından tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,

3- Davacılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 09/10/2026