Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1215 E. 2026/1675 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/1215
Karar No
2026/1675
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL BAM 12. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/1215 - 2026/1675 T.C. İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1215 KARAR NO : 2026/1675

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN : ALİYE KAYA (28241) ÜYE : MURAT YILDIZ (39465) ÜYE : TANER ERDOĞAN (42058) KATİP : ARİF ERGÜN (242929) İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 05/02/2026 NUMARASI : 2014/281 Esas - 2026/100 Karar DAVACI : BİRLEŞİK FON BANKASI AŞ VEKİLLERİ : Av. AYŞEGÜL AYDOĞAN URUŞ DAVALILAR : 1 -... VEKİLİ : Av. NOYAN SAVAŞ 2 -... 3 -... 4 -... 5 -... 6 -... İNŞ TUR TİC VE SAN AŞ DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ:01/09/2014 İSTİNAF KARAR TARİHİ:12/10/2026 Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü: DAVA:Davacı vekili, davacıya devredilen ... A.Ş. ile davalı ... A.Ş. arasında genel kredi sözleşmeleri imzalandığını, öteki davalıların bu sözleşmeleri müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladığını, Pakistan Hükümeti Milli Karayolları Kurumu ile ... A.Ş. arasındaki otoyol yapım sözleşmesi kapsamında, lider banka .. Bankası A.Ş. ile ... Bankası T.A.O., ... Bankası A.Ş., ... A.Ş. ve ... A.Ş.'den oluşan bankalar konsorsiyumunca muhatap kuruma 96.645.563,50 USD tutarlı ... numaralı avans teminat mektubunun verildiğini, hak edişlerden sonra kalan mektup bedelinin tazmininin istendiğini, ödemenin Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2001/540 Değişik İş sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararıyla durdurulduğunu, bunun üzerine muhatap kurumun bankalar aleyhine İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2006/268 Esas sayılı dosyasıyla alacak davası açtığını, ... A.Ş.'nin konsorsiyumdaki payının %3,25 oranında 2.329.577,36 USD olduğunu, verilen kararın Yargıtay 11. HDnce kısmen bozulduğunu ve bozmadan sonra yargılamanın İstanbul 25. ATMnin 2011/424 Esas sayılı dosyasında sürdüğünü, muhatap kurumun ilamı İstanbul 1. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasıyla takibe koyduğunu ve mektup bedeli karşılığında bu dosyaya ödeme yapıldığını, Beşiktaş ... Noterliğinin 23/05/2013 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle mektup tazmin bedeli ile faiz ve fer'ilerinin ödenmesinin asıl borçlu ve kefillere ihtar edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine İstanbul 3. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasıyla 2.329.577,36 USD asıl alacak, 22/09/2003 ile 27/06/2013 arası için 1.576.606,19 USD işlemiş faiz ve 78.830,31- USD ... olmak üzere toplam 3.985.013,86 USD üzerinden ilamsız takip başlatıldığını, davalıların itirazıyla takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... vekili , icra takibine yaptıkları itirazları ve yetki itirazlarını tekrar ettiklerini, takibin dayandığı İstanbul 25. ATMnin 2011/424 ve 2011/398 Esas sayılı dosyalarının henüz kesinleşmediğini ve kesinleşmemiş bir karara dayanılarak takip yapılamayacağını, alacağın zamanaşımına uğradığını, talebin muğlak olduğunu, ... Grubu şirketleri ile alacaklı bankalar arasında finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi imzalandığını ve bu sözleşme hükümlerinin gözetilmesi gerektiğini, grup taşınmazlarının satışından 30.000.000-USD'yi aşan tahsilat yapıldığını, ... A.Ş.'nin varlık satışından elde edilen tahsilatın henüz mahsup edilmediğini, ... AŞ'nin Pakistan Hükümeti aleyhine uluslararası tahkimde ve Pakistan yerel tahkim mercilerinde davalar açtığını, davalı ... AŞ hakkında iflas kararı verildiğini, ... AŞ.'ye ... tarafından el konulduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.Davalılar ... AŞ ve ... AŞ. ile gerçek kişi davalılar adına o tarihteki vekil tarafından verilen 23/10/2014 tarihli dilekçede, davalıların merkez ve yerleşim yerlerinin Ankara olduğu ileri sürülerek yetki itirazında bulunulmuş, icra dosyasındaki itiraz gerekçeleri tekrar edilmiştir. İLK DERECE MAHKEME KARARI:İlk derece mahkemesince, davanın, Pakistan Hükümeti Milli Karayolları Kurumunun teminat mektubunu veren bankalar aleyhine açtığı alacak davasını kazanması ve kararı icraya koyması üzerine davacının icra dosyasına ödemek zorunda kaldığı bedelin asıl borçlu ve kefillerden rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, bekletici mesele yapılan ve İstanbul 5. ATMnin 2006/268 Esas, İstanbul 25. ATMnin 2011/424 Esas sayılı dosyalarından sonra İstanbul 15. ATMnin 2016/386 Esas sayılı dosyasında verilen 07/02/2019 tarihli ve 2019/106 Karar sayılı kararın Yargıtay 11. HDnin 2019/3898 Esas, 2021/3445 Karar sayılı ilamıyla onandığı, davacının ödediği bedeli ödeme tarihinden itibaren asıl borçlu ve kefillere rücu edebileceği, zamanaşımının dolmadığı, davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, iflas eden davalı ... AŞ. hakkındaki davanın tefrik edilerek kayıt kabul davasına dönüştüğü, davalılar ..., ..., ... ve ... hakkındaki davanın tefrik edilip davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, birinci bilirkişi heyetinin rapor ve ek raporlarının hüküm kurmaya tam elverişli olmaması üzerine ikinci bir heyet oluşturulduğu, hükme esas alınan 15/12/2025 tarihli ek rapora göre davacının takip tarihi itibarıyla 2.329.577,36 USD mektup bedeli, 1.038.047,15 USD işlemiş faiz ve 41.334,69 USD ... olmak üzere 3.408.959,20 USD talep edebileceği, davalı kefillerin kefalet limitlerinin bu tutarın üzerinde olduğu, rücu alacağının likit olması nedeniyle icra inkâr tazminatı koşullarının oluştuğu, takipten sonra yapılan ödeme ve tahsilatların infaz aşamasında dikkate alınması gerektiği, Genel Kredi Sözleşmesinin 44.3 maddesi uyarınca asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %5 temerrüt faizi uygulanacağı gerekçesiyle,"1-Davacının davalı ... A.Ş. hakkında açtığı davanın tefrik edildiği, bu davalının iflas etmesi nedeniyle tefrik edilen davanın kayıt kabul davasına dönüştüğü anlaşıldığından bu dosyada bu davalı hakkında tekrar karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacının davalılar ..., ..., ... ve ...'a karşı açtığı davanın tefrik edilip Mahkememizin 2025/283 Esasına kaydedildiği, tefrik edilen dosyada davacının davasını geri çekmesi nedeniyle davanın açılmamasına kararının verilip bu kararın kesinleştiği anlaşıldığından bu davalılara yönelik açılan davada bu dosyada karar verilmesine yer olmadığına, 3-Davacının davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... A.Ş. İçin açtığı davanın Kısmen Kabulü ile bu davalıların İstanbul 3. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında yaptıkları itirazın 2.329.577,36-USD asıl alacak (teminat mektubu bedeli), 1.038,047,15-USD işlemiş faiz, 41.334,69-USD ... olmak üzere toplam 3.408.959,20-USD için iptali ile 2.329.577,36-USD'ye yıllık %5 oranında sözleşmesel temerrüt faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, 4-Asıl alacağın (takip tarihindeki kur karşılığı) üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının bu davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 5-Fazlaya ilişkin talebin (576.054,66-USD) Reddine, 6-Davacı kötü niyetli olmadığı gibi bu davalıların talepleri olmadığından kötü niyet tazminatına yer olmadığına, 7-İcra takibinden sonra icra dosyalarına yapılan ödemelerin icra takiplerinin infaz aşamasında dikkate alınmasına, 8-Kabul edilen dava değeri (6.591.222,61-TL) üzerinden alınması gereken 450.246,41-TL harcın davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... A.Ş.den alınarak hazineye gelir kaydına,....Davacı vekili için kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 803.297,81-TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... A.Ş.den alınarak davacıya verilmesine, 12-Davalı ... yargılama sırasında kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden hesaplanan 173.070,25-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, " karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili, müvekkili bankanın yönetim ve denetimi Fon tarafından yürütüldüğünden 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 140. maddesi ve mülga 4389 sayılı Bankalar Kanunu'nun 14/5-c maddesi uyarınca her türlü harçtan muaf olduğunu, hükme esas alınan 15/12/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda alacağın asıl borçlu ve kefiller yönünden eksik hesaplandığını, faizin başlangıç tarihi, uygulanacak oranlar, faizin türü, ... ve öteki fer'iler yönünden raporda eksiklikler bulunduğunu, bilirkişi hesabı ile müvekkilinin hesabı arasında 576.054,86 USD fark bulunduğunu, rapora yönelttikleri itirazların dikkate alınmadığını, lehlerine hükmedilen vekâlet ücretinin dava tarihindeki kur üzerinden belirlenen değere göre hesaplandığını, oysa yabancı para alacağında vekâlet ücretinin karar tarihindeki efektif satış kuru üzerinden bulunacak Türk lirası karşılığına göre takdir edilmesi gerektiğini, kredi sözleşmesi gereğince takip tarihinden itibaren, bu kabul edilmese bile ödeme tarihinden sonra %10 temerrüt faizi uygulanması gerektiğini, alacaklı bankalar konsorsiyumunun 17/12/2012 tarihli toplantısında finansal yeniden yapılandırma sözleşmesinin temerrüt hükümlerinin uygulanmasına karar verildiğini, bilirkişi raporunda İstanbul 12. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına yapıldığı belirtilen ödemelerin aynı taraflar arasındaki ... sayılı dosyaya ait olduğunu, İstanbul 1. İcra Dairesinin dosyasına 04/12/2013 tarihinde 6.585.078,70 TL ve 80.998,69 TL ile 29/05/2019 tarihinde 255.448- TL olmak üzere toplam 6.921.525,39- TL ödendiğini ve bu ödemelerin eksik yazıldığını, raporda sayılan ödemelerin müvekkili bankanın teminat mektubu muhatabına yaptığı ödemeler olup davalıların ödemesi olmadığından infaz aşamasında borçtan düşülemeyeceğini, 18/04/2022 tarihinde yapılan 11.056.077,43- TL tahsilatın yalnız bu dosya ile ... sayılı dosyaya değil, 2014/279 Esas sayılı dosyanın ilamına ve ayrı hesap numaralarıyla izlenen başka kredi borçlarına da mahsup edildiğini ileri sürerek kararın müvekkili aleyhine olan kısımlarının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE:Dava, teminat mektubunun tazmininden doğan rücu alacağının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacıya devredilen ... AŞ. ile davalı ... AŞ arasında genel kredi sözleşmelerinin imzalandığı, davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'ın bu sözleşmeleri müteselsil kefil olarak imzaladığı, ... A.Ş.'nin bankalar konsorsiyumu içinde ... numaralı avans teminat mektubundan %3,25 oranında, 2.329.577,36 USD tutarında sorumlu olduğu, mektubun muhatabı Pakistan Hükümeti Milli Karayolları Kurumunun bankalar aleyhine açtığı davada verilen ve İstanbul 15. ATMnin 2016/386 Esas, 2019/106 Karar sayılı kararıyla sonuçlanan yargılamanın Yargıtay 11. HDnin 2019/3898 Esas, 2021/3445 Karar sayılı ve 08/04/2021 tarihli onama ilamı ile bu ilama karşı davacı dahil davalı bankaların karar düzeltme istemlerini reddeden 07/04/2022 tarihli, 2021/6159 Esas, 2022/2907 Karar sayılı ilamıyla kesinleştiği, bu kesinleşmiş karara göre davacının muhataba karşı 2.329.577,36- USD asıl alacak, 26/04/2006 tarihine kadar işlemiş 211.353,26- USD faiz ve asıl alacağa bu tarihten itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca işleyecek faizden sorumlu tutulduğu, davalılar hakkındaki icra takibinin 28/06/2013 tarihinde başlatıldığı, davacının muhatabın İstanbul 1. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına mektup bedeli karşılığı ilk ödemeyi takipten sonra, 04/12/2013 tarihinde yaptığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır.İlk derece mahkemesince reddedilen 576.054,66 USD'nin 538.559,04 USD'si işlemiş faizden, 37.495,62 USD'si ...'den doğmakta olup asıl alacak tamamen kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki çekişme, istinaf aşamasında takip tarihine kadar işlemiş faizin ve ...'nin tutarı, takipten sonra işleyecek temerrüt faizi oranı, takipten sonra yapılan ödeme ve tahsilatların infazda nasıl dikkate alınacağı ve davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretinin hangi tarihteki kur üzerinden hesaplanacağı noktalarında toplanmaktadır.Kararı davacı taraf red edilen kısım bakımından istinaf etmiştir. İnceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık re'sen gözetilerek yapılmıştır.Davalılar istinaf yoluna başvurmadığından, ilk derece mahkemesince reddedilen yetki, zamanaşımı, finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi, kefalet limiti ve uluslararası tahkim davalarına ilişkin savunmalar ile kabul edilen kısım istinaf eden davacının aleyhine olacak biçimde yeniden tartışılmamıştır. Davalılar ..., ..., ... ve ... hakkındaki dava tefrik edilip açılmamış sayılmasına karar verilmiş ve bu karar kesinleştiğinden, bu davalıların kefaletine ilişkin hususlar da inceleme dışında kalmıştır.Dosyada taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmeleri ile finansal yeniden yapılandırma sözleşmesi ve ek sözleşmeleri, ... numaralı teminat mektubu, Beyoğlu ... Noterliğinin 16/09/2009 tarihli ve Beşiktaş ... Noterliğinin 23/05/2013 tarihli ihtarnameleri ile tebliğ şerhleri, İstanbul 3. İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyası, İstanbul 1. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına yapılan ödemelere ilişkin belgeler, İstanbul 5. ATMnin 2006/268 Esas, İstanbul 25. ATMnin 2011/424 Esas ve İstanbul 15. ATMnin 2016/386 Esas sayılı dosyalarına ilişkin kararlar, yazışmalar ve dosyanın aslı, bu dosyaya ilişkin Yargıtay ilamları, ...nin 04/04/2016 tarihli yazısı, asıl borçlunun ... numaralı hesabına ait ekstreye ilişkin tespitler, birinci bilirkişi heyetinin 31/03/2023 tarihli kök raporu ile 23/10/2023 ve 27/03/2024 tarihli ek raporları, ikinci bilirkişi heyetinin 14/01/2025 tarihli kök raporu ile 15/12/2025 tarihli ek raporu, tarafların bu raporlara karşı beyan ve itiraz dilekçeleri ile aynı taraflar arasında görülen İstanbul 2. ATMnin 2014/279 Esas, 2017/1445 Karar sayılı dosyasına ilişkin İstanbul BAM 14. HDnin 2018/1348 Esas, 2019/1608 Karar sayılı kararı bulunmaktadır.Garanti veren bankanın, lehine teminat mektubu verdiği kredi müşterisine ve onun kefillerine karşı iki ayrı hakkı bulunduğu gözden kaçırılmamalıdır. Mektup henüz nakde çevrilmemişken bankanın elindeki, sözleşmenin depo hükmüne dayanan gayrinakdi bir risk ve bu riskin teminata bağlanmasını isteme hakkıdır, para alacağı değildir. Bankanın nakit rücu alacağı ise muhataba ödeme yapmasıyla doğar ve muaccel olur; vekâlet ilişkisinin genel ilkesi olarak TBK'nın 510. maddesi de vekâlet verenin vekilin yaptığı giderleri faiziyle birlikte ödemekle yükümlü olduğunu düzenlemektedir. Gayrinakdi risk ile nakit rücu alacağı, aynı mektuptan doğsalar da hukuken farklı kavramlardır.Somut olayda takip 28/06/2013 tarihinde başlatılmış, davacı muhataba mektup bedeli karşılığı ilk ödemeyi 04/12/2013 tarihinde yapmıştır. Davacı takipte 22/09/2003 ile 27/06/2013 arası için 1.576.606,19- USD işlemiş faiz istemiştir. 22/09/2003 tarihi, muhatabın bankalara verdiği atıfet mehlinin son günü olup Yargıtay ilamına göre bankalar 23/09/2003 tarihinden itibaren temerrüde düşmüştür; bir başka deyişle bu faiz, bankanın kendi temerrüdünün muhataba karşı doğurduğu faizdir. Takip tarihinde henüz ödeme yapılmamış olduğundan, takip tarihine kadar banka lehine işlemiş bir faizin dayanağı, en fazla bankanın kesinleşmiş ilam uyarınca muhataba ödemekle yükümlü olduğu faiz olabilir. Kredi sözleşmesindeki faiz ise bankanın kendi temerrüt faizidir ve borçlunun bankaya karşı nakit borcu doğup borçlu temerrüde düşmeden işleyemez. Hükme esas alınan 15/12/2025 tarihli ek raporda, kesinleşmiş ilamdaki 211.353,26 USD faize, asıl alacak üzerinden 26/04/2006 tarihinden takip tarihine kadar 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca hesaplanan 826.693,89 USD eklenerek takip tarihine kadar işlemiş faiz 1.038.047,15 USD olarak hesaplanmıştır. Bu hesap, bankanın muhataba karşı borçlandığı temerrüt faizini takip tarihine taşımakta olup yukarıda açıklanan ölçüye uygundur. Birinci heyetin faizi 22/09/2003 tarihinden itibaren sözleşmedeki akdi oranla yürüten hesabı ise borçluya, bankaya karşı nakit borcunun bulunmadığı bir dönem için bankanın kendi faizini yüklediğinden benimsenemez; kaldı ki iki heyetin takip tarihli sonuçları arasındaki fark 6.802,92- USD'den ibarettir. İkinci heyetin kök raporunda alacağı depo alacağı olarak nitelendirip ek raporda nakit alacağa geçmesi de davacının kendi itirazı üzerine ve davacı lehine gerçekleşmiş olup istinaf eden davacı aleyhine bir sonuç doğurmaz.Davacı vekili alacağın faiz başlangıcı, oranı ve türü bakımından eksik hesaplandığını ileri sürmüş ise de, istinaf dilekçesinde takipte istenen tutarın tekrarıyla yetinilmiş, takip tarihine kadar işlemiş faize hangi sözleşme hükmüne dayanarak hangi oranın uygulanması gerektiği gösterilmemiş, bilirkişi raporuna yöneltilen son itirazda da farkın "faiz dönemi tarih aralığı gün hesabından kaynaklandığı" düşüncesi ileri sürülmüştür. Oysa iki hesap da aynı dönemi kapsamaktadır ve 538.559,04- USD tutarındaki fark gün hesabıyla değil, uygulanan oranlar arasındaki farkla açıklanabilir.Davacı vekili 29/05/2019 tarihinde 255.448- TL ve 04/12/2013 tarihinde 80.998,69 TL ödendiğini, bu ödemelerin hesaba katılmadığını da ileri sürmüştür. İtirazın iptali davasında talep, takip konusu alacakla ve takip tarihiyle sınırlıdır. 255.448-TL tutarındaki ödeme takipten ve davadan sonra, 80.998,69 TL tutarındaki ödeme ise takipten sonra yapılmış olup bu kalemler takip talebinde yer almadığından bu davada davacı talebine eklenemez.Rücu alacağının takip tarihine kadar işlemiş faiz yönünden banka aleyhine verilen ilamdaki faizi aşamayacağı, davacının ilk ödemeyi takipten sonra yaptığı, ikinci heyetin hesabının bu ölçüye uygun olduğu, davacının daha yüksek bir oranın dayanağını göstermediği ve takipten sonra yapılan banka tarafından muhataba yapılan ödemelerin bu davada talep edilemeyeceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacının alacağın faiz ve fer'iler yönünden eksik hesaplandığına ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Takip tarihine kadar işlemiş faize ilişkin ana kanaat tartışmaya açılsa dahi davacının istediği artışın sonucu değişmez. Davacının muhataba yaptığı ödemelerin, 04/12/2013 tarihli 6.585.078,70 TL ve 80.998,69 TL ile 29/05/2019 tarihli 255.448- TL'nin, ödeme tarihlerindeki döviz alış kuru üzerinden dolar karşılığı birinci bilirkişi heyetinin 27/03/2024 tarihli ek raporunda toplam 3.303.627,52- USD olarak hesaplanmıştır. İlk derece mahkemesince kabul edilen 3.408.959,20- USD bu tutarın üzerindedir. Bankanın rücu alacağı yaptığı ödemeyle ve bu ödemenin fer'ileriyle sınırlı olduğundan, kabul edilen tutarın davacı lehine artırılmasını gerektiren bir durum bulunmamaktadır. ... takip talebinde işlemiş faizin %5'i olarak istenmiştir. Hükme esas alınan ek raporda ..., takip tarihine kadar işlemiş faizi oluşturan iki kalemden yalnız 826.693,89 USD'lik kısma uygulanmış, kesinleşmiş ilamdaki 211.353,26 USD faize uygulanmamıştır.Davacı vekili bu faize de ... eklenmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de, ilamdaki faiz davalıların temerrüdünün sonucu değil ,bankanın muhataba ödemekle yükümlü olduğu faizdir.Banka bu faizi muhataba öder ve borçludan yalnız ödediğini geri ister.Faiz bankada kalmaz ve bankanın kazancı niteliğinde değildir. Bu nedenle,banka aleyhine verilen ilamdaki faiz üzerinden ... istenemez ve davacının bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Aynı ölçüye göre ilk derece mahkemesinin ilam uyarınca işleyen 826.693,89 USD faize eklenen 41.334,69- USD ... de aynı şartlarda istenemez ise de, davalılar istinaf etmediğinden bu kısım istinaf eden davacı aleyhine değiştirilmemiştir.Taraflar arasındaki genel kredi sözleşmesinin 44.3. maddesi, döviz cinsinden borçların temerrüdünde temerrüt faizinin "temerrüde düşüldüğü tarihte aynı cinsten döviz kredilerine Banka tarafından uygulanan en yüksek faiz oranının % … fazlası olarak uygulanır." olduğunu düzenlemiş, ilave oranı boş bırakmıştır. Bu durumda sözleşmeye göre temerrüt faizi, bankanın aynı cinsten döviz kredilerine uyguladığı en yüksek orandır ve davacının bildirdiği oranlara göre USD alacaklar için bu oran yıllık %5'tir. İlk derece mahkemesinin uyguladığı %5, bu anlamda gerçekten sözleşmeden doğan bir oran olup hükümdeki "sözleşmesel temerrüt faizi" nitelemesi de yerindedir. Aynı sözleşme hükmü, aynı taraflar arasındaki 2014/279 Esas sayılı dosyada İstanbul BAM 14. HDnin 2018/1348 Esas, 2019/1608 Karar sayılı kararıyla da bu biçimde uygulanmıştır. Ticari işlerde temerrüt faizi akdi faiz oranından az olamaz (Yargıtay HGKnın 02/05/2019 tarihli, 2017/1650 Esas, 2019/507 Karar sayılı kararı); ancak sözleşmede bir dayanak bulunmadıkça akdi oranın üzerine de çıkılamaz.Davacı vekili kredi sözleşmesi ve alacaklı bankalar konsorsiyumunun 17/12/2012 tarihli kararı uyarınca %10 temerrüt faizi uygulanması gerektiğini ileri sürmüş ise de, finansal yeniden yapılandırma sözleşmesinin temerrüt hükmünden %10 oranının nasıl doğduğu hiçbir aşamada gösterilmemiş, bu sözleşme davalılar ... ve ... tarafından imzalanmamış, kredi sözleşmesinin döviz borçlarına ilişkin hükmü de böyle bir oran öngörmemektedir. Ayrıca rücu alacağı davacının 04/12/2013 tarihli ödemesiyle doğduğundan, takip tarihinden itibaren daha yüksek bir temerrüt faizi istenmesinin dayanağı yoktur; ilk derece mahkemesinin %5 oranındaki faizi takip tarihinden başlatması istinaf eden davacının lehine olup davalılar kararı istinaf etmediğinden değiştirilmemiştir.Davacının bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.İtirazın iptali davasında takipten sonra borçlu tarafından ya da borçlu adına yapılan ödeme ve tahsilatlar infaz aşamasında dikkate alınır. Ancak garanti veren bankanın teminat mektubu muhatabına yaptığı ödemeler borçlunun ödemesi değildir; bunlar rücu alacağını doğuran ödemelerdir ve aynı alacaktan düşülemez. Borçlunun ödemesi ile bankanın muhataba ödemesi, ikisi de "ödeme" adını taşısa da işlevleri bakımından birbirinin tersidir.İlk derece mahkemesi kararın 7. bendinde "İcra takibinden sonra icra dosyalarına yapılan ödemelerin" infaz aşamasında dikkate alınmasına karar vermiştir. Bu bent, itirazın iptali davasının niteliği gereği, takipten sonra davalılar tarafından ya da davalılar adına takip konusu alacağa karşılık yapılan ödeme ve tahsilatları kapsar. Davacı bankanın teminat mektubu muhatabına yaptığı ödemeler bu kapsamda değildir. Aynı taraflar arasındaki ... sayılı dosyanın konusu olan başka bir mektup için İstanbul 12. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasına yapılan ödemeler de bu nitelikte olup bent kapsamına girmez. Hüküm bu anlamda uygulanacağından davacının bu yöndeki istinaf sebebi hükmün değiştirilmesini gerektirmemiştir.Davacı vekili 18/04/2022 tarihinde yapılan 11.056.077,43 TL tahsilatın yalnız bu dosya ile ... sayılı dosyaya değil, başka ilam ve hesaplara da mahsup edildiğini ileri sürmüş ise de, tahsilatın infazda dikkate alınacağını kabul etmekte, yalnız kapsamına itiraz etmektedir. Birden çok borcu bulunan borçlunun ödemesinin hangi borca sayılacağı TBK'nın 101. ve 102. maddelerine göre belirlenir ve bu, kayıt üzerinden infaz aşamasında yapılacak bir işlemdir. Dosyada davalı borçlulardan yapılan tek tahsilat 18.04.2022 tarihli 11.056.077,43 TL'dir. Bilirkişi raporlarına göre bu tutar borçlunun hesabına bir yönetim kurulu kararıyla aktarılmış ve faiz ile vekâlet ücretine mahsup edilmiştir. Bu tutarın dağılımı, hükmün 7. bendine göre infazda belirlenecektir.Davacı vekili lehlerine hükmedilen vekâlet ücretinin karar tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplanması gerektiğini ileri sürmüş ise de, yabancı para alacağına ilişkin davalarda dava değeri dava tarihi itibarıyla Türk parası karşılığı üzerinden belirlenir ve yargılama sırasında kurun değişmesi dava değerini değiştirmez. Bu nedenle vekâlet ücreti, hükmolunan alacağın dava tarihindeki kur karşılığı üzerinden ve karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre hesaplanır; Dairemizin yerleşik uygulaması da bu yöndedir (İstanbul BAM 12. HDnin 2021/1867 Esas, 2021/1868 Karar; 2022/481 Esas, 2024/1759 Karar ve 2022/1109 Esas, 2025/1146 Karar sayılı kesinleşmiş kararları). İlk derece mahkemesi vekâlet ücretini harçlandırmada esas alınan dava değerinin kuru üzerinden ve karar tarihinde yürürlükte olan 04/11/2025 tarihli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplamış olup davacının bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; davacının teminat mektubu muhatabına karşı sorumluluğunun kesinleşmiş ilamla belirlendiği, rücu alacağının muhataba yapılan ödemeyle doğduğu, takip tarihine kadar işlemiş faizin bu ilamdaki faiz ölçüsünde hesaplandığı, ilamdaki faiz bankanın kazancı olmadığından bu faiz üzerinden ... istenemeyeceği, takipten sonra işleyecek temerrüt faizinin kredi sözleşmesinin 44.3. maddesine göre yıllık %5 olduğu, kararın 7. bendinin bankanın muhataba yaptığı ödemeleri kapsamadığı, vekâlet ücretinin dava tarihindeki kur ve karar tarihindeki tarife esas alınarak doğru hesaplandığı değerlendirildiğinde, ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, açıklanan nedenlerle ve HMK'nın 355. maddesine göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,Davacı harçtan muaf olduğundan istinaf harcı alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.12/10/2026

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/1215, K. 2026/1675, T. 12.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-1215-e-2026-1675-k-ee4ab9a20dbc