Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1314 E. 2026/1541 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2024/1314 KARAR NO : 2026/1541

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2021/298 KARAR NO : 2024/138 DAVA TARİHİ : 22.02.2016 KARAR TARİHİ : 08.03.2024 DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 02.11.2026 KARARIN YAZ. TARİH : 02.11.2026

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.03.2024 tarih ve 2021/298 Esas, 2024/138 Karar sayılı kararının istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. İSTEM: Davacı taraf dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafın .... markasının sahibi olduğunu, davalının ise inşaat işleriyle uğraşan bir ticari işletmeci olduğunu, taraflar arasında davacının bayiiliklerinin inşaatının yapılması hususunda anlaşma yapıldığını, sözleşme kapsamında davalıya ödemede bulunulduğunu, ancak davalının ... inşaatını sözleşme ve işin haline uygun olarak yerine getirmediğini, .... tarafından Bandırma 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/7 D.iş ve Bandırma Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/40 D.iş sayılı dosyaları kapsamında tespiti yapılan eksik kalan iş bedelleri ve işletmenin uğradığı zararın davacıdan talep edildiğini, davalının inşaat edimlerini yerine getirmediği gibi mevcut avans çeklerini de tahsil yoluna gittiğini, cari hesap kayıtları incelendiğinde davalının yaptığı inşaat bedelinden çok daha fazla ödeme aldığının ortaya çıkacağını belirterek, 2.000,00-TL. maddi tazminatın davalıdan tahsiline, davalıya cari hesap ve verilen çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi talep etmiştir. CEVAP: Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; Davalının franchising yolu ile bayilik almış bayilerin işlerini yapan inşaat firması olduğunu, davacı firmanın mali olarak dara düştüğünü ve İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1269 E. sayılı dosyası ile iflas erteleme talebinde bulunması ile birlikte ödeme sorunlarının ortaya çıktığını ve davalının ödemelerini yapmamak için bahanelere sığındıklarını belirterek, davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesi 22/06/2018 tarih ve 2016/718 Esas, 2018/300 Karar sayılı kararında özetle; "...taraflar arasında düzenlenen eser sözleşmesi uyarınca davacının davalıya kambiyo senedi verdiği, davacı tarafın talebinin 2.000,00-TL. üzerinden harçlandırıldığı, menfi tespit ve tazminat isteminin bu miktar üzerinden incelendiği, gerçeğe ve hukuka uygun görülerek hükme esas alınan bilirkişi raporlarıyla da belirtildiği üzere; davalının dava konusu iş bedelinin 475.000,00-TL. olmasına rağmen davacı ödemelerinin 197.768,00-TL. olduğu, davalının davacıdan alacağının bulunduğu, bu sebeple davacının borçlu olmadığının tespitine ve tazminata ilişkin isteminin reddine..." şeklinde karar verilmiştir. Dairemizin 05.02.2019 tarih ve 2019/87 Esas, 2019/143 Karar sayılı kararında özetle; ''...Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tarafların ticari defterleri üzerinde iki adet bilirkişi incelemesi yaptırılmış davacı taraf delil listesinde bilirkişi incelemesine dayanmasına rağmen yapılan iş ile ilgili uzman teknik bilirkişi eşliğinde mahallinde keşif ve bilirkişi incelmesi yaptırılmaksızın, götürü bedel usulune uygun olarak yapılan işlerin sözleşmeye göre hangi orana tekabül ettiği, yapılan işlerin sözleşmeye uygun olarak yapılıp yapılmadığı tespit edilmeksizin, tarafların ticari defter ve kayıtları bilirkişi raporları ile incelenerek, harçlandırılan dava değerinin 2.000,00-TL. olduğu, menfi tespit ve tazminat istemlerinin bu miktar üzerinden incelendiği bilirkişi raporlarında belirtildiği üzere iş bedeli 475.000,00-TL. olmasına rağmen davacı ödemelerinin 197.768,00-TL. olduğu, davalının davacıdan alacağı bulunduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiş, karar hakkında davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Mahkeme tarafından davalı vekilinin davacı şirket hakkında iflas erteleme dosyası bulunduğunun belirtilmesine rağmen bu dosyanın getirtilmemesi doğru değildir. Öncelikle İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1269 sayılı iflas erteleme dosyasının celbi ile davacı şirketin iflasına ya da iflas ertelemeye karar verilip verilmediği, davacının davalarıyla ilgili durma kararı verilip verilmediği, davacının iflasına karar verilip verilmediği hususlarının incelenerek taraf teşkili hususlarının kontrol edilmesi ve sözkonusu davada bu davayı etkileyecek bir tedbir kararının mevcut olmadığının araştırılması gereklidir. Mahkeme tarafından 2.000,00-TL.'lik harca göre işlem yapılmıştır. HMK 31. madde doğrultusunda, hakimin davayı aydınlatma görevi mevcut olup, dava dilekçesinde açıkça belli olmadığından davacının menfi tespit talebinin tazminat taleplerinin ne kadar olduğu hususları açıklatılmalı ve buna göre de tamamlama harcı ikmal ettirilmelidir. Davacı taraf davalı yüklenicinin edimini eksik ifa ettiği iddiasına dayanmakta olduğundan götürü usul sözleşmeye konu olan Bandırma'daki dava dışı ... Şti.'nin yerinde davacının yapmış olduğu inşaat ve dekorasyon işlerinin sözleşme kapsamına göre inşaat mühendisi ve mimar bilirkişilerden oluşan heyet ile incelenerek davalı şirketin edimini sözleşmeye uygun olarak ifa edip etmediği, eksiklikler var ise götürü bedel usulune uygun olarak bu eksikliklerin götürü bedel usulune göre % kaç oranına isabet ettiği buna göre davalı şirketin hakettiği miktarın ne kadar olduğu hususunda bilirkişi heyet raporu alınmaksızın sadece tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme ile hüküm kurulması dairemizce usul ve yasaya aykırı nitelikte görülmüştür. Mahkemece öncelikle götürü bedel usulüne uygun olarak teknik bilirkişi heyetinden edimin ifası ile ilgili rapor alınması gereklidir. Tarafların ticari defterlerinde kayıtlı çeklerinin ödemesinin gerçekleşip gerçekleşmediğinin de bankalardan sorulmak veya taraf vekillerinin beyanına başvurulmak suretiyle ortaya konması gerekirken bu hususun da araştırılmaması" sebebiyle ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına dair karar verilmiştir. Dairemiz kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesi 18.12.2020 tarih ve 2019/55 Esas, 2020/431 Karar sayılı kararında özetle; "...taraflar arasında 25/11/2013 tarihli sözleşme akdedildiği sözleşme bedelinin 475.000,00+KDV olmak üzere toplam 560.500,00-TL. olduğu, davalı yüklenicinin fiziki olarak tamamlayarak hak etmiş olduğu iş oranının %65, sözleşmede bulunmasına rağmen davalı yüklenici tarafından eksik ve hatalı yapılarak bırakılmış iş oranının da %35 olduğu, bu oranların KDV dahil götürü bedel tutarı olan 560.500,00-TL.'ye uygulandığında davalı tarafından fiziki olarak tamamlanan kısmın bedelinin 560.500,00x0,65=364.325,00-TL. olduğu, davalı tarafından eksik ve hatalı yapılarak bırakılmış kısmın bedelinin; 560.500,00x0,35=196.175,00-TL. olduğu, yerleşik Yargıtay içtihatlarında uygun olarak eksik ve ayıplı işler sebebiyle %5 oranında nefaset kesintisi de yapılması gerektiği, bu nefaset tutarının; 196.175,00-TL.x0,05=9.808,75-TL. olduğu, fiziki olarak tamamlanan kısmın bedeli olan 364.325,00-TL. bedelden 9.808,75-TL. nefaset tutarı düşüldüğünde 364.325,00-9.808,75= 354.516,25-TL. etmekte olduğu, bu tutardan yapmış olduğu tahsilat tutarları düşüldüğünde; 354.516,25-(197.768,00+2.596,00)=154.152,25-TL. kalmakta olduğu, bu tutarda davalı yanın davacı yandan olan alacağı olduğu tespit edildiğinden davanın reddine..." dair karar verilmiştir. Dairemizin 02.04.2021 tarih ve 2021/427 Esas, 2021/503 Karar sayılı kaldırma kararında özetle; ''...Yukarıdaki hukuki açıklamalar ışığında mahkemece, gerçekleştirilen imalâtın işin tamamına göre fiziki oranın tespiti ve bu oranın götürü bedele uygulanmak suretiyle hakedilen iş bedelinin hesaplanarak, kanıtlanan ödemeler düşüldükten davalı iş sahibinin hak ettiği iş bedelinin saptanması gerekir. Yukarıda açıklandığı üzere, HMK 31. maddesine göre davacı tarafa dava dilekçesi açıklattırılıp tazminat isteminin ne olduğu ve tazminat ile menfi tespit yönünden harca esas dava değeri tespit ettirilip, varsa bakiye harç tamamlattırıldıktan sonra menfi tespit davası yönünden davalının hak ettiği iş bedeli gözününde bulundurularak davacı iş sahibine sözleşme konusu işin bedeli ödenmediğinden bahisle davaya konu ödenmeyen çekler yönünden borçlu bulunmadığının tespiti ile tazminat istemi hususunda HMK 297. maddesine göre, olumlu-olumsuz karar verilmesi gerekir iken eksik inceleme, hatalı değerlendirme ile karar veril"diği gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)a-4 ve 6 maddeleri gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir. Dairemiz kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesi 08.03.2024 tarih ve 2021/298 Esas, 2024/138 Karar sayılı kararında özetle; ''...davalı yüklenicinin fiziki olarak tamamladığı ve hak ettiği iş oranının %65 olduğu, sözleşmede bulunmasına rağmen davacı yüklenici tarafından eksik ve hatalı yapılarak bırakılmış iş oranının %35 olduğu, bu oranların KDV dahil götürü bedel tutarı olan 560.500,00-TL.’ye uyguladığında davalı tarafından fiziki olarak tamamlanan kısmın bedelinin; 560.500,00x0,65= 364.325,00-TL., davalı tarafından eksik ve hatalı yapılarak bırakılmış kısmın bedelinin ise; 560.500,00x0,35=196.175,00-TL. olduğu, davalı yan alacağından, yerleşik Yargıtay içtihatlarına uygun olarak eksik ve ayıplı işler sebebiyle % 5 oranında nefaset kesintisi yapılması gerektiği bunun 196.175,00-TL.x0,05=9.808,75-TL. olduğu, BAM ilamında açıklandığı üzere, fiziki olarak tamamlanan kısmın bedeli olan 364.325,00-TL. bedelden, 9.808,75-TL. nefaset tutarı düşüldüğünde davalı tarafından fiziki olarak tamamlanan kısmın bedelinin (davalı alacağı) 364.325,00-9.809,00=354.516,00-TL. olarak hesap edildiği, davacı tarafından davalıya yapılan net ödemenin bu miktardan çıkarılması gerektiği, böylece menfi tespit yönünden bir karar verilebileceği, taraflar arasındaki cari hesap ve defterlerine göre incelemenin yapıldığı ve her iki tarafın defterlerinin uyuşmadığı bu durumda defterlerin delil niteliğini taşımadığı, davalının hak ettiği iş bedelinin 354.516,00-TL. olarak hesaplandığı, çeklerden 8 adet çekin 5'inin karşılıksız çıktığı 3'ünün de gelen kayıtlara göre ödemesinin yok görünüyor olduğu, davacı tarafından davalıya yapılan net ödemenin davacı tarafça ispat edilemediği anlaşılmakla davacının menfi tespit talebinin reddine karar verilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin tarihinin 25.11.2013 olup, sözleşmenin hiçbir yerinde ne tadilat ruhsatının ne de tadilat yapı kullanma izin belgesinin taraflardan hangisi tarafından alınacağı hususunda hüküm bulunmadığı, buna karşılık, inşaat işlerinde genel teamülün, ruhsat alınması işlerinin işin yapımını yüklenen tarafça yapılması yönünde olduğu, dava konusu inşaatın geç teslim edilmiş olmasında, davalı yüklenicinin kusurlu olduğu, sözleşmeye göre eserin teslim tarihinin 05.01.2014 olduğu, işletmenin açıldığı tarih olan 05.06.2014 tarihine kadar olan gecikme süresi 5 ay olarak hesaplandığı, sözleşmenin tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşme olduğu Franchise alan, başlangıçta beli bir miktarı bedeli öder iken, daha sonra da cirosunun belli bir yüzdesi oranındaki tutarı Franchise verene ödemekle yükümlü olduğu, günümüz piyasasında bu yüzdenin %3 ile %10 arasında değiştiği davacının tarafından dosyaya sunulan ve İzmit’de faaliyet gösteren dava dışı bir şirket ile yapmış olduğu franchising sözleşmesine göre; aylık cironun %3’ü oranında ödeme alınması hususunda anlaşma sağlandığı görüldüğündün davacının dilekçesinde açıklamış olduğu tazminat miktarının, aylık cironun % 3’ü olan 3.200,00 TL/ay olduğunu bildirmekte olduğu buna göre davacının hak edeceği tazminat tutarının 5 ay x 3.200,00=16.000,00-TL. olduğu anlaşılmakla davacının tazminat talebinin kısmen kabul kısmen reddine'' dair karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı taraf istinaf dilekçesinde özetle; İnşaat faaliyetlerinin gereği gibi yerine getirilmediği tespit davaları ile açıkça ortaya konmasına ve davalı tarafından çeklerin bu inşaat bedeline istinaden alındığının ikrar edilmesine rağmen menfi tespit taleplerinin usul ve yasaya aykırı olarak reddedildiğini, sözleşme ile kararlaştırılan iş bedelinden eksik iş bedelinin düşülmesi, nesafet indirimi sonucunda, davalı şirketin takibe konu ettiği alacağın haklı olup olmadığının tespitinin gerektiğini, çek bilgilerinin dilekçelerinde belirttikleri tablodaki gibi olduğunu, 22.09.2023 tarihli müflis ... Bankası AŞ. İflas İdaresi cevabında 7662681 - 7662682 - 7662683 seri numaralı çeklerin boş çek (kullanılmamış çek) durumunda olduğu, diğer 5 adet çekin ise karşılıksız muamelesine tabi tutulduğunun belirtildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, boş çek statüsünde olan çeklerin de sözleşme kapsamında davalıya verildiği ve sonrasında karşılıksız işlemine tabi tutulmadığının tartışmasız olduğunu, davalı tarafın sadece 5 adet karşılıksız çıkan senet nedeniyle icra takibi açtığı da sabit olup kullanılmamış olarak görünen senetlerin bedellerinin davalıya ödendiğini, zira ödenmemiş olsaydı davalının bahsedilen boş çekleri de icra takibine dahil etmesinin gerektiğini, bu nedenle, yerel mahkemenin "8 adet çekin 5'inin karşılıksız çıktığı 3'ünün de gelen kayıtlara göre ödemesinin yok görünüyor olduğu, davacı tarafından davalıya yapılan net ödemenin davacı tarafça ispat edilemediği" şeklinde vermiş olduğu kararın hatalı olup kaldırılmasının gerektiğini, davacı şirketin 12 aylık inşaat işlemlerinin gecikmesi nedeniyle kar payından 38.400,00-TL. zararının mevcut olduğunu, davacının dava tarihinde "...." markasının kullanım haklarını franchise sözleşmesi gereğince üçüncü şahıs veya şirketlere verdiğini, yüklenici ...'in haksız ve kusurlu olarak inşaat işlerini eksik teslim ettiğinden Bandırma bayinin uzun bir süre faaliyete geçemediğini, aynı zamanda bayi ile davacı şirket arasındaki franchise ilişkisi de iş bu nedenle bozulduğunu, nitekim bu bayinin Ocak/2014 tarihinde faaliyet göstermesi kararlaştırılmışken, Şubat/2015 tarihine kadar inşaat eksikliği sorunlarının giderilmemesi nedeniyle faaliyete başlayamadığını, davacının 1 yılı aşkın ciro prim payından elde etmesi gereken gelir kaybı bulunduğunu, davacı şirketin, yakın çevredeki bayiilerden aylık ortalama olarak, 3.200,00-TL. ciro prim geliri elde ettiğini, 12 aylık inşaat işlemlerinin gecikmesi nedeniyle kar payından 38.400,00-TL. zararının mevcut olduğunu, buna rağmen, gerekçe gösterilmeksizin 29.01.2024 tarihli raporda "davacı yanın talebi olan tazminat hesabının 5 ay x 3.200,00 = 16.000,00-TL." olarak yapılan hesaplamanın gerçeği yansıtmadığını, Yukarıda açıklanan ve re'sen nazara alınacak bilgiler ışığında; istinaf incelemesi sonucunda kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda, Dava eser sözleşmesinden kaynaklı tazminat ve menfi tespit talebine ilişkindir. Taraflar arasında götürü bedel usulune göre düzenlenmiş 25/11/2013 tarihli sözleşme aktedildiği, sözleşme bedelinin 475.000,00-TL. olduğu, taahhüt edilen işin .... Bandırma Şubesi'nin mimari projeye dair uygulama işi olduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Davacı iş sahibi ödemelerini yaptığını, davalı yüklenicinin ise edimlerini sözleşmeye uygun bir şekilde yerine getirmediğini, davalının yapmış olduğu inşaat bedelinden çok daha fazla ödeme almış olduğunu, edimini ifa etmeyen davalı yüklenicinin mevcut avans ve çekleri de tahsil yoluna gittiğini belirterek fazla yapılan ödemelerin tazminine ve davalıya cari hesap ve verilen çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep etmiş, davalı taraf ise davacı tarafın mali açıdan zor duruma düşerek İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1269 Esas sayılı dosyada iflas erteleme talebinde bulunduğunu, ödemelerini yapmamak için bahanelere sığındıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Davacı tarafça İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1269 Esas, 2018/1017 Karar sayılı dosyası kapsamında iflas erteleme talebinde bulunulmuş, ancak iş bu davanın 21.09.2018 tarihinde reddine karar verildiği anlaşılmakla birlikte, kararın kesinleşip kesinleşmediğinin dosya kapsamında belli olmadığı görülmektedir. Davacı tarafça dosya içerisine sunulan 01.10.2021 tarihli beyan dilekçesinde açıkça, menfi tespit istemlerinin İzmir 22. İcra Müdürlüğü'nün 2014/15966 Esas sayılı dosyasındaki takip ve takibe konu çekler olduğunu belirtilmiş olup, 27.01.2022 tarihli beyan dilekçesinde ise tazminat taleplerinin davalının inşaat işlerini 12 ay geç bitirmesinden kaynaklı olarak ihbar olunan ile aralarında yapılan franchise sözleşmesi kapsamında 1 yıllık kar payı zararları olan 38.400,00-TL. olduğunu belirtmiştir. İddia olunan sözleşme ilişkisinin kurulduğu tarih ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 470. maddesine göre; "Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir."; aynı kanunun 471. maddesine göre ise; "(1) Yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. (2) Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır. (3) Yüklenici, meydana getirilecek eseri doğrudan doğruya kendisi yapmak veya kendi yönetimi altında yaptırmakla yükümlüdür. Ancak, eserin meydana getirilmesinde yüklenicinin kişisel özellikleri önem taşımıyorsa, işi başkasına da yaptırabilir. (4) Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç ve gereçleri kendisi sağlamak zorundadır.". 479/1. maddeye göre ise; "İş sahibinin bedel ödeme borcu, eserin teslimi anında muaccel olur." hükmünü düzenlemiştir. TBK'nın 480. maddesine göre; "(1) Bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici, eseri o bedelle meydana getirmekle yükümlüdür. Eser, öngörülenden fazla emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile yüklenici, belirlenen bedelin artırılmasını isteyemez. (2) Ancak, başlangıçta öngörülemeyen veya öngörülebilip de taraflarca göz önünde tutulmayan durumlar, taraflarca belirlenen götürü bedel ile eserin yapılmasına engel olur veya son derece güçleştirirse yüklenici, hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteme, bu mümkün olmadığı veya karşı taraftan beklenemediği takdirde sözleşmeden dönme hakkına sahiptir. Dürüstlük kurallarının gerektirdiği durumlarda yüklenici, ancak fesih hakkını kullanabilir. (3) Eser, öngörülenden az emek ve masrafı gerektirmiş olsa bile işsahibi, belirlenen bedelin tamamını ödemekle yükümlüdür." TBK'nın 481. maddesinde; "Eserin bedeli önceden belirlenmemiş veya yaklaşık olarak belirlenmişse bedel, yapıldığı yer ve zamanda eserin değerine ve yüklenicinin giderine bakılarak belirlenir." denilmektedir. Davacı taraf menfi tespit taleplerinin reddi kararının hatalı olduğunu, 7662681 - 7662682 - 7662683 seri numaralı çeklerin bedellerinin davalıya ödenmiş olduğunu, eğer ödenememiş olsaydı iş bu çekler hakkında da takip başlatılması gerektiğini, ayrıca 38.400,00-TL. kar payı zararının mevcut olmasına rağmen, ilk derece mahkemesi tarafından 16.000,00-TL.'ye hükmedilmesinin hatalı olduğundan bahisle istinaf başvurusunda bulunmuştur. -Davacı tarafın menfi tespit talebine yönelik yapmış olduğu istinaf başvurusuna ilişkin olarak yapılan incelemede; Bilirkişi incelemesi sonucunda davalı tarafından yapılan imalat bedeli ise, götürü bedel üzerinde yapılan oransal değerlendirme sonucunda 354.516,00-TL. olduğu tespit edilmiştir. Dosya kapsamında davacı taraf davalıya 7662681, 7662682, 7662683, 7662684, 7662685, 7662686, 7662687 ve 7662688 seri numaralı her biri 46.875,00-TL. bedelli 8 adet çek verdiğini ileri sürmüş, davalı taraf ise cevap dilekçesinde davacının ciro yoluyla toplam bedeli 233.241,30-TL. olan 5 adet çek verdiğini, iş bu çeklerin karşılıksız çıkması üzerine İzmir 22. İcra Müdürlüğü'nün 2014/15966 E. sayılı icra takibinin başlatıldığını, bir kısım çeklerin ödendiğini ifade etmiştir. Taraflar arasında akdedilen 25.11.2013 tarihli sözleşmede peşinat olarak 84.000,00-TL. verildiği, kalan kısım için 25.12.2013 tarihinden başlamak üzere 30, 60, 90, 120, 150, 180, 210 ve 240 gün vadeli her biri 48.875,00-TL. bedelli 8 adet çek verildiği belirtilmiştir (48.875,00*8=391.000,00+84.000,00=475.000,00-TL.). Sözleşme bedelinin KDV dahil 560.500,00-TL. olduğu anlaşılmıştır. Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelenmesinde, davacının defter kayıtlarında sözleşme konusu 8 adet çek bedeli olan (8*46.875,00) 375.000,00-TL.'lik çekin teslimine ilişkin kayıt bulunduğu, davalının ticari defterlerinde ise davacı tarafından davalıya verilen çeklerin hiç birisinin -takip konusu 234.375,00-TL. dahil- kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir. Dosya içerisinde bulunan Müflis .... Bankası AŞ. İflas İdaresi 22.09.2023 tarihli müzekkere cevabında, 7662684, 7662685, 7662686, 7662687 ve 7662688 seri numaralı çeklerin ödenmesi için bankalarının Karşıyaka Şubesi'ne ibraz edildiğini, karşılıksız çıkmaları üzerine ödeme yükümlülük tutarının ödendiğini, geri kalan 7662681, 7662682 ve 7662683 seri numaralı çeklerin ise .... Şti.'nin 46-4355642-1 numaralı hesabına tanımlı olup, müflis banka sistem kayıtlarında ilgili çeklerin boş çek (kullanılmamış çek) statüsünde olduğu belirtilmiştir. Davalı tarafça İzmir 22. İcra Müdürlüğü'nün 2017/6724 Esas (2014/15966) sayılı dosyasının incelenmesinde; kambiyo senetleri özgü haciz yolu ile başlatılmış takip olduğu, alacaklısının ... borçlusunun ....... Şti ile .... Şti. olduğu, takip konusu asıl alacağın 5 adet çek bedeli olan 233.241,30-TL., işlemiş faiz alacağının 7.939,82-TL., binde 3 komisyon alacağının 703,13-TL., karşılıksız çek tazminatının 23.324,13-TL. olmak üzere toplam 265.208,38-TL. üzerinden takip başlatıldığı, takibin devam ettiği anlaşılmaktadır. Takibe konu çeklerin 15.06.2014, 15.07.2014, 15.08.2014, 15.09.2014, 15.10.2014 tarihli her biri 46.875,00-TL. bedelli çekler olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında alınan bilirkişi incelemesi sonucunda, davacının ticari defterlerinde 8 adet çek bedeli olan 375.000,00-TL.'nin davalıya teslimine ilişkin kayıt bulunması, taraflar arasında imzalanan sözleşmede davalıya peşinat olarak 84.000,00-TL. verildiğinin, kalan kısım için 25.12.2013 tarihinden başlamak üzere 30, 60, 90, 120, 150, 180, 210 ve 240 gün vadeli her biri 48.875,00-TL. bedelli 8 adet çek verildiğinin belirtilmiş olması karşısında, davalı tarafa 8 adet çek bedeli olan 375.000,00-TL.'lik çek verildiğinin kabulü gerekmektedir. Bu durumda davalı tarafça sadece 5 adet çek için icra takibine girişilmesi ve ayrıca davalı tarafın cevap dilekçesinde bir kısım çeklerin ödendiğini ifade etmesi karşısında, davacı tarafından verilen diğer 3 adet çekin bedelinin davalıya ödendiğinin kabulü gerekmektedir. Bu durumda davacı tarafça davalıya sözleşme kapsamında takibe konu 5 adet çekin verildiğinin yanı sıra, 84.000,00+3*46.875,00=224.625,00-TL.'lik ödeme de yapılmış olduğunun kabulü gerekmektedir. Bu durumda ilk derece mahkemesince davacı tarafça yukarıda belirtildiği üzere takibe konu 5 adet çekin yanı sıra 3 adet 46.875,00-TL.'lik çek ile sözleşmede belirtildiği üzere 84.000,00-TL.'lik nakit peşinat verildiğinin kabulü ile, davacı tarafça davalıya yapılan net ödemenin alınacak bilirkişi ek raporu ile tespiti ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Davacı tarafın istinaf başvurusu bu bakımdan yerindedir. - Davacı tarafın tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmesine yönelik yapmış olduğu istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde; Davacı tarafça davalının sözleşme kapsamında inşaatı zamanında tamamlayamaması sebebiyle ocak 2014'te açılması gerekli şubenin şubat 2015'te faaliyete geçtiği, bu sebeple 12 aylık kar payı zararı bulunduğundan bahisle aylık 3.200,00-TL.'den 12 aylık kar payı zararı olan 34.800,00-TL.'nin tazminini talep etmiş, ilk derece mahkemesi tarafından gecikme süresinin 5 ay olduğundan bahisle 3.200,00*5=16.000,00-TL.'ye hükmedilmiştir. Dosya içerisinde bulunan Bandırma Vergi Dairesi'nin 01.03.2023 tarihli müzekkere cevabında inşaat sözleşmesine konu "...." isimli işyerinin 02.06.2014 tarihinde faaliyete geçtiğinin belirtilmesi karşısında, ilk derece mahkemesi tarafından kabul edilen 5 aylık gecikme süresinin yerinde olduğu, bu sebeple de davacının iş bu kapsamdaki istinafının reddine karar verilmesi gerekmiştir. - Ayrıca kamu düzenine ilişkin olarak yapılan incelemede ise davacı tarafça İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1269 Esas, 2018/1017 Karar sayılı dosyası kapsamında bavurulan iflas erteleme talebinin reddedilmiş olmasına rağmen iş bu kararın kesinleşip kesinleşmediği anlaşılamamaktadır. Bu kaspamda İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1269 Esas, 2018/1017 Karar sayılı kararının kesinleşip kesinleşmediğinin ve daha önceki kaldırma kararında da ifade edildiği üzere davacı şirketin iflasına ya da iflas ertelemeye karar verilip verilmediği, davacının davalarıyla ilgili durma kararı verilip verilmediği, davacının iflasına karar verilip verilmediği hususlarının incelenerek taraf teşkili hususlarının kontrol edilmesi ve sözkonusu davada bu davayı etkileyecek bir tedbir kararının mevcut olmadığının araştırılması gereklidir. Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli olmadığından davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, 2-Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08.03.2024 tarih ve 2021/298 Esas, 2024/138 Karar sayılı kararının, 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Verilen kararın niteliği gereğince harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının istek halinde yatırana ilk derece mahkemesince geri verilmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin, ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/(1)-g maddesi gereğince, kesin olmak üzere, 02.11.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.