Bölge Adliye Mahkemesi 2024/1145 E. 2026/1497 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2024/1145 KARAR NO : 2026/1497

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/7 KARAR NO : 2024/237 DAVA TARİHİ : 11/04/2022 KARAR TARİHİ : 21/03/2024 DAVA : İtirazın İptali KARAR TARİHİ : 22.10.2026 KARARIN YAZ. TARİHİ : 22.10.2026

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.03.2024 tarih ve 2024/7 Esas, 2024/237 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. İSTEM: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı şirket arasında davalı şirkete ait Torbalı tesisinde "yüksek gerilim enerji hattı ve elektrik tüketim ölçüm noktasının değiştirilmesi işi" için anlaşma sağlandığını, işin tamamlanmasına müteakip anlaşmaya uygun olarak 120.000,00 TL+KDV olmak üzere toplam 141.600,00 TL bedelli 06/10/2021 tarihli OMR2021000002910 no'lu e faturanın tanzim edilerek davalı şirkete iletildiğini, anlaşma şartları gereği ödemenin fatura tarihinden itibaren 90 gün içinde yapılmasının gerektiğini ancak davalı tarafından fatura bedelinin davacıya ödenmediğini, bunun üzerine davacı tarafından fatura bedelinin tazmini için İzmir 5. İcra Müdürlüğü'nün 2022/651 Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe, borca ve tüm ferilerine itiraz edildiğini ve takibin durdurulmasına karar verildiğini, davacı şirketin yapılan anlaşma gereği işini tam ve gereği gibi yerine getirdiğini ve işin bedeli için karalaştırılan tutarı hak ettiğini, davalı tarafından işin tam ve eksiksiz yapılmadığı yönünde herhangi bir beyan ve ihtarın bulunmadığını, bu nedenle davalı tarafından yapılan itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalının itirazında kötü niyetli olduğunu, davalının malların ve likit varlıkların mülkiyetini devretmesi ihtimalinin çok yüksek olduğunu, bu eylemin gerçekleşmesi halinde davacı şirket için geri dönülmez sonuçlar doğurabileceğini, bu nedenle davacının haklarının korunması amacıyla davalının menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hakları ve alacakları üzerine teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. YANIT: Davalı vekili yanıt dilekçesinde özetle; davalı tarafından verilen 02/05/2022 tarihli yanıt dilekçesi ile, davanın hak düşürücü süre geçirildikten sonra açıldığını ve talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, dava açılmadan önce davalı şirket tarafından davacıya ödeme yapıldığını, yapılan ödeme dekontunun da yanıt dilekçesi ekinde sunduklarını, yapılan ödeme nedeniyle davanın konusuz kaldığını ve bu nedenle de reddinin gerektiğini, kabul edilmemesi halinde öncelikli olarak davacının iddia ettiği hizmeti tam ve eksiksiz şekilde sunduğunu ispat etmesinin gerektiğini, alacağın likit olmadığını, icra inkar tazminatı taleplerinin reddinin gerektiğini, açıklanan nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesinin 27.09.2022 tarih ve 2022/318 Esas, 2022/828 Karar sayılı kararı ile özetle; "...her ne kadar davacı ile davalı arasında mevcut ticari ilişkiden kaynaklı olarak davacı tarafından işin tamamlanmasından sonra düzenlenen 06/10/2021 tarihli OMR2021000002910 no'lu toplam 141.600,00 TL bedelli fatura bedelinin davalı tarafından ödenmediği iddiası ile davalı aleyhine icra takibine itirazın iptali istemi ile iş bu dava açılmış ise de, davalı şirket tarafından davanın açıldığı tarih olan 11/04/2022 tarihinde 141.600,00 TL'nin davalı şirkete ödendiği anlaşılmıştır. Bu bedel yönünden davanın konusunun kalmadığı anlaşılmıştır. Davalı aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edildiği ve dava açıldıktan sonra ödeme yapıldığı ve takip dosyasının kapatıldığı dikkate alındığında, davalının Mahkememiz nezdinde iş bu davanın açılmasına sebebiyet verdiği, bu şekilde bir ödeme ile borcun varlığının kabul edildiği, bu haliyle de itiraza konu borcun likit olduğunun ve davalı tarafından bu bedelin hesaplanabilir nitelikte olduğunun kabulü gerektiği, bu nedenle de inkar tazminatı isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiği, yine davalının davanın açılmasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle yargılama giderlerinden sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, bu haliyle davanın konusu kalmadığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına" dair karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararının taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 27.10.2023 tarih ve 2022/1810 Esas, 2023/1948 Karar sayılı kaldırma kararı ile özetle; ''...davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. İzmir 5. İcra Dairesinin 2022/651 esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 28/01/2022 tarihinde 141.600,00-TL asıl alacak üzerinden faturaya dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 12/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun vekili aracılığıyla 07/02/2022 tarihinde 7 günlük süre içinde borca, faiz ve ferilerine, itiraz ettiği ve icra dairesince aynı tarihte takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Borçlunun itirazının tebliğine ilişkin bir evrak bulunmadığından davanın 2004 sayılı İİK 67/1. fıkrasında gösterilen 1 yıllık süre başlamadan açıldığı anlaşılmaktadır. Takip konusu alacağa davalı borçlu tarafından itiraz edilmiş ise de, davanın açıldığı gün icra dosyasına 141.600,00-TL ödeme yapıldığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Buna göre mahkemece icra dosyasının kapak hesabı yaptırılarak TBK 100 hükmü uygulanmak suretiyle davalı borçlunun kısmi ödemelerinin TBK 100. Maddesine göre öncelikle faiz ve masraflara mahsubu ile bakiye kalması halinde asıl borçtan düşülmesi, yapılan ödemelerin infaz aşamasında nazara alınmasına karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi doğru görülmemiştir. Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; yasal düzenlemeler ve yargısal içtihatlar karşısında, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına'' dair karar verilmiştir. Dairemiz kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesinin 21.03.2024 tarih ve 2024/7 Esas, 2024/237 Karar sayılı kararı ile özetle; ''...Kaldırma kararı gereği İzmir 5. İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılmış 2022/651 Esas sayılı takip dosyasında 11/04/2022 Tarihi itibari ile kapak hesabının TBK md. 100 e göre yapılarak bakiye borç var ise bildirilmesinin istendiği anlaşılmış, icra dairesi tarafından verilen yanıtın dosya içerisine alındığı görülmüştür. Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı tarafça davalı şirket aleyhine 1 adet faturaya dayalı olarak başlatılan icra takibine itirazın iptali istemiyle mahkememiz nezdinde işbu davanın açıldığı görülmüştür. Davacı ile davalı arasında eser sözleşmesinden kaynaklı hukuki ilişki olduğu, dosyadaki mevcut beyan ve delillere göre anlaşılmıştır. Davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan icra takibinde 141.600,00 TL bedelli faturaya dayanıldığı anlaşılmıştır. Davacının yüklenici sıfatı ile davalı iş sahibinden talep ettiği bedelin tahsilini istediği anlaşılmıştır. Davacı tarafından 28/01/2022 tarihinde icra takibinin başlatıldığı, ödeme emrinin 12/02/2022 tarihinde davalıya tebliğ edildiği, davalı tarafça ödeme emrine 07/02/2022 tarihinde itiraz edildiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Davalı tarafından icra takibinin başlatıldığı gün 141.600,00 TL bedelin icra dosyasına yatırıldığı celp edilen kayıtlara göre tespit edilmiştir. TBK md. 100 hükmüne göre, davalının kısmi ödemelerinin öncelikle faiz ve masrafların mahsubu ile bakiye bedelin asıl borçtan düşülmesi gerektiği ve bu hususun icra dairesi tarafından infaz sırasında dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır. Davalı tarafından takibin başlatıldığı aynı gün yapılan ödeme dikkate alındığında takibe konu borcun davalı tarafından kabul edildiğinin kabulü gerektiği ve bu borçtan kaynaklı alacak ve ferilerinden sorumluluğunun kabulü gerektiği anlaşılmış, icra müdürlüğü nezdinde yapılan ödemenin TBK md 100 kapsamında mahsubu hususunun ise icra dosyasında yapılan usulu işlemlere ilişkin olduğu görülmüştür. Bu hali ile davanın kabulüne, İzmir 5. İcra müdürlüğünün 2022/651 E sayılı takip dosyasında davalının itirazının iptaline, takibin 141.600,00 TL alacak üzerinden devamına, karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. İcra inkar tazminatı istemi yönünden ise taraflar arasında mevcut hukuki ilişkinin eser sözleşmesinden kaynaklandığı, belirlenecek bedelin yargılamayı gerektirir hususlar içerdiği, bu neden ile likit olmadığı görülmekle icra inkar tazminatı isteminin reddi gerektiği anlaşılmış olup davanın kısmen kabulüne'' dair karar verilmiştir. İSTİNAF EDEN: Davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili tarafından verilen 06.05.2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle; Açılan dava haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, işbu dava açılmadan önce müvekkili şirket tarafından davacıya ödeme yapıldığını, davacıya yapılan ödemeye ilişkin dekontun cevap dilekçeleri ekinde dosyaya sunulduğunu, bu sebeple öncelikle müvekkili şirket tarafından dava açılmadan evvel yapılan ödeme sebebiyle, konusuz kalan davanın reddi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirket tarafından dosya borcu ödenmiş olduğundan, yerel mahkemece davaya konu icra takibinin 141.600,00-TL üzerinden devamına karar verilmesinin hatalı olduğunu, davanın reddedilmesi gerektiğine dair itirazları saklı kalmak ve kabul anlamına gelmemek kaydı ile mahkemece aksi kanaatte olunması durumunda dahi müvekkili şirket tarafından davacının banka hesabına yapılan ödemenin dosya borcundan düşülmesi ve bakiye kısım yönünden takibin devamına karar verilmesinin gerektiğini, oysa yerel mahkeme tarafından müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin dosya borcundan düşülmesi gerektiğine yönelik değerlendirmede bulunulmuşsa da kararda asıl alacak üzerinden takibin devamına hükmedildiğini, yerel mahkemece her ne kadar bu hususun icra dairesi tarafından infaz aşamasında değerlendirileceği belirtilmişse de bu değerlendirmenin açıkça hukuka aykırı olduğunu, zira müvekkili tarafından dosya borcunun ödendiğinin sabit olduğunu, bu noktada kabul anlamına gelmemek kaydıyla, faiz ve borcun ferileri yönünden bir eksik ödeme bulunmakta ise mahkemece takibin bu bakiye kısım yönünden devamına karar verilmesinin gerektiğini, oysa yerel mahkemece asıl alacağın tümü üzerinden takibin devamına karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle kararın yapılacak istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasının gerektiğini, aksi halde dahi davacı iddialarını ve hizmet akdini kabul anlamına gelmemek üzere, davacı tarafın hizmetin tam ve eksiksiz şekilde sunulduğu iddialarının da davacı tarafça ispatlanamadığını, davacı tarafça yalnızca fatura deliline dayanılması, alacağın varlığını ortaya koyamayacağı gibi hizmetin yerine getirildiği veya malın teslim edildiğini de ispatlamadığını, bu nedenle davacının iddia ettiği hizmeti tam ve eksiksiz şekilde sunduğunu ispat etmesinin gerektiğini, bu noktada yalnızca fatura deliline dayanılmasının, davacının iddialarının ispatı hususunda yeterli olmadığından ve davacı tarafça hizmetin tam ve eksiksiz bir şekilde sunulduğu da ispatlanamadığından huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, mahkemece icra inkar tazminatına hükmedilmemesinin isabetli olduğunu, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafça talep edilen faizin fahiş ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafça ancak yasal faiz talep edilebilecekken ticari faiz üzerinden takibin devamına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yine yerel mahkemece takdir edilen vekalet ücretinin de fahiş olduğunu, kararın bu yönleriyle de hukuka aykırı olduğunu, yukarıda belirtilen sebeplerle, davanın reddine karar verilmesi gerekirken; yerel mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yukarıda arz ve izah edilen ve re'sen dikkate alınacak sebeplerle; öncelikle tehiri icra taleplerinin kabulüne, neticeten istinaf başvurumuzun kabulü ile İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.03.2024 tarihli kararının kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda, Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak nedeniyle başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine, davalı tarafça yukarıda belirtilen nedenlerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İtirazın iptali davası İİK 67/1. maddesinde düzenlenmiş olup, İİK 42. maddesine uygun şekilde bir paranın ödenmesine veya bir teminatın verilmesine dair haciz yoluyla yapılan ilamsız icra takibine borçlunun 62. maddeye göre suresinde yaptığı itiraz üzerine duran takibin genel hükümler dairesinde alacağın varlığının ispat edilmesi suretiyle devamına olanak sağlamak amacıyla açılan davadır. İtirazın iptali davası devam ederken yapılan ödemelerin borcu tamamen sona erdirip erdirmemesi durumu dikkate alınarak, verilecek karar değişkenlik arzedecektir. Şöyle ki, dava açıldıktan sonra icra dosyasındaki kapak hesabını da kapsayacak şekilde (icra harç, faiz, masraf, icra vekalet ücreti) borcun ödenmesi halinde “konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde hüküm kurulur. Dava açıldıktan sonra borcun kısmen ödenmesi halinde ise, bu tutar hükme bağlanan miktardan düşülmeksizin “infaz aşamasında nazara alınmasına” şeklinde ibare düşülür. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2021/4899 E., 2022/228 K. sayılı, 20/01/2022 tarihli ilamı, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2018/3723 E., 2019/492 K. sayılı, 07/02/2019 tarihli ilamı, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2022/2901 E., 2022/4879 K. sayılı, 23/05/2022 tarihli ilamı) Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2014/19-525E., 2015/2839K. sayılı ilamı ile; "İtirazın iptali davası, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir (İİK. m.67/1). Alacaklı, alacağının varlığını mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'na (01.11.2011 tarihinden itibaren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na) göre caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Dava, özünde tahsil istemini de barındırmakla, burada borçlunun takip sonrası yaptığı ödeme iddialarının da nazara alınması zorunludur. Borçlu, ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olup olmamasına bakılmaksızın, bütün itiraz sebeplerini ileri sürebileceğinden; mahkemenin, borcun sonradan ödendiği itirazını araştırarak, ödemenin takip konusu alacakla ilgili olduğunu belirlemesi halinde, alacaklının dava tarihi itibariyle talep edebileceği alacak miktarı üzerinden hüküm kurması gerekir. İşte bu nedenle borçlunun dava açıldıktan sonra yaptığı ödemeler veya borcu kabul beyanı mahkemenin yargılamayı devam ettirip davayı sonuçlandırmasına, takibe yapılan itirazda haksızlık durumuna göre inkar tazminatına hükmetmesine engel teşkil etmez. Ancak verilecek kararda, sonradan yapılan ödemelerin tahsilde tekerrüre meydan verilmemesi kaydıyla infazda nazara alınması belirtilmelidir." şeklinde karar verilmiştir. Somut olayda, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. İzmir 5. İcra Dairesinin 2022/651 esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 28/01/2022 tarihinde 141.600,00-TL asıl alacak üzerinden faturaya dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 12/02/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun vekili aracılığıyla 07/02/2022 tarihinde 7 günlük süre içinde borca, faiz ve ferilerine, itiraz ettiği ve icra dairesince aynı tarihte takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Borçlunun itirazının tebliğine ilişkin bir evrak bulunmadığından davanın 2004 sayılı İİK 67/1. fıkrasında gösterilen 1 yıllık süre başlamadan açıldığı anlaşılmaktadır. Takip konusu alacağa davalı borçlu tarafından itiraz edilmiş ise de, davanın açıldığı gün icra dosyasına 141.600,00-TL ödeme yapıldığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davalı tarafından takibin başlatıldıktan sonra ödeme yapıldığı dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne, takipten sonra yapılan ödemenin infaz aşamasında dikkate alınmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Belirtilen nedenlerle davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.03.2024 tarih ve 2024/7 Esas, 2024/237 Karar sayılı kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olup, alınması gereken 9.672,70 TL istinaf karar harcından peşin alınan 2.419,00 TL harcın mahsubu ile kalan 7.253,70 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın, Dairemizce taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361/(1) maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere 22.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.