Bölge Adliye Mahkemesi 2023/464 E. 2026/1156 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/464 KARAR NO : 2026/1156

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 03/11/2022 NUMARASI : 2021/186 Esas 2022/990 Karar DAVANIN KONUSU : Tazminat BAM KARAR TARİHİ : 05/05/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/05/2026

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete 0001-0410-05310608 nolu nakliyat poliçesi ve 0001-0410-00026873 nolu abonman poliçesi ile sigortalı .... A.Ş. tarafından Çek Cumhuriyetinde .... firmasından muhtelif faturalar tahtında satın alınan ... marka sıfır km araçların S318726619 nolu 09.07.20250 tarihli ve ... firması tarafından tanzim edilen konşimento vasıtasıyla .... isimli gemiye tam, eksiksiz ve sağlam şekilde yüklendiğini, Derince Safiport limanında tahliye esnasında 6 adet araçta hasar tespit edildiğini ve liman tahliye gözetim raporuna şerh düşüldüğünü, davalı Türkiye Acentesi ... A.Ş. tarafından rapora imzadan imtina edildiğini, hasarlı emtiaya ilişkin 13.08.2020 tarihinde sigortalı firmaya 13.318,97 TL ödeme yapıldığını, davacı şirketin TTK m. 1472 ve BK m. 183 vd. hükümleri uyarınca sigorta ettiren yerine kaim (halef) olduğunu, TTK m. 5/a uyarınca arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, sonuç alınamadığını belirterek 13.318,97 TL alacağın 13.08.2020 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davalı şirketin deniz taşımacılığı konusunda ....’un acentesi olarak faaliyet gösterdiğini, dava konusu araçların Koper / Slovenya Limanı’ndan Derince / Türkiye Limanı’na olan deniz taşıması işini davalı müvekkil şirketin armatörü olan Grimaldi Euromed Spa tarafından yapıldığını, S318726619 numaralı konşimentonun 2. maddesi ile taşıma sözleşmesinin taraflarının işbu taşımadan kaynaklanan uyuşmazlıklarda Napoli Mahkemeleri'nin yetkili olacağını ve İtalya Kanunları'na tabi olacağını belirlediklerini, davada Napoli Mahkemeleri'nin yetkili olması nedeniyle davanın yetki yönünden davanın reddine karar verilmesini; yük teslim formunda taşımaya konu eşyanın 13.07.2020 tarihinde sigortalı gönderilen tarafından teslim alındığını, ancak TTK m. 1185 gereğince süresi içinde yapılan hasar ihbarı bulunulmadığını, resmi tespit yaptırılmadığını, bu nedenle yükü taşıyanın konşimentoda yazılı şekilde ve tam olarak teslim ettiğini, eğer yükte bir eksiklik, hasar var ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği hususlarında taşıyan lehine karine oluştuğunun kabulü gerektiğini, davacının eşyanın gemiye tam, eksiksiz ve sağlam şekilde yüklendiğini ispatla yükümlü olduğunu, davacının hasarın deniz taşıması esnasında meydana geldiğini ve müvekkilinin sorumlu olduğu ve iddia edilen hasarın nerede oluştuğunun kanıtlanamadığını, ekspertiz raporunun varsayımlara dayandığını, yük teslim talimat tutanağında hasara ilişkin herhangi bir kayıt bulunmadığını, teslim tutanağında eşyanın 13.07.2020 tarihinde sigortalı gönderilene teslim edildiğini, ancak tutanakta hasara ilişkin herhangi bir ihtirazi kayıt olmadığını, aracın hasarsız ve sorunsuz şekilde gemiden tahliye edildiğini, hasarlandığı iddia edilen malların onarım bedelini ve değer kaybı bedelini kabul etmediklerini, ekspertiz raporunda altı araç için toplam 4.345,40-TL onarım bedeli belirlendiğini, bu bedellerin faturalarının sigortalının kendi kendisine düzenlediğini, sigortalının aktiflerinde bir azalma olmadığını, birim fiyatını sigortalının kendi kendine belirlediğini, "işçilik bedeli" olarak belirlenen onarım hesabına göre sigortalının onarımı kendi dışında yapmasının bekleneceğini, ancak faturayı kendi kendine kestiğini, hasar bedeli kalemlerinden diğeri nefaset bedeli olarak adlandırıldığını, değer kaybı bedellerinin dayanaksız ve afaki olduğunu, bu nedenle kabul etmediklerini, değer kayıplarının müşterilerine yansıtıldığının da tevsik edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEMECE: "...Sigorta sözleşmesine dayalı deniz taşımasında taşıyanın gemide taşınan araçlarda meydana gelen hasar nedeniyle sigorta konusu malın zarar görmesine istinaden açılan rücuen tazminat davasıdır. Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir. Arabuluculuk tutanak aslı, nakliyat poliçesi Gümrük beyannamesi, ihtarname, konşimento, sigorta sözleşmesi, poliçe, genel şartlar, ekspertiz raporu incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Dosyaya ibraz edilen konşimento da yer alan yetki ilk itirazı incelendiğinde; bu halde yetkili mahkemenin madde 2’ye göre S318726619 numaralı konşimentoda yer alan ve milletlerarası yetki kaydını içeren konşimento kuralının genel işlem şartı niteliğinde bulunduğu açıktır. Buradaki genel işlem şartı, ticari nitelikte olsa da, 6098 s. Türk Borçlar Kanunu m. 20-25’te yer alan denetime tabidir. Söz konusu denetim gerek tüketici gerekse de ticari nitelikteki genel işlem şartlarına uygulanmaktadır. Ayrıca söz konusu hükümler, tarafların iradelerinden bağımsız olarak emredici nitelikte kurallar barındırması nedeniyle kamu düzenine ilişkindir. Dolayısıyla Türk Borçlar Kanunu’nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun m. 2 uyarınca, hukuki işlemin tarihine bakılmadan, TBK m. 20-25’de yer alan kurallar geçmişe yönelik olarak da uygulanabilecektir. Öte yandan somut olayda yabancılık unsurunun bulunması da, kamu düzeni ile ilgili bulunan söz konusu hükümlerin uygulanmasını engellememektedir. Çünkü bu konuda “Türk hukukunu doğrudan uygulanan kuralları” başlıklı MÖHUK m. 6 uygulama alanı bulur: “Yetkili yabancı hukukun uygulandığı durumlarda, düzenleme amacı ve uygulama alanı bakımından Türk hukukunun doğrudan uygulanan kurallarının kapsamına giren hallerde o kural uygulanır”. Öğretiye göre, iç hukukta sözleşmeler için getirilmiş olan ve kamu yararı açısından önemli olan hükümler (örn. kira hukukuna ilişkin emredici hükümler, hâkimin fahiş cezai şartı indirmesi gibi), Türkiye’de yabancı bir hukuka tabi olan sözleşmelere de doğrudan uygulanır (Bkz. Aysel Çelikel / Bahadır Erdem: Milletlerarası Özel Hukuk, 11. Bası, 2012, s. 155). Genel işlem şartlarına ilişkin hükümlerin bu kapsamda değerlendirileceği açıktır. Dolayısıyla yabancılık unsurlu olaylarda dahi, mahkemenin TBK’ da yer alan genel işlem şartlarına ilişkin denetim kurallarını uygulaması gerekmektedir. Olayda konşimentoda yer alan yetki kaydının müzakere edildiği kabul edilse dahi, TBK m. 25’e göre söz konusu genel işlem şartı içerik denetimine tabidir. Bu maddeye göre, “Genel işlem koşullarına, dürüstlük kuralına aykırı olarak, karşı tarafın aleyhine veya onun durumunu ağırlaştıracak nitelikte hükümler konulamaz”. Somut olaydaki yetki kaydının geçerli olduğu kabul edildiğinde, söz konusu konşimento tahtında ortaya çıkan her türlü uyuşmazlıkta davacının yükle ilgilinin Napoli Mahkemelerine başvurması gerekecektir. Bu halde TBK m. 25 çerçevesinde söz konusu yetki kaydının geçersiz sayılmasına sebep olmaktadır. Ayrıca, Konişmentoda yer alan yetki kaydı incelendiğinde "2.5. yukarıda belirtilen kurallara ilişkin olmayan ve mevcut hüküm ve koşullara göre hükmedilmeyen herhangi bir durumda, İtalya Kanunları uygulanacaktır. 2.6. İş bu konşimentodan doğan herhangi bir uyuşmazlık durumunda Cenova / İtalya Mahkemeleri yetkili olacaktır. Ve taşıyıcı bir başka İtalya veya yabancı mahkemeye başvurmayı seçmediği sürece söz konusu eyleme ilişkin olarak bir başka mahkemenin yargı yetkisi bulunmayacaktır." Bu kaydın her iki taraf için belirli bir mahkemeyi yetkili kılmadığı, taraflardan birinin menfaatlerinin üstün tutulduğu ve karşılıklı dengenin bulunmadığı bir mahkeme seçimi yapıldığı görülmektedir. Uluslararası Usul Hukuku açısından bu tür yetki kayıtları “Asimetrik Yetki Kaydı” olarak anılmaktadır. Bu tür kayıtların mahkemenin belirli olmaması sebebiyle geçerli olarak kabul edilmemektedir. Ayrıca bu durum, genel işlem şartı denetimi dışında ortaya çıkmaktadır. Mahkemeye sunulan asimetrik yetki kaydının geçersizliği için genel işlem şartı denetimine başvurmaya dahi gerek yoktur. Sonuç olarak, MÖHUK m. 6 gereğince uygulama alanı bulan genel işlem koşullarına ait hükümler gereğince 6098 sayılı TBK m. 25 uyarınca başvurulacak içerik denetimde bu tür yetki kayıtlarının evleviyetle dürüstlük kuralına da aykırı olacağı açıktır. Dolayısıyla gerek genel usul hukuku ilkeleri gerekse de BK m. 25 özelinde söz konusu mahkeme kaydının geçerli bir uluslararası yetki sözleşmesi olarak değerlendirilmesi de mümkün değildir. Yetki itirazına dayanak yapılan konşimento kaydının geçerli olmadığından bu yöndeki yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak Makine Mühendisi bilirkişi ....., Uzakyol Kaptanı ....ve Teknik Bilirkişi ...’dan 11.11.2021 tarihli asıl ve 12.08.2022 tarihli ek raporlar alınmıştır. 11.11.2021 tarihli asıl raporda; .... tarafından 09.07.2020 tarihinde düzenlenen S318726619 nolu kombine taşıma konşimentosuna göre yükletenin Çek Cumhuriyetinde bulunan.... firmasının alıcı / ihbar olunan Türkiye’de mukim .... A.Ş.’ye taşıma konusu olan toplam 353 adet hundai marka sıfır kilometre araçların 09.02.2020 tarihinde ... isimli gemiyle Slovenya’nın Kopen limanından yüklenerek Kocaeli Derince Limanına sevk edildiği, Safi Port Derince Limanında gözetim yapan survivor ... isimli kişi tarafından dava konusu 353 adet aracın gemiden tahliyesi sırasında geminin kıc rampasında yapılan gözetim sırasında 13.07.2020 tarihli “Transport Damage Report (Nakliyat Hasar)”Tutanağına göre 115704, 115728, 115903, 116215, 117315 ve 117449 şase numaralı araçların üzerinde küçük hasarların tespit edildiği, davalı .... temsilcisinin tutanağı imzalamaktan kaçındığı, 6 adet araçta meydana gelen hasarların taşıyanın hakimiyetinde bulunduğu sırada meydana geldiği, TTK m. 1228 gereğince taşıyanın sorumlu olduğu, dosyada dava konusu araçlar dışında diğer araçlara ilişkin faturalarla birlikte 39 adet fatura sunulduğu, bu faturalardan dava konusu olan 6 adedin tespiti mümkün olmadığı, ancak her faturada CPT Derince yani Carriage Paid To teslim şeklini ifade eden kısaltmanın bulunduğunu, yani satıcının taşıma ücretini ödediğini, fakat sigorta yaptırma yükümlülüğünün olmadığı, buna göre hasarın taşıyan tarafından malın teslim alınmasıyla alıcının uhdesine geçtiği, böylece dava dışı sigortalı alıcının sigortalanabilir bir menfaatinin bulunduğu, sigorta tazminatının ödendiğine ilişkin herhangi bir belgenin dosyada bulunmadığı, TTK m. 1185/1f uyarınca ziya ve hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında derhal ya da aralıksız hesaplanacak 3 gün içinde bildirilmesi gerektiği, TTK m. 1185/2f’ye göre eşyanın incelenmesinin tarafların katılımıyla mahkeme yada yetkili makam tarafından atanmış uzmanlar tarafından yapılmışsa bildirime gerek olmadığı, dosyada taşıyana ihbara ilişkin herhangi bir belge yer almadığı, ancak Trans Port Repair Başlıklı belgede taşıyanın temsilcisi acentenin tahliye sırasında bulunduğu halde zarar bildirimini kabul etmediği ve tutanağa imza atmadığı, bu nedenle acentenin zarardan haberdar olduğu, TTK m. 1185/1f uyarınca ihbar yükümlülüğünün yerine getirildiği, ispat yükünün yer değiştirmediği, TTK m. 1179’a göre zararın taşıyanın sorumluluğunda doğmadığını, davalı tarafından ispatlanması gerektiği, ancak Grimaldi SPA tarafından düzenlenen konşimento da yüklenen otomobillerde harici görünüş açısından herhangi bir ihtirazi kayıt yer almadığı, TTK m. 1239/2f uyarınca eşyanın belli olan halini konşimentoda ihmal etmesi halinde eşyanın haricen iyi halde olduğuna ilişkin karinenin doğacağının kabul edileceğini, bu nedenle eşyanın yüklenirken iyi halde olduğu, boşaltma sırasında tutulan tutanak ile taşıyanın sorumluluk süresi içerisinde zararın doğduğunun belirlendiği, davalı taşıyanın sorumluluktan kurtaracak herhangi bir sebep ileri sürmediği, yine makine mühendisi vasıtasıyla yapılan incelemede; 6 adet araçta meydana gelen hasarların TMAJ3817GLİ115704 - TMAJ3817HLİ1T15728 - TMAJ3I8S17HLI115903 - ... - TMAJ3817HLIİ117315 - TMAJ3I817HALIİL17449 hasar tespit edildiği, dosyadaki fotoğraflar ve ekli hasar raporuna göre; TMAJ3817GLIJI115704 şase numaralı araçtaki hasarlanmanın sağ ön kapıda çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu, bu araç için .... A.Ş. firması tarafından — yapılan onarım akabinde tanzim — edilmiş — 29.07.2020 tarihli AAA2020000050266 numaralı onarım faturasında boya işçiliği olarak belirtilen 522,00-TL bedelin olduğu, (iskonto) TMAJ3817HLİ115728 şase numaralı araçtaki hasarlanmanın arka tamponda çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu, bu araç için .... A.Ş. firması tarafından yapılan onarım sonrasında tanzim edilmiş 29.07.2020 tarihli AAA2020000050267 numaralı onarım faturasında arka tamponda meydana gelen küçük çiziklerin herhangi bir mekanik işlem gerektirmeyen parça boya tabir edilen yöntemle lokal boyama yapılarak tamir edilmiş olmasına rağmen bu araç için faturaya dahil edilen 180,00-TL Mekanik İşçilik Bedelin kabul edilemeyeceği, bu bedel haricinde 2 parça boya işçiliği olarak belirtilen 360,00,TL bedelin olduğu, TMAJ3817HLJ115903 şase numaralı araçtaki hasarlanmanın arka tampon plastiği çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu, bu araç için .... A.Ş. firması tarafından yapılan onarım sonrasında tanzim edilmiş 29.07.2020 tarihli AAA2020000050268 numaralı onarım faturasında Arka tampon Altlığı değişimi ve Mekanik İşçilik olarak belirtilen 591,40-TL bedelin olduğu, (1.591,40 TL) ... şase numaralı araçtaki hasarlanmanın arka tampon çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu bu araç için .... A.Ş. firması tarafından — yapılan onarım akabinde tanzim — edilmiş — 29.07.2020 tarihli AAA2020000050269 numaralı onarım faturasında arka tamponda meydana gelen küçük çiziklerin herhangi bir mekanik işlem gerektirmeyen parça boya tabir edilen yöntemle lokal boyama yapılarak tamir edilmiş olmasına rağmen bu araç için faturaya dahil edilen 180,00-TL Mekanik İşçilik Bedelin kabul edilemeyeceği, bu bedel haricinde 2 parça boya işçiliği olarak belirtilen 360,00,TL bedelin olduğu, TMAJ3817GLJ(117315) şase numaralı araçtaki hasarlanmanın kaput göçük ve çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu, bu araç için .... A.Ş. firması tarafından yapılan onarım sonrasında tanzim edilmiş 29.07.2020 – tarihli AAA2020000050270 numaralı onarım faturasında 2.9 adet Boya İşçiliği olarak belirtilen bedelin olduğu, (ıskonto) TMAJ3817HLJ117449 şase numaralı araçtaki hasarlanmanın ön tampon çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu bu araç için ....A.Ş. firması tarafından — yapılan onarım sonrasında tanzim edilmiş 29.07.2020 tarihli AAA2020000050271 numaralı onarım faturasında ön tamponda meydana gelen küçük çiziklerin herhangi bir mekanik işlem gerektirmeyen parça boya tabir edilen yöntemle lokal boyama yapılarak tamir edilmiş olmasına rağmen bu araç için faturaya dahil edilen 180,00-TL Mekanik İşçilik Bedelinin kabul edilemeyeceği, bu bedel haricinde 2,5 parça boya işçiliği olarak belirtilen 450,00,TL bedelin kabul edileceğinin belirtildiği, ayrıca nefaset bedeli talebi açısından davacının satış faturalarını dosyaya ibraz etmediğinden %3 nefaset bedelinin kabul edilemeyeceğini belirttiği, buna göre toplam zararın 2.805,40 TL olacağı ve bu bedelden davalının TTK m. 1186 uyarınca hesaplanan sorumluluk sınırı altında kaldığından sorumlu olacağı belirtilmiştir. Bu rapora karşı davacı vekili 26.11.2021 tarihli beyan dilekçesiyle; araç hasarına ilişkin olarak bilirkişilerin 50267-50269-50271 nolu faturalardaki 180,00 TL’lik mekanik işçi bedellerini ret etmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu bedellerin ret gerekçesinin bulunmadığını, ayrıca bilirkişinin ... şase nolu aracı iki defa yazdığını, oysa ikinci aracın TMAJ3817GLJ(117315) olduğunu, yine TMAJ3817HLJ115903 şase numaralı araçta fatura bedelinin 1.591,40 TL olmasına rağmen 1.000,00 TL eksik yazılarak 591,40 TL olarak eksik yazıldığını, ayrıca %3 nefaset bedelinin TMAJ3817GLIJI115704 şase numaralı ve TMAJ3817GLJ(117315) şase numaralı araçların kapısında ve kaputunda göçük ve çizik olduğundan her iki aracın satış bedelinde %3 nefaset indirimi yapıldığı ve bunlara ilişkin faturaların dosyada yer aldığını, ancak bilirkişinin incelemediğini belirtmiştir. Bu rapora karşı davalı vekili 02.12.2021 tarihli beyan dilekçesiyle; davacının yeni delil sunmasını kabul etmediklerini, araçların gemiden indirilirken müvekkilinin temsilcisinin imzalamadığını ve buna ilişkin değerlendirmeyi kabul etmediklerini beyan etmiştir. Tarafların bilirkişi raporuna itirazı üzerine bilirkişilerden alınan 12.08.2022 tarihli ek raporda; Derince Safi Port Liman yetkilisi tarafından düzenlenen “Trans Port Damage Report” başlıklı tutanakta yük hasarının gemiden tahliye sırasında tespit edildiği, ancak taşıyanın temsilcisinin imzasını atmadığı, TTK m. 1185/1f uyarınca zarar bildiriminin yapıldığı, davalı taşıyanın bundan haberdar olduğunu, ispat yükünün yer değiştirmediğini, bu nedenle itirazın yerinde olmadığını, ayrıca dosyada bulunan tamir faturalarında yer alan 50267,50269 ve 50261 nolu faturalardaki 180,00 TL mekanik işçi bedellerinin kök rapordan farklı olarak kabul edilmesi gerektiği, 4. sayfada sehven .... şase nolu araç iki defa yazılmış olmakla 50270 nolu faturaya konu şase numarası ....olan araçta 591,40 TL yazılmak suretiyle 1.000,00 TL eksiklik bulunduğu ve bu miktarında 1.591,40 TL olarak tespit edildiği, yine %3 nefaset bedeline ilişkin faturaların dosyaya ibraz edilmesiyle durumun anlaşılabileceği, kök rapordaki görüşlerini değiştirmediği belirtilmiştir. Bu rapora karşı davacı vekili 12.09.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; dosyada hem dava hem de daha sonra nefaset indirimine konu araçların satış faturaların 30.11.2021 tarihinde ön bürodan sunulduğunu, bilirkişilerin görmediğini, tüm hasar ödemesinin 27.01.2022 tarihinde UYAP’tan dekontunun gönderildiğini belirtmiştir. Bu rapora karşı davalı vekili 16.09.2022 tarihli beyan dilekçesiyle; bilirkişilerin TTK m. 1184 gereğince gönderilenin varma limanında eşyayı teslim almadan önce incelettirilmesi ve taşıyana bilgi verilmesi, her iki tarafın katılması, katılımıyla bu işlemin yapılması gerektiği halde TTK m. 1185’e uygun olarak bir tespit yapılmadığını, sehven iki kez yazılan .... şase nolu araca ilişkin 1.591,40 TL onarım bedelinin belirlendiği, ayrıca işçilik bedellerinin hesaba katılmasının gerekçesinin açıklanmadığını, bunlara itirazlarının olduğunu belirtmiştir. Dosyada toplanan deliller ve yapılan incelemelere göre; Davacı .... A.Ş. sigortalısı.... A.Ş.’nin 5310608 nolu nakliyat poliçesiyle Çek Cumhuriyetinde bulunan .. firmasından 353 adet araç satın aldığı, 09.07.2020 tarihinde S318726619 nolu Kombine Taşıma Konşimentosunun davalı ... firması tarafından düzenlendiği, sıfır kilometre olan araçların Slovenya Kopen Limanında ... gemisine yüklenerek Safi Port Derince Limanına geldiği ve tahliye sırasında gözetim yapan surveyor . … tarafından bu araçlardan geminin kıc rampasında zarar gören araçlar tespit edilerek 13.07.2020 tarihinde Transport Damage Report yani nakliyat hasar tutanağının düzenlendiği, 115704, 115728, 115903, 116217, 117315 ve 117449 nolu araçların ufak tefek hasarlarının bulunduğunun belirlenmesiyle bu tutanağının davalı taşıyan temsilcisinin / acentesi yetkilisinin imzalamaktan imtina ettiği, ancak araçlarda bulunan hasarın TTK m. 1185/1’e uygun olarak hasarlarının davalı taşıyana usulüne uygun bildirilmiş olması nedeniyle TTK m. 1185/4 gereğince ispat yükünün yer değiştirmediği, TTK m. 1179’a göre taşıyanın sorumluluğunun devam ettiği, yine TTK m. 1239/2f uyarınca otomobillerin gemiye yüklenirken eşyanın haricen belli olan halinde bir kusur bulunması halinde taşıyanın bunu konşimentoya derç etmesi gerektiği halde böyle bir kusur bulunmadığından araçların iyi durumda olduğunun kabul edileceği karinesinin devam ettiği, yükün indirilmesi sırasında hasarın tespit edilerek taşıyana bildirilmesi nedeniyle taşıyanın sorumluluğunun bulunduğu belirlenmiştir. Yine, makine mühendisi tarafından yapılan değerlendirmeyle hasar gören araçlar belirlenmiş ve davacının ibraz etmiş olduğu ıskonto faturalarıyla ... saşe numaralı ve ... şase numaralı araçların ... A.Ş.’ye ve ...Şti.’ne 22.07.2020 tarihinde faturayla satıldığı ve her iki araçta da ıskonto yapıldığı, ıskonto bedellerinin 4.180,00 TL ve 8.412,29 TL olduğu, davacının dilekçesinde belirttiği üzere diğer 4 araçta ise tamponda bulunan hasarlar nedeniyle araçlarda boya yapılarak ıskontosuz olarak değerlendirildiği ve alınan rapora göre işçilik bedelleri de dahil olmak üzere; ... şase numaralı araçtaki hasarlanmanın sağ ön kapıda çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu, bu araç için... . . A.Ş. firması tarafından yapılan onarım ile tanzim edilen 29.07.2020 tarihli AAA2020000050266 numaralı onarım faturasında boya işçiliği olarak belirtilen 522,00 TL bedelin olduğu ve bu araçta %3 ıskonto uygulandığı, satış faturasının dosyada mevcut olduğu, .... şase numaralı araçtaki hasarlanmanın arka tamponda çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu, bu araç için ..... A.Ş. firması tarafından yapılan onarım sonrasında tanzim edilmiş 29.07.2020 tarihli AAA2020000050267 numaralı onarım faturasında arka tamponda meydana gelen küçük çiziklerin herhangi bir mekanik işlem gerektirmeyen parça boya tabir edilen yöntemle lokal boyama yapılarak tamir edilmiş olduğu ve 180,00 TL Mekanik İşçilik Bedeli ile 2 parça boya işçiliği olarak belirtilen 360,00 TL bedel toplamı 540,00 TL olduğu, .... şase numaralı araçtaki hasarlanmanın arka tampon plastiği çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu, bu araç için .... A.Ş. firması tarafından yapılan onarım sonrasında tanzim edilmiş 29.07.2020 tarihli AAA2020000050268 numaralı onarım faturasında arka tampon altlığı değişimi ve mekanik işçilik olarak belirtilen bedelin 1.591,40 TL olduğu, .... şase numaralı araçtaki hasarlanmanın arka tampon çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu bu araç için .... A.Ş. firması tarafından yapılan onarımı ile tanzim edilen 29.07.2020 tarihli AAA2020000050269 numaralı onarım faturasında arka tamponda meydana gelen küçük çiziklerin herhangi bir mekanik işlem gerektirmeyen parça boya tabir edilen yöntemle lokal boyama yapılarak tamir edilmiş olduğu ve 180,00 TL Mekanik İşçilik Bedeli ile 2 parça boya işçiliği olarak belirtilen 360,00 TL bedel toplamı 540,00 TL olduğu, ... şase numaralı araçtaki hasarlanmanın kaput göçük ve çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu, bu araç için..... A.Ş. firması tarafından yapılan onarım sonrasında tanzim edilmiş 29.07.2020 – tarihli AAA2020000050270 numaralı onarım faturasında 2.9 adet Boya İşçiliği olarak belirtilen 522,00 TL onarım bedeli ve aracın satış bedelinde yapılan %3 ıskonto indirimi olduğu, ..... şase numaralı araçtaki hasarlanmanın ön tampon çizik şeklinde meydana gelmiş olduğu bu araç için ..... A.Ş. firması tarafından yapılan onarım sonrasında tanzim edilmiş 29.07.2020 tarihli AAA2020000050271 numaralı onarım faturasında ön tamponda meydana gelen küçük çiziklerin herhangi bir mekanik işlem gerektirmeyen parça boya tabir edilen yöntemle lokal boyama yapılarak tamir edilmiş olduğu ve 180,00 TL Mekanik İşçilik Bedeli ile 2,5 parça boya işçiliği olarak belirtilen 450,00 TL bedel toplamı 630,00 TL olduğu ve buna göre 4.345,40 TL onarım bedeli ile %3 nefaset bedeli toplamı 4.179,57 TL ve 4.794,37 TL toplamı 8.973,94‬ TL ve onarım bedeli de eklenince toplam zararın 13.319,34‬ TL olduğu, davacının talebinin ise 13.318,97 TL olup, bu zararının 13.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.'' gerekçesi ile; HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Sebeplerle; Davacının, davasının KABULÜ ile; Davacının sigortalıya yapmış olduğu ve zarar kapsamında belirlenen 13.318,97 TL’nin davalıdan ödeme (13.08.2020) tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine," şeklinde karar verilmiştir. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerekirken, yetki itirazlarının yerel mahkeme tarafından reddedilmesinin kanuna aykırı olduğunu, davacı usulüne uygun süresi içinde hasar ihbarında bulunmamış olup, davacı tarafından ikame edilen davada ispat yükü davacı üzerinde olduğunu, mahkeme tarafından bu husus hatalı bir şekilde değerlendirmiş olduğundan kararın bozulması gerektiğini, Türk Ticaret Kanunu’nun Md. 1184 gereğince; gönderilenin varma limanında teslim almadan önce, eşyanın hâl ve durumunu, ölçü, sayı veya tartısını tespit ettirmek amacıyla incelettirebilir olduğunu, incelettirme hakkı kanunun gönderilene verdiği bir hak olduğunu, kanun hükmüne göre gönderilen bu incelettirme hakkını eşyayı teslim almadan önce kullanması gerektiğini, davacı ''hasar raporu'' olarak nitelendirdiği ve tutanak olduğunu iddia ettiği belgenin müvekkili tarafından imzadan imtina edildiğini ve her nasılsa bunun ihbar bildirimi yükümlülüğünün yerine geçtiğinin ileri sürdüğünü, Mahkeme de bu iddiayı hiçbir kanuni dayanak olmaksızın kabul ederek ispat yükünün yer değiştirmediğini belirterek, haksız bir şekilde davanın kabulüne karar verildiğini, davacının müvekkili taşıyana yaptığı bir ihbar bildiriminin bulunmadığını, ispat yükümlülüğü üzerinde olan davacı davasını ispat edemediğini, hiçbir şekilde itirazlarından vazgeçmemek ve kabul manasına gelmemek kaydıyla, davacı tarafından sunulan dayanak ekspertiz raporu ile dava konusu emtianın taşıyan hakimiyetinde iken hasarlandığını ispat edemediğini, Tehiri icra talebinin kabulü ile İİK m. 36 uyarınca icranın geri bırakılmasını, istinaf başvurusunun kabulünü , İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/186 E. 2022/990 K. Sayılı kararının ortadan kaldırılarak davanın öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddini ve her halükarda esasta davanın esastan reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, rücuen tazminat davasıdır. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar res'en gözetilerek ve yine HMK 357/1.maddesindeki, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf incelemesi sırasında dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz hükmü çerçevesinde yapılmıştır. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; gerekçeli, tarafların ve mahkemenin denetimine elverişli, oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenmiş olmakla mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca karar verilmiş bulunmasına, göre davacı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03/11/2022 tarih, 2021/186 Esas ve 2022/990 Karar sayılı kararına karşı davalının istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, İstinaf kanun yoluna başvuran davalı taraftan alınması gereken 909,81 TL istinaf nispi karar harcından başlangıçta alınan 228,00 TL'nin mahsubu ile eksik yatırılan 681,81 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan istinaf masrafının üzerinde bırakılmasına, Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, İstinaf yargılamasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dair, dosya üzerinde HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda; HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince oy birliği ile kesin olmak üzere karar verildi. 05/05/2026