Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/17297 E. 2026/8599 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2532 Esas, 2025/1742 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., ... Mahallesi 34 76... parsel sayılı taşınmazın imar planı ile eğitim alanı olarak ayrıldığını, taşınmaz üzerinde fiilen ağaçlar, büfe, elektrik direkleri, sulama sistemi, spor aletleri ve park da bulunduğunu, dava konusu taşınmaz, uzun süredir eğitim alanında kalmasına ve üzerinde fiilen ağaçlar, büfe, elektrik direkleri, sulama sistemi, spor aletleri ve park da bulunmasına rağmen, davalılar tarafından bugüne kadar tasarruf ve yetkilerinin kısıtlandığını ileri sürerek taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeni ile değerinin tespiti ile davalılardan alınarak payları oranında müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 34 76... parsel sayılı taşınmaz üzerinde kuruma ait bina bulunmadığını ileri sürerek fiili el atma bulunmadığından davanın öncelikle yargı yolu yönünden usulden reddini, Belediye tarafından fiilen el atıldığından Bakanlık yönünden husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; her bir davalının sorumlu olduğu tazminat miktarı üzerinden ayrı ayrı müvekkili lehine vekâlet ücreti takdiri gerekirken tek bir vekâlet ücreti belirlenerek sorumluluk oranlarına göre paylaştırılmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesisine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; imar uygulaması hakkında idarenin görüşünün alınmadığını, husumetin imar planının yapan ilgili Belediye Başkanlığına yöneltilmesi gerektiğini, taşınmazın çok sayıda hissedarı olduğunu, hissedar fazlalığı satışı etkilediğinden taşınmazın değerinin düşük olmasına neden olacağını, taşınmazın değeri hesaplanırken taşınmaz üzerinde bulunan kısıtlama ve şerhlerin de dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın imar planında okul alanı olarak planlı olduğunu bu nedenle kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun Milli Eğitim Bakanlığına ait olduğunu, müvekkilinin dava konusu taşınmaz üzerine herhangi bir park çalışması yapmadığını, fiilen el atma bulunmadığını, çevre sakinlerinden gelen talep doğrultusunda geçici çimlendirme çalışması yapıldığını, parselin kendi hissedarlarınca iş yeri olarak hurdalık yapılmak suretiyle diğer hak sahiplerinden kiralandığını, aynı taşınmaza ilişkin davalarda daha düşük fiyat belirlendiğini, fiyatlar arasında bu kadar fark olmasının kamu zararına ve adil yargılanma hakkının ihlaline sebep olduğunu, raporda dava konusu taşınmazın imar yönünden kısıtlı olmasının getirdiği değer kaybının puanlanmadığını, dava konusu taşınmazın kendi arz/talep durumunun da puanlanması gerektiğini, imar yönünden kısıtlı bir taşınmaz olmasının getirdiği değer düşüklüğünün dikkate alınması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazın arsa vasfında olduğu kabul edilerek emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı, kıyaslamaya esas alınan emsal ile dava konusu taşınmazın benzer özelliklere sahip olduğu, emsal alınan satışın dava tarihinden önce, gerçek kişiler arasında ve resmî şekilde yapıldığı, özel amaç taşımadığı, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazla emsal taşınmazın özelliklerinin karşılaştırılması sonucunda emsalin dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu kabul edilerek emsalin dava tarihine güncellenen metrekare birim fiyatı üzerinden değerlilik katsayısı uygulanarak taşınmazın metrekare birim fiyatının dava tarihi olan 12.12.2022 tarihi itibarıyla 13.141,30 TL/m² tespit edildiği, tespit edilen bu birim fiyat üzerinden taşınmazın park olarak fiilen el atılan kısmı yönünden davalı ... Başkanlığının, geri kalan ve imar planında teknik lise alanı olan kısmı yönünden davalı ... Bakanlığının sorumlukları oranında tazminat miktarı hesaplanarak hüküm altına alınmış olmasında isabetsizlik bulunmadığı; ancak Mahkemece her bir davalı yönünden hükmedilen tazminat miktarı gözetilerek kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi ve yargılama giderlerinin ise davalıların sorumluluk oranları dikkate alınarak paylaştırılması gerektiği hâlde, bu hususa dikkat edilmeden karar verilmesinin yerinde olmadığı gibi taşınmaza fiilen el atılmış olması ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 28.09.2023 tarihli ve 2023/7138 Esas, 2023/8034 Karar sayılı kararı gözetildiğinde, 7421 Sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının eldeki dava yönünden uygulanmasının mümkün olmadığı gözetilmeksizin, davalı ... Başkanlığının sorumlu olduğu miktar üzerinden nispi karar harcına hükmedilmesi gerekirken maktu karar harcına hükmedilmesi doğru görülmediğinden taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek ve maktu harca hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve fiilen el atılan alanların ve kamuya tahsisli alanların bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın diğer paydaşlarınca açılarak Dairemizin 2024/8557 Esas, 2025/8203 Karar sayılı kararıyla onanarak kesinleşen ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/459 Esas, 2023/459 Karar sayılı dosyasında dava konusu taşınmazın 2.512,00 m²lik kısmındaki davacı payının tapu kaydının iptali ile davalı Hazine adına ve 21.788,00 m²lik kısmındaki davacı payının tapu kaydının iptali ile ... adına tesciline karar verildiği hâlde, somut uyuşmazlıkta dava konusu taşınmazın 2.500,00 m²lik kısmına hukuken el atıldığı, geriye kalan 21.800,00 m²lik kısma ise yeşillendirilerek ağaç dikildiği, park olduğu ve bu ... alan içerisinde 12.00 m²lik büfe bulunduğu tespit edilmiş olup, el atılan alanlara ilişkin çelişki giderilmeden ve sayısal koordinatları bulunmayan fen bilirkişi raporuna göre hazırlanan bilirkişi heyet raporu hükme esas alınarak infazda tereddüt uyandıracak şekilde ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.