Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/16621 E. 2026/8598 K.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/2638 Esas, 2025/1412 Karar KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., ... mahallesi 60 96... parsel sayılı taşınmazın imar planı ile ortaokul alanı olarak ayrılması ve taşınmazdan yol geçirilerek kamulaştırmasız el atıldığını ileri sürerek belirlenecek tazminatın davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın belediye kararı ile imar planında eğitim alanı olarak tesis edildiğini, taşınmaza müvekkili kuruma tarafından fiili el atma bulunmadığını, sorumluluğun Belediye Başkanlığınca ait olduğunu, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın imar planında ortaokul alanında kaldığını, dava konusu parsel cephesinden geçen 5128 Sokağın imar planındaki şekliye açıldığını, müvekkili belediyenin taşınmaza fiili el atmasının bulunmadığını, usulüne uygun imar planındaki şekliyle yol açıldığını, yetkili idarenin ... olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza az değer biçildiğini, taşınmazının değerinin daha fazla olduğunu, tüm davalıların tazminatın tamamından sorumlu olması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; imar uygulaması hakkında idarenin görüşünün alınmadığını, husumetin imar planının yapan ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, taşınmazın çok sayıda hissedarı olduğunu, hissedar fazlalığı satışı etkilediğinden taşınmazın değerinin düşük olmasına neden olacağını, taşınmazın değeri hesaplanırken taşınmaz üzerinde bulunan kısıtlama ve şerhlerin de dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın imar planında okul alanı olarak planlı olduğunu bu nedenle kamulaştırma yetki ve sorumluluğunun Milli Eğitim Bakanlığına ait olduğunu, taşınmaza fiilen el atma işleminin bulunmadığını, bilirkişilerce seçilen emsalin kabul edilemez olduğunu ileri sürerek kararının kaldırılmasını ve kurumlarınca el atılan kısımdaki asfalt kaldırıldığından tarafları yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde "Ortaokul alanı" olarak planlı olduğu, taşınmazın bir kısmına yol yapılmak suretiyle davalı ... tarafından fiilen el atıldığı, fiilen el atılan kısım için sorumluluğun davalı ... Başkanlığına ait olduğu, fiilen el atılan kısım dışındaki yer için ... tarafından taşınmazın imar planında ayrılış amacına uygun olarak makul sure içerisinde kamulaştırma yapılmadığı, bu nedenle bu kısım için de davacının mülkiyet hakkının kısıtlandığının kabulünün gerektiği, bu kısım için sorumluluğun Milli Eğitim Bakanlığına ait olduğu, hükme esas rapor ve ek raporda, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde kalması nedeniyle arsa vasfında kabul edilerek emsal araştırma yöntemi ile taşınmazın değerinin tespiti yoluna gidilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının dava tarihi olan 15.09.2022 tarihi itibarıyla 10.897,82 TL/m² olarak kabulünün yerinde olduğu, ancak kaynağını Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar ile 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararlarından alan 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan taşınmazlar yönünden, kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davalarda mahkeme ve icra harçları ile her türlü vekâlet ücretinin nispi olarak uygulanması gerektiğinden 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 4'üncü üçüncü fıkrasının uygulanma imkanı bulunmadığı, fiili el atma nedeniyle davalı ... yönünden harcın nispi alınması gerekirken maktu alınmasının hatalı olduğu gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun resen gözetilen sebepler yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek ve davalı ... yönünden 1.297.712,4‬0 TL üzerinden hükmedilmesi gereken vekâlet ücreti 193.679,74 TL olmasına rağmen 151.816,99 TL yazılmasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek ve davacı yararına nispi değil maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve fiilen el atılan alanların ve kamuya tahsisli alanların bedelinin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre istinaf dilekçesinde ileri sürülmeyen hususların temyiz yolunda ileri sürülemeyeceği gözetildiğinde davacı ve davalı ... vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Eldeki dosyada hükme esas alınan 26.12.2022 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 325,00 m² yere yol olarak el atıldığı belirlenmiş olup davalı ... Başkanlığınca fiilen el atılan alan ve davalı ... Bakanlığının sorumluluğunda kalan alanlara ilişkin bölümler gösterilmeden ve sayısal koordinatları bulunmayan fen bilirkişi raporuna göre hazırlanan bilirkişi heyet raporu hükme esas alınarak infazda tereddüt uyandıracak şekilde ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davacı ve davalı ... vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacıdan ve davalı ... Bakanlığından peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,

Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

07.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.