Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/14967 E. 2026/10126 K.

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1138 Esas, 2023/1117 Karar KARAR : Esastan ret / Usulden ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/269 Esas, 2021/268 Karar

Taraflar arasındaki müdahalenin önlenmesi, eski hale getirilmesi ve ecrisimil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın el atmanın önlenmesi talebi yönünden kabulüne, davanın ecrimisil talebi yönünden ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince meni müdahale yönünden esastan reddine, ecrimisil yönünden ise başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Mutfak Eşyaları ve Plastik Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; mvekkili kooperatifin İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, ... Mahallesinde kain tapunun 390, 4 06... ada ve 1 parselde kayıtlı 17 blok ve 581 işyerinden oluşan 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na (634 sayılı Kanun) dayalı site olduğunu, müvekkili kooperatifin ... nolu ortağına tahsis edilen ve kooperatif ortağı tarafından da davalıya kiralanarak faaliyette bulunan 13B Blok, ... nolu işyerinin ön cephesinde, davalının mevcut bulunan otopark alanlarını haksız, hukuka aykırı ve tasdikli proje ile ruhsat ve eklerine aykırı olarak demir-sac plakalarla kapatıp, malzeme depo alanı olarak amacı dışında kullandığını, bu alanların site sakinlerinin kullanımına kapatıldığının tespit edildiğini, davalı yanca işgal edilen kısımların ortak alan olduğunu, kat malikleri kurulu kararı ile kiraya verilebilecekleri ve dolayısıyla gelir elde edilebileceği ortada iken gelir elde edilebilecek bir taşınmaza el atma söz konusu ise ecrimisil edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davalıların ortak alanlara el atmak suretiyle işgal ettiği alanlara ilişkin davanın kabulünü, haksız el atmanın önlenmesini, taşınmazın eski hale getirilmesini, eski hale getirmek için gereken bedelin davalı taraflarca karşılanmasını ve 1.000,00 TL ecrimisilin işgal tarihinden itibaren davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın el atmanın önlenmesi talebi yönünden kabulüne, davanın ecrimisil talebi yönünden ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri 1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; haksız kullanım olmadığını, kira sözleşmesine uygun olarak taşınmazın kullanıldığını, mahkemenin eksik inceleme ve hatalı hüküm kurulduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin taşınmazın diğer davalıya kiraladığını, fiili kullanımının olmadığını, otopark alanlarının projeye ve ruhsata aykırı kullanıldığı iddiasının doğru olmadığını, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını, müvekkili yönünden illiyet bağının bulunmadığını, el atmanın ve ecrimisilin yasal koşullarının bulunmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılarak müvekkili yönünden davanın husumetten ve esastan reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alınan bilirkişi raporları ile davalıların müdahalesinin sabit olduğu, dava konusu yerin kooperatif adına kayıtlı olduğu, davalı ...'ya tahsis edildiği ancak davacı malikin izni ve onayı olmadan kira sözleşmesi yapıldığı, kira sözleşmesinin geçerli olmadığı, ayrıca bilirkişi raporuna göre ortak alana müdahale edildiği, kullanımın haksız olduğu, ecrimisil miktarının 1.014,95 TL olduğu, karar tarihinin 02.06.2021 olduğu, bu tarih itibariyle istinafı kabil karar miktarının 5.880,00 TL olduğu, davalı ...'nın fiilen kullanmasa bile yetkisi olmadan kira sözleşmesi yapmak sureti ile diğer davalının eylemine katkıda bulunduğu, bu nedenle sorumlu olması gerektiği, böylece mahkeme kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle davalılar tarafından ayrı ayrı yapılan istinaf başvurularının meni müdahale yönünden esastan reddine, ecrimisil yönünden ise istinaf başvurusunun miktar itibarıyla kesin olduğu gerekçesi ile usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Mutfak Eşyaları ve Plastik Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri Davalı ... Mutfak Eşyaları ve Plastik Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirilme ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 634 sayılı Kanun’un 14 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bir taşınmazda kat irtifakının tesisi sırasında tapu müdürlüğüne, diğer belgelerin yanı sıra aynı Kanun'un 12 nci maddesinin a bendinde belirtilen tüm maliklerin imzasını içeren ve doğruluğu belediyece onaylanmış ana yapıya ait mimari proje sunulur. Mimari proje, anataşınmazın (yapı veya yapıların) dış cepheleri ve iç bölmelerini, bağımsız bölüm, eklenti ve ortak yerlerin ölçülerini, bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa paylarını, her bağımsız bölümün nevini, sıra numarasını ve yapı inşaat alanını açıkça gösteren inşaat planıdır. Bu projenin imar mevzuatına göre yetkili olan bir mimar ya da mühendis tarafından düzenlenerek yetkili kurum ve kuruluşlarca (belediye) onaylanmış olması şarttır. Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarında kabul edildiği üzere aslolan belediye tarafından onaylanan projedir. Eğer tapu müdürlüğüne sunulan proje ile belediyede bulunan projeler arasında bir çelişki olursa belediyede bulunan onaylı proje esas alınmalıdır. Yargıtayın yerleşmiş uygulamalarında kabul edildiği üzere aslolan Belediye Başkanlığı tarafından onaylanan projedir. Eğer tapu müdürlüğüne sunulan proje ile belediyede bulunan projeler arasında bir çelişki olursa belediyede bulunan onaylı proje esas alınmalıdır. Dosya kapsamında yapılan incelemede hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı kooperatifin sunmuş olduğu mimari projeye göre inceleme ve değerlendirmelerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca öncelikle Belediye Başkanlığına müzekkere yazılarak taşınmazda kat irtifakının kuruluşuna esas alınan mimari proje (onay tarihi ve sayısı açıkça belirtilerek) ve varsa bu projeden sonra yapılan onaylı tadilat projeleri de dahil olmak üzere belediye işlem dosyası getirtildikten sonra dosyada bulunan projelerle birlikte uzman bilirkişi kurulu eşliğinde yeniden keşif yapılarak, mimari proje ve varsa tadilat projesine aykırı bir durum olup olmadığı Yargıtay denetimine imkan verecek şekilde saptanmalı, ortak alanda yapılan inşaat ve imalatlara ilişkin alınan kat malikleri kurulu kararları gözetilmeli, belediyede bulunan mimari proje ile tapu müdürlüğünden gelen mimari proje arasında çelişki bulunması hâlinde bu çelişkinin nereden kaynaklandığı net bir şekilde ortaya konulmalı, oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

3. Kabule göre de; 634 sayılı Kanun'dan kaynaklanan el atma ve eski hale getirme davalarının 634 sayılı Kanun'a özgü taşınmazın aynına ilişkin dava olup maktu harca tabi olduğu düşünülmeksizin nispi harca hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

4. İlk Derece Mahkemesince müdahale yönünden davanın kabulüne karar verilir iken, davalı tarafın mimari projeye aykırılıklarının krokiye bağlanmak sureti ile ne şekilde eski hale getirileceğinin belirtilmediği gibi hükme esas alınan bilirkişi raporunda da eski hale getirme işlemlerinin binanın statiğine zarar verip vermeyeceği hususu değerlendirilmemiştir. 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesine göre mahkemece verilen kararın hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi ve verilen karar ile iki tarafın leh ve aleyhine hükmedilen görev ve hakların gayet açık ve anlaşılır biçimde yazılması gerekmektedir. Mahkemece projeye aykırılıkların ve müdahalelerin neler olduğunun ve ne şekilde eski hale getirileceğinin infazda tereddüt yaratmayacak şekilde açıkça belirtilmesi gerekir.

VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... Mutfak Eşyaları ve Plastik Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı ... Mutfak Eşyaları ve Plastik Tic. Ltd. Şti.'den peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.