Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/11336 E. 2026/1883 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/23 Esas, 2025/95 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.10.2024 Tarihli ve 2023/726 Esas, 2024/624 Karar Sayılı Kararı Davacının ... ilçesine taşındığı, ... ilçesinde mukim olmadığı, davanın davacının yerleşim yeri mahkemesinde ikame edilmediği, dosyadaki kaza tespit tutanağından da kazanın ... ilçesinde değil, ...'da gerçekleştiği, haksız fiilin gerçekleştiği yerin de ... olmadığı, eldeki davada da davacı tarafın özel ve genel yetkili mahkemelerin hiçbirinde davayı ikame etmediği, davalı tarafça yasal süresi içerisinde ileri sürülen cevap dilekçesinde yetki itirazı ileri sürüldüğü ve yetkili mahkeme gösterildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.04.2025 Tarihli ve 2025/23 Esas, 2025/95 Karar Sayılı Kararı Davanın 21.05.2023 tarihinde Edirne-... yolunda meydana gelen kaza neticesinde ikame araç bedeli talebine ilişkin olduğu, davacının yerleşim yerinin ..., davalılardan Alaettin'in yerleşim yerinin ... olduğu, kaldı ki işbu dosyada kesin yetki kuralının bulunmadığı, dava haksız fiile dayandığından davacının (zarar gören) ya da davalıların yerleşim yeri ya da kaza yerinin dahi yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir. “(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “İlk İtirazlar - Konusu” başlıklı 116 ncı maddesi şöyledir. “- (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir: a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı. b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.”

6. 6100 sayılı Kanun'un “İleri sürülmesi ve incelenmesi” başlıklı 117 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. “(1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez.”

7. 6100 sayılı Kanun'un “Cevap dilekçesini verme süresi” başlıklı 127 inci maddesi şöyledir. “Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir.”

C. Değerlendirme 1. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

2. Somut olayda, davacının davayı, yetkisiz ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı ,dosya içerisinde iki adet aynı tarihli farklı zamanlarda verilmiş cevap dilekçeleri bulunduğu tespit edilmekle yapılan incelemede davalının 07.02.2024 tarihli ilk verilmiş cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunmayarak esasa ilişkin beyan dilekçesi sunduğu, daha sonra yine aynı tarihli ikinci olarak verilen dilekçe ile yetki itirazında bulanarak yetkili mahkemenin Gaziosmanpaşa Mahkemeleri olduğunu bildirdiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı 07.02.2024 tarihli ikinci olarak verilen dilekçesi ile yetki itirazında bulunmuşsa da yetki itirazı ilk itirazlardan olup yalnızca cevap dilekçesi ile ileri sürülebilir, ikinci cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunulamaz. Dolaysıyla kesin yetki kuralına tabi olmayan bu davada 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi gereğince usulüne uygun ve süresinde yetki itirazının olmadığı durumlarda ise davanın ilk açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 09.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.