Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2026/9269 E. 2026/10031 K.

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2025/36 Esas, 2025/52 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.11.2024 Tarihli ve 2024/649 Esas, 2024/682 Karar Sayılı Kararı Somut dosya kapsamında yapılan incelemede el atmanın önlenmesi istemine konu taşınmazın Çanakkale İli, ... İlçesinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Çanakkale 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.02.2025 Tarihli ve 2025/36 Esas, 2025/52 Karar Sayılı Kararı Somut olayda davanın taşınmazın haksız işgali nedeniyle ecri misil istemine ilişkin olup taşınmazın aynına ilişkin bir ihtilaf bulunmadığı, mahkemesince her ne kadar taşınmazın aynına ilişkin kesin yetki kuralı nedeniyle re'sen yetkisizlik kararı verilmiş ise de anılan kuralın eldeki dava bakımından uygulanabilir olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, ecrimisil istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir: “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme 1. Gerek öğretide gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle işgal tazminatı zilyet olmayan hak sahibinin, hak sahibi olmayan zilyetten isteyebileceği bir bedeldir. Ecrimisil bir tür haksız fiil tazminatıdır. Ecrimisil isteminden kaynaklı açılan herhangi bir dava veya takip taşınmaz üzerindeki bir aynî hakka ilişkin bulunmadığı için, bu davaların ve takiplerin taşınmazın aynının bulunduğu yer mahkemesinde açılması zorunda değildir. Diğer bir ifadeyle, kesin yetkiyi düzenleyen 6100 sayılı Kanun'un 12 inci maddesi hükmüne tâbi değildir. Fakat, bu davaların ve takiplerin diğer yetki kurallarına göre taşınmazın bulunduğu yerde açılması da mümkündür. Özellikle, taşınmazın bulunduğu yer haksız fiilin işlendiği yer olduğundan, ecrimisil istemine ilişkin dava veya takipler taşınmazın bulunduğu yerde de açılabilir.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

3. Somut olayda, kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun süresinde bir yetki itirazı olmadığı tespit edilmekle bu durumda davanın ilk açıldığı mahkeme yetkili hale geleceğinden uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

01.06.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.