Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10378 E. 2026/719 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2025/2807 Esas, 2025/1817 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.06.2021 Tarihli ve 2019/58 Esas, 2021/368 Karar Sayılı Kararı Davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 08.12.2023 Tarihli ve 2021/1778 Esas, 2023/2370 Karar Sayılı Kararı Davalılar ... ve ...'un istinaf başvurusunun kabulü ile Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.06.2021 tarihli, 2019/58 Esas ve 2021/368 Karar sayılı kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi 6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.09.2024 Tarihli ve 2024/326 Esas, 2024/968 Karar Sayılı Kararı Somut olayda eldeki dava dosyasının geçit hakkı kurulması davası olup, düzenlenen yetkinin kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile davanın her aşamasında mahkemece resen değerlendirilmesi gerektiği, dava dosyasının ... ilçesinde adli teşkilat kurulması nedeniyle resen görevli ve yetkili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine devredilmesine/gönderilmesine karar verilmiştir.

D. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 31.10.2024 Tarihli ve 2024/268 Esas, 2024/195 Karar Sayılı Kararı Mahkemece hüküm fıkrasında "gönderme" kararı verildiği, gönderme kararının "iş bölümü" halinde verilebilecek bir karar türü olması, mahkeme ile Fethiye Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişkinin "iş bölümü ilişkisi" olmaması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (6100 sayılı Kanun) "gönderilmesine" şeklinde bir hükmün yer almadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine mahkemenin yetkisizliğine kararı verilmiştir.

E. Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.04.2025 Tarihli ve 2024/834 Esas, 2025/185 Karar Sayılı Kararı Dosya kapsamında yapılan incelemede davaya konu taşınmazın ... ili, ... ilçesinde bulunduğu, ayni hakka ilişkin taşınmaz mal davalarına bakılmakta iken, taşınmaz malın bulunduğu yerde, mahkeme teşkilatı kurulur veya o yer bir kaza çevresine alınırsa kamu düzeniyle ilgili bu durum karşısında mahkeme doğrudan doğruya (resen) tarafların yetki itirazında bulunmalarını beklemeden yetkisizliğine karar vererek dava dosyasını taşınmaz malın bulunduğu yer mahkemesine gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

F. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 29.05.2025 Tarihli ve 2025/1339 Esas, 2025/1049 Karar Sayılı Kararı Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmesinden önce verilen kararın istinaf incelemesinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince yapıldığı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi Başkanlığının İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılması kararının ve hukuki nitelendirmesinin mevcut olduğu, ilk derece mahkemeleri arasında doğan yetki uyuşmazlığının da İzmir Bölge Adliye Mahkemesi tarafından incelenmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

G. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 25.06.2025 Tarihli ve 2025/2807 Esas, 2025/1817 Karar Sayılı Kararı Mahkemeler arasındaki yetki/görev uyuşmazlığının ikinci mahkemenin yetkisizlik kararının kesinleştiği tarih itibarıyla ortaya çıktığının kabul edildiği, bu nedenle yargı yeri belirlenmesi koşullarının oluşup oluşmadığını inceleme görevinin, ikinci yetkisizlik kararı veren mahkemenin karar tarihinde faaliyete geçmiş olan Denizli Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Dairesine ait olduğu gerekçesiyle dosyanın yargı yerinin belirlenmesi incelemesi yapılmak üzere gönderilmesine verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, yargı yerini belirlenmesine ilişkin incelemede yetkili bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir: “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme Somut olayda, Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.06.2021 tarihli ve 2019/58 Esas, 2021/368 Karar sayılı davanın kabulüne ilişkin kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince yapılarak, istinaf başvurusunun kabulü ile dosyanın yeniden incelenmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.