Yargıtay 5. Hukuk Dairesi 2025/10422 E. 2026/731 K.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2025/135 Esas, 2025/208 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. ...2. İş Mahkemesinin 27.03.2025 Tarihli ve 2024/261 Esas, 2025/122 Karar Sayılı Kararı Davacının dava dilekçesine ek yaptığı başvurusunun ... Merkezi'ne yapıldığı, hizmet tespitine konu edilen işin geçtiği yerin Adana ili olduğu, şirketin merkezinin de Adana ilinde bulunduğu, bu nedenle davalı vekilinin yetki itirazında haklı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Adana 1. İş Mahkemesinin 23.05.2025 Tarihli ve 2025/135 Esas, 2025/208 Karar Sayılı Kararı Davalı ...'na dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalı ...'nun iki ayrı vekili tarafından 28.02.2024 tarihinde Av. ... tarafından ve 29.02.2024 tarihinde Av. ... tarafından davaya karşı cevap dilekçesi sunulduğu, 29.02.2024 tarihli dilekçesinde yetki itirazında bulunduğu ancak ilk sunulan cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulmadığı, sosyal güvenlik hukukuna dair davalarda yetki kesin yetki olmadığı, yetki itirazı olmaksızın resen yetkisizlik verilmesi veya süresinde cevap verilmeksizin daha sonra verilen yetki itirazı nedeni ile veya cevap dilekçesi verildikten sonra süre dolmamış olsa bile ikinci bir dilekçe ile verilen yetki itirazı nedeni ile yetki değerlendirilmesi yapılarak yetkisizlik kararı verilmesi mümkün olmadığı, her ne kadar ilgili mahkemece ikinci verilen cevap dilekçesine dayanılarak yetkisizlik kararı verilmiş ise de, ilk sunulan cevap dilekçesinde yetki itirazı olmadığından davanın ilk açıldığı ...2. İş Mahkemesi'nin yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un geçici 7 nci maddesi gereğince 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu (506 sayılı Kanun) uyarınca sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir: “(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme 1. Dosya kapsamından, uyuşmazlığın hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti istemine ilişkin olduğu ve dava dilekçesi ve dosya kapsamından kesin yetkinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme birinci olarak 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince işin (hizmetin) yapıldığı yer mahkemesi, ikincisi, yine 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Kanunu'nun 6 ncı maddesi gereğince işverenin (davalının) ikametgâhı mahkemesi, üçüncüsü genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu'nun merkezi bulunduğundan Ankara Mahkemeleri, dördüncüsü ise 6100 sayılı Kanunu'nun 14 üncü maddesi gereğince hizmetin geçtiği yerin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Kurumu şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, sigortalılık başlangıcının tespiti istemine ilişkin çalışmanın Adana ilinde geçtiği, yine davacının sigortalılık başlangıcına ilişkin kayıtların düzeltilmesine dair başvurusunun ... Merkezine yapıldığı, dolayısı ile birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, ... ilçesinde yetkisiz bir mahkemede davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmişse de davalı kurumun iki ayrı vekili tarafından davaya dair cevap sunulduğu, 28.02.2024 tarihli ilk dilekçede yetki itirazının bulunmadığı, verilen ikinci dilekçesinin cevap dilekçesi özelliği taşıyamayacağı, davalının usulüne uygun yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan ... 2. İş Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 2. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

19.01.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.