İlk Derece Mahkemesi ·
İlk Derece Mahkemesi 2026/1192 E. 2026/833 K.
- Mahkeme
- İlk Derece Mahkemesi
- Esas No
- 2026/1192
- Karar No
- 2026/833
- Karar Tarihi
T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/1192 Esas KARAR NO : 2026/833
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 03/12/2025 KARAR TARİHİ : 07/10/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uluslararası lojistik faaliyetleri kapsamında davalı ... ile ... arası konteyner taşımacılığı için ... teslim şekliyle anlaştığını, 05 Mart 2024 tarihinde .... Limanı'na giriş yapan konteynerin 06 Mart 2024 tarihinde yüklendiğini ve 14 Mart 2024 tarihinde geminin çıkış yaptığını ancak davalı tarafın gıda ürünlerine ilişkin eksik ve hatalı belgeler sunması nedeniyle ...'nda ...tarafından inceleme başlatıldığını, 27 Mart 2024 tarihinde konteynerin limana varmasıyla birlikte müvekkili şirket ve alıcı tarafından davalıdan sürekli olarak sağlık sertifikaları ve deklarasyon belgelerinin talep edildiğini, 28 Mart 2024 tarihinde sunulan belgelerin yetkililerce eksik bulunduğunu, 03 Nisan 2024 tarihinde konteynerin muayene kararı alındığını, 08 Nisan 2024 tarihinde on koli ... ürünü için ekstra belge gerektiğinin bildirildiğini, 09 Nisan 2024 tarihinde ... bildirimi ve sağlık sertifikası eksikliğinin davalıya iletildiğini, 18 Nisan 2024 tarihinde talep edilen sertifikaların davalı tarafından sağlanamadığını, 25 Nisan 2024 tarihinde on koli ürünün imhasına karar verildiğini, 09 Mayıs 2024 tarihinde başlayan prosedürler neticesinde 16 Haziran 2024 tarihinde imha işleminin gerçekleştiğini, 25 Haziran 2024 tarihinde kalan ürünlerin alıcıya teslim edildiğini, bu süreçte davalının kusuru nedeniyle müvekkili şirketin 171.46 GBP tutarında muayene ve mühürleme masrafı, 15.870,00 GBP tutarında demuraj ücreti, 204 Euro tutarında taşıma ve imha masrafı, 162,79 GBP tutarında sağlık muayene masrafı, 110.70 GBP tutarında kargo iade ve depolama masrafı ile 34.78 GBP tutarında gümrük giriş ücreti ödemek zorunda kaldığını, toplamda 24,147.75 USD tutarındaki alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Dairesi ...Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe haksız ve kötüniyetli olarak itiraz edildiğini, takibin durduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun 919. maddesi gereği göndericinin belgeleri sağlamakla yükümlü olduğunu, Türk Borçlar Kanunu'nun 112. ve 114. maddeleri uyarınca davalının oluşan zarardan sorumlu olduğunu, eski çalışan ...'nin tanık olarak dinlenilmesi gerektiğini beyanla öncelikle müvekkilinin alacağının teminat altına alınması amacıyla davalının menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini, itirazın iptalini, takibin devamını, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline 1.700 Euro bedelli sabit fiyatlı kapıdan kapıya taşıma teklifi sunduğunu, bu teklifin davacı açısından bağlayıcı olduğunu, müvekkilinin açık yazılı onayı olmaksızın tahakkuk ettirilen ek masrafların hukuken yok hükmünde bulunduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi içtihatlarına göre taşıma bedelinin sabit olduğu durumlarda tek taraflı ek ücret talep edilemeyeceğini, davacının ... teslim şekline dayanarak sorumluluğu müvekkiline yükleme çabasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Incoterms kurallarının taşıyıcıya sınırsız masraf çıkarma yetkisi vermediğini, davacının taşıyıcı sıfatıyla zararı artırmama yükümlülüğü bulunduğunu, müvekkilinin davacı ile son doğrudan temasının 09.04.2024 tarihinde gerçekleştiğini, bu tarihten sonraki işlemlerin müvekkilinin bilgisi ve onayı dışında yürütüldüğünü, davacının kendi inisiyatifiyle yaptığı işlemlerin bedelini müvekkiline yükleyemeyeceğini, gümrük geçişine engel olduğu iddia edilen ... ürününün toplam teslimatın çok küçük bir yüzdesine tekabül ettiğini, ürün imhasının geciktirilmesinin ve oluşan maddi zararın ana nedeninin davacı olduğunu, davacı alacağının likit olmadığını, farklı tarihlerde kesilen ve müvekkilince iade edilen faturaların alacak miktarının belirli olmadığını gösterdiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararları uyarınca likit olmayan alacaklar için icra inkâr tazminatına hükmedilemeyeceğini, alacağın likit olmaması ve yaklaşık ispat şartının sağlanamaması nedeniyle ihtiyati haciz talebinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin mal kaçırdığına dair somut bir delil sunulmadığını beyanla davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Dava; taraflar arasındaki konteyner taşımacılığında davalının kusuru nedeniyle davacının muayene ve mühürleme masrafı, demuraj ücreti, taşıma ve imha masrafı, sağlık muayene masrafı, kargo iade ve depolama masrafı ile gümrük giriş ücreti ödemek zorunda kaldığını iddia ettiği alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhine giriştiği ... İcra Dairesi ...Esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83. ilâ 85. ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır. SMMM ve Taşıma bilirkişi tarafından alınan 05/08/2026 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda; davacı şirketin 2023, 2024, 2025 ve 2026 yılı ticari defterleri incelendiğini, incelenen dönemlerde davacı şirketin e.defter mükellefi olduğu, e.defter beratlarının alındığı, ticari defterlerinin TTK, HMK ve VUK hükümleri gereği zorunlu yasal tasdiklerinin yaptırıldığı, bilgisayarlı kayıt ortamında işlenmiş olduğunu, muhasebe standartları ve Tekdüzen Hesap Planı ilkelerine uygun tutulduğu, incelenen ticari Defter kayıtlarının karşılıklı birbirini doğruladığı, 6102 sayılı TTK 64/3 ve HMK 222 madde hükümleri gereği sahibi lehine ve/veya aleyhine delil niteliğine haiz olduğu görüldüğü, takdir yetkisi mahkemenizde olduğunu, davalı tarafından bilirkişi incelemesine katılım sağlanmadığı, ticari defter ve belge sunulmadığını, dava dosyası kapsamı ve tarafların BA/BS beyanları ve incelemeye sunulan ticari defter kayıtlarında karşılaştırmalı inceleme ve tespitler sonucunda davacı şirketin ticari defter kayıtları içeriğinde, davalının 120-Alıcılar Hesabının ...Tic. Ltd. Şti:'ne alt hesap kodunda/adında kayıt altına alındığı, ticari ilişki olduğu tespit edildiğini...Tic. Ltd. Şti. alt hesap kodunda/adında yapılan incelemede taraflar arasındaki faturalaşmalarda davacıdan, davalıya satış faturası, davalıdan davacıya iade faturası şeklindeki süreçte davacının en son alacaklı olduğu faturaları dayanak yaparak, 23/01/2025 tarihli İlamsız Takiplerde Ödeme Emri ile alacağını icra takibine konu ettiği, icra takibine ve iş bu davaya konu faturalar, 31/07/2024 tarihli olup, aynı tarih itibariyle davalıya hitaben düzenlenmiş olduğu halde, ilgili dönemde kayıtlarının sehven unutulduğu ancak 01/01/2026 itibariyle icra takibine dayanak belgelerle ve takibe konu toplam tutarıla uyumlu olarak ticari defter kayıtlarının yapıldığını, taraflar arasındaki e.posta yazışmalarının da, ticari ilişkiyi ve borçlandırmaya dayanak fatura ilişkisini doğruladığını, esasen yukarıda BA-BS Analizleri bölümünde de ayrıntısı açıklandığı üzere, taraflar arasındaki faturalaşmanın karşılıklı uyumlu olduğu ve bu uyum kapsamında dava konusu faturaların da yer aldığı dikkate alındığında, davacı şirket tarafından dava konusu faturaların yasal beyanlara konu edilmiş olduğu anlaşılan bu faturaların, ticari defter kayıtları ile uyumlu olduğu dikkate alındığında, icra takibine ve iş bu davaya konu faturalardan kaynaklı olarak davacının, davalıdan toplam 24.147,75 USD alacaklı olduğu tespit edildiğini, ayrıca davacının alacaklı olduğu 24.147,75 USD’nin, faturalandırma tarihi itibariyle 33.0304-USD/TL kuru üzerinden TL karşılığının 797.609,83 TL iken icra takip tarihi itibariyle 35.6691 TL/USD kuru üzerinden 861.328,51 TL olduğu, 861.328,51 TL'ye göre harç ve icra masraflarının hesaplanmış olduğu tespit edildiğini, davacı tarafından icra takibinde 24.147,75 USD asıl alacağa kamu bankalarınca 1 yıla kadar vadeli mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz üzerinden faiz talep edildiği, davacının davalıdan alacaklı olduğu 24.147,75 USD’yi oluşturan dayanak faturaların düzenleme tarihi, 31/07/2024 olup, faturalarda kayıtlı son ödeme tarihinin de, düzenleme tarihi ile aynı tarih olan 31/07/2024 başlangıç olmak üzere, icra takip tarihi 23/01/2025’e kadar, 24.147,75 USD asıl alacağa kamu bankalarınca 1 yıla kadar vadeli mevduatlara fiilen uygulanan azami faiz üzerinden işlemiş faiz hesaplanması gerektiğini, davacının davalıdan 24.147,75 USD asıl alacak ve 407,53 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.555,28 USD alacaklı olduğu hesaplandığı, lojistik ve taşıma süreçleri açısından ise taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinin denizyolu ana taşımasına dayalı intermodal konteyner taşımasına dayanan bir süreç olduğu ve bu çerçevede ihtilafa TTK Md. 902 uyarınca TTK Taşıma İşleri hükümlerinin uygulanması gerektiğini, taşıma içinde davacının "...", ...firmasının ise "Fiili Taşıyıcı" sıfatını haiz olduğunu, Varış limanındaki (...) bekleme sürecinin taşıyıcının operasyonel kusurundan veya taşıma esnasında eşyanın hasarlanmasından kaynaklanmadığını, bekleme (demuraj) ve imha sürecinin tamamen "..." ürünlerine ilişkin zorunlu sağlık sertifikalarının (...) ve ... (...) eksikliğinden ve ürünlerin Birleşik Krallık ithalat sağlık standartlarına uygunsuz bulunmasından kaynaklandığını, TTK Md. 860/1-2 hükümleri uyarınca, gümrük işlemleri için zorunlu olan resmi bilgi ve belgeleri sağlama yükümlülüğünün "Gönderen/İhracatçı" sıfatıyla davalı tarafa (...) ait olduğunu, davalı tarafın belge sağlama yükümlülüğünü zamanında yerine getirmemesi ve evrak eksikliğinin ancak imha yoluyla çözülebilen uzun bir bürokratik sürece yol açması nedeniyle bekleme zararının oluştuğu, bu sebeple kesilen demuraj masrafı ile varış limanı sağlık kontrol (...) ve imha giderlerinden davalıyla yansıtılabileceğini bildirmiştir. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Ancak TTK'nın 5/2. Maddesinde ise, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 24/02/2025 tarih, ...Esas, ...Karar sayılı ilamında; "Somut olayda davacı, davaya konu icra takibinde deniz taşımasından kaynaklı olarak ödemesi yapıldığı iddia olunan konteynır demuraj ücretini talep ettiğine göre uyuşmazlık TTK 4. maddesinde uyarınca TTK'da düzenlenen taşıma sözleşmesinden kaynaklanan mutlak ticari dava olup, Deniz Ticaret Hukukuna göre Özel İhtisas Mahkemesi olan Ticaret Mahkemesinin Deniz İhtisas Dairesinde çözümlenmesi gerekir. Buna göre görevli mahkemenin ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gözetildiğinde görevsizlik kararı verilmesi gerekirken mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi isabetsiz olmuştur. O halde, davanın konusu ve niteliği itibariyle bu gibi deniz ticari ve sigortasına ilişkin davalara bakmak görevinin, ilk derece mahkemesinin görev kapsamında olmayıp, ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğundan HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık sebebi ile tarafların istinaf başvurularının kabulü ile görevsiz mahkemece verilen kararının kaldırılmasına ve dairemizce görevsizlik kararı verilerek dava dosyasının görevli ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir" şeklinde emsal nitelikteki uyuşmazlıkta görevsizlik kararı verilmiştir. Somut olayda, taraflar arasında taşıma sözleşmesinin denizyolu ana taşımasına dayalı ... konteyner taşımacılığına dayalı taşıma ilişkisi olduğu, varış limanındaki beklemeden kaynaklanan demuraj ücreti ve imha giderine ilişkin uyuşmazlıkta; TTK’nın 5. Kitabında düzenlenen deniz ticaretine ilişkin hükümler de uygulanacağından özel yetkili ihtisas mahkemesi olan Deniz Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmakla iş bu davanın davanın görevli ihtisas mahkemesi olan İstanbul 17. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının açtığı davada, mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla; açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddesi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 2-Dosyanın görevli ... 17. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-HMK 20. Maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaat ile dosyanın görevli mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına, 4-Davaya yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARINA, 5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA, Dair, kararın tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı.07/10/2026
Katip e-imzalıdır
Hakim e-imzalıdır