İlk Derece Mahkemesi 2025/813 E. 2026/681 K.

T.C. İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/813 Esas KARAR NO : 2026/681

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 10/10/2025 KARAR TARİHİ : 29/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkil şirket ... A.Ş. tarafından dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. lehine keşide edilen ... Seri numaralı ... ...-... Şubesi'ne ait 30 Haziran 2025 vade tarihli 1.500.000,00-TL'lik çekin çalınması sebebiyle huzurdaki davayı ikamettiğini, konusu çekin ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından kendisiyle sahipleri, ortakları, yetkilisi, adresi ve iş kolu aynı olan ... Ltd. Şti.'ne cirolandığını, akabinde ... ilişkisi nedeniyle ... A.Ş.'ne gönderilmek üzere 21 Mart 2025 tarihinde ... ... ... şubesine teslim edildiğini, çekin ... Kargo ... Şubesinde kaybolduğuhu, buna ilişkin olarak Acente Müdürü tarafından tutanak tutulduğunu, tutanak çerçevesinde söz konusu çekin çalındığı bilgisine ulaşılmasına müteakiben ... Şti. tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/... E. Sayılı dosyasından ÇEK ZAYİ davası açıldığını, açılan davada ödeme yasağı alındığını, ... Tek. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ikame edilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/... D.İş. Dosyasından ve .... Şti. tarafından ikame edilen .... Asliye Ticaret Mahkemesi ...D.İş. dosyasından kendi yönlerinden dava konusu çekin icraya konulamayacağına ilişkin ihtiyati tedbir kararları alındığını, ... Tekstil Tur. Mobilya Tic. Ve San. Ltd. Şti. tarafından söz konusu çekin üçüncü kişiler tarafından çalınmış olması sebebiyle .... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2025/... Soruşturma Numaralı dosyası ile suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin .... ... ...Yapı Kooperatif tarafından ibraz edildiği bildirildiğini, çekin kimin elinde olduğunu kesin olarak bilinemediğinde tüm taraflar adına arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, müvekkilin davalı taraf ve diğer üçüncü kişilere karşı borçlu bulunmadığının tespitini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19.08.2025 Tarihli .... sayılı ihtiyati tedbir kararının devamı yönünde karar kurulmasını, talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkili mahkemeye açılmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde çek üzerindeki keşideci imzasının şirket yetkilisine ait ve muteber olduğunu, çekin bizatihi kendileri tarafından lehtar şirket lehine düzenlenerek teslim edildiğini beyan ettiğini, çekin bedelsiz olduğuna yönelik veyahut teminat amacıyla verildiğine yönelik bir savunmada ileri sürmeyen davacının işbu menfi tespit davasına taraf olma bakımından yetkisi bulunmadığını, imzaların istiklali ilkesi gereği çek daha sonraki cirantanın rızası hilafına elden çıkmış olsa dahi davacı keşidecinin ödeme yükümlülüğüne halel gelmemiş olup bu nedenle menfi tespit talebini dava etmesi de mümkün olmadığını, bu nedenle davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesini, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/... Esas sayılı dosyası kapsamında birleştirilmesini talep ettiğini, kambiyo senedinin geçersiz olduğunu ileri süren borçlunun senedi imzaladığı sırada kendisinin ehliyetsiz olduğunu ispat etmekte yükümlü olduğunu, müvekkil hamilin şeklen düzgün bir ciro silsilesinin neticesinde dava konusu çekin hamili olduğunu, davacı tarafın çek üzerindeki imzasını inkar etmediğini, çekin bizzat şirketçe keşide edilip tedavüle çıkarıldığını ikrar ettiğini, çekin yetkili hamili konumunda olan müvekkilin kötü niyetli olduğunu ispata elverişli herhangi bir delil sunmadığını, davacının imzaların istiklali ilkesi kapsamında dava konusu çekin ödenmesi hususunda sorumluluğunun devam ettiğini, yetki itirazının kabulü ile derdest dava hakkında yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/... D. İş sayılı dosyası kapsamında verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, talep etmiştir. Davalı ... İşletmeleri Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin dava konusu çek ile herhangi bir alakası olmadığını, müvekkil şirket söz konusu çekten, çek hakkında arabuluculuk başvurusu sırasında haberdar olduğunu, çekin arka yüzünde bulunan kaşenin sahte olduğunu, kaşe üzerinden bulunan imzanın müvekkile ait olmadığını, davacı tarafça söz konusu çeke ilişkin olarak suç duyurusunda bulunulduğu öğrenilir öğrenilmez soruşturma dosyasına müdahale talebinde bulunulduğunu, şikayet konusu ... ... Şubesine ait 1.500.000,00.-TL'lik çekin arka yüzü incelendiğinde müvekkil firmanın çeki ... Gıda İnşaat ve Medikal Pazarlama Limited Şirketi ünvanlı bir şirkete ciro etmiş gibi gösterildiğini ancak müvekkil firmanın şirket ile herhangi bir ticari ilişkisi bulunmadığın, kullanılan kaşenin sahte olup imzanın da müvekkil firma yetkilisine ait olmadığını, müvekkil şirket yönünden davanın reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE YARGILAMANIN ÖZETİ: Dava ; rıza dışında elinden çıkan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. lehine ticari ilişki kapsamında keşide edilen ... Seri Numaralı ... ... - ... Şubesi'ne ait 30 Haziran 2025 vade tarihli 1.500.000,00-TL'lik çeke ilişkin menfi tespit ve çekin istirdatı istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasında "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Anılan yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazını "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir. Son olarak; "Cevap dilekçesini verme süresi" başlıklı 127/1. maddesi ise; "Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir." şeklinde düzenleme getirmektedir. "...Dava; davacının rızası dışında elinden çıkan çeklerin istirdadı istemine ilişkindir. Dosya kapsamından dava konusu yapılan çekler nedeniyle taraflar arasında kambiyo ilişkisi bulunmadığı anlaşılmaktadır. Gerek HMK'da gerekse 6102 sayılı TTK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme yer almamaktadır. Bu durumda açılan davanın HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde görüleceği kuşkusuzdur. Davalı vekilince süresinde ve usulüne uygun biçimde yetki itirazında bulunulması, davalı şirketin merkezinin "... Sokak, No:3,...., .../İstanbul" olması karşısında mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenip yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir..." (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 16.11.2015 tarih ve 2015/5017 Esas 2015/12023 Karar sayılı ilamı) Dava konusu yapılan çek nedeniyle taraflar arasında kambiyo ilişkisi bulunduğu iddia edilmemektedir. TTK'da ve HMK'da çek istirdadı davalarında yetkili mahkemeye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından çek istirdadı davasında, 6100 sayılı HMK’nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Somut olayda; davalı Murat Demirören tarafından yasal cevap süresi içinde cevap dilekçesinin sunulduğu, cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunduğu, yukarıda açıklandığı gibi kesin yetki kuralının bulunmadığı iş bu çek istirdat davasında ilk itirazlardan olan yetki itirazının ileri sürülebileceği, dava konusu çekin icra takibine konu edilmemesi davacı ve diğer başvuru borçlularının yerleşim yerinin önemi bulunmadığı, çekin ödeme yerinin ve muhatap banka şubesinin ... olduğu, dolayısıyla yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olan ... Mahkemeleri olduğu anlaşılmakla; davanın mahkememizin yetkisizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkememizin yetkisizliğine, dosyanın karar kesinleştikten sonra istek halinde yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın mahkememizin yetkisizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkememizin yetkisizliğine, dosyanın karar kesinleştikten sonra istek halinde yetkili ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, 2-6100 Sayılı HMK'nun 20.maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına, (ihtarat yapıldı) 3-HMK'nun 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne tevzi edilmek üzere ... Adliyesi Tevzi Müdürlüğü'ne gönderilmesine, 4-Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK'nun 331/2 maddesince bir karar verileceğinin ihtarına, (ihtarat yapıldı) 5-Harç, masraf ve vekalet ücretinin HMK.nun 323/1-ğ ve 331/2 maddesi gereğince yetkili mahkemesince değerlendirilmesine, Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde (HMK 345/1) mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere tarafların istinaf yasa yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 29/09/2026

Katip ... ¸e-imzalıdır

Hakim ... ¸e-imzalıdır