İlk Derece Mahkemesi ·

İlk Derece Mahkemesi 2025/668 E. 2026/714 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Esas No
2025/668
Karar No
2026/714
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/668 KARAR NO : 2026/714

DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) DAVA TARİHİ : 01/09/2025 KARAR TARİHİ : 07/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili finansal kiralama şirketi ile davalı arasında Finansal Kurumlar Birliği nezdinde... tarihinde ... numara ile tescil edilmiş ... sayılı Finansal Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme konusu "1 adet .... Şti. satıcılı, ... model, ... seri numaralı, ... ürün kodlu, ... menşeli ... çift kolonlu köprü işleme merkezi"nin mülkiyeti kendisinde kalmak üzere davalıya kiralandığını ve teslim edildiğini, davalının kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, bunun üzerine ... 48. Noterliğince keşide edilen ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile 551.709,36 TL kira alacağı ve 477.247,21 TL temerrüt faizinin 60 gün içinde ödenmesi, aksi halde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, ihtarnamenin davalının elektronik tebligat adresine gönderildiğini, verilen sürede borç ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiğini, davalının 6361 sayılı Kanun'un 33. ve sözleşmenin 27. maddeleri uyarınca malı iade etmediğini ileri sürerek; sözleşmenin haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile malın aynen iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı, dava açılmadan önce ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş, ... K. sayılı ve 15.08.2025 tarihli ihtiyati tedbir kararını aldığını, kararın ... 19. İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya konulduğunu bildirmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunduğunu, davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu, yetkili mahkemenin Bursa mahkemeleri olduğunu, dava değerinin eksik gösterilerek harcın eksik yatırıldığını, sözleşmeye ilişkin tüm bedellerin ihtarname öncesinde ve sonrasında ödendiğini, ödenmediği ileri sürülen miktarın son taksit olup sözleşmenin sonuna gelindiği, mülkiyet devir bedelinin de son taksite dahil olduğu bu aşamada malın iadesinin istenmesinin dürüstlük kuralına aykırı ve hakkın kötüye kullanımı olduğunu, davacının hukuki yararı bulunmadığını, davacının aynı alacak için ... 3. İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası ile takip başlattığını, sözleşme kapsamındaki rehinli aracın teslim edilip ... 3. İcra Dairesinin ... talimat sayılı dosyasında satış aşamasına gelindiğini, sözleşmenin haksız feshedildiğini belirterek davanın reddini istemiş; ticari defterlerinin ve banka dekontlarının incelenmesini talep etmiştir. DELİLLER; Taraf dilekçeleri ve ekleri, finansal kiralama sözleşmesi ve ekleri (ödeme planı, tesellüm belgesi), ... 48. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ve e-tebligat kayıtları, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı tedbir dosyası ve ... 19. İcra Dairesi... E. sayılı infaz dosyası, ... 3. İcra Dairesinin ...E. sayılı takip dosyasına ilişkin tahsilat makbuzları, bilirkişi raporu ve diğer deliller toplanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Taraflar arasında 27.01.2023 tarihli, Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... numara ile tescil edilmiş ... sayılı finansal kiralama sözleşmesinin bulunduğu, sözleşmenin 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'nun 22. maddesindeki şekil şartlarına uygun olarak yapıldığı, davacının mülkiyeti kendisinde kalmak üzere kiralananı davalıya teslim ettiği (sözleşme ekindeki tesellüm belgesinde davalının kaşe ve imzası bulunmaktadır) ve bu hususların taraflar arasında çekişmeli olmadığı anlaşılmıştır. 6361 sayılı Kanun'un 23/1. maddesi gereğince kiralananın mülkiyeti kiralayan davacıdadır. 04.02.2026 tarihli ön inceleme duruşmasında; davalının yetki itirazının sözleşmenin 35. maddesindeki yetki şartı nedeniyle, arabuluculuk dava şartı yokluğu itirazının ise uyuşmazlığın niteliği gereği arabuluculuğa tabi olmaması nedeniyle reddine karar verilmiş, uyuşmazlık konusunun "sözleşmenin haklı nedenle feshedilip feshedilmediği ve malın iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı" olarak belirlenmesi üzerine tahkikata geçilmiş ve davacı kayıtları üzerinde finansal kiralama/muhasebe-finans uzmanı bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi ...'nun 24.03.2026 tarihli raporunda; davalının ihtarname tarihi itibarıyla temerrüt faizi hariç 551.709,36 TL borcunun bulunduğu, ihtarnamenin e-tebligat mazbatasına göre 29.05.2025 tarihinde teslim edilip 03.06.2025 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, 60 günlük sürenin 02.08.2025 tarihinde dolduğu, süre içinde yalnızca 20.06.2025 tarihinde 80.000,00 TL kısmi ödeme yapıldığı, süre sonu itibarıyla temerrüt faizi hariç 476.554,31 TL borcun kaldığı ve fesih ile malın iade koşullarının oluştuğu bildirilmiştir. Davacı vekili rapora karşı beyanında raporun lehe olduğunu belirterek davanın kabulünü istemiş; davalı vekili 20.04.2026 tarihli dilekçesiyle raporun yalnızca davacı kayıtlarına dayandığını, icra dosyasındaki tahsilatların ve ihtarnamenin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğinin incelenmediğini ileri sürerek yeniden rapor alınmasını istemiştir. 06.05.2026 tarihli duruşmada, davalı vekilinin talebi üzerine davalının 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin ticari defterlerinin ... Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla incelenmesine karar verilmiş; HMK 222. madde uyarınca ibraz ihtarı yapılmış, bilirkişi ücreti olarak 12.000,00 TL delil avansının yatırılması için davalı vekiline 2 hafta kesin süre verilmiş ve yatırılmaması halinde mevcut delil durumuna göre karar verileceği ihtar edilmiştir. Davalı tarafça delil avansı kesin süre içinde yatırılmamıştır. Dosyaya sunulan ... 3. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasına ilişkin tahsilat makbuzlarına göre davalı borçlu tarafından 12.09.2025 tarihinde 20.000,00 TL, 17.03.2026 tarihinde (... 3. Genel İcra Dairesi ... talimat dosyasındaki satış bedeli olarak) 186.676,88 TL ve 22.09.2026 tarihinde 1.708.394,88 TL olmak üzere toplam 1.915.071,76 TL yatırıldığı anlaşılmaktadır. Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshi sonrası malın iadesine ilişkin olup davacının talebi para alacağına yönelik değildir; davalının zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazı da somutlaştırılmamış olup 29.05.2025 tarihli ihtarname, 02.08.2025 tarihinde dolan ihtar süresi ve 01.09.2025 tarihli dava göz önüne alındığında dayanaktan yoksundur. Davacı, kira bedellerini ödemede temerrüde düşen davalıya ... 48. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide etmiş, ihtarname davalının elektronik tebligat adresine gönderilmiş, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 7/a maddesi uyarınca gönderildiği günü izleyen beşinci gün olan 03.06.2025 tarihinde tebliğ edilmiş sayılmıştır. Sözleşmede süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçmesi öngörüldüğünden 6361 sayılı Kanun'un 31/1. maddesi uyarınca verilecek ek sürenin altmış günden az olamayacağı, ihtarnamede de 60 gün verildiği ve bu sürenin 02.08.2025 tarihinde dolduğu anlaşılmaktadır. 02.08.2025 gününün Cumartesi olması nedeniyle sürenin ilk iş günü olan 04.08.2025 tarihinde sona ermiş sayılması da sonucu değiştirmemektedir; zira davalı bu süre içinde de borcunu ödememiştir. Davalı vekilinin raporda ihtarnamenin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğinin incelenmediği yönündeki itirazı, tebliğin e-tebligat kayıtlarıyla belirlenmesi karşısında yerinde görülmemiştir. Davacının ticari defterleri e-defter uygulamasına tabi olup bilirkişi tarafından e-defter beratlarının süresinde ve usulüne uygun bildirildiği, envanter defteri açılış tasdiklerinin yapıldığı belirtilmiştir. Ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 34. maddesinde, kiralayanın belge ve kayıtlarının HMK 193. madde anlamında delil sözleşmesi niteliğinde geçerli delil olacağı kararlaştırılmıştır. Davalı, borçlarını ödediğini ileri sürmüş, bu iddiasını ticari defterleri ve banka kayıtlarıyla ispatlayacağını bildirmiş; defterlerinin incelenmesi için talimat yazılmış ve ibraz ihtarı yapılmışsa da talimat bilirkişisi için istenen 12.000,00 TL delil avansını kesin süreye rağmen yatırmamıştır. HMK 324/2. madde uyarınca delil avansı yatırılmadığında o delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır. Ödeme savunmasını ispat yükü ise HMK 190 ve TMK 6. madde gereği davalıdadır. Davalı ayrıca, dilekçelerinde ödemeleri dekont, tarih ve tutar bakımından somutlaştırmamış, ödemeyi gösteren hiçbir belge sunmamıştır. Bu durumda davalının defter delilinden vazgeçtiği kabul edilmiş, HMK 222. madde kapsamında usulüne uygun tutulduğu bilirkişi tarafından belirtilen davacı defterlerinin, davalının bu defterlere aykırı delil sunmaması nedeniyle davacı lehine delil niteliği taşıdığı sonucuna varılmıştır. Bu değerlendirme sonucunda davalının ihtarname tarihi itibarıyla temerrüt faizi hariç 551.709,36 TL kira ve masraf borcunun bulunduğu; ihtar süresi içinde yalnızca 20.06.2025 tarihinde 80.000,00 TL ödeme yapıldığı ve süre sonunda temerrüt faizi hariç 476.554,31 TL borcun ödenmeden kaldığı kabul edilmiştir. Davalı vekilinin yeniden rapor alınması talebi, davalının kendi defterlerinin incelenmesi için gereken avansı yatırmayarak bu delilden vazgeçmiş olması ve alınan raporun dosya kapsamına, davacı defterlerine ve sözleşme hükümlerine uygun, denetime elverişli bulunması nedeniyle reddedilmiştir. Bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Böylece davalı, ihtarnamede verilen yasal sürede borcunu ödemediği için davacı, 6361 sayılı Kanun'un 31/1. maddesi ve sözleşmenin 26. maddesi uyarınca sözleşmeyi feshetme hakkını kazanmıştır. Davacı noter ihtarnamesinde sürenin ödenmeksizin geçmesi halinde sözleşmenin feshedilmiş olacağını bildirmiş, davasını da feshe dayandırmıştır; fesih ihtar süresinin sonunda hüküm doğurmuştur. Fesih ile kiracı, 6361 sayılı Kanun'un 33/1. maddesi ve sözleşmenin 27. maddesi uyarınca malı iade ile yükümlü hale gelmiştir. Davalının asıl savunması, ihtarname öncesi ve sonrası borçların ödendiği, sözleşmenin sonuna gelindiği ve davacının malı geri almak suretiyle haksız kazanç sağlamak istediği yönündedir. Dosyadaki icra tahsilat makbuzlarına göre davalı tarafça yapılan ödemelerin tamamı (12.09.2025, 17.03.2026 ve 22.09.2026 tarihli) ihtarnamede verilen sürenin dolmasından sonra, takip dosyası aracılığıyla yapılmıştır. Fesih hakkının doğduğu ve süre dolumunda hüküm doğuran fesih ile malın iadesi yükümlülüğünün ortaya çıktığı tarihten sonra yapılan ödemeler, kiralayanın doğmuş olan feshi ve iade hakkını ortadan kaldırmaz. Aksi kabul, kiracıya ihtarda verilen kesin sürenin ardından, istediği zaman ödeme yaparak feshin sonuçlarından kurtulma imkanı tanımak, böylece 6361 sayılı Kanun'un 31. maddesindeki sürenin anlamını yitirmek sonucunu doğururdu. Kanun koyucu kiracıya borcunu ödeyerek temerrüdün sonuçlarından kurtulma imkanını ihtar süresi içinde tanımıştır. Nitekim istinaf mahkemelerinin kararlarında da, ihtarda verilen sürenin geçmesinden sonra yapılan ödemelerin fesih hakkını ve malın iadesi talebini ortadan kaldırmayacağı, bu ödemelerin takibe ilişkin tahsilatlar olarak tarafların hesaplaşmasında dikkate alınacağı kabul edilmektedir (İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesinin 02.05.2024 tarihli ve ... E.,...K. sayılı kararı). Davalının icra dosyasında davacının alacağının tamamının tahsil edildiği veya edilmek üzere olduğu, mülkiyet devir bedelinin son taksite dahil olduğu yönündeki savunması da davayı sonuçsuz bırakmaz. Davacının icra takibi başlatmış olması fesihten vazgeçme anlamına gelmediği gibi, takip dosyasındaki tahsilatlar kiralayanın alacağına mahsup edilerek tarafların nihai hesaplaşmasında dikkate alınır. 6361 sayılı Kanun'un 33/1. maddesi, malın satışı halinde satış bedeli ile vadesi gelmemiş kira bedelleri arasındaki farkın hesaplaşmasına ilişkin düzenleme içermektedir; ödemelerin fazla olduğu, davacının sebepsiz zenginleştiği ya da sözleşme gereği devredilecek mülkiyet bedelinin ödenip ödenmediği, bu davadaki talebin kapsamı dışındadır. Kaldı ki davalı, davacının mal değerini aşan bir kazanç sağlayacağına ilişkin somut bir delil sunmamış, bu iddiasını ispat etmemiştir. Davalının dürüstlük kuralına aykırılık (TMK 2) savunması bakımından; davacı, sözleşmede ve kanunda öngörülen sürelere ve usule uyarak fesih hakkını kullanmıştır. Davalı ihtar süresi içinde borcunun yalnızca yaklaşık yüzde on dördünü (80.000,00 TL) ödeyerek kalan kısım bakımından ödeme imkanını kullanmamış, ödemeleri ancak dava ve tedbir sürecinde, icra baskısıyla yapmıştır. Kanunun tanıdığı yetkinin kullanılması, kanunda öngörülen koşullar gerçekleştiğinde hakkın kötüye kullanılması sayılmaz. Davacının malın mülkiyetine sahip olması nedeniyle iade talebinde hukuki yararı bulunduğu da açıktır. Bu savunmalar reddedilmiştir. Tüm bu nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; Davanın KABULÜ ile, 1-Taraflar arasında imzalanan 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çerçevesinde Finansal Kurumlar Birliği ... tescil numaralı, ... sayılı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında; "Sözleşme konusu "1 adet .... Şti. satıcılı, ... model, ... seri numaralı, ... ürün kodlu, .... menşeli ...çift kolonlu köprü işleme merkezi"nin davalıdan alınarak davacıya AYNEN İADESİNE, 2-... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin... D.İş sayılı dosyasına konu ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 68.310,00 TL nispi karar harcının peşin alınan 17.077,50. TL harçtan mahsubu ile geri kalan 51.232,50 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 156.000,00 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 17.780,40TL( 615,40 TL BVH, 87,50 TL VSH, 17.077,50 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 10.107,50 TL ( 107,50 TL tebliğler ve posta, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı ; 6100 sayılı HMK'nun 342. ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile veya HMK 348. maddesi gereğince istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize verecekleri bir cevap dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri cevap dilekçesi ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/10/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

Atıf: İlk Derece Mahkemesi, E. 2025/668, K. 2026/714, T. 07.10.2026, www.arakarar.com/karar/ilk-derece-karar-2025-668-e-2026-714-k-89272fb1a28a