İlk Derece Mahkemesi 2024/243 E. 2026/667 K.

T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/243 Esas - 2026/667 TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. .......... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2024/243 Esas KARAR NO : 2026/667

HAKİM : ............ KATİP : ....................

DAVACI : ..................... VEKİLLERİ : ............... . DAVALILAR : 1......................

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 04/04/2024 KARAR TARİHİ : 30/09/2026 KR.YZL TARİHİ : 14/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin taahhüdü altında yapımı üstlenilen deprem konutlarında kullanılmak üzere davalı şirketten "......... Marka Motor Tipi: MO...........TCD3.G..............seri numarası E....... olan TELE..............R" aldığını, ancak bu makinede arıza meydana geldiğini ve oluşan arızanın garanti kapsamında servis yetkililerine bildirildiğini, servis sürecinde garanti kapsamında çeşitli parça değişimleri yapıldığını ancak arızanın giderilemediğini, arızanın giderilemediği gibi serviste kaldığı günlerde makinenin kullanılamaması nedeni ile müvekkilinin zarar uğradığını, onarım denemelerinin neticesiz kalması sonucu araçtaki zararın toz kaçması sebebi ile meydana geldiği bu nedenle garanti kapsamında olmadığının bildirilerek bedel karşılığı onarım önerildiğini, müvekkili şirket tarafından davalının göstermiş olduğu yetkili servise bu onarıma ilişkin 296.357,09 TL ödeme yapıldığını, ancak söz konusu onarıma rağmen arızanın halen giderilemediğini, söz konusu araç iş makinesi niteliğinde olduğundan üretim ve kullanım amacının ağır işleri yapmaya yönelik olduğunu buna rağmen davalı şirket tarafından toz kaçması sebebi ile arıza meydana geldiği, bu durumun kullanıcının kusurundan kaynaklandığı, bu nedenle de yapılacak onarımın garanti kapsamında olmadığını ileri sürerek müvekkilinden onarım bedeli talep etmesinin haksız ve müvekkili zarara uğratan bir tutum olduğunu, anılan iş makinesinde ilk günden beri aynı arızanın tekrarladığını, her arızanın yetkili servis tarafından incelendiğini ve incelemelerin hepsinde farklı sonuçlar elde edildiğini, ilk başlarda garanti kapsamında olduğu kabul edilse de arıza giderilemeyince farklı gerekçeler ileri sürülerek arıza nedenin değiştirildiğini, tüm bunlara bakıldığında yetkili servis tarafından arızanın doğru tespit edilemediği yapılan işlemlerin iş makinesine daha da zarar verdiği ve iş makinesinin aslında üretimden kaynaklanan bir sebeple arıza verdiğini kanıtlar nitelikte olduğunu, davalı şirketin müvekkiline ayıplı mal teslim etmiş bu nedenle ayıba karşı tekeffül yükümlülükleri bulunduğunu, söz konusu iş makinesinin objektif olarak kendisinden beklenen faydayı müvekkiline sağlamaması ve müvekkilinin ikame araç kiralamasının müvekkili şirketi zarara uğrattığını, müvekkilinin davalı ile her görüşmesinde olumsuz cevap aldığını bu nedenle müvekkili şirket tarafından ........... 4. Noterliğinin 20.10.2023 tarih ve 43046 yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek davalıya gönderildiğini ancak zararın davalı tarafından karşılanmadığını, arabuluculuk sürecinden de olumlu netice alınamaması üzerine dava ikamesinin zorunlu hale geldiğini ileri sürerek anılan iş makinesinin ayıpsız misli ile değiştirilmesi ve iş makinesinin tamir bedeli ve arızalı olması sebebiyle serviste kaldığı ve kullanılamadığı günlere ilişkin araç kiralama ücreti olmak üzere 65.000,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu iş makinesini ............ isimli kişiye sattığını, davacının ise iş makinesini ............'tan ikinci el olarak satın aldığını, müvekkili ile davacı arasında satış sözleşmesi bulunmadığını bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, ............'ın iş makinesini 4 aydan fazla çalıştırdığını ve iş makinesinin 500 saatlik bakımı sırasında da sorunsuz olduğunun tespit edildiğini, alıcı tarafından da müvekkiline ulaşmış herhangi bir ayıp bildiriminin bulunmadığını, garanti süresi bittikten sonra ileri sürülen ayıp ihbarının yerinde olmadığını, kaldı ki kabul edilmemekle birlikte davacının da ayıp olarak nitelendirdiği arızaların ortaya çıkmasından sonra makineyi aylarca kullandığını ve usulüne uygun ayıp ihbarında bulunmadığını bu nedenle davada hak düşürücü süre ve zamanaşımının söz konusu olduğunu bu nedenle de davanın reddi gerektiğini, ayıp iddiasının yerinde olmadığını bu durumun servis formları içeriğinden iş makinesinde yapılan onarımların aracın kullanımına engel olmadığını, aracın çalışmasına, performansına yönelik hiçbir sorun yaşanmadığın, arızaların da kullanım hatasından olduğunun açıkça anlaşıldığını, ilk arıza ihbarının 19.07.2023 tarihinde yapıldığını, servis formlarından da anlaşıldığı üzere iş makinesinin hatalı kullanımı nedeniyle yağ kaçağı, adblue arızası, turbonun intercooler'a yağ basması, hava filtresinin aşırı derecede tozlanması nedeniyle motora toz kaçması, over seed kaydı nedeniyle makinenin yokuş aşağı yürütülmesi sırasında motora yığdırma yapılarak motor devrinin kontrolden çıkarak yüksek hızlara çıkması nedeniyle motorda hasar meydana gelmesine neden olma gibi durumların tespit edildiğini bu arızaların kullanıcı hatasından meydana geldiğini, bir kısmının serviste ücretli olmasına rağmen müşteri memnuniyeti adına ücret alınmadan gerekli işlemlerin yapılarak iş makinesinin davacıya teslim edildiğini, servis yetkilileri tarafından kullanıcıya iş makinesinin kullanımı, günlük kontrol ve bakımları ile ilgili uyarılarda bulunulduğunu, motorun .............. yetkilisi Çatalkaya tarafından garanti edilmiş olması nedeniyle davacının bu firmaya yönlendirildiğini, Çatalkaya firması tarafından düzenlenen servis formunda da toz emmesine bağlı olarak vuruntulu çalışan dizel motordaki kartel basıncının revizyon ile düzelebileceğinin tespit edildiğini, bu durumun da kullanıcı hatasını işaret ettiğini, davacının motorun garantisini sağlayan .............. markasının Türkiye temsilcisi Çatalkaya firmasına 296.357,06.-TL ödeme yaptığı iddiasının motorun garanti kapsamında tamir edilmediğini ve kullanıcı hatası olduğunu da doğruladığını, Çatalkaya firması tarafından yapılan tespitlerde davacının motor bakımlarına dikkat etmeyerek, hava filtresi temizlenmeden ve değiştirilmeden kullanılması, yüksek sıcaklıklarda hararet yaptırılarak kullanıldığının ve bunun sonucu olarak da motora toz girerek arızalanmasına neden olduğunun tespit edildiğini, iş makinesinin üretimden kaynaklı ayıbının bulunmadığını, davaya konu arızaların kullanıcı hatasından kaynaklı olduğunu savunarak neticede davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME:Dava, alacak istemine ilişkindir. Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup, işbu dava şartı yerine getirilmiştir. Mahkememizce ........... Ticaret Odası'ndan dava konusu iş makinesinin tescil bilgileri getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır. Taraflar arasındaki ihtilafın; davacının, davalı ile imzalanan ticari satım sözleşmesine dayalı olarak davalıdan aldığı Telehandler iş makinesinin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davacının tamir bedeli ve araç kiralama ücreti alacağının olup olmadığı, var ise miktarı, davalıdan tahsilinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmıştır. Uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmesi amacıyla dosya makine mühendisi bilirkişi ile nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, alınan 20/01/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda; davaya konu makinanın ilk alındığı günden 19.07.2023 tarihinde ve 656 olan çalışma saatine kadar sorunsuz ve arızasız çalıştığı, motor revizyonuna kadar olan aşamalarda çalışma şartları ve kullanım hatalarına bağlı meydana gelen arızalar olduğu, motor revizyonunun ise tamamen kullanım hatası sonucu gerçekleştiği, bu sebeple davaya konu makinanın ayıplı olmadığı, bu bağlamda davacının tamir bedeli ve araç kiralama ücreti alacağı olmadığının değerlendirildiği rapor edilmiştir. Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık doğrultusunda dava konusu iş makinesinin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise gizli ayıp olmadığı, ayıp var ise davacının tamir bedeli ve araç kiralama ücreti alacağının olup olmadığı konusunda rapor düzenlenmesi ve önceki rapora tarafların itirazının değerlendirilmesi amacıyla dava konusu iş makinesinin bulunduğu yer olan İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılmış, alınan 07/10/2025 tarihli bilirkişi raporunda; davaya konu iş makinesinde (telehandler) oluşan arızaların üretim hatasından kaynaklanmadığı, ayıplı olmadığı, kullanıcı hatası kaynaklı olduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin talimat mahkemesince alınan bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmesi için alınan ek raporda kök rapordaki kanaatin değişmediği rapor edilmiştir. Dava dilekçesinde öncelikle dava konusu iş makinesinin ayıpsız misli ile değiştirilmesi talep edildiği, satış sözleşmesinin incelenmesinde satış bedelinin 4.000.000,00-TL olduğu ancak dava değerinin 65.000,00-TL olarak gösterildiği ve bu miktar üzerinden harç yatırıldığı dikkate alınarak, davanın açıldığı tarih esas olarak eksik kalan 67.199,96-TL peşin harcı yatırması için davacı vekiline usulüne uygun ihtarat yapılmış, davacı vekilince eksik harç yatırılmadığı için dava dilekçesinde harçlandırılarak yatırılan 65.000,00-TL değer üzerinden yargılama yapılmasına karar verilmiştir. Tacirler arası ticari satımlarda satıcının ayıplı ifadan sorumluluğu esas itibariyle TBK'nın 219. madde vd. hükümlerine tâbi olmakla birlikte, tacirler arasındaki ticari satımlardan kaynaklanan ayıplı ifa hallerinde alıcının muayene ve ihbar külfeti ve ihbar süresi özel olarak TTK'nın 23/1-c maddesinde düzenlenmiştir. Bu hükme göre, olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkacak ayıpların 2 gün, muayene ile ortaya çıkabilecek ayıpların 8 gün, inceleme ile de ortaya çıkmayan, ancak belli bir zamanın geçmesiyle veya belirli bir süre kullanıldıktan sonra ortaya çıkan ayıpların (gizli ayıpların) ise ortaya çıktığı anda derhal satıcıya bildirilmesi gerekmektedir. Alıcının yasada belirtilen bu sürelerde ayıp ihbarında bulunma külfetini yerine getirmemesi halinde ise malı bu şekilde kabul etmiş sayılacağı ve ayıplı maldan doğan seçim haklarını kullanma imkanın ortadan kalkacağı yasada açıkça düzenlenmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; somut olayda davaya konu iş makinesinin davalı şirket tarafından dava dışı ............- Ağıt Makine'ye 24/03/2023 tarihinde satıldığı ve ............ tarafından da ........... 17. Noterliği'nin 31/03/2023 tarih ve 12675 yevmiye nolu İş Makinesi Satış Sözleşmesi ile davacı alıcıya satıldığı, ticari satım sözleşmesine konu Telehandler iş makinesinin davacı tarafından gizli ayıplı olduğu iddia edilmekle, üretici ile davacı arasında sözleşmesel ilişki bulunmadığından, ancak 6098 sayılı TBK'nın 112. Maddesi gereğince davalı üretici tarafından garanti taahhüdü verilmesi halinde kanun gereği 2 yıllık garanti süresi içerisinde üretimden kaynaklı ve kullanıcı hatası bulunmayan ayıplardan davalı üreticinin sorumlu olduğu, somut olayda dosya kapsamında davacı tarafından davalı üreticiye gönderilen ihtarname üzerine verilen .......... 16. Noterliği'nin 06.11.2023 T. Ve 20648 yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede açıkça "külbütor kapağını garanti kapsamında garanti kapsamında değiştirmiş, 20.07.2023 tarihinde O-Ring değişimi yapılmıştır" denilmekle üretici garanti taahhüdünde bulunduğunu kabul etmiş olup, dava konusu iş makinasını 31/03/2023 tarihli satış sözleşmesine göre aldığı ve 4 ay sonsuzsuz çalışması sonrası davalı üreticiye ait servis formuna göre 19.07.2023 tarihinde başvurduğu görülmekle gizli ayıba ilişkin davacı alıcı tarafından TTK'nun 223/2 maddesi gereğince derhal davalı üreticiye ihbar/bildirimde bulunduğu görülmekle; davacı alıcının gizli ayıp iddiasının tespitine yönelik mahkememizce makine mühendisi ve hesap bilirkişiden rapor alınmış, rapora davacının itirazı üzerine yerinde inceleme yetkisi verilerek talimat mahkemesince bir makine mühendisi, bir hesap bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinden alınan raporda da davacının itirazları karşılanarak mahkememizce alınan bilirkişi heyet raporundaki görüş ile tutarlı ve aynı doğrultuda olmak üzere " davaya konu makinenin ayıplı olmadığı , çalışma şartları ve kullanım hatalarına bağlı meydana gelen arızalar olduğu, motor revizyonunun ise tamamen kullanım hatası sonucu gerçekleştiği," belirtilmiş olup, hüküm kurmaya elverişli raporlar hükme esas alınarak davacının satım sözleşmesine konu iş makinesinin üretimden kaynaklı olarak gizli ayıplı olduğu hususunu ispat edemediği kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın reddine, 2-Alınması gerekli 732,00-TL harcın, peşin alınan 1.110,04-TL harçtan mahsubu ile bakiye 378,04‬‬-TL harcın kararın kesinleşmesine müteakip talebi halinde davacıya iadesine, 3-Davalı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde .......... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/09/2026