İlk Derece Mahkemesi 2020/624 E. 2021/33 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/624

KARAR NO : 2021/33

DAVA : Alacak(Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 26/08/2016

KARAR TARİHİ: 19/01/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; müvekkili ile davalı ... Şti arasında imzalanan 10/11/2014 tarihli sözleşme ile müvekkilinin ihtiyacı olan ve teknik şartnamede özellikleri belirtilen bağımsız yapıların davalıdan kiralanmasının kararlaştırıldığını, müvekkil şirket tarafından düzenlenen ... fuarı organizasyonu kapsamında kullanılmak üzere davalı şirketçe monte edilen 2 adet geçici bağımsız yapının, montajın ardından rüzgarın etkisiyle yıkılarak kullanılamaz hale geldiğini, müvekkili firmanın davalının şartnameye aykırı yapılarından hiçbir surette faydalanamadığını, 18.900,00 TL yi ödeme tarihi olan 23/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili ile davacının çadır kiralanması montaj ve demontajı hususunda sözleşme yaptıklarını, müvekkilince çadır kiralama işleminin gerçekleştirildiğini, bu tür davaların Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, mahkememizin görevsiz olduğunu, davacının talebinin zaman aşımına uğradığını, söz konusu hizmetin 10/11/2014 tarihli sözleşmeye dayalı olarak yapıldığından talebin zamanaşımına uğradığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Görevsizlik Kararı: Mahkememizin ... Esas, ... Esas ... Karar sayılı dosyasında 19.10.2017 tarihli kararı ile uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiş, istinaf edilmeksizin kesinleştiğinden İzmir Sulh Hukuk Mahkemesine tevzi edilmek üzere Tevzi Bürosuna gönderilmiştir.

Sulh Hukuk Mahkemesi Kararı: görevsizlik kararı üzerine dosya İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesine tevzi edilmiş olup, İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... karar sayılı dosyasında işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmiş, verilen kararın davalı tarafça istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 06/05/2020 tarih ... E. ... K. sayılı ilamı ile taraflar arasındaki ilişkin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, görevli mahkemenin Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesi ileİzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin kararı kaldırılmış ve dosya mahkememize tevzi edilmekle mahkememizin yukarıdaki esas numarasını almıştır.

Sözleşme: davalı yüklenici ile davacı işveveren arasında 10.11.2014 tarihli ... Fuarında Kullanılacak Olan Alüminyum Konstrüksiyonlu Geçici Bağımsız Yapı Kiralama İşine İlişkin Sözleşme ve eki niteliğineki teknik şartname imzalandığı, teknik şartnamenin 8.2. Maddesine göre çatı ve dş cephe kaplamasında kullanılacak olan PVC kaplı polyester örtülern taşıyıcı alüminyum profile tespitinde kullanılan detaylar, örüntünün kendi ağırlığı ile rüzgar ve kar yüklerinin bağlantı hattı boyunca olabildiğince homojen dağılımını sağlayacak şekilde tasarlanması gerektiği, 9.12. Maddesinde taşıyıcı yapının 128 km/h rüzgar hızının sebep olacağı yüke ya da 0,8 kn/m2'lik yayılı yüke dayanacak şekilde tasarlanması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesince celp edilen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde; 16/03/2015 havale tarihli bilirkişi raporunda bilirkişi tespite konu olan yapının 31/01/2015 - 01/02/2015 günleri arasındaki gece rüzgar hasarına uğradığını, inşa edilen söz konusu yapının 04-07 Şubat 2015 tarihleri arasında gerçekleştirilen ... organizasyonda kullanılmak üzere inşa edildiğini, hasara uğrayan yapının kullanılacağı organizasyonun başlangıcı olan 04/02/2015 tarihine tamir edilerek yetiştirilebilmesi için 2 gün gibi kısa bir sürenin olduğunu, 04-07 Şubat 2015 tarihleri arasındaki organizasyon ...'ca başka bir yere nakledildiğini, ilgili organizasyonun orada gerçekleştirildiğini, olay yerinde yapılan incelemede yapının brandasının mevcut olmadığını, sadece alüminyum profillerden yapılmış yapının kaburgasını oluşturan taşıyıcı konstrüksiyonun mevcut olduğunu, bu konstrüksiyon üzerinde görülen iki yerinde yapı içine giren rüzgar tarafından yapı içinden basınçla zorlanan brandanın zorlanıp deforme ettiği iki profil bağlantı yerinin mevcut olduğunu, fotoğraf incelemesinde yapı brandasının rüzgar tarafından yırtılarak veya ek yerlerinden ayrılarak rüzgarın yapı içine girdiği ve yapıyı zorladığı, sonuçta yapı brandasının yırtıldığı veya ek yerlerinden ayrıldığını ve yapının bazı yerlerinin tahrip olduğunu, taraflar arasında yapılan sözleşmede taşıyıcı yapının 128 km/h hızda rüzgar yüküne dayanıklı olacağının varlığı nedeniyle yapının brandası dahil tamamının bu yüke dayanıklı olması gerektiğini, sözleşmede yapının montaj, kullanım ve demontajı sırasında meydana gelebilecek her türlü arıza, kaza ve hasardan yüklenicinin sorumlu olacağını, olay gecesi ve takip eden günde olayın gerçekleştiği bölgedeki rüzgar hızının olay gecesi 31 km/h ve takip eden günde maksimum 67 km/h olduğunu, yüklenici firma ... Şti. tarafından inşa edilen yapının teknik şartnameye uygun olmadığı tespit edilmiştir.

Sivas ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında Tanık ... beyanında özetle; Davaya konu yerin gelinlik ve abiye fuarı olarak kurulduğunu, içinde defile yapıldığını, defilenin yapılabilmesi için çadırın içerisinde 10 metrelik bölmeler ayırmak zorunda olduğunu, bunun ardından da direk dikmekleri gerektiğini, çadırın üzeri PVC kaplı branda olduğunu, diktikleri çadır boyundan uzun geldiği için bu direklerin üzerini traşmadan brandayı delerek yukarıda doğru uzattıklarını, mankenlerin yürüyüş yaptıkları alanı aydınlatmak amacıyla kurulan ışık sistemi de brandanın altına yüksek montaj yapıldığını, çadırın içerisine rüzgar girmemesinin gerektiğini, çadırın içerisinde amacına uygun bir şekilde siyah kumaş ile kaplı olduğunu, çadırın içerisinin rüzgar aldığını ve çıkan rüzgarda çadırın zarar gördüğünü, bu yapılan işlemleri ...'ın taşeronlarının yaptığını, kendilerinin sadece çadırı kurup bıraktıklarını, kullanım amacına uygun hale getirmek ...'ın görevi olduğunu, olaydan ertesi gün ...'ın genel müdürünün kendisini çağırdığını, çadırda meydana gelen zararın onarımı için görüşme yaptıklarını tamiratını bir günde bitirir misiniz dediğini, kendisinin de yetiştiririm dediğini, toplantıda kendisi ile aynı işi yapan diğer firmaların da bulunduğunu, genel müdürün çadırı komple sökmesini istediğini, kendisinin çadırı bir günde söktüğünü, fakat genel müdürden çadırı kendi istekleri üzerine söktüğüme ilişkin yazı istediğini, fakat herhangi bir yazılı belge vermediklerini beyan etmiştir.

Aşkale Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında Tanık ... beyanında özetle; kendisinin ... şirketinde çadır montaj işi yaptığını, kendisine bahsedilen fuar alanındaki çadırı kendisinin ve ekibinin monte ettiklerini, ardından bir rüzgarın çıktığını ve bizi telefonla arayarak çadırda hasar olduğunu söylediklerini, kendisinin de uçağa binerek gittiğini ve çadırın hasar görmüş kısımlarını tamir ettiğini, çadırın kullanılamaz halde olmadığını, gördüğü hasardan dolayı ... şirketi bizi arayarak artık orda ...'ın etkinlik yapmak istemediğini ve çadırı sökmemizi istediklerini, kendilerinin çadırı söktüğünü, rüzgar nedeni ile sadece patlamalar oluştuğunu ancak çadırda herhangi bir yıkılma söz konusu olmadığını, kendilerinin o yırtılan yerleri tekrardan düzelttiklerini, ardından da karşı taraftaki şirketin faaliyet yapmak istemediğini söyleyerek çadırı kaldırmalarını istemeleri üzerine kaldırdıklarını, çadırı tamir ettikten sonra orada faaliyet yapılabileceğini beyan etmiştir.

İstanbul ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında tanık ... beyanında özetle; 2015 yılında davalı şirkette yönetici iken ayrıldığını, davacı firmaya fuarda kullanmak üzere çadır kurup teslim ettiklerini, ancak davacı firma davalı firmanın onayı olmaksızın çadırın içerisine tavanın çadırına değecek şekilde ses ve aydınlatma direkleri dikmiş olay tarihinde çıkan fırtınada davacının kurduğu direkler çadırın çatı bezine temas ettiği için fırtınadaki sürtünme nedeni ile çatı bezinin yırtıldığını, yırtık yerden içeriye rüzgar girdiği için hasar oluştuğunu, ayrıca davacının çadır dışına bıraktığı kasaların çadır bezini yırttığını ve içeri rüzgar girmesi nedeni ile hasar oluştuğunu, davacı firmanın olayı haber vermesi üzerine olay yerine gittiklerini, kendilerinin başka yeri olduğunu oraya taşınacaklarını söylemeleri üzerine kendilerinin çadırda bulunan ısıtıcıları yeni yerleştirdikleri yere kurduklarını bu ısıtıcıların davalı firmaya ait olduğunu, davacı firma fuarı bu surette düzenlediğini beyan etmiştir.

İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesince aldırılan 17/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyasının incelenmesinde 01/02/2015 tarihinde 31 km/h ve takip eden günde maksimum 67 km/h hızla esen rüzgarın, yapı brandasında oluşturduğu yüke brandanın dayanamadığı, özellikle ek yerlerinden yırtılarak tahrip olduğu ve hatta içeri giren rüzgar yükünün brandaya içten etki etmesi sonucu alüminyum taşıtıcı konstrüksiyon profilleri iki bağlantı yerinde deforme olduğunu, bunun anlamının inşa edilen yapının brandasının sözleşmenin teknik şartnamesine uygun olmadığı olduğunu, organizasyonun 01/02/2015 - 04/02/2015 tarihleri arasında olması nedeni ile hasar onarımının organizasyona yararı olmayacağının tespit edildiğini, 12/11/2014 tarihli sözleşmenin konusunun, alüminyum konstrüksiyonlu 2 adet geçici bağımsız yapının PVC taşıyıcı alüminyum profile tespitinde kullanılan detaylar, örtünün kendi ağırlığı ile rüzgar ve kar yüklerinin bağlantı hattı boyunca olabildiğince homojen dağılımını sağlayacak şekilde taşarlanmış olacağını, taşıyıcı yapı 128 km/h rüzgar hızının sebep olacağı yüke ya da 0,8 kN/m2 lik yayılı yüke dayanacak şekilde tasarlanmış olacağını, davaya konu yıkılan çadır-branda sistemlerinin teknik şartnamede öngörülen rüzgar yükünün çok altında bir yükle yıkılmasının, yapılan imalatların hatalı yapıldığını, sözleşmede belirtilen rüzgar mukavemetini karşılayamadığının anlaşıldığını, davalı yanın kiralanan çadırı kira süresi sonuna kadar kiralama amacına uygun şekilde muhafaza edemediği için davacının sözleşmeyi feshedebileceği ve ödediği kira bedelinin iadesini talep edebileceği, davacının alacak hakkı talep edebilmesi için ödemeyle ilgili banka dekontlarını ibraz etmesinin gerektiğini tespit edildiğini beyan etmiştir.

İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesince uyuşmazlığın çözümü için dosya makina mühendisi bilirkişiye tevdii edilmiş olup bilirkişi 17/06/2019 havale tarihli raporunda özetle; Davalı tarafça şartnamede pvc kaplı polyester örtüleri haiz 1350m2+50m2 izdüşümü alanlı alüminyum taşıyıcı konstrüksiyonlu geçici kiralık demontabl yapı sistemlerinin ve tamamlayıcı ekipmanının ... tarafından gösterilecek alanlarda montajı yapılmış halde teslimi ve etkinlik sonrası demonte edilerek sahadan uzaklaştırma işi adı altında gerçekleştirilen imalatlar esnasında teknik şartaneme 9.12 maddesinde taşıyıcı yapının 128km/h hızda rüzgar yüküne dayanıklı olacağı taahhüt edilmesine rağmen yapının olay gecesi maksimum 31km/h ve takip eden günde 67km/h hızda esen rüzgarın yapı brandasında oluşturduğu yüke dayanamamış, özellikle ek yerlerinden yırtılmış olmasının yani; Çadır - branda sisteminin teknik şartnamede öngörülen rüzgar yükünün çok altında bir yükle yıkılmasının yapılan imalatların hatalı yapıldığını, sözleşmede taahhüt edilen rüzgar mukavemetini karşılayamadığı görüş ve kanaatinde olduğunu beyan etmiştir.

Dava; eserin ayıplı imal edilmesi nedeniyle davacı işverenin sözleşmeden dönme ve avans olarak ödenen eser bedelinin iadesi davasıdır.

Davalı zamanaşımı savunmasında bulunmuş ise de; eser sözleşmesinden doğan alacakların TBK'nun 147/6. Maddesi uyarınca 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, sözleşmenin 10.11.2014 tarihinde imzalandığı, dava tarihinin 26.08.2016 olduğu davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalının zamanaşımı definin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, su deposu inşaatı dilatasyon ve izolasyon yapılmasına ilişkin eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup davanın çözümlenmesinde uygulanması gereken hükümler, 6098 sayılı TBK'nın 470 ve devamı maddeleridir. Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 6098 sayılı BK'nın 474-478 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. TBK'nın 474/I. maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde eseri muayene edip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. Ayıp halinde iş sahibinin hakları 6098 sayılı TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır. Diğer taraftan ayıbın varlığını ihbar şekil koşuluna bağlı olmayıp tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. İş sahibi daha sonra ortaya çıkan gizli ayıplar nedeniyle talepte bulunmuş ise, iş sahibi teslimden sonra ortaya çıkan bu gizli ayıpların giderilme bedelini ayıbın ortaya çıktığı tarihteki rayiç fiyatlarla isteyebilir.

Somut olayda; davalı yüklenici ile davacı işveren arasında 10.11.2014 tarihli ... Fuarında Kullanılacak Olan Alüminyum Konstrüksiyonlu Geçici Bağımsız Yapı İmalat, Montaj ve Kiralama İşine İlişkin Sözleşme ve eki niteliğineki teknik şartname imzalandığı, teknik şartnamenin 8.2. Maddesine göre çatı ve dış cephe kaplamasında kullanılacak olan PVC kaplı polyester örtülerin taşıyıcı alüminyum profile tespitinde kullanılan detaylar, örüntünün kendi ağırlığı ile rüzgar ve kar yüklerinin bağlantı hattı boyunca olabildiğince homojen dağılımını sağlayacak şekilde tasarlanması gerektiği, 9.12. Maddesinde taşıyıcı yapının 128 km/h rüzgar hızının sebep olacağı yüke ya da 0,8 kn/m2'lik yayılı yüke dayanacak şekilde tasarlanması gerektiği, gerek delil tespiti dosyasında gerekse görevsiz mahkemede alınan bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere, davalı tarafından imal edilen ve montajı yapılan taşıyıcı yapının olay gecesi maksimum 31 km/h ve takip eden günde de maksimum 67 km/h hızda esen rüzgarın yapı brandasında oluşturduğu yüke dayanamayarak ek yerlerinden yırtıldığı, çadır-branda sisteminin teknik şartnamede öngörülen rüzgar yükünün çok altında bir yükle yıkıldığı, çadır-branda sisteminde meydana gelen yırtılma ve yıkılmanın davacı işveren tarafından çadır içine kurulan ses ve ışık sistemi ile bir ilgisinin bulunmadığı, eserin davalı yüklenici tarafından ayıplı imal edildiği, davacının sözleşmeden dönme ve avans olarak ödenen eser bedeli alacağını talep etmekte haklı olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, davalının dava tarihinden önce temerrüde düşürülmemesi nedeniyle alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının KABULÜ ile 18.900,00 TL nin dava tarihi olan 26/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 1.291,06 TL nispi harca, peşin alınan 322,77 TL harcın mahsubu ile bakiye 968,29 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.

3-Dava tamamen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı ve karşıladığı 0,75 TL dosya gideri, 4,30 TL vekalet suret harcı, 29,20 TL başvuru harcı, 322,77 TL peşin harç, 315,80 TL davetiye ve posta gideri, 950,00 TL bilirkişi ücreti, delil tespiti masrafı 835,40 TL olmak üzere toplam 2.458,22 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.

4-Dava tamamen kabul edildiğinden davalı tarafın yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.

5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 4.080,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.

6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının, davalı tarafından yatırılan delil avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine.

ilişkin, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/01/2021

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı