Bölge Adliye Mahkemesi 2026/915 E. 2026/1480 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2026/915

KARAR NO:2026/1480

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:25/03/2025

NUMARASI:2022/697 Esas - 2025/237 Karar

DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ:01/04/2016

İSTİNAF KARAR TARİHİ:16/09/2026

Davanın kısmen kabulüne-reddine ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA:Davacı vekili; dava dışı ... A.Ş.'ye ait beyaz eşya emtiasının müvekkilince düzenlenen ... poliçesi ile sigortalı olduğunu, emtianın Tekirdağ'dan Trabzon'a nakliyesinin davalı taşıyıcı tarafından üstlenildiğini, taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu emtianın hasarlandığını, sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nın 1472. maddesi uyarınca halefiyet gereği davalıdan tahsili amacıyla İstanbul 11. İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptaline karar verilmesini ve icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili; sunulan sigorta poliçesinin kaza tarihini kapsamaması nedeniyle davacının dava açma hakkı bulunduğunu ispat etmesi gerektiğini, hasarlı emtia sayısının 19 olduğunu, müvekkilinin sözleşme çerçevesinde müşteriye tazminat ödemesi yaptığını, ayrıca 17 adet emtia ile ilgili süresinde hasar ihbarında bulunulmadığından bu emtiaların hasarsız olduğunun kabul edildiğini, hasar bedelinin ve hurda değerinin yanlış hesaplandığını, bunun dışında TTK'nın 882 maddesi uyarınca taşıyıcının sınırlı sorumluluğunun söz konusu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI:Mahkemece, kaza tarihini kapsayan ... nolu ... Poliçesi kapsamında davacının halefiyete dayalı talep hakkı bulunduğu, emtianın taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu hasara uğradığı, davalı taşıyıcının bu zarardan sorumlu olduğu, ancak davalının aynı hasar nedeniyle yaptığı ödemenin mahsubu gerektiği gerekçesiyle davalının itirazının 6.940,87-Euro asıl alacak ve 112,96-Euro işlemiş faiz toplamı olan 7.053,83-Euro üzerinden iptaline ,takip talebi yazılı koşullarla devamına , fazla talebin reddine,icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili; dosyaya sunulan deliller ve bilirkişi raporları ile emtiaların taşıyıcının kusuru sonucu hasara uğradığının ispatlandığını, davalının taşıma nedeniyle meydana gelen zarardan sorumlu olduğunun bilirkişi raporu ve ilk derece mahkemesi kararı ile sabit olduğunu, raporda hasarın oluşumunda ambalaj yetersizliğinin etkisi bulunmadığının tespit edildiğini, hasarın trafik kazası sonucu oluştuğu hususunda şüphe bulunmadığını, davalının aynı hasar nedeniyle yaptığı ileri sürülen ödemenin davacının ödediği tazminattan mahsubunun ve icra inkâr tazminatı talebinin reddinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili; yargılama süresince sorumluluk ve kusura ilişkin yaptıkları itirazların karşılanmadığını, 17 adet emtia yönünden süresinde hasar ihbarında bulunulmadığından bu emtiaların hasarsız kabul edilmesi gerektiğini, hasar bedeli ve hurda değerinin hatalı hesaplandığını, her hâlde TTK'nın 882. maddesi uyarınca sınırlı sorumluluğun uygulanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE VE SÜREÇ:Dava, davacı tarafça ... poliçesi ile sigortalı emtianın, taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucunda hasara uğraması nedeniyle oluşan zararın rücuen tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin karara yönelik yapılan istinaf başvurusu sonucunda Dairemizin 2022/221- 1209 sayılı ilamı ile "Somut olayda davalı 19 adet emtia dışındaki 17 adet emtia ile ilgili kendilerine hasar ihbarı yapılmadığını iddia etmektedir. TTK'nın 889. maddesinde "eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olduğu açıkça görülüyorsa, gönderen veya gönderilen en geç teslim anına kadar zıyaı veya hasarı bildirmezlerse, eşyanın sözleşmeye uygun olarak teslim edildiği varsayılır" denilmiştir. Bu hükme göre süresinde hasar ihbarında bulunulmaması sonucunda eşyanın hasarsız olarak teslim edildiği hususunda karine oluşur. Ne var ki; somut olayda emtia, davalı taşıyıcının yaptığı taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası nedeniyle hasarlandığından, davalı taşıyıcının bilgisi dahilinde olan bu hasardan dolayı ayrıca ihbar gerekmemektedir. "denilerek davalı vekilinin 17 adet emtiaya ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamış ise de; davalı 19 adet hasarlı eşya için temlik eden sigortalıya ödeme yapıldığını, sigortalı ile aralarında nakliye ve aktarmaya ilişkin çerçeve sözleşme bulunduğunu, tazminat koşullarının bu sözleşmede özel olarak düzenlendiğini, sigortalıya da bu hükümler çerçevesinde ödeme yapıldığını, ayrıca hasar sorumluluğu bakımından TTKnın880 ve 882 hükümlerinin geçerli olduğunu,sorumluluğun sınırlandırıldığını ileri sürmektedir. Davalı tarafça ödeme iddiası ile ilgili olarak,taşıyan tarafından düzenlenen 11 adet "hasar tazminat bedeli" açıklamalı faturayı sigortalı ile aralarındaki cari hesaptan düşerek ödediğini ileri sürdüğü halde davalının bu iddiası üzerinde durulmamış, bu hususta inceleme yapılmamıştır.Dava konusu taşıma nedeniyle yapılan bir hasar ödemesi bulunması halinde bunun alacakdan düşülmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru olmamıştır.Bu itibarla, mahkemece davalı tarafından yapılan ödemelerin araştırılması, gerektiğinde ticari defterler üzerinde inceleme yapılması ,dava dışı sigortalıdan sorulması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.Diğer taraftan, emtiadaki hasar ve sovtaj bedeli denetime elverişli bir şekilde belirlenmemiş, TTK m.882'de düzenlenen taşıyıcının sınırlı sorumluluğuna ilişkin hükümler ile davalıyla dava dışı sigortalı arasındaki sözleşmenin 12.2 maddesinde hasar bedelinin belirlenmesine ilişkin hüküm dikkate alınmamıştır. Bu durumda mahkemece emtiadaki hasar ve sovtaj bedelinin denetime elverişli bir şekilde belirlenmesi, taşıyıcının sınırlı sorumluluğuna ilişkin hükümler ile davalıyla sigortalı arasındaki sözleşmenin 12.2 maddesinde hasar bedelinin belirlenmesine ilişkin hüküm de incelenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yeterli araştırma yapılmadan karar verilmesi doğru olmamıştır."denilerek kararın kaldırılmasına ve dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.Dairemizin kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesince, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, alınan kök ve ek raporlar hükme esas alınarak, kaza tarihini kapsayan ... nolu ... Poliçesi kapsamında davacının halefiyete dayalı talep hakkı bulunduğu, emtianın taşıma sırasında meydana gelen trafik kazası sonucu hasara uğradığı, davalı taşıyıcının bu zarardan sorumlu olduğu, ancak davalının aynı hasar nedeniyle yaptığı ödemenin mahsubu gerektiği gerekçesiyle davalının itirazının 6.940,87-Euro asıl alacak ve 112,96-Euro işlemiş faiz toplamı olan 7.053,83-Euro üzerinden kısmen iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine,icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.Davaya konu taşıma güzergahının Türkiye sınırları içerisinde bulunması nedeniyle, somut uyuşmazlığın çözümüne 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı;ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.Diğer yandan sınırlı sorumluluk halleri TTK'nın 882. maddesinde düzenlenmiş olup, TTK'nın 886. maddesi hükmüne göre, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı, kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz. Yine TTK'nın 882. maddesi hükmüne göre gönderinin tamamının ziya veya hasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 özel çekme hakkı ile sınırlıdır. Öte yandan davalı ile dava dışı sigortalı arasında düzenlenen sözleşmenin 12.2 maddesinde “muafiyet bedeli (5.000Avro) altında kalan ve bu yüzden ...’ın sigorta firması tarafından karşılanmayan tüm münferit beyaz eşya hasarında hasar bedeli ürün bedelinin %50’si olup, peşin satış fiyatının %50’si olmak üzere nakliyeciye fatura edileceği” kararlaştırılmıştır. Somut olayda; dava dışı sigortalı ... .... A.Ş.'ye ait beyaz eşya emtiasının Tekirdağ'dan Trabzon'a taşınması işinin davalı taşıyıcı tarafından üstlenildiği, taşımanın Türkiye sınırları içinde gerçekleştiği, 18/08/2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu emtianın hasarlandığı anlaşılmaktadır.Dava dilekçesi ekinde sunulan ... nolu ... Poliçesi 31/12/2012–01/01/2014 tarihleri arasında teminat vermekte ise de, cevaba cevap dilekçesi ekinde sunulan ... nolu ... Poliçesinin 31/12/2013–01/01/2015 tarihleri arasında, yani kaza tarihini kapsayacak şekilde teminat verdiği görülmüştür.Bu durumda davacı sigortacının, sigortalısına yaptığı ödeme oranında TTK'nın 1472. maddesi uyarınca halefiyete dayalı talep hakkı bulunmaktadır.Mahkemece alınan bilirkişi raporunda, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı içeriğine göre dava konusu olayda davalı şirkete ait ... / ... plakalı tır sürücüsünün, yönetimindeki aracının hızını yol, hava ve trafik şartlarına göre ayarlamamış, yağışlı havada ıslak ve kaygan yolda aşırı hızlı tedbirsiz ve dikkatsiz araç kullanması sebebiyle aracı kaydırdığı, kendi şeridinde tutamadığı ve önünde giden dava dışı bir araca çarpması ile dorsesindeki sigortalı emtianın hasara uğramasına neden olduğu anlaşılan kazada davalı şirkete ait ... / ... plakalı aracın sürücüsünün %100 oranında tamamen kusurlu olduğu, herhangi bir ambalajlama yetersizliği bulunmadığı kanaati bildirildiğinden davalının zarar miktarının tamamından sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.Bu tespitlere göre emtianın taşıma sırasında hasara uğradığı sabit olup, davalı taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasını sağlayacak sebebin varlığı ileri sürülüp ispatlanamadığından, oluşan hasardan davalı taşıyıcı sorumlu tutulmalıdır. Ancak sınırlı sorumluluk halleri TTK'nın 882. maddesinde düzenlenmiş olup, gönderinin tamamının ziya veya hasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 özel çekme hakkı ile sınırlıdır. TTK'nın 886. maddesi hükmüne göre; zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı, kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamayacaktır. Somut olayda oluşan hasardan taşıyıcı sınırlı sorumluluk ilkesine göre sorumlu kabul edilmeliyse de, dava dışı sigortalı ile davalı taşıyıcı arasındaki sözleşmenin 12.2 maddesinde yer alan düzenleme nazara alındığında davalının sorumluluğu sınırlandırılmamış olduğundan hareketle davalının aynı kaza sebebiyle yaptığı anlaşılan, aksi de davacı sigortacı tarafından ispatlanamayan ödemenin, davacı sigortanın yaptığı ödemeden mahsubu ile rücu edilebilir asıl alacak tutarının tespiti doğru olmuştur. Sınırlı sorumluluğun uygulanması gerektiğine dair davalı istinaf sebebi somut olayda iç ilişkide düzenlenmiş sözleşmenin varlığı sebebiyle yerinde değildir. Benzer şekilde davalı hasar ödemesinin tazminattan düşülmemesi gerektiğine dair davacı istinafı da gerçek zararın ödenmesi gerektiği ilkesinden hareketle yerinde değildir. Yine mahkemenin önceki kararına ilişkin Dairemizin 2022/221 Esas 2022/1209 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi kalan 17 ürün için de ihbara gerek olmadığı karara bağlanmış olup, davalının hasarın ihbar edilmediğine dair istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.İİK’nın 67. maddesi uyarınca, itirazın iptali davasında borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması halinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilebilir. Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir. Bu kapsamda somut olayda takip ve dava konusu alacak, taşıyıcının sorumluluğuna dayalı ziya bedeli istemine ilişkin olduğundan, likit olmayıp miktarının tespiti yargılamayı gerektirmektedir. Bu nedenle koşulları oluşmadığından davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmemiş olması doğru olup davacının bu yöndeki istinafı yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davanın kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığından, kamu düzenine aykırılık teşkil eden bir husus da tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

Davacının peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davalıdan alınması gereken 1.551,36-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 732-TL harcın mahsubu ile kalan 819,36-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı ve davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/09/2026