İlk Derece Mahkemesi 2025/1257 E. 2026/565 K.

T.C. Ankara Batı 1 ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/1257 Esas - 2026/565 T.C. ANKARA BATI 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2025/1257 KARAR NO: 2026/565

HAKİM : KATİP :

DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ :

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) DAVA TARİHİ : 01/10/2025 KARAR TARİHİ : 22/09/2026 K.YAZIM TARİHİ : 18/10/2026

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizce yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili; müvekkili şirkette ..... sayılı Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Sigorta Poliçesi ile sigortalı, davalıya ait ve dava dışı firari sürücü .....'nun sevk ve idaresindeki .... plakalı araç, 10.07.2024 tarihinde ...., ...., ...... Mahallesi, .... caddesinden gelip ...... sokak istikametine sola dönmek istediği esnada..... sokak üzerinde park halinde bulunan ...... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasara sebebiyet verdiğini, alınan eksper raporuna göre ..... plakalı araçta 19.080,29 TL hasar tespit edilmiş ve hasar bedeli mağdur aracın sigortalısı olduğu şirkete 29.11.2024 tarihinde tamamen ödendiğini, Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Sigorta Poliçesi Genel Şartlarına göre, davalı sigortalıya ait araç sürücüsü kaza sonrasında olay yerini terk ettiğinden, hasar bedelini ödemekle müvekkili şirketin davalı sigortalısına rücu hakkı doğduğunu, bu nedenle, kusur ve hasara ilişkin fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 19.080,29 TL asıl alacağın 29.11.2024 tarihinden takip tarihine kadar işleyen 3.511,95 TL avans faizi ile tahsili için davalı aleyhine Kahramankazan İcra Müdürlüğü’nün ..... E. sayılı dosyası ile icra takibi yapılmışsa da davalının haksız yere borca itiraz ettiğini beyan ederek, davalının Kahramankazan İcra Müdürlüğü’nün .... E. sayılı dosyası ile açılan ilamsız takibe yaptığı haksız itirazının iptaline, kusur ve hasara ilişkin fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 19.080,29 TL asıl alacağın 29.11.2024 tarihinden takip tarihine kadar işleyen 3.511,95 TL avans faizi ve takip tarihinden itibaren de asıl alacağa işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili hususunda takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili; davanın dayanağı olan rücu koşullarının oluşmadığını, davacı sigorta şirketinin, müvekkili şirkete ait 06 DNH 389 plakalı aracın karıştığı trafik kazasında, aracın sürücüsünün olay yerinden “firar ettiğini” ileri sürerek poliçe genel şartlarına dayandığını ve rücu hakkının doğduğunu iddia ettiğini, ancak bu iddianın kaza tutanağı içeriğiyle çeliştiğini, tutanakta açıkça şu şekilde belirtildiğini “Kaza yerinden firar eden sürücü..... ile görüşülmüş, beyanı dinlenmiştir. Sürücü...., sürücü belgesi ve araç tescil belgesini kazaya karışan.... plakalı aracın sahibi .....’ya ibraz ettikten sonra kaza yerinden ayrılmıştır.” dolayısıyla, sürücünün olay yerinden “firar” kastıyla kaçmadığını, araç belgelerini ibraz etmiş ve karşı tarafça kimliğinin tespit edildiğini, bu durumda, olay yerini terk ettiğine dair değerlendirmenin rücu hakkını doğuracak nitelikte olmadığını, davacının, rücu hakkı doğurmayan bir olay nedeniyle ödeme yaptığını ileri sürerek müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlattığını, ancak Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda öngörülen herhangi bir rücu nedeni somut olayda mevcut olmadığını, kaldı ki, rücu nedeni mevcut kabul edilse dahi, sürücü ..... kaza sonrasında kimliğini gizlememiş, aksine sürücü belgesi ve araç tescil belgesini kazaya karışan aracın sahibi ......’ya ibraz ettiğini, dolayısıyla kaza sonrası gerekli kimlik tespitinin yapılmasını sağladığını, bu durumda, rücu sebebi olarak ileri sürülen “olay yerinden ayrılma” olgusu, rücu hakkını doğuracak nitelikte olmadığını, bu nedenlerle, müvekkili şirketin Kahramankazan İcra Müdürlüğü ..... E. sayılı dosyasındaki itirazının tamamen haklı olduğunu beyan ederek, davacının haksız rücu talebine dayalı itirazın iptali davasının reddine, müvekkili şirketin icra takibine yaptığı itirazın haklı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER : Kahramankazan İcra Dairesinin ..... esas sayılı takip dosyası, ticaret sicil kaydı, sigorta poliçesi, hasar dosyaları, trafik kazası tespit tutanağı, tanık beyanları, 22/08/2026 tarihli bilirkişi heyet raporu ile tüm dosya kapsamı. Bilirkişi heyeti raporunda, dava konusunu oluşturan 10.07.2024 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, davacı sigorta şirketine trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ..... plakalı kamyonet sürücünün seyir halinde iken, kaldırıma paralel nizami park halinde bulunan...... plakalı araca çarparak hasarına sebebiyet verdiği, dava dışı araç sürücüsü...... tarafından kaza sonrasında sürücü belgesi ile araç tescil bilgilerinin, ..... plakalı araç malikine teslim ederek, sürücüler arasında tutanak tutulmaksızın olay yerinden ayrılmış olup, hafif bir maddi hasar ile sonuçlanan kazada hayati bir sağlık tehlikesi ile can güvenliğinin söz konusu olmadığı, bu bağlamda davacı sigorta şirketinii rücu hakkı konusunda takdir tamamen mahkemeye ait olduğu, anılan kazanın oluşumunda, ..... plaka sayılı araç sürücüsü olduğu beyan edilen dava dışı .....'nun % 100 asli kusurlu olduğu, kaza tarihinde ..... plakalı aracın, davalı ..... Nakliye ..A.Ş adına tescilli olduğu, araç işleteninin, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddedeki hukuki sorumluğuna istinaden tayin ve takdiri mahkemeye ait olmak üzere; “sürücünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, ..... plaka sayılı nizami, park konumundaki aracın maliki/ sürücüsünün kural ihlali ve ihmali bulunmadığı, ..... plakalı aracın sol arka çamurluk kesiminden aldığı darbe sonrası meydana gelen hasarın onarımı için gerekli parça ve işçilik bedelinin, kaza tarihinde 19.080,296 olduğu hesap edildiği, davalının maliki olduğu ..... plakalı aracın 10.07.2024 tarihli kaza tarihini kapsar nitelikte davacı Sigorta şirketi nezdinde davalı adına düzenlenmiş 07.03.2024 - 07.03.2025 tarihleri arasında geçerli / vadeli 1-0210- 59289796 poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası) poliçesinin mevcut olduğu, talebe konu kazanın Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3. SİGORTANIN KAPSAMI üst başlıklı “ Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğu, Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” gereği tanzim edilmiş olan poliçenin teminatı kapsamında ve vadesi içerisinde olduğu, tanzim edilen poliçenin kaza tarihi itibariyle araç başına maddi teminat limitinin 200.000,00 TL olduğu, Davacı sigorta şirketi, davalının maliki olduğu aracın .... - plakalı aracın kaza sonrasında olay yerinden firar eden sürücüsünün, 10.07.2024 tarihinde meydana gelen kazada Y0100 kusurlu olduğunu, park halindeki ...... plaka sayılı araca çarparak aracın hasarlanmasına neden olduğunu, kazaya karışan mağdur araç sahibince kendi kasko sigortacısına yapılan başvuru neticesi açılan hasar dosyası kapsamında eksper vasıtasıyla yapılan tespit neticesi kasko sigortacısınca karşılanan hasarın ZMMS poliçesi kapsamında dava dışı kasko sigortacısınca müvekkili şirkete yapılan başvuru neticesi rücuen hasarın karşılandığını, müvekkili şirket tarafından ZMMS Sigorta poliçesi ile teminat altına alınan ..... plaka sayılı aracın sürücüsünün meydana gelen kaza akabinde olay yerinden firar etmiş olması sebebi ile müvekkili şirket tarafından ödenen tazminat bedelini rücuen talep etme hakkına sahip olduğunu belirtmek suretiyle iş bu davayı ikame etmiş olduğu, somut olayda araç sürücüsünün kaza sonrası olay yerini terk ettiği/firar ettiği dava dosyasına sunulu belgelerle sabit olup davalıya ait aracın sürücüsü olay yerini terk ettiği için ehliyet, alkol ve yasaklı madde kontrolünün kaza anı itibariyle yapılması mümkün olmadığı, Davalıya ait aracın sürücüsü kazaya neden olduğu halde iz ve delillerin kaybolmaması ve ikinci bir kazanın oluşmaması için tedbir almadan, kolluk güçleri gelmeden kaza yerinden ayrılmış olduğundan davacı sigorta şirketince zarar görene ödemek zorunda kalmış olduğu tazminat bedellini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesinin kaza tarihinde geçerli araç başına maddi teminat limiti olan 200.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere heyetimizde görevli Makine Mühendisi Bilirkişi vasıtasıyla yapılan kusur ve hasar bedeli tespitleri dahilinde davalının %100 kusuru nispetinde karayolları trafik kanunu'nun “trafik kazalarına karışanlar ile ilgili kurallar” başlıklı 81. maddesinin d bendi, karayolları trafik yönetmeliği'nin “trafik kazalarına karışanlar” başlıklı 152. maddesi ç bendi, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi genel şartlarının B.4. f bendi ile TTK'nın 1472 maddesi ( Halefiyet ) uyarınca, rücuen talep edebileceği, Davalının talebe konu kazada %100 kusuru nispetinde karayolları trafik kanunu'nun “trafik kazalarına karışanlar ile ilgili kurallar” başlıklı 81. maddesinin d bendi, karayolları trafik yönetmeliği'nin “trafik kazalarına karışanlar” başlıklı 152. maddesi ç bendi, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigorta poliçesi genel şartlarının B.4. F bendi ile TTK'nın 1472 maddesi ( Halefiyet ) uyarınca, davacı sigorta şirketince dava dışı zarar gören konumundaki ..... plaka sayılı araçta meydana gelen zarar için ödenen 19.080,29-TL hasar bedelini rücuen talep edebileceği, davacının asıl alacağın ferilerine ve icra inkar tazminatına ilişkin talebinin takdirinin mahkemeye ait olacağı belirtilmiştir.

GEREKÇE : Dava; davacının ZMMS sigorta poliçesi kapsamında sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlularından rücuen tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı alacaklı ZMMS sigorta poliçesi kapsamında davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla ilamsız icra takibi başlatmış olup; ödeme emri davalı borçluya 22.04.2025 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davalı borçlu 7 günlük yasal süresi içinde 28.04.2025 tarihinde ödeme emrine itiraz ettiğinden takibin durdurulmasına karar verilmiştir. İtirazın iptaline yönelik olarak açılan iş bu dava hak düşürücü yasal süresi içerisinde açıldığından işin esasına girilerek inceleme yapılmıştır. 10/07/2024 tarihinde, davalının maliki olduğu, davadışı Bünyamin Uslu'nun sevk ve idaresindeki, davacı sigorta şirketince trafik sigortası poliçesi kapsamında sigortalı olan ...... plakalı aracın park halinde bulunan davadışı Melisa Akbaba'nın maliki olduğu ..... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Davacı sigorta şirketince, somut olaya konu kaza sebebiyle davadışı ...... plakalı aracın sigorta şirketine araç hasarı için 29/11/2024 tarihinde 19.080,29TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işlemiş faiziyle tahsili için takip başlatıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce taraflarca bildirilen deliller toplanarak bilirkişiden rapor alınmıştır. Düzenlenen raporun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu değerlendirilerek, davalı yanın rapora itirazları yerinde görülmeyerek rapor hükme esas alınmıştır. Uyuşmazlık, davacı sigorta şirketinin zarar görene yapmış olduğu ödemeyi davalı akidine rücu edip edemeyeceği ve miktarı hususundadır. Davacı yan, davalının olay yerini terk etmesi sebebine dayanarak rücu hakkının doğduğunu savunmuştur. Dava konusu trafik kazasının 10/07/2024 tarihinde meydana geldiği, poliçenin ise, 06/03/2024 tarihinde düzenlenmiş olduğu, poliçe düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün ..... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde; “Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı başlıklı maddede “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir. Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir: a-) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, b-) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, c-) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, ç-) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise, d-) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1 maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa, e-) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse, f-) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde, Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Genel Şartlar B.4-f. bendi kapsamında sigortacının, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterlidir. Sigorta genel şartları B.4-f. bendin kapsamında sigortalı, sürücünün olay yerini terk etmiş olması durumunda ancak; -Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitmesi, -Bedeni hasara neden olsun veya olmasın can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hallerde ilgili maddeden kaynaklanan sorumluluklardan kurtulur. Davacının talebinin genel şartlar B.4 - f maddesi gereğince sürücünün olay yerini terkine dayalı olduğundan, olay yerini terkin zorunlu nedenlerden kaynaklanmamış olması halinde davacı, zarar görene yapmış olduğu ödemeyi, sorumlu olduğu "gerçek zarar" ile sınırlı olarak sigortalısından talep edebilir. Bu bilgiler ışığında dosya değerlendirildiğinde; dava dışı sürücü Bünyamin Uslu tarafından olay yerinin terk edilmesine ilişkin makul ve kanundaki tanıma uygun bir gerekçenin ileri sürülmediği, can güvenliğine ilişkin bir tehlikenin de bulunmadığı, dosya kapsamında olay yerini terk etmenin zorunlu sebeplerden kaynaklandığının tespit edilememesi ve bu sebeple olay yerinin mazeretsiz olarak terk edilmesi, yasada açıklanan terke ilişkin zorunlu halin bulunmaması sebepleriyle rücu koşullarının oluştuğu kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunda oluşan gerçek zararın ve rücu edilecek tutarın belirlenmiş olması gözetilerek bilirkişi raporu gerekçeli ve denetime elverişli bulunup hükme esas alınmıştır. Raporda işlemiş faiz hesabı yapılmamışsa da usul ekonomisi ilkesi gereğince mahkememizce bu eksikliğin giderilebileceği değerlendirilerek yapılan hesaplama neticesinde, Faiz İşletilen Süre: 4 ay 19 gün Anapara: 19.080,29TL İşleyen Faiz Tutarı: 3.511,95TL Anapara + Faiz Toplamı: 22.592,24TL Gerçekleşen Toplam Faiz Oranı: %18,406164383562 Faiz Hesaplama Detayları: 29.11.2024 ile 27.12.2024 (bu tarih dahil) arasındaki 29 gün için yıllık %51,75 faiz oranı üzerinden %4,1116438356164, 28.12.2024 ile 07.03.2025 (bu tarih dahil) arasındaki 70 gün için yıllık %49,25 faiz oranı üzerinden %9,4452054794521, 08.03.2025 ile 17.04.2025 (bu tarih hariç) arasındaki 40 gün için yıllık %44,25 faiz oranı üzerinden %4,8493150684932 olmak üzere toplam %18,406164383562 faiz uygulanmıştır. Takip talebindeki işlemiş faiz talebinin yerinde olduğu kabul edilmiş, bu itibarla davacının davasının kabulüne, Kahramankazan icra dairesinin 2025/881 esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, alacak likit(bilinebilir/belirlenebilir) olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN KABULÜNE, Kahramankazan icra dairesinin ..... esas sayılı takip dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, 2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Alınması gereken 1.543,27TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40TL harcın mahsubu ile bakiye 927,87TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, Zorunlu arabuluculuk kapsamında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddesi gereği ödenecek ve Arabuluculuk AÜT'nin Birinci Kısmına göre taraf sayısı gözetilerek belirlenen 4.600,00TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, Davacı tarafından yatırılan 615,40TL peşin harç, 615,40TL başvuru harcı, 87,50TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.318,30TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından sarf edilen 581,00TL tebligat ve posta gideri ile 15.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 15.581,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 5-Davacının kendisini vekil ile temsil ettirdiği görülmekle karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT madde 13/2 gereğince takdir ve hesap edilen 22.592,24TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 22/09/2026

Katip .... e-imzalı Hakim ..... e-imzalı