Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2023/1461 E. 2026/2086 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2023/1461
Karar No
2026/2086
Karar Tarihi

. T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/1461 KARAR NO : 2026/2086

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 24/05/2023 NUMARASI : 2021/421 Esas 2023/468 Karar DAVANIN KONUSU : İTİRAZIN İPTALİ BAM KARAR TARİHİ : 30/09/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 02/10/2026

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı .... Şti. ("..." ya da "Sigortalı")'nın yürüttüğü ticari işler kapsamında doğabilecek olası rizikoların, 420001005329 numaralı Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi ile teminat altına aldığı, dava dışı ...'nin, yine dava dışı ... Şti. ("...") firmasına sattığı kullanılmış su sayacı emtiasının nakliye işi, sigortalı ... tarafından üstlenildiğini, ancak söz konusu nakliye işinin sigortalı ... firması tarafından bizzat yerine getirilmediği ve fiili taşıma işinin davalı .. . adına kayıtlı, .... idaresindeki....- .... plakalı araçla yapılmak üzere devredildiği, söz konusu kullanılmış su sayacı emtiasının, ....nin Kağıthane/İstanbul'da bulunan işletmesinden, ... adına kayıtlı, .... idaresindeki ....-.... plakalı araca 29.11.2018 tarihinde yüklendiğini, araç sürücüsü ....'ın beklenen süre içerisinde emtiayı...'a teslim etmediğini, 01.12.2018 tarihinde sigortalı firma yetkilisinin Polis Merkezi Amirliğine başvurarak, araç sürücüsü ... ...'dan ve araç sahibi ....den şikayetçi olduğunu, aynı zamanda .... de polis merkezine giderek ... ..., ... ve ....'tan şikayetçi olduğunu, emtiaların teslim edilmemesi üzerine ... firmasının zararının kaşılanması için müvekkiline başvurduğunu, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde sorumlu olunan zarar tutarı olarak tespit edilen 198.227,00-TL'nin sigortalıya ödendiğini, yapılan 198.227,00-TL tutarındaki ödemeyle müvekkilinin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi uyarınca sigortalısının "kanuni halefi" haline geldiğini, ayrıca ....tarafından müvekkiline verilen "İbraname, Feragatname ve Makbuz" belgesiyle müvekkilinin TBK m. 183 uyarınca "akdi halef" sıfatını da haiz olduğunu, davalı ...., dava konusu zararın meydana geldiği ...-..... plakalı aracın maliki olduğunu, dolayısıyla işleten sıfatını haiz olduğunu, motorlu aracı işleteninin sorumluluğuna ilişkin hükümlerin Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinde düzenlendiğini, TTK m. 875 uyarınca taşıyanın sorumluluğunun, taşınmak üzere eşyayı teslim aldığı andan itibaren başlayacağı ve eşyayı alıcısına teslim ettiği anda sona erdiğini, taşıyanın bu sorumluluğu kanundan doğduğunu, böylece taşıyıcı, eşyanın kendi denetim ve gözetimi altında bir yerden diğer yere taşınma işini üstlenmekle birlikte belirlenen taşıma süresi içerisinde taşınmak üzere kendisine teslim edilen emtiayı muhafaza etmekle yükümlü tutulduğunu, taşıyanın eşyayı uhdesinde bulundurduğu süre boyunca sorumluluğu, çalıştırdığı ve diğer yardımcı kişileri de kapsadığını, bu hususun ise TTK'nın 879. maddesinde düzenlendiğini, davalının, taşımada kullandığı kendi adamları ve diğer yardımcı kişilerin fiil ve imallerinden de kendi fiil ve ihmali gibi sorumlu olduğunu, bu nedenle dava konusu zarardan sorumlu olduğunu, tüm bu sebeplerle İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü7nün 2019/15345 E. sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı taraf cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla öncelikle davalı müvekkilinin yerleşim yerinin İzmir olması, iddia edilen rizikonun/haksız fiilin İzmir'de gerçekleştiğinin beyan edilmesi ve davalı müvekkilinin fiili taşıyıcı olduğununun iddia edilmesi nedeniyle iş bu davada yetkisizlik kararı verilerek İzmir Mahkemeleri'ne gönderilmesine, davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorunda olduğunu, görülmekte olan davada işbu zorunluluğa uyulmamış olup davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı ....ın İzmir'de faaliyet gösteren dava dışı .... firmasının emtiasını taşımak üzere anlaştığını, 29.11.2018 günü taşıma işi için davalı müvekkilini aradığını, müvekkilinden araç istediğini, davalı müvekkilnin de yanında 8 aydır çalışan .... isimli şoförünü yönlendirdiğini, dava dışı .... sahibi ....'a şoför ile irtibata geçmesini söylediğini, aynı gün malın yüklendiğini, aracın İstanbul ilinden çıkıp 30.11.2018 tarihinde İzmir'de olması gerekirken gelmediğini, şoförün gün içerisinde malı teslim edeceğini bildirdiğini, ancak malı teslim etmediğini, ertesi gün 01.12.2018 tarihinde şoförün işi bıraktım diyerek aracı boş hali ile ışıkkent 'te garaja bıraktığına dair mesaj attığını, müvekkilinin tüm çabalarına rağmen dava dışı şoföre ulaşamadığını, bunun üzerine aynı gün davalı müvekkilinin Işıkkent Polis Merkezine gidip dava dışı şoför ....'dan şikayetçi olduğunu, polis merkezine yapmış olduğu şikayetten 2 gün sonra 03.12.2018 tarihinde dava dışı şoför....'ın müvekkilini özel numaradan arayarak, bacanağı .... isimli şahsın Manisa yakınlarında yanına geldiğini, araca bindiğini silah zoruyla İzmir Tepecikte bilmediği bir yere götürdüklerini, kendisini orda bırakıp araç üzerinde bulunan emtiayı bir yerlere boşaltarak aracı kendisine geri getirdiklerini, kendisininde aracı Işıkkentteki garaja bıraktığını beyan ettiğini, aynı gün tekrar arayan dava dışı ....'ın, malı 29.11.2018 tarihinde ... isimli şahsa verdiğini, onunda ... isimli şahısla irtibat kurduğunu anlattığını, ancak açık adres vermediğini, TTK 876/1. maddesinde "Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur." şeklinde düzenleme olduğunu, söz konusu zararın oluşmasında araç sahibi müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığı gibi en yüksek özeni göstermesine rağmen sonuçlarını önleyemeyeceği bir neden ortaya çıktığını, bu nedenle davalı müvekkilinin oluşan zarardan sorumlu tutulamayacağını, kaldı ki CMR Konvansiyonu m. 17/f. 2 uyarınca davalı taşıyıcının engel olamayacağı ve kendi iradesinin etkili olamayacağı bir davranıştan ve bu davranış sonucunda iddia olunan zarar kalemlerinden sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığını, somut olayda davalının taşıma ediminin ifası ile zarar arasında uygun nedensellik bağı olmadığı halde davalının sorumlu tutulmasının genel kurallara da aykırı olduğunu, özmal aracın, araç tescil belgesinde yetki belgesi sahibi adına kayıtlı taşıtı ifade ettiğini, olaya karışan araç müvekkilinin şahsına ait olduğundan davacı araç sahibi sıfatıyla müvekkiline rücu edilemeyeceğini, bu nedenlerle davacının haksız davasının reddine ve kötü niyetli davacının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama neticesinde İstinaf incelemesine konu karar ile: "...Dava; İİK nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline ilişkindir. İstanbul Anadolu 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/04/2021 tarih 2020/198 E.- 2021/336 K. Sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verildiği ve davanın mahkememizin 2021/421 E. sırasına kaydı yapıldığı anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu 2. İcra Dairesinin 2019/15345 Esas sayılı takip dosyası getirtilmiş, incelenmesinde; davacı tarafından davalı .... ve ihbar olunan ... aleyhine rücuen tazminat alacağının tahsili amacıyla 198.227,00 TL alacağının tahsili amacıyla ilamsız yolla takibe girişildiği, ödeme emrinin borçlulara tebliği ile süresi içerisinde borçlu ... tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür. Dosya uyuşmazlık konularında inceleme yapılmak üzere sigortacı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi .... tarafından mahkememize ibraz edilen ayrıntılı gerekçeli raporda özetle; davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısı , .... Şti için düzenlediği 420001005...No'lu Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Poliçesi kapsamında, sigortalısının, aralarındaki Taşıma sözleşmesi uyarınca İstanbul'dan İzmir'e taşıma işlemini yapmak üzere sözleşme vapmış olduğu dava dışı taşıtan sıfatlı ... Şti'nin, yine dava dışı ... (... ) den satın almış olduğu "kullanılmış su sayaçları" emtiasının, emniyeti suistimal olayı sonucunda, alıcı taşıtan ... firmasının, İzmir'deki tesislerine teslim edilmemesi sonucunda doğan tazminat hakkının, poliçenin isnat ettiği Genel ve Özel Şartlara uygun olup, davacı şirketin, bu firmaya hasar tazminat ödemesi yaptıktan sonra, TTK.1472.maddesi ve poliçe özel şartlarına atfen, rücu hakkını kullanarak, sigortalısı alt taşıyıcı araç sahibi olarak anlaşma yaptığı davalı.... aleyhinde başlattığı icra takibine karşı yapılan itirazın iptali davasında Türk Ticaret Kanunun MADDE 1472- (1) de açıklandığı üzere, "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmü uyarınca 420001005329 No'lu yurtiçi taşıyıcı mali mesuliyet sigortası abonman poliçesi özel şart hükümlerindeki sigortacı emniyeti suistimali gerçekleştiren araç sahibi, sürücüsü veya şoföre rücu hakkını kullanacaktır ve "özel araçlarda, araç sahibine rücu edilmeyecektir, sadece kiralık araçlarda araç sahibine rücu edilecektir" ifadesi uyarınca, sigortalı tarafından, bu taşıma işi için kiralanmış aracın sahibi konumundaki davalıya rücu hakkı bulunduğu, Rücu miktarı için, icra takibi yapılan miktarın, dosya içeriği alım satım belgeleri ve muhtelif muhasebe belgesi ile ekspertiz raporu incelemesi sonucunda, davacı sigorta şirketi tarafından, poliçe teminat limiti dahilinde yapılan tazminat ödemesi miktarına uygun olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Mahkememizin 14/12/2022 tarihli celsesinde verilen ara karar ile Kara taşımacılığı alanında uzman bilirkişiye dosyanın tevdine karar verildiği, dosyanın bilirkişi ....'e tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen ayrıntılı ve gerekçeli bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı ....Şti. tarafından, Dava dışı... (....)’den 283.740,81 Kg kullanılmış su sayacının 16,60 TL/Kg birim fiyattan, toplam 4.710.097,45 TL+KDV=5.557.914,99 TL bedelle satın alındığı, dava dışı .....Şti. tarafından, satın alınan su sayaçlarının İstanbul’dan İzmir’e taşınması için, dava dışı(Sigortalı) ..... firması ile anlaşma yapıldığı, Taşıyıcı sıfatı kazanan ... Firmasının da bahse konu taşıma işini alt taşıyıcı davalı ....'ye verdiği, Alt Taşıyıcı ...’nin de söz konusu taşıma işini bünyesinde şoför olarak çalışan .... plakalı TIR sürücüsü ....’a yaptırdığı, .... plakalı TIR sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araca, 29.11.2018 tarihinde emtianın(Su sayacı) Kağıthane/İstanbul’daki satıcıya ait tesiste yüklendiği, Emtianın, gönderilene(....) teslim edilmediği, bunun üzerine, taşıyıcı şirket(....) yetkilisi .... tarafından, 01.12.2018 tarihinde Işıkkent/Bornova Polis Karakolu’na müracaatla, araç sürücüsü .... ve araç sahibi(aynı zamanda Alt Taşıyıcı) .... hakkında şikayette bulunduğu, Alt(Fiili) Taşıyıcı....’nin de, Işıkkent/Bornova Polis Karakolu’na müracaatla, araç sürücüsü ..... ve .... ve ... . adlı şahıslar hakkında şikayette bulunduğu, dosyada sunulu ekspertiz raporunda, Sigortalı dava dışı.....Şti.’nin sigorta teminatı kapsamında hasar bedeli olarak, poliçe teminatı limiti dahilinde 149.500,00 TL tazminat ödenmesinin rapor edildiği, buna istinaden de davacı sigorta şirketi ..... A.Ş. tarafından, dava dışı(gönderilen) .... A.Ş. vekili Av.... hesabına 149.500,00 TL asıl alacak, 11.551,00 TL yargılama gideri, 14.710,00 TL vekalet ücreti, 10.153,00 TL faiz olmak üzere 198.227,00 TL’nin 25.04.2019 tarihinde ödendiği, ödemesi yapılan 198.227,00 TL’nin tahsili amacıyla, ..... A.Ş. tarafından, borçlu ..... ve .... aleyhine Anadolu 2.İcra Müd. 2019/15345 E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığı, ödeme emrine borçlu(Davalı).... . vekilince 13.05.2019 tarihinde, asıl borç ve fer’ilerine itiraz edilerek takibin durdurulduğu, davaya konu hırsızlananan gönderinin değerinin 503.976,00 TL olduğu, ancak davacı sigorta şirketi .... A.Ş.’nin poliçe teminatı kapsamında tazmin ettiği tutar sebebiyle, davalılar aleyhine başlattığı icra takibinde talep edilen tutarın 198.227,00 TL olduğu dikkate alındığında, taleple bağlı kalınması ilkesi gereği tazminata esas tutarın 198.227,00 TL olarak alınması gerektiği, Davaya konu edilen gönderinin hasarsız ve eksiksiz teslim edilmemesinden alt/fiili taşıyıcı (Davalı ....) ve ihbar olunan ....’nın müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu rapor edilmiş, alınan bilirkişi raporu Mahkememizce yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette görülmüştür. Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacı sigortanın halefiyet gereği ödediği miktarın davalıdan isteyip isteyemeceği, alacağın varlığı, miktarı ve rücu şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarında toplandığı, dava konusu poliçe incelendiğinde, Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi adıyla düzenlenmiş olan 420001005329-9 no'lu poliçe ile davacı sigorta şirketi .... A.Ş'nin, dava dışı sigortalı ... ŞTİ'ye, kendisine ait veya kiraladığı araçlarla, Türkiye sınırları içi muhtelif mahallerden muhtelif mahallere istisnalar hariç muhtelif ticari yük emtiasını ( original, yola, yüke, araca uygun ambalajlı ve istifli olarak ) taşıması sırasında, meydana gelen ve bu sözleşme ile temin edilen rizikoların gerçekleşmesi sonucu, sırasımda, meydana gelen ve bu sözleşme ile temin edilen rizikoların gerçekleşmesi sonucu, yasadan doğan sorumluluklara bağlı olarak taşıtan tarafından sigortalıya karşı ileri sürülebilecek zarar ziyan ve hasar taleplerine ilişkin yurtiçi taşıyıcı mali mesuliyet sigortası olarak düzenlenmiş olduğu, dava konusu emniyeti suistimal hasarı için de, poliçenin 1 ve 2. sayfasında 2.maddede yazılı özel şart ve teminat kapsamı bölümünde, "araç sahibi veya sürücüsünün veya sigortalının bizzat istihdam ettiği şoförlerin kötü niyet veya emniyeti suistimal den dolayı taşınan malın tamamının çalınması kaybolması veya teslim edilmemesi sonucu doğacak sorumluluk tazminatı teminata dahil edilmiştir" denilerek, sigortalının sorumluluğundaki "Emniyeti Suistimal olayı" sonucu alıcısına (taşıtana) teslim edilmeyen emtia miktarının, poliçe teminat limiti dahilinde, dava dışı alıcı .... firmasına, bu poliçe teminatları kapsamında ödenmesinin uygun olduğu, diğer taraftan, yine bu maddenin devamında belirtildiği üzere, "sigortacı emniyeti suistimali gerçekleştiren araç sahibi, sürücüsü veya şoföre rücu hakkını kullanacaktır" ifadesine göre, davacı sigorta şirketinin, alt taşıyıcı araç sahibine karşı rücu hakkı doğduğu, yine poliçedeki bu maddenin devamındaki "özmal araçlarda, araç sahibine rücu edilmeyecektir, sadece kiralık araçlarda araç sahibine rücu edilecektir" ifadesiyle de, kastedilen özmal araçların, sigortalı firmaya ait araçlar olup, kiralık araç olarak belirtilen araçların ise, alt taşıyıcıdan kiralanan araçlar olduğu ve dolayısıyla da, bu maddeyle, davalı kiralık araç sahibine rücu hakkı olduğu, Rücu miktarı için, icra takibi yapılan miktarın, dosya içeriği alım satım belgeleri ve muhtelif muhasebe belgesi ile ekspertiz raporu incelemesi sonucunda, davacı sigorta şirketi tarafından, poliçe teminat limiti dahilinde yapılan tazminat ödemesi miktarına uygun olduğu, dava dışı .....Şti. tarafından, Dava dışı ....(.....)’den 283.740,81 Kg kullanılmış su sayacının 16,60 TL/Kg birim fiyattan, toplam 4.710.097,45 TL+KDV=5.557.914,99 TL bedelle satın alındığı, dava dışı .....Şti. tarafından, satın alınan su sayaçlarının İstanbul’dan İzmir’e taşınması için, dava dışı(Sigortalı) .... firması ile anlaşma yapıldığı, Taşıyıcı sıfatı kazanan ....Firmasının da bahse konu taşıma işini alt taşıyıcı davalı ....'ye verdiği, Alt Taşıyıcı .....'nin de söz konusu taşıma işini bünyesinde şoför olarak çalışan ..... plakalı TIR sürücüsü ....’a yaptırdığı, ....plakalı TIR sürücüsü ... sevk ve idaresindeki araca, 29.11.2018 tarihinde emtianın(Su sayacı) Kağıthane/İstanbul’daki satıcıya ait tesiste yüklendiği, Emtianın, gönderilene(....) teslim edilmediği, bunun üzerine, taşıyıcı şirket(....) yetkilisi .... tarafından, 01.12.2018 tarihinde Işıkkent/Bornova Polis Karakolu’na müracaatla, araç sürücüsü .... ve araç sahibi(aynı zamanda Alt Taşıyıcı) .... hakkında şikayette bulunduğu, Alt(Fiili) Taşıyıcı ....’nin de, Işıkkent/Bornova Polis Karakolu’na müracaatla, araç sürücüsü .... ve .... ve .... adlı şahıslar hakkında şikayette bulunduğu, dosyada sunulu ekspertiz raporunda, Sigortalı dava dışı .....Şti.’nin sigorta teminatı kapsamında hasar bedeli olarak, poliçe teminatı limiti dahilinde 149.500,00 TL tazminat ödenmesinin rapor edildiği, buna istinaden de davacı sigorta şirketi ....A.Ş. tarafından, dava dışı(gönderilen) ... A.Ş. vekili Av.... hesabına 149.500,00 TL asıl alacak, 11.551,00 TL yargılama gideri, 14.710,00 TL vekalet ücreti, 10.153,00 TL faiz olmak üzere 198.227,00 TL’nin 25.04.2019 tarihinde ödendiği, ödemesi yapılan 198.227,00 TL’nin tahsili amacıyla, ....A.Ş. tarafından, borçlu ....ve .... aleyhine Anadolu 2.İcra Müd. 2019/15345 E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığı, ödeme emrine borçlu(Davalı).... vekilince 13.05.2019 tarihinde, asıl borç ve fer’ilerine itiraz edilerek takibin durdurulduğu, davaya konu hırsızlanan gönderinin değerinin 503.976,00 TL olduğu, ancak davacı sigorta şirketi ....A.Ş.’nin poliçe teminatı kapsamında tazmin ettiği tutar sebebiyle, davalılar aleyhine başlattığı icra takibinde talep edilen tutarın 198.227,00 TL olduğu dikkate alındığında, taleple bağlı kalınması ilkesi gereği tazminata esas tutarın 198.227,00 TL olduğu, davaya konu edilen gönderinin hasarsız ve eksiksiz teslim edilmemesinden alt/fiili taşıyıcı davalı .... ve ihbar olunan ....’nın müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu rapor edilmiş, alınan bilirkişi raporlarının Mahkememizce yeterli ve hükme esas almaya elverişli mahiyette olduğu " şeklindeki gerekçe ile; davacının davasının KABULÜ İLE; İstanbul Anadolu 2.İcra müdürlüğünün 2019/15345 E sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, alacak likit niteliği taşıdığından alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Davalı asil istinaf dilekçesinde özetle; Esasa ilişkin olarak davaya konu olay ve tazminat talebinin muhatabı olarak sadece maliki sıfatıyla taraflarının gösterilmesini kabul etmediğini, bu olayın sorumlusu değil bilakis mağduru konumunda olduğunu, zarara sebebiyet veren zarardan sorumlu olan kişi olarak gösterilmesinin doğru olmadığını, davaya konu olay ile ilgili olarak açılan ceza dava dosyasında ilk derece mahkemesince gerekçeli kararda hiç bahsedilmeyen aksine sanık olarak değil doğrudan olayın mağduru olarak müşteki katılan sıfatıyla yer aldığını ve olayın asıl failleri olan yani hırsızlık olayını gerçekleştiren asıl zarar sorumlusu olan kişilerin bu dava sonucunda ceza aldıklarını, ilk derece mahkemesince verilen kararın aksine sadece araç maliki olmak her koşulda her şartta kayıtsız şartsız araç malikinin kendisine yöneltilen her tazminat talebinden sorumlu tutulması anlamına gelmediğini, yükteki ziya ve hasarın kesinlikle kendi kusurundan veya özen yükümlülüğünün ihmalinden doğmadığını, tamamı ile bilgisi iradesi ve insiyatifi dışında 3. şahısların ve araç sürücüsünün suç teşkil eden hırsızlık eylemi neticesinde oluşan bir zarar var ise bu zararın muhattabınında ceza mahkemesinde yargılanan ve ceza alan kişiler olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davaya konu olayda 3. şahısların bu suç teşkil eden eylemi nedeniyle kendi yönünden illiyet bağının da her halükarda kesildiğini, hırsızlık nedeniyle zayi olan mallardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, yükün çalınacağını yükü taşıyan kişinin malları çalacağını önceden öngörmesinin mümkün olmadığını, hırsızlık olayını gerçekleştiren şoför ....'ın, asilin yanında 8 ay çalıştığını ve bu süre zarfında hiçbir olumsuz davranışına şahit olmadığını, davaya konu olaya kadar çalışmalarında güven sarsıcı hiçbir durum ile karşılaşmadığını, en yüksek özeni göstermesine rağmen dava dışı şoförün emniyeti suistimal yolu ile davaya konu emtiayı çalacağını öngörmesinini mümkün olmadığını, zararın oluşmasında hiçbir kusurunun bulunmadığını, ilk derece mahkemesince verilen kararın aksine tek başına sorumlu tutulmasının kabul edilemeyeceğini, yerel mahkeme kararının hatalı olduğunu ve kaldırılması gerektiğini, yerel mahkemece hükmedilen tazminat miktarı ve diğer fer'iler yönünden de tümüyle bariz şekilde hatalı olduğunu, eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayandığını, bu konuda ilk derece mahkemesince verilen kararda ve karara dayanak raporda sanki davacı sigorta şirketince ödenen toplam tazminat miktarının 198.227 TL'imiş gibi talep edilen 198.227 TL üzerinden takibin devamına ve bu miktar üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, herşeyden evvel hüküm altına alınan hasar bedelinin fahiş olduğunu, davacı sigorta şirketinin mevcut poliçesi kapsamında poliçede yer alan kloz, şart ve muafiyetler ile birlikte sorumlu olduğu ve dava dışı sigortalısına ödemesi gerektiği ve dolayısıyla bu davaya konu edilebilecek asıl alacak miktarının tespitinin yargılamayı ve bilirkişi incelemesini gerektirdiğinden ortada kendi yönünden doğrudan muaccel ve likit bir borçtan söz edilemeyeceğinden tarafınca borcun tamamına itiraz edildiğini ve davanın reddi talep edilmiş iken ve mahkemece gerçek zarar miktarının ve buna göre davacı sigorta şirketince sigortalısının haklarına halef olarak talep edilebilecek miktarın tespiti için bilirkişi incelemesine karar verilmiş ve bilirkişi raporu aldırıldığından ve buna göre bir karar verildiğinden icra inkar tazminatı için yasanın aradığı şartların hiçbirisinin oluşmadığını, miktar yönünden kararda eksik şekilde belirtildiği üzere bu davaya dayanak dava dışı .... A.Ş. tarafından açılan dava nedeniyle davacı sigorta şirketince ödenilen toplam 198.227 TL'nin asıl alacak yönünden 149.500 TL olduğunu, diğer kalemlerin kendi tarafı dahi olmadığı bir dosya için ayrıca ödenilen vekalet ücreti yargılama gideri ve işlemiş faizleri olduğunu, aynı zamanda faize faiz işletildiğini toplam tazminat ödemesinin 198.227 TL'imiş gibi hesaplanıp üzerine bir de faize faiz işletilerek ve asıl alacağın ferileri niteliğindeki tarafından talep edilmesi mümkün olmayan kalemler de maddi tazminat miktarına eklenerek bu toplam ödeme miktarı üzerinden fahiş ve hatalı şekilde ve şartları da kesinlikle oluşmadığı halde icra inkar tazminatına hükmedilmiş olmasının kararın eksik incelemeye hatalı değerlendirmeye dayandığını ve mutlak şekilde kaldırılması gerektiğini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; İİK nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar res'en gözetilerek ve yine HMK 357/1.maddesindeki, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf incelemesi sırasında dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz hükmü çerçevesinde yapılmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Davanın kabulüne, İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/15345 Esas sayılı icra dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, takibe konu asıl alacağın %20'si icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" şeklinde karar verilmiştir. İş bu karar davalı asil tarafından istinaf edilmiştir. Davaya konusu İstanbul Anadolu 2. İcra Müdürlüğü'nün 2019/15345 Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinden; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu ve dava dışı ... .' hakkında 198.227,00-TL asıl alacak üzerinden ilamsız icra takibinin başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya tebliği üzerine, davalı borçlu vekili tarafından sunulan itiraz dilekçesi kapsamında takibin durduğu ve davalının itirazının iptali amacı ile eldeki davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır. Davacı sigorta şirketi tarafından 26.01.2018-26.01.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlenen Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigortası Abonman Sözleşmesi ile dava dışı sigortalı ..... Şti.'nin, kendisine ait ve/veya kiraladığı araçlarla Türkiye sınırları içerisindeki muhtelif taşıma işlemleri sırasında meydana gelecek rizikoların gerçekleşmesi sonucunda, yasadan doğan sorumluluklara bağlı olarak taşıtan tarafından sigortalıya karşı ileri sürülebilecek zarar, ziyan ve hasar taleplerine karşı azami 150.000,00 TL limitle sigorta teminatına alınmıştır. Dava dışı .... tarafından yine dava dışı ....Şti. adına düzenlenen 27.12.2018 tarih ve KDV dahil 5.557.914,99 TL bedelli fatura muhteviyatı kullanılmış su sayaçlarının ....Şti. tarafından satın alındığı, dava dışı .....Şti.'nin su sayaçlarının İstanbul’dan İzmir’e taşınması için dava dışı(Sigortalı) .... firması ile anlaşma yaptığı, taşıyıcı ....Şti.'nin de dava konusu taşıma işini alt taşıyıcı davalı ....'ye verdiği, alt taşıyıcı davalı ... .’nin de söz konusu taşıma işini kendi yanında şoför olarak çalışan sürücüsü ...’a yaptırdığı, davaya konu su sayaçlarının 29.11.2018 tarihinde dava dışı satıcının Kağıthane/İstanbul’daki tesisinden dava dışı sürücüsü .....ın sevk ve idaresindeki araca yüklendiği, emtianın dava dışı gönderilen ....Şti.'ye teslim edilmediği, bunun üzerine, asıl taşıyıcı ...Şti. tarafından, 01.12.2018 tarihinde Işıkkent/Bornova Polis Karakolu’na müracaatla, araç sürücüsü ... .. ve araç sahibi ve aynı zamanda Alt Taşıyıcı davalı ... hakkında şikayette bulunduğu, alt taşıyıcı davalı N...’nin de, Işıkkent/Bornova Polis Karakolu’na müracaatla araç sürücüsü .... ve .... ve .... adlı şahıslar hakkında şikayette bulunduğu mahkemece bilirkişi ....'den alınan raporda belirtilmiştir. Dava dosyasında yer alan 08.02.2019 tarihli Ekspertiz Raporunda; Dava konusu taşıma nedeni ile oluşan hasardan dolayı, yine dava konusu poliçe teminatı limiti dahilinde 149.500,00 TL tazminat tutarının hesaplandığı, davacı sigorta şirketi ....A.Ş. tarafından, dava dışı .... A.Ş. vekili Av..... hesabına 149.500,00 TL asıl alacak, 11.551,00 TL yargılama gideri, 14.710,00 TL vekalet ücreti, 10.153,00 TL faiz olmak üzere toplam 198.227,00 TL’nin 25.04.2019 tarihinde ödendiği, Av..... tarafından da 17.04.2019 tarihli "İbraname, Feragatname Ve Makbuz" başlıklı belgenin verildiği, davacı sigorta şirketi tarafında da ödemesi yapılan 198.227,00 TL’nin tahsili amacıyla, dava dışı borçlu ... . ve davalı borçlu.... aleyhine davaya konu Anadolu 2.İcra Müdürlüğü'nün 2019/15345 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. İş bu "İbraname,Feragatname Ve Makbuz" başlıklı belge içeriğinde; hasardan kaynaklı tazminat olarak 149.500,00 TL ve yine dava dışı gönderilen ... A.Ş. tarafından İzmir 4. ATM'nin 2018/1446 Esas sayılı dosyasından yapıldığı anlaşılan 11.551,00 TL yargılama gideri, 14.710,00 TL vekalet ücreti, 10.153,00 TL faiz olmak üzere ödenecek toplam tutar 198.227,00 TL olarak belirtilmiştir. Ancak 17.04.2019 tarihli "İbraname,Feragatname Ve Makbuz" başlıklı belge içerisinde geçen İzmir 4. ATM'nin 2018/1446 Esas sayılı dosyasının eldeki dava dosyası içerisinde getirtilmediği görülmüştür. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş İzmir 4. ATM'nin 2018/1446 Esas sayılı dava dosyasının eldeki dava dosya içerisine getirtilerek neticesinin eldeki davaya etkisi tartışılmak ve yine 17.04.2019 tarihli "İbraname,Feragatname Ve Makbuz" başlıklı belge içerisinde geçen davaya konu taşımadan kaynaklı 149.500,00 TL hasara ilişkin tazminat haricindeki masrafların tam olarak neye ilişkin olduğu, İzmir 4. ATM'nin 2018/1446 Esas sayılı dosyası ile ilgili olarak davacı sigorta şirketi tarafından ibraname kapsamında ödenen masraflar nedeni ile yapılan ödemelerden davaya konu sigorta poliçesi kapsamında davalının sorumlu olup olmadığı hususu değerlendirilmek ve gerekçesi de usulünce gerekçeli karar da açıklanmak suretiyle oluşacak duruma göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır. Ayrıca kabule göre; davaya konu alacak sigorta tazminatına ilişkin olup likit olmadığından davalı aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilmesi de yerinde olmamıştır. Sonuç olarak yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek derecede önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava dosyasının kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesi kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 24/05/2023 tarih ve 2021/421 Esas 2023/468 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından, davalı yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yoluna başvuran davalıdan alınan 3.385,22.TL istinaf karar harcının istek halinde İADESİNE, 5-İstinaf yoluna başvuran davalıdan alınan 492,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 6-İstinaf yargılama giderlerinin esas kararla birlikte ilk derece mahkemesince değerlendirilmesine, 7-Gerekçede belirtilen eksikliklerin giderilmesi için dosyanın mahkemesine iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere 30/09/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2023/1461, K. 2026/2086, T. 30.09.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2023-1461-e-2026-2086-k-7e7be558ba15