Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1964 E. 2026/1483 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

40. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

DOSYA NO: 2026/1964

KARAR NO: 2026/1483

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 22/4/2026

NUMARASI: 2024/682 (E) - 2026/275 (K)

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali

KARAR TARİHİ: 1/10/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) poliçesiyle sigortalı, davalı ... AŞ ait dava dışı sürücü ...'un yönetimindeki ... plakalı aracın manevra sırasında müvekkili davacıya sigortalı ... AŞ'ye ait mağazanın bulunduğu taşınmaza çarparak hasar görmesine neden olduğu, sigortalısının zararının ödeyen müvekkilinin zarar sorumlularından rücuen tahsili için başlattığı ...'nci İcra Dairesinin ... (E) sayılı takibine itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptaline, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasını istemiştir.

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde davanın reddini savunmuşlardır.

İlk derece mahkemesince, davaya dayanak icra takibinin geçerli olmadığı gerekçesiyle, dava şartı oluşmayan davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK)114'üncü maddesinin 2'nci fıkrası ile ve 115'inci maddesinin 2'nci fıkraları uyarınca reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili dilekçesinde özetle; geçerli bir icra takibine bulunmadığına ilişkin değerlendirmenin kanuna ve hukuka aykırı olduğunu, takip talebinde 696,15 USD'nin faiziyle birlikte ödeme günündeki TL karşılığının tahsilinin talep edildiğini, somut olayda döviz cinsinden poliçe düzenleyen müvekkili sigorta şirketinin, tazminatı da poliçe uyarınca tazminat cinsinden ödediğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

HMK'nin 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:

Dava, davacı sigorta şirketinin, dava dışı sigortalısına ödediği tazminatın, zarar sorumlusunun işleteni ile ... poliçesini düzenleyen sigorta şirketinden rücuen tahsili için başlattığı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Eldeki davaya dayanak ...'inci İcra Dairesinin ... (E) sayılı takibinin incelenmesinde, davacı ... AŞ'nin dava dışı sigortalısına ödediği 696,15 USD tazminatın fiili ödeme günüdeki TL karşılığının davalılar ...AŞ ve ... AŞ'den tahsili amacıyla 5/1/2023 günü haciz yoluyla icra takibine başladığı; ödeme emrinin 9/2/2023 günü tebliğ edildiği davalı ... AŞ'nin vekilinin 16/2/2023 günü sunduğu dilekçeyle icra dairesinin yetkisine ve takip konusu borca ve ferilerine; ödeme emrinin 4/2/2023 günü tebliğ edildiği davalı ...AŞ'nin ise vekilinin 31/1/2023 günü sunduğu dilekçeyle takip konusu borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine adları geçen davalılar yönünden takibin durdurulmasına karar verildiği; davalı ... AŞ vekilinin borca itiraz dilekçesinin 16/2/2023 günü sunduğu dikkate alındığında, ...AŞ vekili tarafından 31/1/2023 günü sunulan ve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemine (UYAP) "borca itiraz" talebi olarak kaydedilen borca itiraz dilekçesi ve karar tensip tutanağının ise davacı vekiline 7/2/2023 günü tebliğ edildiği; UYAP'tan yapılan incelemede davalı ... AŞ vekili tarafından sunulan borca itiraz dilekçesinin davacı vekiline tebliğ edildiğine dair belgeye rastlanmadığı eldeki davanın ise 11/11/2024 günü açıldığı anlaşılmıştır.

Bilindiği gibi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99'uncu maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca, konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Aynı maddesinin 2'nci fıkrası gereğince de, Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 58'inci maddesinin 3'üncü fıkrasında, alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarının ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı günün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiğinin ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiş; aynı Kanun'un 60'ıncı maddesinin, 1'inci fıkrasının, 1'inci bendinde de, alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58'inci maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.

Açıklanan bu yasal düzenlemelere göre alacaklı, yabancı para alacağının TL karşılığını takip talebinde göstermek zorunda olup, buna bağlı olarak bu zorunluluğun ödeme emrinde de yerine getirilmesi gerekir. Anılan eksiklik kamu düzeni ile ilgili ve devletin egemenlik haklarına ilişkin olması nedeniyle takibin her aşamasında kendiliğinden göz önünde tutulmalıdır. [Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 12/5/1999 gün ve 1999/12-271 (E) - 1999/301 (K) sayılı kararı] Alacaklı takip talebinde (vade veya takip talebi günündeki rayice göre ödeme yerine) fiili ödeme günündeki rayice (döviz kuruna) göre alacağının Türk parası ile ödenmesini isteyebilir. Bunun için alacaklı yabancı para alacağının (takip tarihindeki kur üzerinden) Türk parası karşılığını takip talebinde göstermesi ve ayrıca yabancı para alacağının fiili ödeme tarihindeki kurdan talep ediyorsa bu hususu da takip talebinde belirtmek zorundadır.

Davacı vekili tarafından ...'nci İcra Dairesine verilen takip talebinde 696,15 USD alacağın fiili ödeme günündeki TL karşılığı istenmiş; anılan icra dairesi tarafından düzenlenen ödeme emrinde de takip konusu USD cinsinden alacağın fiili ödeme günündeki TL karşılığının talep edildiğine yer verildiği anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, davalı ...AŞ tarafından sunulan borca itiraz dilekçesinin, davacı ... AŞ'ye 7/2/2023 günü tebliğ edildiği, ...AŞ'ye karşı itirazın iptali davasının ise, İİK'nin 67'nci maddesinin 1'inci fıkrasında öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra 11/11/2024 günü açıldığının anlaşılması karşısında, ...AŞ'ye karşı açılan davanın bu sebeple reddine karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Diğer yandan, ayrıntıları yukarıda açıklandığı gibi eldeki davaya dayanak ...'nci İcra Dairesine verilen takip talebinde 696,15 USD alacağın fiili ödeme günündeki TL karşılığı istenmiş, takibe konu alacağı harca esas değeri de gösterilmiştir. Bu itibarla anılan takibin geçerli olduğu gözetilerek, davalı ... AŞ vekilinin sunduğu borca itiraz dilekçesinin davacı ... AŞ'ye tebliğ edilmemesi nedeniyle adı geçen şirkete karşı açılan davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı kabul edilip tarafların ileri sürdükleri kanıtlar değerlendirilip oluşacak sonuca göre nihai karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu sonucuna varılmıştır.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1-a/6'ncı maddesi uyarınca kaldırılmasına,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

3-İstinaf başvurusu için yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istekte bulunulması durumunda ilk derece mahkemesince yatıran tarafa geri verilmesine,

4-Duruşmalı yapılmayan istinaf incelemesi kapsamında vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5-İstinaf başvurusundan ötürü davacının tarafından sarf edilen yargılama giderinin, ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda gözetilmesine,

6-İstinaf incelemesi için yatırılan gider avansından artan tutarın, HMK'nin 333'üncü maddesinin, 1'inci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince kendiliğinden yatıran tarafa geri verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nin 353/1-a ve 362/1-g maddeleri uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.1/10/2026