Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1812 E. 2026/2480 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2026/1812
Karar No
2026/2480
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/1812 KARAR NO : 2026/2480

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 08/07/2026 NUMARASI : 2025/887 Esas 2026/686Karar DAVA : TAZMİNAT KARAR TARİHİ : 03/11/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/11/2026

Davalı vekilleri tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ekonomik kriz, yüksek enflasyon ve mevduat/faiz artışları vs dikkate alınarak karine olarak kabul edilmesi gerektiğine karar verilmesi suretiyle, Mahkeme kararıyla müvekkilinin alacağı olarak tespit edilen 441.781,28- TL değerindeki bedelin enflasyon, üretici ve tüketici fiyatları endeksleri, altın ve döviz kurlarındaki artışlar, memur maaş ve işçi ücretlerindeki artışlar gibi çeşitli ekonomik etkenlerin ortalamaları alınmak suretiyle ödeme tarihi itibariyle ulaşacağı alım gücü tam değerinin belirlenmesi halinde 6100 Sayılı HMK'nın 107. maddesi gereğince, artırılmasına ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, belirlenecek bu alım gücü değerinin, İzmir 10. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2161 E. Sayılı dosyası nezdinde talep ve tahsil edilen ticari faiz getirisiyle karşılanamayan, faizi aşan kısmına, yatırım fırsatlarının kaçırılmasından doğan zararlarına, itibar ve müşteri kaybından doğan zararlarına, finansman maliyetlerinden vs doğan tüm zararlarına ilişkin munzam zarar alacaklarına ve tazminatlarına dair, şimdilik 50.000-TL alacağının (bu takip dosyasındaki alacakla mükerrerlik oluşturmayacak şekilde) ticari faiziyle birlikte müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça, müvekkili şirket ile akdedilen 14/04/2015 tarihli sözleşmeye dayalı olarak işin karşılığında alacağının eksik kaldığını, buna karşılık Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2016/1200 E. sayılı dosyasının 28/12/2016 tarihinde açıldığını, bu dava dosyasında (son esası Manisa 4.Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/50 E.) verilen kısmen kabul kısmen ret kararına karşı müvekkili şirketçe yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiğini, müvekkili şirketçe temyiz başvurusu yapılması sonucunda Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin işbu kararı düzelterek onadığını, ilk derece Mahkemesi kararına istinaden başlatılan İzmir 10. İcra Müdürlüğü'nün 2021/2161 E. sayılı dosyasındaki alacağının işbu sebeplerle geciktiğine ve davacının munzam zararının müvekkili şirketten talep edilmesinin gerektiği iddia edilmiş ise de, davacı tarafça haksız ve mesnetsiz olarak açılan işbu davanın reddedilmesi gerektiğini, haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEMECE YAPILAN YARGILAMA NETİCESİNDE İSTİNAF İNCELEMESİNE KONU KARAR İLE: " ...Dava, Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nın 2.maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu düzenlemeye göre malvarlığı hakları ile şahıs varlığı haklarına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemeleri olup özel görevli mahkemelerin görevleri özel düzenlemeler ile belirlenmektedir. Uyuşmazlığa konu dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra açılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gurupta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK' da yeterli görülmüştür. Göreve ilişkin bu genel açıklamadan sonra dava konusu somut olaya bakıldığında; uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'da düzenlenen işlerden olmadığı, yine aynı yasanın 4/1 maddesindeki bentler halinde sayılan yada özel kanunlarında belirlenen mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşılmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 fıkrası uyarınca dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, somut olayda uyuşmazlık, Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davalı taraf tacir olsa da vergi dairesinden gelen yazı cevabına göre davacı taraf sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle tacir değildir. Bu nedenle nispi ticari dava koşulları sağlanamamıştır. Ayrıca eldeki dava Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan da değildir. Bu nedenle davaya bakmaya görevi Ticaret Mahkemesinin değil Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi olduğundan, Mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçe ile; "Davanın, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ'ne, görevli mahkemenin MANİSA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA, Mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde 6100 Sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince dosyanın görevli "MANİSA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE" GÖNDERİLMESİNE, Mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde 6100 sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince davanın açılmamış sayılacağının taraflara bildirilmesine" şeklinde karar vermiştir. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Tacir sayılabilmek için bazı durumlarda ticari işletmenin işletilmesini şart olarak öngörülmediğini, davacının sözleşmenin akdedildiği tarih olan 14/04/2015 tarihinde TTK kapsamında tacir sayıldacağını, nitekim dava konusunu oluşturan sözleşme dahi, 570.000 TL bedelli olup, işbu bedel esnaf sayılma bedelinin çok üstünde olup, bu bile başlı başına davacının o dönemde tacir sayılmasına sebebiyet vereceğini, görevli Mahkemenin tespiti ise, Yerel Mahkemenin de gerekçeli kararında yer verdiği üzere, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayıldığını, davacının tacir olduğu sabit olup bu durumda eldeki davada görevli Mahkemenin, Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan bahisle görevsizlik kararının kaldırılarak, yargılamanın görevli olan Asliye Ticaret Mahkemesinde devam edilmesi ile davanın reddine, vekalet ücretinin karşı yana bırakılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; tazminat davasıdır. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar res'en gözetilerek ve yine HMK 357/1.maddesindeki, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf incelemesi sırasında dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz hükmü çerçevesinde yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde "Davanın, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ'ne, görevli mahkemenin MANİSA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA, Mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde 6100 Sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince dosyanın görevli "MANİSA ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE" GÖNDERİLMESİNE, Mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde 6100 sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince davanın açılmamış sayılacağının taraflara bildirilmesine" karar verilmiştir. İş bu karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı gerçek şahısla ilgili olarak Mahkemece yapılan yargılama sırasında Söke Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre davacının ticaret sicil kaydının bulunmadığı bildirilmiştir. Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2016/10789 Esas, 2016/8226 Karar ve 18.10.2016 tarihli kararında belirtildiği üzere ; Mülga 6762 Sayılı TTK'nun 1463.maddesine göre ; Bakanlar Kurulu'nca 18.06.2007 tarihinde karalaştırılmıp, 21.07.2007 tarih ve 26589 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2007/12362 Sayılı Bakanlar Kurul'u Kararında esnaf-tacir ayrımının nasıl yapılacağı belirlenmiş olup, 6103 Sayılı TTK'nun Yürürlüğü Ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un 10.maddesinde ticari işletmeler hakkında 6102 Sayılı TTK'nun 11.maddesinin 2.fıkrasında öngörülen Bakanlar Kurulu Kararı çıkarılıncaya kadar yürürlükte bulunan düzenlemelerin uygulanacağı belirtildiğinden Bakanlar Kurulu Kararının uygulanmasına devam edilerek esnaf ve tacir ayrımının anılan kararda belirtilen kıstasların değerlendirilmesi sureti ile yapılması gerecektir. Yine Ege Vergi Dairesinden gelen 28.04.2026 tarihli cevabi yazıda davacının 2014,2015 ve 2016 yıllarında işletme hesabına göre defter tuttuğu, 2017 yılında bilanço asasına göre defter tutuğu, 31.12.2017 tarihinde işi terk ettiği bildirilmiştir. Ancak yazı cevabı ekinde 2014,2015 ve 2016 yıllarına ilişkin gayri safi hasılatın bildirilmediği gibi Mahkemece davacının gayrisafi hasılatının belirlenmesi açısından ilgili kayıt ve beyannamelerinde gönderilmediği görülmüştür. Buna rağmen Mahkemece, davalı taraf tacir olsa da vergi dairesinden gelen yazı cevabına göre davacı tarafın sözleşmenin yapıldığı tarih itibariyle tacir olmadığından TTK 4. maddesi gereğince davanın ticari dava olmadığı gerekçesi ile yazılı olduğu şekilde karar verilmiştir. Oysa vergi dairesinden gelen yazı cevabı ekinde 2014,2015 ve 2016 yıllarına ilişkin gayri safi hasılatın bildirilmediği gibi Mahkemece gayrisafi hasılatın belirlenmesi açısından ilgili kayıt ve beyannamelerinde gönderilmediği görülmüştür. Bu nedenle Mahkemece ihtilafın bulunduğu yıl için davacının tacir olup olmadığının usulünce incelenmediği görülmüştür. Ayrıca Dairemizce Türkiye Ticaret Sicil Gazetesindeki ilanlardan re'sen yapılan incelemede, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 03.01.2017 tarihli nüshasındaki ilana göre davacının İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde kayıtlı ticaret sicil kaydının bulunduğu görülmüştür. Bu durumda Mahkemece İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacının güncel ticaret sicil kaydı getirtilmek suretiyle, ticaret sicil kaydının halen aktif olarak devam edip etmediği de belirlenmek suretiyle tacir olup olmadığının belirlenmesi ve oluşacak duruma göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi yerinde olmamıştır. Bu itibarla, davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nın 353/(1)-a-3-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına, kaldırma kararının sebep ve şekline göre istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun KABULÜ ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/07/2026 tarih ve 2025/887 Esas 2026/686 Karar sayılı hükmün HMK'nın 353/(1)-a-3-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-HMK'nın 353/(1)-a maddesi gereğince dava dosyasının Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere mahal MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE, 3-Kararın kaldırılma sebep ve şekline göre istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 4-İstinaf kanun yolu başvurusu nedeniyle davalıdan peşin olarak alınan istinaf karar harcının yatıran davalıya iadesine, 5-İstinaf kanun yolu başvurusu aşamasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin yerel mahkemece verilecek nihai kararda hüküm altına alınmasına, 6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avans iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 353/(1)-a maddesi gereğince kesin olmak üzere 03/11/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2026/1812, K. 2026/2480, T. 03.11.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2026-1812-e-2026-2480-k-5412511adafe