Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1809 E. 2026/2479 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2026/1809
- Karar No
- 2026/2479
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2026/1809 KARAR NO : 2026/2479
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 10/07/2026 NUMARASI : 2026/549 Esas 2026/718 Karar DAVA : TAZMİNAT KARAR TARİHİ : 03/11/2026 KARAR YAZIM TARİHİ 05/11/2026
Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin karşı taraf ile 29 adet ithal simental cinsi gebe hayvan alım satımı konusunda anlaşmıştıklarını, 30.11.2025 tarihinde sevk edilen hayvanların 01.12.2025 tarihinde teslim edildiğini, fakat teslim sırasında hayvanların bazılarının hastalık belirtileri gösterdiği ve çok ciddi seviyede halsiz oldukları, hastalık belirtileri gösterdikleri, hayvanların karşı tarafça vaat edilen şekilde ayıpsız olmadığının görüldüğünü, müvekkilince bu durumun karşı tarafa bildirildiği ve karşı tarafın yetkilendirdiği kişi ile hayvanların durumlarını tespit eden karşılıklı 02.12.2025 tarihli tutanak tutulduğunu, bu durum neticesinde müvekkiline teslim edilen sürü Gölmarmara Hayvan Sağlığı Zabıtası Komisyonunca karantinaya alındığını, bu karantina süresi iyileşme süresi + 1 ay olacak şekilde belirlendiğini, karşı taraf ...'in (....adıyla) onbinlerce hayvan alım satımı yapan, Türkiye genelinde faaliyet gösteren bir kişi olduğunu, sattığı hayvanların hastalığa sahip olup olmadığını bilebilecek bilgi ve tecrübeye sahip olduğunu, bu alım satım işinde ise kendisince gereken özen gösterilmemiş hayvanların hasta olduğunu bile bile müvekkiline teslimini sağladığını, bu sebeple ağır kusuru olduğunu, tüm sürünün hastalıklı olarak müvekkiline teslim edilmesinin çok ağır zararların ortaya çıkmasına neden olduğunu, geçen zaman içerisinde şap hastalığı tüm sürüyü etkisi altına almış bu hastalık sebepli olarak: Beş adet yavru ölü doğmuş, müvekkkilinin karantina sebebiyle 2 ay boyunca hayvanların sütlerini satamadığı ve bu gelirinden mahrum kaldığını, hayvanların tırnaklarının zayıflaması sebebiyle iştah kaybı ve döllenmenin gerçekleşmemesi sebepli tedavi giderlerine katlanmak zorunda kaldığını, bir hayvanı erkenden kesime gönderdiğini, tüm hayvanların hasta olması sebebiyle hayvanların fiyatları fahiş derecede düştüğünü, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 227. maddesinde: "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir: Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme..Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır." düzenlemesine yer verildiğini, geçen süre içerisinde müvekkilinin hayvanlara baktığı, olağanüstü masraflara katlanarak onları halen iyileştirme çalışmalarına devam ettiğini, buna rağmen hayvanların tam olarak iyileşmediği halen süt veriminde düşüklük olduğu, yavrularken ve dölleme aşamalarında sıkıntılar yaşandığını, fakat geçen süre içerisinde hayvanların hasta oldukları dönem ve karantina döneminde süt satışı gerçekleştiremediği için zarara uğramış, ayrıca hayvanların tekrar geri gönderilmesi ve nakli durumunda hayvanların daha çok telef olması söz konusu olacağından satış bedelinde indirim isteme zarureti hasıl olduğunu, karşı tarafça müvekkiline teslim edilen hayvanların şap hastalığına tutulmuş olması sebebiyle, müvekkilinin hayvanlarında kilo kaybı, verim kaybı, sütlerinin satılamaması, bazı hayvanların telef olması, bazı hayvanların da yavruları ölü doğurması gibi sonuçları olduğunu, açıklanan nedenlerle sözkonusu teslim edilen hayvanların sözleşmeyle kararlaştırılan niteliklere sahip olmaması ve şap hastalığına sahip olması nedeniyle; sağlıklı bir ithal simental cinsi hayvanın ortalama süt veriminin tespit edilmesini ve müvekkilinin çiftliğinde uygulanan 2 aylık karantina kararı verilmesi sebebiyle; müvekkilinin, hayvanlarının şap hastası olması sebepli 2 aylık karantina sürecinde hayvanların sütünü satamadığı için ne kadarlık bir süt satışı gelirinden mahrum kaldığının tespiti ve mahrum kalınan bu kazanç olan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,- TL'nin karşı yandan ticari faizi ile tahsiline, ayıp oranında bedel indirimi talebine esas olmak üzere, hastalıklı olarak satışa sunulan bir adet hayvan ile tamamen sağlıklı bir hayvan arasındaki satış fiyatı farkının TBK 227/2 maddesi uyarınca belirlenmesini: Öncelikle 29 hayvan için bu bedel indirimi tutarı olan 5.000,- TL'nin karşı yandan tahsilini, şayet bu mümkün değilse 02.12.2025 tarihli sözleşmede belirtilen hastalıklı iki adet hayvanın ayıp oranında indirim bedelinin belirlenerek terditli olarak karşı yandan ticari faizi ile tahsilini, hayvanların ayıplı olması nedeniyle müvekkilinin olağan dışı olarak katlanmak zorunda kaldığı tedavi masraf ve harcamaların karşılığı olarak 65.000,14 TL'nin karşı yandan ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini, ve dava masrafı vekalet ücreti sair kalemlerinin karşı yana yüklenmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Satış sonrasında davacı taraf hayvanların ikisinde halsizlik olduğunu iletmesi üzerine derhal hayvanların bulunduğu barınağa gidildiği ve hayvanların ikisinde hastalık belirtisi olduğu görüldüğünü, davacı ile yeni bir sözleşme yapıldığı ayrıca hasta olan iki hayvanın iyileşmesine kadar davacıya ait hayvanların barındığı yerde önce .... sonrasında da İsa Halaf isimli çalışanları ile hayvanların bakım ve gözetimi sağlanmış, tüm veteriner masrafları karşılanarak hayvanlar iyileştirilmiş ve buna ilişkin video kayıtları alınarak ... İlçesine dönülmüş olduğunu, davanın görülmesinde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, yine bu davanın görülmesinde yetkili mahkeme ise davalının ikameti olan Boğazlıyan Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacının dürüst davranma ve iyi niyetli olma kurallarına aykırı hareket ettiğini, davacının hayvanların değişimini süresinde talep etmeyince hayvanların davacıda kaldığını, hayvanlar iyileşene kadar tüm masraflarının müvekkilinin karşıladığını, hayvanlarda buzağı kaybı, süt verimi düşüklüğü, hastalanma, tırnak ağrısı, ölüm olmasının hayvanların barındığı yerin koşullarından kaynaklandığını, davacının öğretmen olup hayvancılık konusunda tecrübesiz olması sebebiyle yaşanan sorunlardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, davanın reddine, görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilerek dosyanın görevli ve yetkili Boğazlıyan Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. MAHKEMECE YAPILAN YARGILAMA NETİCESİNDE İSTİNAF İNCELEMESİNE KONU KARAR İLE: " ...Dava, 26/11/2025 tarihli hayvan alım satım sözleşmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce Gelir İdaresi Başkanlığına, Ticaret Sicil Müdürlüğüne ve Esnaf va Sanatkarlar odasına müzekkereler yazılmış, müzekkere cevaplarında davacının ve davalının tacir statüsünde olmadığı görülmüştür. 6100 sayılı HMK'nın 2.maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu düzenlemeye göre malvarlığı hakları ile şahıs varlığı haklarına ilişkin davalarda genel görevli mahkeme asliye hukuk mahkemeleri olup özel görevli mahkemelerin görevleri özel düzenlemeler ile belirlenmektedir. Uyuşmazlığa konu dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra açılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlenmiş, 5.maddesinde Ticaret Mahkemeleri'nin kuruluşu ve hangi mahkemelerin Ticaret Mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir. Ticari davaları mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olması durumunda ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gurupta toplamak mümkündür. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır. Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK' da yeterli görülmüştür. Göreve ilişkin bu genel açıklamadan sonra dava konusu somut olaya bakıldığında; uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'da düzenlenen işlerden olmadığı, yine aynı yasanın 4/1 maddesindeki bentler halinde sayılan yada özel kanunlarında belirlenen mutlak ticari davalardan da olmadığı anlaşılmaktadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 fıkrası uyarınca dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, somut olayda uyuşmazlık, 26/11/2025 tarihli hayvan alım satım sözleşmesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir. Taraflar vergi dairelerinden gelen yazı cevaplarına göre davacı ve davalı tarafın tacir olmadığı, esnaf sınırını aşmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle nispi ticari dava koşulları sağlanamamıştır. Ayrıca eldeki dava Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan da değildir. Bu nedenle davaya bakmaya görevi Ticaret Mahkemesinin değil Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi olduğundan ve yine Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin Manisa mülki idari sınırları içerisindeki tüm ticari davalara bakmakla görevli ve yetkili olduğu, dava konusu edilen icra takibinin Akhisar İcra dairesine açıldığı, usul ekonomisi gereği Akhisar Asliye Hukuk Mahkemesinine karşı mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçe ile; "Davanın, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ'ne, görevli mahkemenin AKHİSAR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA, Mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde 6100 Sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince dosyanın görevli "AKHİSAR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE" GÖNDERİLMESİNE, Mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde 6100 sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince davanın açılmamış sayılacağının taraflara bildirilmesine" şeklinde karar vermiştir. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava konusu edilen hayvanları satan davalı müvekkilinin Yozgat İli ... İlçesinde ikamet ettiğini, davacı tarafın Manisa İli ... İlçesinde ikamet ettiğini, davanın Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığını, davacı ve davalının tacir ve esnaf kayıtları ve ticari defterleri ve defter tutma yükümlülükleri olmadığını, dolayısıyla davanın görülmesinde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, yine bu davanın görülmesinde yetkili mahkemenin ise davalı müvekkilinin ikameti olan Boğazlıyan Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, genel yetki kuralının yanı sıra sözleşmeden doğan davalarda yetki kuralına göre sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de dava açılabilir olsa da sözleşmede ifa yeri belirlenmediğini, ancak sözleşme Yozgat İli ...İlçesinde ifa edildiğini, hayvanların burada teslim edildiği ve para borcunun da müvekkilinin hesabına burada ödenmiş olduğu ki para borcunun da müvekkilinin ikametinde ifa edilmesi şart olduğunu, müvekkilinin ikamet adresinin Yozgat İli ... İlçesi olduğundan ve .... İlçesinin Boğazlıyan İlçesi yargı çevresinde olduğundan bu davada görevli ve yetkili mahkeme Boğazlıyan Asliye Hukuk Mahkemeleri olacağını, ancak yerel mahkeme görevsizlik kararı vererek dosyayı Akhisar Asliye Hukuk Mahkemesine göndererek hatalı bir karar verdiğini, bu sebeple de karara itiraz ettiklerini, ilamın yetkili mahkeme ile ilgili hükümlerinin kaldırılmasına, dava dosyasının yetkili mahkeme olan Boğazlıyan Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; tazminat istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar res'en gözetilerek ve yine HMK 357/1.maddesindeki, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf incelemesi sırasında dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz hükmü çerçevesinde yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde "Davanın, 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ'ne, görevli mahkemenin AKHİSAR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA, Mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 hafta içerisinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde 6100 Sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince dosyanın görevli "AKHİSAR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE " GÖNDERİLMESİNE, Mahkememiz görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde 6100 sayılı HMK'nun 20. Maddesi gereğince davanın açılmamış sayılacağının taraflara bildirilmesine" karar verilmiştir. İş bu karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davalının yetki itirazının görevli mahkemece değerlendirilmesinin gerekmesine göre davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2026 tarih ve 2026/549 Esas 2026/718 Karar sayılı hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 732,00.TL maktu karar harcı peşin olarak alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf başvurusu sırasında davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ikmali ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere 03/11/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.