Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1528 E. 2026/1459 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/1528 KARAR NO : 2026/1459

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/432 DAVA TARİHİ : 21.04.2026 ARA KARAR TARİHİ : 27.04.2026 İTİRAZ TARİHİ : 10.05.2026 ARA KARAR TARİHİ : 29.06.2026 DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) TALEP : İhtiyati Tedbirin Kaldırılması KARAR TARİHİ : 15.10.2026 KARARIN YAZ. TARİHİ: 15.10.2026

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/432 Esas sayılı dosyasından verilen 29.06.2026 tarihli ara kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü. İSTEM: Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalıya 07.12.2023 tarihli noter sözleşmesinden kaynaklı olarak 20.10.2023 tarihli 1048376 nolu ....bank kesin teminat mektubu ve 19.10.2023 tarihli 1048377 nolu ...bank avans teminat mektubu verdiğini, müvekkilinin, davalı taraftan kaynaklanan sebeplerle işe devam edemediğini ve teminat mektuplarının 1 yıl faizini ödediğini, müvekkili şirketin işe devam edebilmesi için uygun ortamın davalı tarafça sağlanamadığını, bu sebeplerden dolayı müvekkili şirketin daha fazla zarar görmemesi adına davalı taraf lehine 2 adet teminat çeki düzenlendiğini ....bankası ... Şubesine ait 78764 nolu 30.04.2026 tarihli 1.000.000 TL tutarlı, ve 78765 nolu 30.06.2026 tarihli 1.000.000 TL tutarlı teminat çeklerinin düzenlendiğini, çeklerin, günü geldiğinde veya gününden önce ilgili davalı veya ciro ettiği cirantalarca tahsil için bankaya ibraz edilmesi ihtimalinin yüksek olduğunu, bunun da müvekkili şirketin olmayan bir borcu ödemesi ve mağduriyeti anlamına geleceğini belirterek dava sonuna kadar çeklerin ödenmemesi için çekler üzerine İcra ve İflas Kanununun 72/2. maddesi gereğince ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesinin 2026/432 Esas sayılı dosyasından verilen 27.04.2026 tarihli ara kararı ile özetle; "...Talep eden vekilince talep dilekçesinde, aleyhinde tedbir talep edilen tarafından dava konusu çekler ile ilgili olarak çekerin tahsili durumunda müvekkilinin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağından, bu zarara sebebiyet vermemek açısından çek üzerine üçüncü kişileri de kapsar şekilde ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verilmesinin talep edildiği, dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde talebe konu ...bankası ... Şubesine ait 78764 nolu 30.04.2026 tarihli 1.000.000 TL bedelli çek ve ....bankası ... Şubesine ait 78765 nolu 30.06.2026 tarihli 1.000.000 TL bedelli çekten kaynaklı şekle göre hamil olduğu iddia edilen karşı taraf aleyhine açılan menfi tespit davası zımmında ileri sürülen tedbir istemine ilişkin olmakla birlikte çekin bir ödeme aracı vasıtası olarak ticari ilişkilerde kullanıldığı, illetten mücerretlik ilkesine tabi olduğu, ancak sunulan bilgi ve belgelerden anlaşıldığı üzere taraflar arasındaki sözleşme uyarınca aleyhinde tedbir talep edilene 30.04.2026 ve 30.06.2026 tarihli çek verildiği ve söz konusu çeklerin sözleşmenin teminat niteliğinde olduğu iddiası yönünden dava konusu çeklerin de 30.04.2026 ve 30.06.2026 tarihli olduğu ve sair belgeler dikkate alındığında yaklaşık ispat koşulunun sağlanmış olduğu, ancak aleyhinde tedbir talep edilen şirket haricinde çekleri elinde bulundurma ihtimali bulunan gerçek veya tüzel üçüncü kişiler açısından çekleri iktisapları sırasında kötü niyetli olup olmadıklarının tespitinin yargılamayı gerektirdiği, bu durum açısından yaklaşık ispat koşulunun sağlandığından bahsedilmesinin mümkün olmadığı gözetildiğinde üçüncü kişiler yönünden tedbir kararı verilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla; 1-Davacı vekilinin üçüncü kişileri kapsayan ödeme yasağı konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi isteminin REDDİNE, 2-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin yalnızca davalı yönünden KABULÜ İLE, Dava ve talep konusu; - ....bankası ... Şubesine ait, keşidecisi ... vergi kimlik numaralı ... olan, ... emrine yazılı, 78764 seri nolu, 30.04.2026 tarihli 1.000.000 TL bedelli çek - ....bankası ...Şubesine ait, keşidecisi ... vergi kimlik numaralı ... olan, ... emrine yazılı, 78765 seri nolu, 30.06.2026 tarihli 1.000.000 TL bedelli çeklerin %15'i oranındaki teminat miktarı olan 300.000,00-TL yatırıldığında dava sonuna kadar; Yalnızca davalı ... vergi kimlik numaralı ... tarafından çekin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi hususunda ÖDEME YASAĞI KONULMASINA, 3-İşbu ödeme yasağı ve tedbir kararının sadece karşı taraf davalı ... yönünden geçerli olmasına, söz konusu çekin üçüncü kişiler tarafından ibrazı halinde uygulanmamasına" dair ara karar verilmiştir. İTİRAZ: Davalı vekili ihtiyati tedbire itiraz dilekçesi ile özetle; taraflar arasında akdedilen 07.12.2023 tarihli noter onaylı sözleşmenin uyuşmazlıkların çözümü maddesinde; sözleşmeden kaynaklanan her türlü ihtilafın çözümünde İstanbul Tahkim Merkezi'nin (ISTAC) münhasıran yetkili ve görevli olduğunun kararlaştırıldığını, 6100 sayılı HMK m. 116/1-b uyarınca geçerli bir tahkim sözleşmesinin varlığının bir ilk itiraz olup mahkememizin eldeki davada görevli olmadığını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 414'üncü maddesinin üçüncü fıkrasına göre ihtiyatî tedbir kararının ancak görevlendirilen hakemler tarafından verilebileceğini ve ihtiyati tedbir kararının itiraz üzerine kaldırılması gerektiğini, çekin teminat amacıyla verildiği iddiasını ispatlayacak hiçbir delil sunamayan davacının yaklaşık ispat şartını yerine getiremediğini, davacının, müvekkili kooperatife teslim ettiği çeklerin teminat olduğu yönündeki iddiasının, ancak detaylı bir yargılama, delillerin toplanması ve ticari defterlerin incelenmesi neticesinde aydınlatılabilecek nitelikte olduğunu belirterek 27/04/2026 tarihli ara kararı ile ... Bankası ... Şubesine ait 78764 ve 78765 seri numaralı çekler üzerine konulan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin 2026/432 Esas sayılı dosyasından verilen 29.06.2026 tarihli ara kararı ile özetle; "...Telafisi güç zararların meydana gelmesinin önlenmesi amacıyla tedbir kararı verilmesi gerektiği tedbir kararına itiraz edilen vekil tarafından şartların aksi yönde değiştiğine dair bilgi belge ibraz edilmediği davalının tahkim şartına itirazlarının ise yargılama sırasında incelenip değerlendirilebileceği açıklanan gerekçeler dahilinde mahkememizin ihtiyati tedbir kararında usul ve yasa hükümlerine uygun olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına karşı itirazlarının reddine'' dair ara karar verilmiştir. İSTİNAF EDEN: Davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ: Davalı vekili tarafından verilen 03.07.2026 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle; Taraflar arasında akdedilen 07.12.2023 tarihli noter onaylı sözleşmenin uyuşmazlıkların çözümü maddesinde; sözleşmeden kaynaklanan her türlü ihtilafın çözümünde İstanbul Tahkim Merkezi'nin (ISTAC) münhasıran yetkili ve görevli olduğu açıkça kararlaştırıldığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 116/1-b maddesi uyarınca tahkim sözleşmesinin varlığının bir ilk itiraz ve HMK'nın 413/1. maddesi gereğince mahkemenin davayı usulden reddetmesinin yasal bir zorunluluk olduğunu, yerel mahkemenin, tahkim itirazını yargılamanın ilerleyen aşamalarına bırakarak, görevsiz olduğu bir uyuşmazlığın esasına etki edecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı vermesi ve bu kararda ısrar etmesinin hukuki güvenlik ilkesini ihlal ettiğini, öte yandan, HMK'nın 414/1. maddesi uyarınca tahkim yargılamasında ihtiyati tedbir kararı verme yetkisinin kural olarak hakem heyetine ait olduğunu, geçerli bir tahkim şartı varken ve uyuşmazlığın esasına girme yetkisi bulunmayan yerel mahkemenin, müvekkilinin alacağına kavuşmasını engelleyecek şekilde ihtiyati tedbir tesis etmesi ve itirazlarını reddetmesinin usul hukukuna ağır bir aykırılık teşkil ettiğini, sözleşme konusu edimlerini ifa etmeyen, hukuka aykırı iş ve işlemde bulunan, kaçak inşaat yaparak müvekkili şirketi zarara uğratan, yaptığı imalat bedelinden fazla paralar tahsil ederek müvekkili şirket aleyhine haksız kazanç sağlayan kötü niyetli davalı hakkında taraflarınca görevli tahkim makamı olan İstac'a müracaat edilerek tazminat/alacak davası açıldığını, davanın derdest olduğunu, tahkim şartına bağlı bir sözleşme kapsamında dosyaya bakmaya her hangi bir yetki ve görevi olmayan mahkemenin ihtiyati tedbir kararı vermesinin başlı başına hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın, dava konusu çeklerin teminat amacıyla verildiğine dair sözleşmede hiçbir atıf veya somut yazılı delil sunamadığını, yalnızca soyut beyanlarla mahkemeyi yönlendirmeye çalıştığını, yerel mahkemenin, HMK'nın 389. ve 390/3. maddelerindeki emredici düzenlemeleri göz ardı ederek, hiçbir delille desteklenmeyen bu soyut iddialar üzerinden "telafisi güç zararların önlenmesi" gibi matbu bir gerekçeyle itirazlarının reddedildiğini, davacı tarafın iddialarının, ancak detaylı bir yargılama, ticari defter incelemesi ve delillerin toplanması ile anlaşılabilecek nitelikte olduğunu, yargılamayı gerektiren böylesi durumlarda ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, dilekçelerinde belirttikleri yerleşik içtihatlar ve yasal düzenlemeler karşısında, davacının müvekkili kooperatife verdiği kambiyo senedi vasfındaki çeklerin ödenmesini durdurmak amacıyla kurguladığı teminat çeki iddiasının yaklaşık ispat eşiğini dahi geçemediğini, ortada geçerli bir tahkim sözleşmesi varken ve davacı taraf iddialarını destekler tek bir yazılı delil sunamamışken, davacının kötü niyetli olduğu aşikarken, müvekkili kooperatifin ticari itibarını ve alacağına kavuşmasını engelleyen ihtiyati tedbir kararının sürdürülmesinde hukuki yarar bulunmadığını, yerel mahkemenin itirazlarını reddeden ara kararının açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yukarıda izah edilen ile resen gözetilecek nedenlerle; istinaf başvurularınn kabulüne, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/432 Esas sayılı dosyasından verilen 09/06/2026 tarihli ihtiyati tedbire itirazın reddine dair ara kararının HMK m. 353 uyarınca kaldırılmasına, müvekkili kooperatif aleyhine tesis edilen ve ....Bankası ... Şubesine ait 78764 ve 78765 seri numaralı çekler üzerinde uygulanan haksız ihtiyati tedbir (ödeme yasağı) kararının kaldırılmasına, istinaf yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf (davacı) üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda, Talep, menfi tespit davasında ihtiyati tedbir isteminin reddine dair kararın kaldırılması ve ihtiyati tedbir verilmesine ilişkindir. İhtiyati tedbir, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. ila 399. maddeleri arasında düzenlenmiş olup, aynı yasanın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartlarına yer verilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesine göre "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir". Anılan maddeye göre öncelikle mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı alınabilecektir. Mevcut durumda meydana gelebilecek değişmeyle kastedilen taraflar arasında çekişmeli olan veya yargılama konusunu oluşturan şey ya da hak üzerindeki değişimlerdir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389/1.maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı uyuşmazlık konusu hakkında verilebilecektir. Buna göre çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan şey ya da hak, aynı zamanda ihtiyati tedbirin konusunu da oluşturacaktır. Dava konusu yapılmayacak veya yapılmamış olan şey veya hak hakkında ihtiyati tedbir kararı verilemeyecektir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun, "uyuşmazlık konusu hakkında" diyerek bu hususa vurgu yapmıştır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 390/3. maddesinde ise tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek zorunda olduğu belirtilmiştir. Bu düzenleme gereği tedbir talep eden tarafın talebi dışında resen başkaca bir ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir. Somut olayda; davacı yüklenici vekili, davalı ile yapılan eser sözleşmesi kapsamında işe başlanıldığını, imalat devam ederken davalı kooperatifin çıkardığı olumsuzluklar sebebiyle işin yapımının durduğunu belirterek davalıya teminat çeki olarak verilen çekler bakımından ödeme yasağı kararı verilmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece davacı tarafça sunulan belgeler dikkate alınarak yaklaşık ispat koşulunun yerine getirildiği belirtilerek verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/432 Esas sayılı dosyasından verilen 29.06.2026 tarihli ara kararı, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı vekilinin bu ara karara karşı yapmış olduğu istinaf kanun yoluna başvurusunun, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş olması nedeniyle, alınması gereken 1.206,00 TL istinaf tedbir karar harcından peşin alınan 732,00 TL'nin mahsubu ile kalan 474,00 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davalı vekili tarafından yatırılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 394/(5) ve 362/(1)-f maddeleri maddeleri uyarınca, kesin olarak 15.10.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.