Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1430 E. 2026/1869 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/1430 KARAR NO : 2026/1869

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN ARA KARARIN MAHKEMESİ : AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 16/07/2026 NUMARASI : 2026/696 Esas sayılı Ara Karar TALEP : Kıymetli Evrak İptali Ödeme Yasağı Kararı Verilmesi KARAR TARİHİ : 10/09/2026 KARAR YAZIM TARİHİ: 11/09/2026

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/696 Esas null/null Karar sayılı dava dosyasından yapılan yargılama sonucunda ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ticari faaliyetleri kapsamında usulüne uygun şekilde teslim aldığı ve ofisinde muhafaza ettiği çeklerin, müvekkilin bilgisi, onayı ve rızası dışında elinden çıktığını, çeklerin arka yüzündeki ciro ve imzaların müvekkile ait olmadığını, bazı çeklerde müvekkilin bilgilerinin kötü niyetli kullanıldığını, bazı çeklerde ise müvekkilin imzası bulunmadığını, çeklerin kimin elinde olduğunun bilinmediğini, bu durumun müvekkilin ticari itibarı ve nakit akışı üzerinde telafisi güç zararlar doğurma riski taşıdığını, Aydın Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde konuyla ilgili soruşturmanın devam ettiğini, Türk Ticaret Kanunu'nun 818. maddesi yollamasıyla 757. maddesi uyarınca çeklerin ödemeden men edilmesinin hukuken zorunlu olduğunu,... ../Aydın Şubesi'ne ait 5088154 seri numaralı 15/08/2026 keşide tarihli 4.000.000 TL bedelli çekin, H1-2441673 seri numaralı 03/10/2026 keşide tarihli 3.000.000 TL bedelli çekin, 6588686 seri numaralı 07/11/2026 keşide tarihli 2.750.000 TL bedelli çekin, 6588687 seri numaralı 15/08/2026 keşide tarihli 3.500.000 TL bedelli çekin, 4723759 seri numaralı 10/10/2026 keşide tarihli 2.500.000 TL bedelli çekin, 6798572 seri numaralı 22/08/2026 keşide tarihli 4.250.000 TL bedelli çekin, 7489871 seri numaralı 07/11/2026 keşide tarihli 3.850.000 TL bedelli çekin, 4838562 seri numaralı 18/07/2026 keşide tarihli 3.500.000 TL bedelli çekin, 7383702 seri numaralı 13/08/2026 keşide tarihli 3.500.000 TL bedelli çekin, 7383696 seri numaralı 30/09/2026 keşide tarihli 2.100.000 TL bedelli çekin, 7383699 seri numaralı 10/10/2026 keşide tarihli 2.500.000 TL bedelli çekin, 7171785 seri numaralı 03/09/2026 keşide tarihli 5.050.000 TL bedelli çekin, 5214510 seri numaralı 26/09/2026 keşide tarihli 4.050.000 TL bedelli çekin, 6798574 seri numaralı 10/09/2026 keşide tarihli 3.000.000 TL bedelli çekin, 6798573 seri numaralı 25/08/2026 keşide tarihli 3.000.000 TL bedelli çekin, 7489876 seri numaralı 10/11/2026 keşide tarihli 3.000.000 TL bedelli çekin, 4574410 seri numaralı 26/09/2026 keşide tarihli 3.300.000 TL bedelli çekin, 6671522 seri numaralı 25/07/2026 keşide tarihli 4.750.000 TL bedelli çekin, 5686929 seri numaralı 03/10/2026 keşide tarihli 3.200.000 TL bedelli çekin, 5686941 seri numaralı 11/11/2026 keşide tarihli 2.100.000 TL bedelli çekin, 4838549 seri numaralı 08/08/2026 keşide tarihli 3.300.000 TL bedelli çekin, 4838547 seri numaralı 22/08/2026 keşide tarihli 4.000.000 TL bedelli çekin, 4723776 seri numaralı 20/08/2026 keşide tarihli 4.500.000 TL bedelli çekin, 5214512 seri numaralı 26/09/2026 keşide tarihli 4.000.000 TL bedelli çekin, 6947721 seri numaralı 27/08/2026 keşide tarihli 4.500.000 TL bedelli çekin, 6798575 seri numaralı 19/08/2026 keşide tarihli 2.500.000 TL bedelli çekin, 6798576 seri numaralı 12/09/2026 keşide tarihli 2.500.000 TL bedelli çekin, 6798577 seri numaralı 15/10/2026 keşide tarihli 2.500.000 TL bedelli çekin, 6798578 seri numaralı 14/11/2026 keşide tarihli 2.500.000 TL bedelli çekin, 6798579 seri numaralı 19/12/2026 keşide tarihli 2.500.000 TL bedelli çekin, 6947716 seri numaralı 29/08/2026 keşide tarihli 2.000.000 TL bedelli çekin, 6947717 seri numaralı 29/09/2026 keşide tarihli 2.500.000 TL bedelli çekin, 6947718 seri numaralı 24/10/2026 keşide tarihli 2.500.000 TL bedelli çekin, 6947719 seri numaralı 28/11/2026 keşide tarihli 3.000.000 TL bedelli çekin, 6947720 seri numaralı 29/12/2026 keşide tarihli 2.000.000 TL bedelli çekin, 7383700 seri numaralı 17/10/2026 keşide tarihli 2.000.000 TL bedelli çekin, 5214507 seri numaralı 31/03/2027 keşide tarihli 6.000.000 TL bedelli çekin, 7171784 seri numaralı 28/02/2027 keşide tarihli 5.000.000 TL bedelli çekin, 7171783 seri numaralı 29/01/2027 keşide tarihli 5.000.000 TL bedelli çekin, 7171782 seri numaralı 28/12/2026 keşide tarihli 4.000.000 TL bedelli çekin, 7171781 seri numaralı 27/11/2026 keşide tarihli 4.000.000 TL bedelli çekin, 7171780 seri numaralı 29/10/2026 keşide tarihli 4.000.000 TL bedelli çekin, 7171779 seri numaralı 29/07/2026 keşide tarihli 4.000.000 TL bedelli çekin iptalini, yargılama süresince muhatap bankalara ödemeden men yasağı konulmasını, ilan usulünün işletilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir. MAHKEMECE: "...Talep, ihtiyati tedbir talebinden ibarettir. TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 757/1. maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir" hükmü düzenlenmiştir. Aynı kanunun 758. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır" , 759. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." düzenlemeleri yer almaktadır. Anılan yasal düzenleme karşısında hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle çek iptali davalarında, talep eden çeklerin yasal hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını yaklaşık olarak ispat ettiğinde ihtiyati tedbirin özel bir türü olan muhatabın çek bedelini ödemekten men edilmesi yönünde tedbir kararı verilmesi mümkündür. Somut olayda, davacı davaya konu zayi olduğu iddia edilen çeklerin elinde iken ziyaa uğradığını yaklaşık olarak ispat edemediği gibi, çeklerin yasal hamili olduğuna dair çeklerin arkasını gösterir fotokopisi, sözleşme, çek tevdi bordrosu vb. evrak sunmadığı, Cumhuriyet Savcılığını suç duyurusunda bulunulması ise tek başına yaklaşık ispat için yeterli olmadığı, çeklerde davacının hak sahibi olduğuna dair belge, çekin hangi hukuki ilişkiye dayalı olarak davacıya geçtiğine ilişkin delil, banka kayıtları, hırsızlık veya kayıp iddasını destekleyen somut emareler bulunmadığı, bu durumda yaklaşık ispat gerçekleşmediği anlaşılmakla ihtiyati tedbir talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.'' gerekçesi ile; 1-Davacı vekilinin dava konusu çeklerle ilgili ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE," şeklinde karar verilmiştir. İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ: Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkilinin uzun yıllardır Aydın ve çevre illerde ticari faaliyetlerde bulunmakta, inşaat, otomotiv, apart işletmeciliği vb. birçok ticari faaliyette bulunduğunu, ticari faaliyetleri kapsamında da kendisine birçok çek ciro edilerek teslim edildiğini, birçok çek de kendisi tarafından düzenlenerek ticari faaliyetlerinde kullanıldığını, müvekkilinin söz konusu çekleri ticari eylemlerinde kullanmak veya bizzat banka aracılığı ile tahsil edebilmek adına saklamış olsa da kötü niyetli kişiler tarafından hukuka aykırı yollarla (tehdit, hakaret vb. şekilde) elde edilen dava konusu çeklerin bazılarında müvekkili isim ile bilgileri karalanarak bazılarına da müvekkilinin imzası atılmak suretiyle ticari eylemlerde kullanıldığını, çeklerin müvekkili zilyedinde bulunduğunu bilen ve müvekkili borç vermesi, vermemesi halinde müvekkile veya ailesine zarar verileceğinden bahisle tehdit eden şüpheliler hakkında Aydın Cumhuriyet Başsavcılığının 2026/17044 nolu soruşturma dosyasında şikayetçi olunduğunu, çeklerin sayıca fazla olması ve ilgili çeklerin bir gün elinden rızası dışında çıkacağını düşünmeyen müvekkili tarafından söz konusu çeklerden doğan alacağın takip edilebilmesi amacıyla yalnızca çeklerin ön yüzlerinin fotoğraflandırılmasının mümkün olduğu ayrıca birkaç çekin de arka yüzlerinin fotoğraflarına ulaşabildiğini, çekin ticari hayatın en önemli ödeme araçlarından olduğunu, bu önemi nedeniyle çek konusunda hem Türk Ticaret Yasası'nın 692-735 nci maddelerinde ayrıntılı düzenlemeler yapıldığını, hem çeki elinde bulunduranları korumak amacıyla 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkında Yasa yürürlüğe konulduğunu, çekin rıza dışında elden çıkması durumunda keşidecinin muhatap bankaya doğrudan ödeme yasağı talimatı verme yetkisi kaldırıldığını, çeke ilişkin ödeme yasağı talep edebilmenin ön koşullarının çekin keşidecinin veya hamilin elinden rızası dışında çıkmış olması ve çekin rıza dışı elden çıktığı öğrenildiği andan itibaren en kısa sürede yapılması gerektiğini, dava konusu olayda müvekkili çeklerin kendi elinde olmadığını 13/07/2026 tarihinde kendisine karşı uygulanan tehdit, yağma ve diğer suç konusu eylemlerin etkisinden kurtulması akabinde çeklerin de elinden çıktığını yaptığı incelemelerde öğrendiği ve derhal öncelikle Aydın Cumhuriyet Başsavcılığına şikayetçi olduğunu, devamında da işbu dava açıldığını, çekin zayi edilmesi halinde TTK m. 730/20 atfı nedeniyle m. 669 hükmüne göre alınacak olan ödeme yasağı, “ihtiyatî tedbir”in özel bir şekli olduğunu, mahkeme vereceği ödemeden men kararında, keşidecinin tasarrufuna engel olmak için muhatap bankanın ödemeden kaçınmasına karar vermesinin yanında, aynı zamanda çek hamilinin de haklı olabileceği ve bu nedenle korunması gerektiği düşüncesiyle karşılığı bulunan çek bedelini bloke bir hesaba almasını da emretmesi gerektiğini, müvekkili ile geçmişte aralarında ticari ilişki olan kişilerce müvekkilinin elinde bulunan çeklerin tehdit ve yağma yoluyla ele geçirildiği, ayrıca dava konusu bu çeklerin yanında çoğunluğunun benzer kişilerce müvekkile verilmesi ve borca karşılık verildiği de göz önüne alındığında bu çeklerin müvekkilinin zilyedinde bulunduğu ilgililerce bilindiğini, bunun yanında soruşturma dosyasında bulunan şüphelilerin suçlu kişilikleri göz önüne alındığında müvekkile karşı da aynı eylemleri işleyerek rızası hilafına maddi değer elde etmeye çalıştıkları açıkça görüleceğini, haklı davanın kabulünü, yargılama süresinde ve sonunda müvekkili hak kaybına uğramaması adına dava konusu çeklere ilişkin ödeme yasağı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve yerel mahkemenin bu husustaki ara kararının kaldırılmasını istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Talep, Türk Ticaret Kanunu'nun 757. ve devamı maddeleri hükümlerine dayalı olarak açılmış davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davada ödeme yasağı kararı verilmesi isteminin reddine dair mahkeme kararının kaldırılarak talep gibi ödeme yasağı kararı verilmesi istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar res'en gözetilerek ve yine HMK 357/1.maddesindeki, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf incelemesi sırasında dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz hükmü çerçevesinde yapılmıştır. Talepte bulunan vekili müvekkilinin hamili olduğu isteme konu çeklerin davacının elindin rızası hilafına çıktığını, isteme konusu çeklerin kötü niyetli 3. kişilerin eline geçmesi ihtimali bulunduğu iddiası ile isteme konu çeklerin zayi nedeni ile iptaline ve çeklerle ilgili olarak ibrazı halinde ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sırasında "...Anılan yasal düzenleme karşısında hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle çek iptali davalarında, talep eden çeklerin yasal hamili olduğunu ve çekin rızası dışında elinden çıktığını yaklaşık olarak ispat ettiğinde ihtiyati tedbirin özel bir türü olan muhatabın çek bedelini ödemekten men edilmesi yönünde tedbir kararı verilmesi mümkündür. Somut olayda, davacı davaya konu zayi olduğu iddia edilen çeklerin elinde iken ziyaa uğradığını yaklaşık olarak ispat edemediği gibi, çeklerin yasal hamili olduğuna dair çeklerin arkasını gösterir fotokopisi, sözleşme, çek tevdi bordrosu vb. evrak sunmadığı, Cumhuriyet Savcılığını suç duyurusunda bulunulması ise tek başına yaklaşık ispat için yeterli olmadığı, çeklerde davacının hak sahibi olduğuna dair belge, çekin hangi hukuki ilişkiye dayalı olarak davacıya geçtiğine ilişkin delil, banka kayıtları, hırsızlık veya kayıp iddasını destekleyen somut emareler bulunmadığı, bu durumda yaklaşık ispat gerçekleşmediği anlaşılmakla ihtiyati tedbir talebinin reddine" karar verilmiştir. İş bu karar talepte bulunan vekili tarafından istinaf edilmiştir. Dava, davacının hamili bulunduğu çeklerin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçeyle ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına göre talep eden vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/696 Esas sayılı dosyasında ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin olarak verilen 16/07/2026 tarihli ARA KARAR, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan ihtiyati tedbir talep eden talep eden vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Başvuru sırasında harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan ihtiyati tedbir isteyen davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından istinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati tedbir isteyen davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-Kararın tebliği ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemece yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/(1)-f maddesi gereğince kesin olmak üzere 10/09/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.