Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1263 E. 2026/1522 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2026/1263

KARAR NO:2026/1522

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:(KAPATILAN)BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:16/04/2026

NUMARASI:2025/835 Esas - 2026/381 Karar

DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:04/09/2025

İSTİNAF KARAR TARİHİ:22/09/2026

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA: Davacı vekili: davalı tarafından müvekkili aleyhine Küçükçekmece İcra Dairesi'nin .... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, Müvekkilinin davalıya borcu bulunmadığını, müvekkilinin ... plakalı özel halk otobüsünün yakıt ihtiyacını davalı şirket aracılığıyla ... bayilerinden temin ettiğini, 2023 Eylül- 2024 Ekim döneminde... kayıtlarına göre alınan yakıt bedelleri ile davalının talep ettiği bedeller arasında ciddi tutarda fark oluştuğunu, bu farkın haksız olduğunu ve gerçeği yansıtmadığını, ileri sürerek; takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini ,davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili; davacıya ait ... plakalı araç için düzenli yakıt tedariki sağlandığını, gerçekleşen yakıt satışlarına istinaden düzenlenen faturalara yasal süresinde itiraz etmediğini ve ayrıca bir kısım ödemeler yaptığını,ödenmeyen faturalar nedeniyle oluşan cari hesap alacağına dayanılarak icra takibinin başlatıldığını,... bedelleri ile fatura bedelleri arasında fark bulunduğu yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin 2020 yılından beri devam ettiğini ileri sürerek, davacının borçlu olmadığının tespiti talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI:Mahkemece; alınan bilirkişi raporuna göre;cari hesabın 31/12/2024 tarihi itibari ile 456.672,84-TL davalı lehine alacak bakiyesi verdiği, davalı şirkete ait 2024 ve 2025 yılı 1-10 dönemlerine ilişkin yasal defterlerin elektronik ortamda (e-defter) olarak kanuna uygun tutulduğu, 2024 Ekim sonunda bakiye: 412.530,41-TL borç bakiyesi bulunduğu,03.03.2025 tarihinde 128 Hesap (şüpheli ticari alacaklar) borçlandırılarak takip başlatıldığı;... internet sitesinde yayınlanan motorin KDV dahil akaryakıt fiyat listesi. ... internet sitesinde yayınlanan KDV dahil motorin (...) akaryakıt fiyatları esas alınarak yapılan incelemede; ilgili döneme ait günlük fiyat verileri dikkate alınarak aylık ortalama birim fiyatlardan ... fiyat arşivi üzerinden yapılan karşılaştırmada; 2023/9-12 ve 2024/1-2-4-5-9-10 döneminde toplam 35.158,74 litre akaryakıt alımı gerçekleştiğini, davalı tarafından 1.407.792,46-TL fatura düezenlendiği, aynı dönem ... ortalama fiyatlarıyla hesaplanan tutarın 1.411.395,60-TL olduğunu, aradaki farkın 3.603,14-TL tespit edildiğini, davacının “fahiş fiyat farkı” iddiasının teknik olarak doğrulanamadığı, faturalandırmanın piyasa (...) fiyatları ile uyumlu olduğunun belirlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili; uyuşmazlığın taraflar arasındaki cari hesap ilişkisinden değil, davalı tarafından müvekkilden talep edilen akaryakıt bedellerinin gerçekte... nezdindeki fiili akaryakıt alım bedelleriyle uyumlu olmadığının tespitine ilişkin olduğunu, müvekkiline ait aracın ... nezdindeki plaka bazlı fiili akaryakıt alım kayıtlarının getirtilmesini, aynı hatta çalışan emsal araçların yakıt giderlerinin araştırılmasını, talep etmelerine rağmen mahkemece bu deliller toplanmadan dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, eksik inceleme sonucu hüküm verildiğini, bilirkişinin; ...'ten resmi kayıt istememiş,fiili akaryakıt alımlarını incelememiş, tarafınca sunulan karşılaştırmalı tabloları değerlendirmemiş, gerçek tüketim ve gerçek maliyet verilerini araştırmadığını, internet üzerinden elde edilen ortalama fiyatlar esas alınarak sonuca gidildiğini, uyuşmazlığın müvekkilinin aracına fiilen yüklenen akaryakıt miktarı ve bedelleriyle çözülebileceğini, raporun hükme esas alınamayacak nitelikte olduğunu, akaryakıt fiyatları günlük olarak değişmekte olup aylık ortalamalar gerçek maliyeti yansıtmadığını,2023 ve 2024 yıllarına ilişkin bazı dönemlerde ... kayıtlarından elde edilen bedeller ile davalı tarafından talep edilen bedeller arasında çok ciddi farklar bulunduğu görüldüğünü, bilirkişi raporuna yönelik ayrıntılı ve sonuca etkili itirazları hakkında hiçbir değerlendirme yapılmaksızın karar verilmiş olması, hukuki dinlenilme hakkının ve gerekçeli karar hakkının açık ihlalini oluşturduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE:Dava, davalı tarafından davacı aleyhine başlatılan açık hesap alacağının tahsili istemine ilişkin başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tesbiti istemine ilişkindir.Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz.Davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. HMK'nın 222. maddesi "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine ibrazına karar verebilir" hükmünü haizdir. Her iki yanın 2024,2025 yıllarında tuttuğu ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil vasfında bulunduğu, davalının düzenlediği faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve karşılığında yapılan ödemelerden sonra davacı borçlunun ticari defterlerinde 456.672-TL borç kaydı var iken davalının ticari defterlerinde 412.530,41-TL Alacak tutarı bulunduğu ve bu miktarın şüpheli alacaklara atılarak icra takibine konu edildiği , kayıtların birbirini doğruladığı belirlenmiştir.Davalı vekili davalının tedarikçisi ...'ten kayıtların getirtilmediği ileri sürmekte ise de Halk Otobüsü işleticisi davacının günlük sarf malzemesi olan motorinin fahiş fiyatla fiyatlandırıldığını ileri sürmektedir.Davacı ,faturalara süresinde itiraz etmemiş,tüm faturaları ticari defterlerine kayıt etmiştir. Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili HMknın 222. maddeye bakmak gerekir.Ticari defterlere kaydedilen fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.Dağıtıcıların motorin fiyatları kamu kurumları tarafından belirlenmese de rafineri çıkış fiyatına bir miktar dağıtıcı karı ekleyerek bayilerine satış fiyatı bildirdikleri açık kaynaklarda yazılı bir bilgi olup ,borç doğduktan sonra diğer halk otobüsü işleticileri ile görüşerek fahiş fiyatlandırma yapıldığını anladığını ileri sürmesi yerinde değildir. Davacı tarafından teslim alınan litre fiyatı nedeniyle oluşan borç ile... fiyatları arasında önemli bir fark olmadığı da denetime elverişli bilirkişi raporunda belirlenmiştir. Yine açık kaynaklarda kamuya arz edilen ... verilerinin değerlendirilmesin de hukuka aykırılık olmayıp bu nedenle hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Emsallerine satılan birim fiyatın ne olduğunun araştırılması yargılamaya bir yarar sağlamayacaktır.Günlük belirlenen ,dağıtıcılar tarafından davacı gibi herkesin bilgisinde olan motorin fiyatlarının fahiş yazıldığı iddiası da dinlenebilir değildir.Açıklanan nedenlerle; davacı tarafın istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda alacağa dayanak faturaların ve davacının yaptığı ödemelerin her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu,içeriği kesinleşen faturalar nedeniyle borlu bulunmadığı iddiası ispatlanamadığından davanın reddine ilişkin kararda isabetsizlik görülmemiş istinaf sebepleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/09/2026