Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2025/333 E. 2026/1580 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2025/333
- Karar No
- 2026/1580
- Karar Tarihi
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/333 - 2026/1580 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO : 2025/333 KARAR NO : 2026/1580
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 06.06.2024 NUMARASI : 2023/523 Esas 2024/411 Karar
DAVACILAR :
VEKİLİ :
DAVALILAR : VEKİLİ :
DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARAR YAZILMA TARİHİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacılar vekili, davalılar ... ... ve ... ... ... vekili ve davalı ... ... AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 18.11.2020 tarihinde, davacı ... ... yolcu olarak bulunduğu, davacı ... ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile davalı ... ...’ın sevk ve idaresindeki, davalı ... ... ... adına kayıtlı, davalı şirkete İhtiyari Mali Sorumluluk ... poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın kavşakta çarpışması sonucu davacıların ağır şekilde yaralandığını ve malul kaldığını, kazanın oluşumunda kavşaklarda geçiş önceliği kurallarına riayet etmeyen davalı sürücünün asli kusurlu olduğunu belirterek davacı ... ... için 150.000,00 TL, davacı ... ... için 100.000,00 TL manevi tazminatın, 18.11.2020 kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalılardan (davalı ... şirketi teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... ... cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, avans faize hükmedilemeyeceğini, kusur raporu alınması gerektiğini, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... cevap dilekçesinde özetle; davaya bakmaya İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, avans faize hükmedilemeyeceğini, kusur raporu alınması gerektiğini, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... şirketi, tebliğ edilen dava dilekçesine karşı cevap dilekçesi sunmamıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Mahkemece yapılan yargılama sonunda; dosyadaki bilgi ve belgelere, alınan bilirkişi raporuna göre, kazanın meydana gelmesinde davacı ... ...’in %25 oranında, davalı sürücü ... ...’ın %75 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, Süleyman Demirel Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümünden alınan raporda, davacı ... ...’in, kazadan kaynaklanan daimi maluliyet oranının %9, tıbbi iyileşme süresinin 6 ay olduğunun, davacı ... Arslan’ın, kazadan kaynaklanan daimi maluliyet oranının %8, tıbbi iyileşme süresinin 45 gün olduğunun belirlendiği, TBK’nın 56. maddesi gereğince davacılar lehine manevi tazminat koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, davacı ... ... için 85.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... Arslan için ise, 75.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... şirketinden 12.06.2022 tarihinden, davalılar ... ... ile ... ... ... yönünden ise kaza tarihi olan 18.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiş; davacılar vekili, davalılar ... ... ve ... ... ... vekili ve davalı ... ... AŞ vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacıların dava konusu kazada ağır şekilde yaralandıklarını, genç yaşta malul kaldıklarını, bu nedenle hükmedilen manevi tazminatın az olduğunu, davacılar ihtiyari dava arkadaşı olduğundan lehlerine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ... ve ... ... ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmedilen tazminatın fahiş olduğunu, hükme esas alınan kusur raporuna yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını, davacıların maluliyeti yönünden adli tıp kurumundan rapor alınması gerektiğini, hükmedilen tazminata yasal faiz yerine avans faiz uygulanmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde davalılar bulunmamasına rağmen arabuluculuk ücretinin davalılara yüklenmesinin doğru olmadığını, davalılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ... AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirketin sorumluluğunun 25.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, hükümde bu hususun belirtilmediğini, maluliyet raporlarının adli tıp kurumundan alınması gerektiğini, hükmedilen tazminatın fahiş olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır. Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. 1-Dava konusu kazaya ilişkin kaza tespit tutanağında, kaza yerinin kontrolsüz kavşak olduğu, davalı sürücü idaresindeki aracın seyir halinde olduğu yolun tali yol olduğu ve kavşakta seyir halinde olduğu yol yönüne “Dur” levhasının bulunduğu, davacı ... idaresindeki aracın ise anayolda seyir halinde olduğu belirtilmiştir. Mahkemece, kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarının belirlenmesi yönünden Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda, davalı sürücü ... ...’ın, otomobili ile geldiği olay yeri bölünmüş yol kavşağında bölünmüş yola giriş yapmadan önce seyir yönüne bulunan "Dur" işaret levhasını da dikkate alarak durması, yolun solundan yaklaşmakta olan motosikletin hız ve mesafesini dikkate alarak motosiklet sürücüsünün geçmesini beklemesi gerekirken belirtilen bu hususa riayet etmediği kazada asli düzeyde %75 oranında kusurlu olduğunun, davacı sürücü ... ...’in, sevk ve idaresindeki motosikleti ile olay yeri kavşağa mahal şartlarına uygun hızda girmeyip seyir istikametine göre yolun sağından kavşağa giriş yapan otomobil ile etkin tedbir almadan çarpıştığı olayda tali düzeyde %25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, raporun, kaza tespit tutanağındaki bilgiler ve kazanın oluşumu ile uyumlu olduğunun anlaşıldığı, ayrıntılı ve gerekçeli şekilde düzenlendiği görülmekle, davalı tarafın kusur oranına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. 2-Mahkemece, davacıların kazadan kaynaklanan maluliyetinin belirlenmesi yönünden Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından raporlar alındığı; raporlarda, davacıların kaza sonrası tedavisine ilişkin tıbbi evrakların ve raporların incelendiği, kurul tarafından fiziki muayenelerinin yapıldığı, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre kaza tarihi itibariyle uygulanmakta olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, davacıların daimi maluliyet oranlarının ve tıbbi iyileşme sürelerinin belirlendiği, raporun, ayrıntılı ve gerekçeli şekilde tanzim edildiği, hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmekle hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiş, davalı tarafın davacıların maluliyet oranlarına yönelik istinaf itirazları reddedilmiştir. 3-Davacıların manevi tazminat istemi TBK’nın 56. maddesine dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Dava konusu olayda, kazanın meydana geliş şekli, davacıların yaralanmasının niteliği, daimi maluliyet oranları, tıbbi iyileşme süreleri, kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kaza tarihindeki (2020 yılı ) paranın alım gücü ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde ilk derece mahkemesince davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının hak ve nesafet kurallarına ve manevi tazminatın amacına uygun olduğu kanaatine varılmış, tarafların tazminatın miktarına yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. 4-Davalı ... ... idaresindeki aracın, tescil kaydına göre kullanım şeklinin hususi olduğu, aracın gerçek şahıs adına kayıtlı olduğu, davanın haksız fiilden kaynaklandığı gözetildiğinde hükmedilen tazminata yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekirken ticari nitelikteki avans faiz uygulanmasına karar verilmesi isabetli olmamıştır. 5-Davalı ... ... AŞ tarafından düzenlenen ihtiyari mali sorumluluk ... poliçesinde, manevi tazminat için limitin 25.000,00 TL olduğu anlaşıldığından hükmedilen tazminattan poliçe limiti ile sınırlı şekilde sorumlu tutulması gerekirken hükümde bu hususun gözden kaçırılması doğru görülmemiştir. 6-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun, “İhtiyari dava arkadaşlığı” başlıklı 57. maddesinde, birden çok kişinin, davacılar veya davalılar arasında dava konusu olan hak veya borcun, elbirliği ile mülkiyet dışındaki bir sebeple ortak olması, ortak bir işlemle hepsinin yararına bir hak doğmuş olması veya kendilerinin bu şekilde yükümlülük altına girmeleri, davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukuki sebeplerin aynı veya birbirine benzer olması halinde birlikte dava açabilecekleri gibi aleyhlerine de birlikte dava açılabileceği düzenlenmiştir. Aynı kanunun, “İhtiyari dava arkadaşlarının davadaki durumu” başlıklı 58. maddesinde, ihtiyari dava arkadaşlığında, davaların birbirinden bağımsız olduğu ve dava arkadaşlarından her birinin diğerinden bağımsız olarak hareket edeceği belirtilmiştir. Dava konusu olayda da, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğu, ayrı ayrı dava açabilecekken, davalarının temelini oluşturan vakıanın ve hukuki sebeplerinin aynı olması nedeniyle, usul ekonomisi ilkesi gereğince birlikte dava açtıkları, bu durumda esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak her bir davacı yönünden lehine hükmedilen tazminat miktarına göre ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken davacılar lehine tek vekalet ücreti takdir edilmesi ve her bir davacı yönünden davalılar lehine ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken davalılar lehine tek vekalet ücreti takdir edilmesi doğru görülmemiştir (Yargıtay 17 Hukuk Dairesinin 2015/16658 Esas - 2018/10240 Karar ve 2015/16645 Esas - 2018/8901 Karar sayılı ilamları ). Bu hususlar, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir. Yeniden kurulan hükümde, poliçe limitinin 25.000,00 TL olduğu, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminatın miktarı gözetildiğinde garame hesabı yapılması gerektiği dikkate alınmış, buna göre davalı ... şirketinin, davacı ... Arslan yönünden 11.718,75 TL poliçe limiti ile sorumlu olduğu, davalı ... ... yönünden 13.281,25 TL poliçe limiti ile sorumlu olduğu gözetilerek yeniden hüküm kurulmuştur. Ayrıca, 14/03/2025 tarihli 32841 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Anayasa Mahkemesinin 2024/29 Esas - 2024/226 Karar sayılı, 25/12/2024 tarihli kararı ile, manevi tazminat davaları yönünden 6100 Sayılı HMK'nın 326.maddesinin 2. fıkrasındaki, “davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır” düzenlemesinin Anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline, kararın Resmi Gazetede yayınlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verildiği, eldeki dosyanın incelenme tarihi itibariyle de iptal kararının yürürlüğe girdiği, 08.01.2026 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yapılan değişiklik ile de, manevi tazminat isteminin reddi halinde hükmedilecek vekalet ücretini düzenleyen AAÜT'nin 10. maddesinin 2. fıkrasının yürürlükten kaldırıldığı gözetilerek davacıların manevi tazminat talebi kısmen reddedilmiş olsa da yargılamada kendilerini vekille temsil ettiren davalılar lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle, HMK’nın 355. maddesi gereğince, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar yönünden yapılan inceleme sonunda; davacılar vekilinin istinaf başvurusunun, vekalet ücreti yönünden, davalılar ... ... ve ... ... ... vekilinin istinaf başvurusunun, faiz türü yönünden, davalı ... ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun poliçe limiti yönünden kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılması ve düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesine, sair istinaf sebeplerinin esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; I -Davacılar vekili, davalılar ... ... ve ... ... ... vekili ve davalı ... ... AŞ vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca esas hakkında YENİDEN KARAR VERİLMESİNE, Buna göre; Davanın KISMEN KABULÜ ile; 1-Davacı ... ... için 85.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ... şirketinin 13.281,25 TL’sinden sorumlu olmak üzere), davacı ... Arslan için ise, 75.000,00 TL manevi tazminatın (davalı ... şirketinin 11.718,75 TL’sinden sorumlu olmak üzere), davalı ... şirketinden 12.06.2022 tarihinden, davalılar ... ... ile ... ... ... yönünden ise kaza tarihi olan 18.11.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken 10.929,60 TL karar harcından, davacılardan peşin alınan 853,88 TL karar harcının mahsubu ile bakiye 10.075,72 TL karar harcının (davalı ... şirketinin 1.573,82 TL’sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına, davacılardan peşin alının 853,88 TL karar harcı bedelinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama gideri; 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, dosya, pul, davetiye, yazışma, gideri 945,75 TL, maluliyet yönünn adli tıp rapor ücreti 12.000,00 TL, kusur yönünden adli tıp rapor ücreti 2.345,00 TL olmak üzere toplam 15.599,00 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına, gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacılara iadesine, 4-Davacı ... ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kısmen kabulü nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan 2026 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... şirketinin 11.718,75 TL’sinden sorumlu olmak üzere), davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5- Davacı ... ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davanın kısmen kabulü nedeniyle, karar tarihinde yürürlükte bulunan 2026 yılı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... şirketinin 13.281,25 TL’sinden sorumlu olmak üzere), davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Arabuluculuk gideri 3.200,00 TL’nin, davanın kabul/ret oranına göre, 2.048,00 TL’sinin davalılardan, 1.152,00 TL’sinin davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, II - İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN: 1-Davacılar vekili, davalılar ... ... ve ... ... ... ve davalı ... ... AŞ tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde taraflara iadesine, 2-İstinaf başvurusu nedeniyle taraflarca yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, 3-Başvuran taraflarca yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 4-Kararın tebliği ve harç iadesi işlemlerinin ilk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 08.10.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.