Bölge Adliye Mahkemesi ·

Bölge Adliye Mahkemesi 2024/785 E. 2026/1687 K.

Mahkeme
Bölge Adliye Mahkemesi
Esas No
2024/785
Karar No
2026/1687
Karar Tarihi

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2024/785 KARAR NO : 2026/1687

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 31/01/2024 NUMARASI : 2022/770 Esas - 2024/66 Karar DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) KARAR TARİHİ : 22/10/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 22/10/2026

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 31/01/2024 tarih 2022/770 Esas 2024/66 Karar sayılı kararının Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sarıgöl İcra Müdürlüğünün 2019/14 Esas sayılı takibine dayanak 130.000,00-TL bedelli bononun düzenleme tarihinin 01.01.2017 olarak yazıldığını, matbu tarih bölümündeki sıfır rakamının üzerine bir rakamı yazılarak tarih oluşturulduğunu, senetteki yazılarla imzaların farklı kişilerce ve farklı zamanlarda oluşturulduğunu, müvekkilinin belirtilen tarihte davalı ... ile alışverişi bulunmadığını, malen kaydına rağmen herhangi bir mal teslim edilmediğini, senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin 2012 yılı Eylül ayında ateşli silahla yaralanması sonucu uzun süre tedavi gördüğünü ve sol tarafının felçli kaldığını, bu tarihten sonra imzalarının değiştiğini, çiftçilik yapabilecek sağlık durumunun da bulunmadığını ileri sürerek takip konusu bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve takibin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Alacağı temlik eden davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; bononun matbu tarih bölümünün doldurulmasının tahrifat oluşturmadığını ve senedin geçerliliğini etkilemediğini, taraflar arasındaki borç ilişkisi karşılığında senedin davacı tarafından imzalanarak müvekkiline verildiğini, malen kaydının aksini ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, davacının sağlık durumuna ilişkin iddialarının borcu ortadan kaldırmadığını, 2019 yılında başlatılan takipte daha önce haczedilmezlik şikayetlerinde bulunan davacının taşınmazların satış aşamasına gelindiğinde tahsili geciktirmek amacıyla bu davayı açtığını savunarak davanın ve tedbir isteminin reddine, davacı aleyhine %20 oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Alacağı temlik alan davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının borcun ödenmesini geciktirmek amacıyla haczedilmezlik şikayetlerinde bulunduğunu ve eldeki davayı açtığını, 05.06.2023 tarihli ATK raporuyla senetteki imzanın davacıya ait olduğunun belirlendiğini, davanın kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddine ve davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, takip konusu 130.000,00-TL bedelli bononun borçlusunun davacı ..., alacaklısının ... olduğu, 01.01.2017 düzenleme ve 30.03.2018 ödeme tarihli senette malen kaydı bulunduğu, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin 05.06.2023 tarihli raporuyla senetteki imzanın davacı eli ürünü olduğunun belirlendiği, bono karşısında borçlu olmadığı iddiasını yazılı belgeyle ispatlaması gereken davacının bu nitelikte delil sunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 11.10.2023 tarihli duruşmada bilirkişi raporuna itirazları kabul edilerek yeniden inceleme yapılmasına karar verildiği halde 31.01.2024 tarihli duruşmada bilirkişi temin edilemediğinden bahisle ara karardan dönüldüğünü, başka üniversitelerden veya kurumlardan bilirkişi temini için yeterli araştırma yapılmadığını, ATK Üst Kuruluna gönderilmesi istemlerinin değerlendirilmediğini, bilirkişi ücretinin süresinde yatırıldığını ve takibin durdurulmasına ilişkin tedbir bulunmadığından yeni incelemenin karşı tarafı zarara uğratmayacağını, müvekkilinin mahkeme huzurunda yazı ve imza örneklerinin alınmadığını, 2012 yılında yaralanarak felçli kalması nedeniyle imzasının değiştiği belirtilmesine rağmen yaralanma öncesindeki imzaların da ATK'ya gönderildiğini, raporun eksik incelemeye dayalı ve denetime elverişsiz olduğunu, ATK'nın imza incelemesinde son merci olmadığını, tüm deliller toplanıp yaralanma sonrasındaki karşılaştırma belgeleri ve huzurda alınacak örneklerle başka bir uzman heyetten rapor alınması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE : Dava, bonoya dayalı icra takibi nedeniyle menfi tespit istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi gereğince borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu olmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf o vakıayı ispat etmelidir. Sahtelik iddiası yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilecek itiraz niteliğinde olup, mahkemenin davacı tarafından ileri sürülen sahtelik iddialarını HMK'nın 208 ve 211. ve devamı maddelerine göre tahkik etmesi ve imza inkarına ilişkin itirazın tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirleyip değerlendirmesi, elde edilecek sonucu tüm dosya münderecatı ile birlikte değerlendirerek bir karara bağlaması zorunludur. Dolayısıyla taraflar yargılamanın her aşamasında imza inkarında/sahtelik iddiasında bulunarak belgeye ilişkin sahtelik itirazında bulunabilirler. Takibe dayanak bonodaki imzanın davacı borçluya ait olduğu hususunda ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Bono, bağımsız borç ikrarını içeren bir senet oluğundan herhangi bir sebeple bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. Ancak senette borcun sebebi “mal” ya da “nakit” olarak belirtilmişse, davacının yazılı borç sebebine dayanmaya hakkı olacağından, ispat yükü bunun aksini ileri süren tarafa ait olacaktı. Eğer yanlardan biri senet metninde yazılı kaydın doğru olmadığını söylüyorsa, buna senedin talili denmektedir. Bu anlamda talil senet metninde açıklanan düzenleme sebebine aykırı beyanda bulunma anlamına gelmektedir ve bu halde ispat yükünün kaydın aksini iddia edene ait olacağında kuşku bulunmamaktadır. Somut olayda; davacı, Sarıgöl İcra Müdürlüğünün 2019/14 Esas sayılı takibine dayanak 01.01.2017 düzenleme, 30.03.2018 ödeme tarihli, 130.000,00-TL bedelli bonodaki imzanın kendisine ait olmadığını ve davalıya borcunun bulunmadığını ileri sürerek menfi tespit isteminde bulunmuş olup, Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin 05.06.2023 tarihli raporunda, karşılaştırmaya esas belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda senetteki imzanın davacı eli ürünü olduğu belirlenmiştir. Davacı vekili tarafından, müvekkilinin 2012 yılındaki yaralanması sonrasında imzasının değiştiği, buna rağmen yaralanma öncesindeki imzaların karşılaştırmaya esas alındığı ileri sürülmüş ise de, incelemede yalnızca önceki tarihli belgelerle yetinilmediği, yaralanma sonrasına ve senedin düzenleme tarihine yakın döneme ait çok sayıda belgenin de karşılaştırmaya esas alındığı, bu haliyle, karşılaştırmaya elverişli yakın tarihli imzalar üzerinde de inceleme yapıldığı gözetildiğinde, önceki tarihli bazı belgelerin de incelenmiş olmasının raporu kendiliğinden geçersiz veya yetersiz hale getirmeyeceği gibi, mevcut karşılaştırma belgelerine dayalı incelemenin sonucunu sarsacak somut bir teknik eksiklik gösterilmediğinden, mahkeme huzurunda yazı ve imza örnekleri alınmamış olması hatalı ise de dava konusu senedin düzenlenme tarihinin üzerinden uzun zaman geçmiş olması ile inceleme konusu yapılan mukayese belge sayısı dikkate alındığında bu eksikliğin yeniden rapor alınmasını gerektirmediği, davacının imzasını inkar ettiği sabit olup ayrıca bu hususta isticvap edilmemiş olmasının da sonuca etkili olmadığı değerlendirilmekle aksi yöndeki istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir. Davacı vekilinin yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına ilişkin ara karardan dönülmesine yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde; mahkemenin yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmasına yönelik ara kararı vermiş olması, mevcut raporun yeterliliğinin yeniden değerlendirilmesine engel olmayıp, salt bilirkişi raporuna itiraz edilmiş olması da her durumda farklı bir bilirkişiden veya kurumdan rapor alınmasını zorunlu kılmayacağından Adli Tıp Kurumu raporu mahkemeyi bağlayan veya başka bir incelemeye kapalı kesin delil niteliğinde bulunmamakla birlikte, yeterli karşılaştırma belgelerine dayanan ve imzanın aidiyetini belirleyen raporun aksini gösteren başka bir teknik raporun yahut sonucu etkileyecek mahiyette bir delil veya somut bir eksikliğin bulunmadığı hallerde mevcut rapor esas alınarak karar verilmesi mümkün olmakla, somut uyuşmazlıkta, dava konusu senetteki imzanın davacıya ait olmadığı yönünde soruşturma veya başka bir yargılama sırasında düzenlenmiş bir rapor bulunmadığı, yakın tarihli çok sayıda karşılaştırma belgesi üzerinde yapılan ATK incelemesinin imzanın aidiyetini belirlemeye yeterli olduğu, davacının itirazlarının mevcut incelemenin yetersizliğini ortaya koymadığı, bu nedenle, mahkemece daha önce üniversiteden rapor alınmasına karar verilmiş olması veya davacı tarafından bilirkişi ücretinin yatırılmış bulunmasının tek başına yeniden rapor alınmasını zorunlu kılmayacağı, mevcut rapor esas alınarak hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, mahkemenin yalnızca yeni bilirkişi temin edilememesine değil, dosyada mevcut raporun uyuşmazlığı çözmeye yeterli bulunmasına dayandığı anlaşılmakla bu yöndeki istinaf itirazlarının da reddi gerekmiştir. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, dava konusu bonoda yer alan imzanın davacı eli ürünü olduğunun yeterli karşılaştırma belgelerine dayalı bilirkişi raporuyla belirlenmesine, raporun sonucunu sarsacak somut bir eksiklik veya aksi yönde teknik tespit bulunmamasına, davacının bono nedeniyle borçlu olmadığı iddiasını ispata elverişli delil sunamamasına, söz konusu tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00 TL'den peşin alınan 427,60 TL'nin mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere 22/10/2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Atıf: Bölge Adliye Mahkemesi, E. 2024/785, K. 2026/1687, T. 22.10.2026, www.arakarar.com/karar/bam-karar-2024-785-e-2026-1687-k-4be533410525