Bölge Adliye Mahkemesi 2026/1017 E. 2026/1696 K.

T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/1017 KARAR NO : 2026/1696

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 26/02/2026 NUMARASI : 2023/71 ESAS 2026/221 KARAR DAVANIN KONUSU : Tazminat KARAR TARİHİ : 22.10.2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 22.10.2026

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.02.2026 tarih 2023/71 Esas 2026/221 Karar sayılı kararının Dairemizce incelenmesi davalı ....A.Ş. vekili, davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 25.01.2014 tarihinde müteveffa ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile davalı ...'in sevk ve idaresindeki, davalı ...'e ait ve davalı ... A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında ...'ın vefat ettiğini, anne ve babası olan davacıların destekten yoksun kalma zararının oluştuğunu, davalıların oluşan zarardan sorumlu olduğunu, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin zararı karşılamadığını ileri sürerek belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, başvuru üzerine ödeme yapılarak yükümlülüğün yerine getirildiğini, kusur yönünden Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden, kusur ve aktüerya yönünden uzman bilirkişilerden rapor alınması gerektiğini, olay tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, müteveffa ...'ın sevk ve idaresindeki motosiklet ile davalı ...'in sevk ve idaresindeki, davalı ... A.Ş.'ye ZMMS ile sigortalı ve davalı ...'e ait aracın karıştığı trafik kazası sonucu ...'ın vefat ettiği, kazada davalı sürücü ...'in %85, müteveffa ...'ın %15 oranında kusurlu olduğu, kusur indirimi ile davacı ...'ın 78.741,71 TL, davacı ...'ın 46.923,59 TL destek zararının bulunduğu, müteveffanın kask ve motosiklet kullanımı için gerekli koruyucu donanımı kuşanmadan motosiklet kullandığı, ölü muayene tutanağına göre baş kısmından yaralandığı ve ölümün daha sonra gerçekleştiği, kask ve diğer ekipmanların kullanılmamasının müterafik kusur oluşturduğu ve %20 oranında indirim yapılması gerektiği, indirim yapılıp sigorta şirketince yapılan ödemenin güncellenmiş değeri mahsup edildiğinde davacı ...'ın 45.593,63 TL, davacı ...'ın 26.650,65 TL destek zararının kaldığı gerekçeleriyle 19.11.2019 tarih, 2016/873 Esas ve 2019/1177 Karar sayılı kararla davanın kısmen kabulüne, toplam 72.244,28 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden 25.01.2014 kaza tarihinden, davalı ... A.Ş. yönünden 31.03.2014 temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacılar vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. DAİREMİZİN 11.01.2023 TARİH, 2020/777 ESAS VE 2023/40 KARAR SAYILI KALDIRMA KARARININ ÖZETİ : Dairemizce, ilgili yerlerden müteveffanın tedavi evrakı, ölü muayene tutanakları ve otopsi raporları getirtilerek adli tıp uzmanı bir bilirkişiden müteveffa tarafından kask takılmamış olması ile meydana gelen ölüm arasında illiyet bağı bulunup bulunmadığını gösterir rapor alınması, karar tarihine en yakın veriler üzerinden TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınmak suretiyle müteveffanın 18 yaşının ikmaline kadar herhangi bir gelir getirmeyeceği, 18 yaşından itibaren gelir elde edeceği ve askerlik süresi, pay dağıtımı esasları ve davacılar tarafından yapılması gereken yetiştirme giderleri, sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, yeterli olmadığının tespit edilmesi halinde güncelleştirilmiş miktarı gözetilerek açıklamalı, ayrıntılı ve denetime elverişli şekilde aktüerya bilirkişisinden ek hesap raporu alınması, müterafik kusurun varlığının kabulü halinde hesaplanan tazminattan yerleşik Yargıtay uygulaması doğrultusunda belirlenen oranlarda indirim yapılmak suretiyle davacıların tazminat talepleri hakkında karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ve incelemeyle karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. DAİREMİZİN KALDIRMA KARARINDAN SONRAKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, kaldırma kararından sonra dosyanın 2023/71 Esas sırasına kaydedildiği, Adli Tıp Kurumundan alınan 21.02.2024 tarihli raporda müteveffanın 25.01.2014 tarihinde kullandığı motosiklete araç çarpması sonucu yaralandığı, tedaviye rağmen 26.01.2014 tarihinde hastanede öldüğü, ölümünün genel beden travmasına bağlı beyin kanaması, beyin doku harabiyeti ve iç organ yaralanmasına bağlı iç kanama sonucu meydana geldiği, kaza ile ölüm arasında illiyet bağı bulunduğu, ölüme neden olan travmanın kafa travması ve karın travmasına bağlı iç organ yırtılması nedeniyle oluştuğu ve kaza anında kişinin kask takmış olması halinde de kurtulmasının kesin olmadığının belirlendiği, davalı ... vekilinin Adli Tıp Kurumu Üst Kurulundan rapor alınması talebinin 21.03.2024 tarihli oturumda alınan rapor yeterli görüldüğünden reddedildiği, sigorta ve aktüerya bilirkişilerinden alınan 31.05.2024 tarihli kök rapor ile davacı vekilinin itirazı üzerine alınan ek raporda sigortalı araç sürücüsünün %85 kusur oranına göre davacı anne ...'ın destek tazminatının 1.016.160,51 TL, davacı baba ...'ın destek tazminatının 330.695,65 TL olarak hesaplandığı, tazminatların davalı işleten ve sürücü yönünden kaza tarihinde, davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak davacı anne yönünden 178.780,58 TL, davacı baba yönünden 58.181,71 TL üzerinden 31.03.2014 ödeme tarihinde muaccel olduğu, davalılar ... ve ... vekilinin kusura ilişkin itirazlarının daha önce karara bağlandığı ve ek rapora karşı incelenmesi gereken somut ve objektif bir itiraz bulunmadığı, davacılar vekilinin 22.04.2025 tarihli dilekçesiyle HMK'nın 107. maddesi uyarınca talebini davacı ... için 1.016.160,51 TL'ye, davacı ... için 330.695,65 TL'ye yükselttiği gerekçeleriyle davanın kabulüne, davacı anne ... için 1.016.160,51 TL, davacı baba ... için 330.695,65 TL olmak üzere toplam 1.346.856,16 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ... yönünden 25.01.2014 kaza tarihinden, davalı ... A.Ş. yönünden poliçe limiti ile sınırlı olarak davacı anne yönünden 178.780,58 TL, davacı baba yönünden 58.181,71 TL ile sınırlı olmak kaydıyla 31.03.2014 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davalı ... A.Ş. vekili, davacılar vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, davalılar ... ve ...'in istinaf başvurularının ilk derece mahkemesinin 11.06.2026 tarihli ek kararıyla HMK'nın 344. maddesi uyarınca yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ : Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece alınan 07.08.2024 tarihli bilirkişi raporunda müterafik kusur indiriminin mahkemenin takdirine bırakıldığını, ancak gerekçeli kararda taraflarca ileri sürülen ve hükme etki edecek bu hususun tartışılmadan karar verildiğini, 31.03.2014 tarihinde müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme dikkate alınmaksızın ve bu yönde rapor alınmaksızın karar verildiğini, ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan hesap teknikleriyle tazminat belirlenerek ödemenin mahsubu ile bakiye miktarın tespiti gerektiğini, müvekkilinin zararın oluştuğu tarihte üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmün 6. bendinde davalı ... A.Ş.'nin vekalet ücretinden yalnızca 36.354,50 TL ile sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, sigorta şirketinin yalnız tazminat bakımından poliçe teminat limitiyle sınırlı sorumlu olup yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden böyle bir sınırlama bulunmadığını, bu nedenle 206.559,86 TL vekalet ücretinin tamamından diğer davalılarla birlikte müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğini, aksi kabul edilse dahi bakiye teminat limiti olan 236.962,29 TL üzerinden kabul edilen dava yönünden en azından karar tarihindeki 45.000,00 TL maktu vekalet ücretinden sorumlu olması gerektiğini, aynı hususların yargılama giderleri yönünden de geçerli olduğunu, hükmedilen tazminatların olması gerekenden düşük olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir. GEREKÇE : Dava, trafik kazası sonucu desteğin ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. Davalılar ... ve ... vekili tarafından da 08.05.2026 tarihli dilekçeyle istinaf yoluna başvurulmuş ise de, ilk derece mahkemesince 11.06.2026 tarihli ek kararla istinaf harç ve giderlerinin verilen kesin süre içinde yatırılmaması nedeniyle HMK'nın 344. maddesi uyarınca bu davalıların istinaf başvurularının yapılmamış sayılmasına karar verildiğinden, anılan davalıların istinaf itirazları Dairemizce incelemeye konu edilmemiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1. 85/1. ve 85/son maddeleri ile Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarına göre trafik kazası nedeni ile oluşan davacının maddi zararından davalı sigorta şirketi ile işleten sıfatına haiz araç maliki ve sürücünün, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu amirdir.(Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD' nın 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E - 2013/7276 K.) Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 06.03.1978 tarihli ve 1/3 sayılı kararında destekten yoksun kalma tazminatı; "Destekten yoksun kalma tazminatının eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminattır” şeklinde tanımlanmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30.11.2005 tarihli ve 2005/4-648 E., 2005/691 K. sayılı kararında da aynı esaslar benimsenmiştir. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde sözkonusu olan müterafik kusur, Borçlar Kanunu'nun 52. maddesinde düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun, zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması sözkonusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılması da gerekebilecektir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından, mahkemece bu yönde bir savunma olmasa dahi resen araştırılması ve tartışılması gerekmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78. Maddesi ile atıf yapılan Karayolları Trafik Yönetmeliğince koruyucu ekipman / tertibat takılmasının zorunlu olduğu hallerde meydana gelen yaralanma ile illiyet bağı kurulması durumunda hesaplanan tazminattan müterafik kusur nedeni ile yerleşik uygulama doğrultusunda birden fazla müterafik kusur indirimi sebebinin varlığı olsa da % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak tazminatın belirlenmesi cihetine gidilmelidir. ( Yargıtay 4. HD'nin 17.03.2022 tarih ve 2021/11498 E. - 2022/5233 K. 29/06/2022 tarih ve 2021/14115 E. - 2022/9666 K., 04.04.2022 tarih ve 2021/13491 E. - 2022/6733 K. ,23.03.2022 tarih ve 2021/11590 E. - 2022/5710 K. ) Davalı ... A.Ş. vekili, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini ve bu hususun gerekçeli kararda tartışılmadığını istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, dosya kapsamına göre müteveffanın kaza sırasında kask takmadan motosiklet kullandığı sabit olup, Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda alınan 21.02.2024 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda, müteveffaya ait tedavi evrakı ile otopsi raporu içeriğine göre ölümün "genel beden travmasına bağlı beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ yaralanmasına bağlı iç kanama sonucu" meydana geldiği, otopside karaciğer ve dalakta yırtık bulunduğu ve karın boşluğundan 1800 cc kan boşaltıldığı, ölüme neden olan travmanın kafa travması ve karın travmasına bağlı iç organ yırtılması nedeniyle oluştuğu ve kaza anında kişinin kask takmış olması halinde de kurtulmasının kesin olmadığının belirlendiği, bu durumda, kask takılmamış olması ile meydana gelen ölüm arasında illiyet bağının kurulamadığı, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 150/1-a bendi gereğince motosiklet yolcularının koruyucu kıyafet olarak kask takması mecburi iken, dizlik veya başkaca koruyucu elbise takılması gerektiğine ilişkin olarak herhangi bir zorunluluk öngörülmediği, müteveffanın mevcut ölüm nedeninin yalnızca kafa travmasıyla sınırlı olmayıp karın travmasına bağlı iç organ yırtılmasını da kapsayan genel beden travmasına bağlı olmasına göre somut olayda tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmaması gerektiği(Yargıtay 4. HD 20.09.2022 tarih ve 2022/5575 E - 2022/10706 K.) halde, mahkemece %85 kusur oranı dikkate alınmak suretiyle karar verilmiş olması hatalı ise de bu durumun davalılar lehine olduğu ve davacı tarafça kusur yönünden istinaf itirazı ileri sürülmediğinden istinaf yoluna başvuran tarafın sıfatına göre davacıların desteğine kusur yüklenmiş olması kaldırma sebebi yapılmamıştır. Davalı ... A.Ş. vekilinin dava öncesi yapılan ödemenin dikkate alınmadığına yönelik istinaf itirazının incelenmesinde; hükme esas alınan 07.08.2024 tarihli aktüerya bilirkişi ek raporunda davalı sigorta şirketince 31.03.2014 tarihinde davacı anne ...'a 19.228,73 TL, davacı baba ...'a 11.808,98 TL ödeme yapıldığının belirlendiği, ödemenin yeterli olup olmadığının tespiti için öncelikle 2014 yılı verilerine göre hesaplama yapılarak sigortalı araç sürücüsünün %85 kusur oranına göre davacı anne için 62.015,36 TL, davacı baba için 27.163,49 TL tazminat belirlendiği ve yapılan ödemelerin yetersiz kaldığının tespit edildiği, bunun üzerine rapor tarihine en yakın 2024 yılı verileriyle yapılan hesaplamadan ödemelerin ödeme tarihinden rapor tarihine kadar yasal faiz oranında güncellenmiş tutarlarının mahsup edildiği, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun da kaza tarihindeki 268.000,00 TL kişi başı ölüm teminatından yapılan toplam 31.037,71 TL ödeme düşülerek bulunan 236.962,29 TL bakiye teminat ile sınırlı olarak davacılar arasında garameten belirlendiği, dava öncesi yapılan ödemenin, işlemiş yasal faizi ile birlikte güncellenerek hesaplanan destek zararlarından düşülmesi gerektiği yerleşik uygulama gereği olup (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 08.02.2012 tarihli, 2010/14168 Esas ve 2012/1693 Karar sayılı ilamı), ödeme tarihindeki verilere göre yapılan hesaplamada ödemenin yetersiz kaldığının belirlenmiş olması karşısında davalı sigorta şirketinin ödemenin dikkate alınmadığına ve ödeme tarihindeki hesap teknikleriyle tazminat belirlenmesi gerektiğine yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması halinde davalıya yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin toplam tazminatın, dava değerinin limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi'nin 14.06.2017 tarih ve 2016/12075 Esas 2017/5498 Karar sayılı ilamı ) Somut olayda, hüküm altına alınan toplam tazminatın davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakiye teminat limitini aştığı, ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketinin harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumluluğunun, sorumlu olduğu tazminat miktarının hüküm altına alınan toplam tazminata oranı dahilinde belirlendiği anlaşılmakla, bu belirlemede yukarıda açıklanan ilke ve esaslara aykırılık bulunmadığından davacılar vekilinin davalı sigorta şirketinin vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin tamamından, aksi halde maktu vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerektiğine yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Davacılar vekilinin hükmedilen tazminatın düşük olduğuna yönelik istinaf itirazı yönünden ise, davacıların HMK'nın 107/2. maddesi uyarınca artırdıkları talebin tamamının kabulüne karar verilmiş olup, istinaf dilekçesinde hesaplamanın hangi yönden hatalı olduğuna ilişkin somut bir sebep gösterilmediğinden ve Dairemizce resen dikkate alınması gereken bir hata veya eksiklik de bulunmadığından bu yöndeki istinaf itirazı da yerinde görülmemiştir. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu raporu ile aktüerya bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, müterafik kusur indirimi yapılmasını gerektirir bir durum bulunmamasına, dava öncesi yapılan ödemenin güncellenmiş değeriyle mahsup edilmesine, davalı sigorta şirketinin yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumluluğunun poliçe limitine oranı dahilinde belirlenmesine, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı ... A.Ş. vekili ile davacılar vekilinin istinaf itirazları yerinde değildir. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranların dilekçelerinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince davalı ... A.Ş. vekili ile davacılar vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacılar vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 732,00-TL peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı ... A.Ş. yönünden istinaf karar harcı olan 15.383,00-TL'den peşin alınan 4.046,72-TL'nin mahsubu ile bakiye 11.336,28-TL'nin davalı ... A.Ş.'den alınarak hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... A.Ş. ile davacıların yaptığı giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 22/10/2026