Bölge Adliye Mahkemesi 2025/2203 E. 2026/1870 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2025/2203 Esas

KARAR NO:2026/1870 Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(Kapatılan)Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI:2025/13 Esas- 2025/985 Karar

TARİH:19/09/2025

DAVA:Bankalara İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)

KARAR TARİHİ:26/10/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

DAVA:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı .... Şti.'nin davalı bankadan 150.000,00 TL limit dahilinde kredi kullanmak istediğini ve dava dışı şirketle davalı banka arasında 25/01/2013 tarihinde genel ticari kredi sözleşmesi akdedildiğini, taraflar arasında 25/01/2013 tarihinde imzalanan bu kredi sözleşmesine davacıların toplam 90.000,00 TL limitle 150.000,00 TL'lik krediye kefil olduklarını, dava dışı şirketin 150.000 TL limitli ticari krediden 114.750-TL kullandığını, fazlasını kullanmadan kredi borcunu 3 sene içerisinde peyderpey ödeyerek 2016 yılı içerisinde tamamen kapattığını, davacıların kefil olduğu kredinin dava dışı şirket tarafından ödenerek kapanmasından sonra davacıların bir daha dava dışı şirketin hiç bir kredisinde kefil olmadıklarını, ancak dava dışı şirketin 24/02/2017 tarihinde 550.000 TL ikinci bir kredi çektiğini ve daha sonra 21/01/2019 tarihinde bir kredi daha çektiğini, ancak davacı müvekkillerinin sonradan çekilen bu iki krediden haberleri olmadığı gibi sonradan akdedilen bu kredi sözleşmelerine kefil de olmadıklarını, sözleşmelerde kefalete dair imzalarının bulunmadığını, dava dışı şirketin sonradan çektiği 2017 ve 2019 yılındaki kredileri ödemede güçlüğe düşünce davalı bankanın 25/01/2013 tarihindeki eski sözleşmede kefil olarak imzaları bulunan davacıları borçtan sorumlu tuttuğunu, davacıların kefil oldukları kredi borcu ödenerek kapatılmış olmasına rağmen sonradan çekilen kredilere kefil olmuşlar gibi doğan borçtan davacıların sorumlu tutulduğunu, davalı bankanın kötü niyetli hareket ettiğini, davacıları borçlu göstererek İstanbul 1.Asliye Ticaret Mahkemesine başvurup davacılar aleyhine ihtiyati haciz kararı aldığını, alınan bu karar sonrasında icra dairesince davacılar adına kayıtlı taşınır ve taşınmazlara haciz konulduğunu, taraflarınca yapılan itirazın haklı görülmesi sonrası ihtiyati haciz kararının kaldırıldığını, eski sözleşmeye dayanarak müvekkillerinin tekrar kefil olarak sorumlu tutulmalarının kabul edilemez olduğunu beyanla davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötü niyetle ihtiyati haciz talep ederek davacıların borçlu olduğunu iddia eden davalı aleyhinde alacağın %40'ından az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafın gerçeğe aykırı taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, İstanbul 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/1248 D.İŞ sayılı dosyasında talepleri üzerine borçlu ve kefiller hakkında ihtiyati haciz kararı verildiğini, ihtiyati haciz kararının alacaklarının tahsili amacıyla, İstanbul 12. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından esasa kaydedilip, taraflara icra dairesince ödeme emri gönderildiğini, borçlu davacılar tarafından ihtiyati haciz kararına ve takibe itiraz edildiğini, alacağı sürüncemede bırakma amacıyla kötü niyetli olarak yapılmış bir itiraz sonucu davacıların yapmış olduğu ihtiyati hacze itirazın kısmen kabulü ile 90.000,00 TL kefalet limitini aşan 544.631,65 TL yönünden itiraz edenler lehine ihtiyati haczin kaldırıldığını, borçluların borcunun olup olmadığı veya sorumluluklarının kapsamının banka kayıtları incelendiğinde ortaya çıkacağını, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında öncelikle icra takibine konu borcun tüm ferileri ile birlikte tamamen ödenmesinin isteneceğini, sonrasında %15 teminat ile ödenen bu paranın alacaklıya dava sonuna kadar ödenmemesi yönünde tedbir kararı verileceğini beyanla davanın reddine, haksız ve kötü niyetli olarak menfi tespit davası açan davacıların %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:Mahkemece; davanın, davalı banka ile dava dışı asıl borçlu .... Şti. arasında akdedilen, davacıların müteselsil kefil olduğu genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırıldığı iddia edilen kredilerden dolayı davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu, Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda davacılar vekiline dava dilekçesindeki talep sonucunu açıklamak üzere süre verildiği, davacılar vekilince sunulan dilekçede, davacı müvekkillerinin davalı bankaya karşı herhangi bir borcunun bulunmadığının tespiti ile T.C. İstanbul 12. İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı icra dosyasının davacı müvekkilleri yönünden iptaline karar verilmesini talep ettiklerini beyan ederek, eksik harcı ikmal ettiği, bundan sonra bankacı bilirkişiden ek rapor alındığı, bilirkişi ek raporunda; davalı banka ile dava dışı asıl kredi borçlusu/kredi lehtarı (asıl borçlu) arasında imzalanan 15/01/2013 tarihli sözleşmeyi davacı kefillerin de müteselsil kefil sıfatıyla imzalamış oldukları, ancak davacıların kefaleti kapsamında kullandırılan kredi borcunun tamamen ödendiği, daha sonra ilerleyen süreç içinde 24/01/2017 ve 21/01/2019 tarihli olmak üzere 2 adet sözleşme daha imzalandığı, anılan davacıların kefaleti bulunmayan işbu diğer sözleşmeler kapsamında kullandırılan kredilerin takibe konu edildiği, davacıların şahsi kefaleti bulunmayan diğer sözleşmeler kapsamında kullandırılıp takibe konu edilen kredilerden sorumlu olmadıklarının tespit edildiği, borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi için borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunması gerektiği, buna rağmen, borçlunun, alacaklının harekete geçmesini beklemeden borçlu olmadığının tespitinde korunmaya değer bir yararı bulunabileceği, bu tür bir yararının bulunması halinde borçlunun, borçlu olmadığının tespiti için dava açabileceği, alacaklının takibe girişmesinden sonra, hatta takip kesinleştikten sonra da borçlunun, borçlu olmadığının tespitini mahkemeden isteyebileceği, borçlunun belirtilen şekilde takipten önce veya sonra alacaklıya karşı bir menfi tespit davası açması ve bu davayı kazanması halinde, hakkındaki icra takibinin iptal edileceği ve borcu ödemekten kurtulacağı, bu sebeplerle davacıların icra takibine itirazı sonrasında menfi tespit davası açmalarında hukuki yararlarının mevcut olduğu;Davalı banka ile dava dışı asıl borçlu .... Şti arasında 25/01/2013 tarihinde imzalanan 150.000-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesine davacılar 90.000-TL limitle kefil olmuş iseler de, dava dışı şirket tarafından 25/01/2013 tarihli kredi sözleşmesi kapsamında kullanılan kredilerin vadelerinde ödenerek kapatıldığı, İstanbul 12. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasıyla yapılan icra takibinde davalı bankanın davacılardan talep ettiği 604.331,65-TL nakdi kredi tutarının 24/04/2018 tarihinde kullandırılan 200.000-TL tutarlı ... nolu kredi ve 21/01/2019 tarihli 480.000-TL tutarlı ... nolu kredilerden kaynaklandığı, takibe konu edilen 24/04/2018 tarihli 200.000 TL tutarlı ... nolu kredi için 24/02/2017 tarihinde 500.000-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi, 21/01/2019 tarihli 480.000-TL tutarlı ... nolu kredi için ise 21/01/2019 tarihli 1.000.000-TL limitli Genel Kredi Sözleşmesi düzenlendiği, davalı banka ile dava dışı şirket arasında imzalanan 24/02/2017 tarihli 500.000-TL limitli ve 21/01/2019 tarihli 1.000.000-TL limitli genel kredi sözleşmelerinde davacıların kefalet imzalarının bulunmadığı, cari hesap şeklinde işleyen genel kredi sözleşmelerinde borcun bir tarihte sıfırlanmış olması kefalet sorumluluğunu ortadan kaldırmaz ve aynı sözleşmeye dayalı olarak kullandırılan krediden dolayı kefalet sorumluluğu devam eder ise de, davacıların kefalet imzasının bulunmadığı sözleşmelere dayanılarak kullandırılan kredilerden dolayı davacıların kefalet sorumluluğundan söz edilemeyeceği, söz konusu 24/02/2017 ve 21/01/2019 tarihli yeni kredi sözleşmelerinde taraflar arasında imzalanan 25/01/2013 tarihli kredi sözleşmesinin devamı niteliğinde olduğuna veya bu sözleşme ile bağlantı olduğuna dair bir ibare de bulunmadığı, her ne kadar davacıların ihtiyati haciz kararına yapmış oldukları itiraz kısmen kabul edilmiş ise de, takip dosyasının incelenmesinde davacılar aleyhine esas takibe geçildiği, dosya içerisinde davalının davacılar yönünden vazgeçme/feragat beyanının bulunmadığı, davacıların takip dosyası nedeniyle borçlu gözüktükleri ve bu davayı açmakta hukuki yararlarının bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne ve yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine, karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DAVALI VEKİLİNCE İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ;Dairemizin kaldırma kararından sonra davacılar vekili tarafından sunulan talep açıklama dilekçesinden davanın takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğunun anlaşıldığı ancak davacılar takibe itiraz etmiş olup, takip durduğu ve müvekkili banka tarafından itirazın iptali veya herhangi bir eda davası açılmadığından davacıların iş bu davayı açmakta hukuki yararlarının bulunmadığı, ileride muhtemelen açılacak eda davasında bu hususların inceleneceği, davacıların müvekkili banka ile dava dışı asıl borçlu şirket arasında imzalanan 25/01/2013 tarihli genel kredi sözleşmesine kefil oldukları, kefaletin süresiz olduğu ve doğması muhtemel borçları da kapsadığı, daha önce kullandırılmış olan kredi borçlarının ödenmesinin yeniden kredi kullandırılmasına ve davacıların kefaletlerinin devam etmesine engel olmayacağı, borcun ödenmiş olmasının sözleşmenin feshi ve hesabın tasfiyesi anlamına gelmediği, davacıların kefaletten döndüklerine dair müvekkiline bir beyanda bulunmadıkları, kaldı ki tek başına bu beyan yeterli olmayıp müvekkili banka tarafından kabul edilmesi gerektiği, dava konusu alacağın davacıların kefil oldukları kredi sözleşmesinden kaynaklandığı, bilirkişi raporunda hatalı tespitler yapıldığı ve rapora itirazlarının Mahkemece nazara alınmadığı, eksik inceleme ile karar verildiği, bu sebeplerle kararın kaldırılması gerektiğine ilişkindir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, genel kredi sözleşmeleri ve bu sözleşmeler uyarınca kullandırılan ve geri ödemeleri yapılmayan kredi borçlarının tahsili için başlatılan ilamsız icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne dair verilen 10/11/2021 tarihli, 2019/921 Esas ve 2021/1073 Karar sayılı kararın, davalı vekilinin vaki istinaf başvurusu üzerine Dairemizin 19/12/2024 tarihli, 2022/973 Esas ve 2024/2035 Karar sayılı kararı ile ve davacılar vekiline dava dilekçesinin talep sonucu açıklattırılarak varsa eksik harcın ikmal ettirilmesi, bundan sonra davacıların bu davayı açmakta hukuki yararlarının bulunup bulunmadığı da değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararından sonra Mahkemece bu kez yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Mahkemece taraf delillerinin ibrazı sağlanarak, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, kök ve ek rapor alınarak istinafa konu karar verilmiştir. Davalı tarafça ileri sürülen tüm istinaf sebepleri yargılama aşamasında sunulan cevap, itiraz ve beyan dilekçeleri ile de ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporlarında bu iddialar ve itirazlar değerlendirilmiş, gerekçeli kararda her bir savunma sebebi hakkında ne şekilde değerlendirme yapıldığı açıklanmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre; davanın İİK'nın 72. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılmış bir menfi tespit davası olduğu, her ne kadar davalı vekilince davacıların haklarında başlatılan icra takibine itiraz etmiş olmaları sebebiyle takibin durduğu ve davalı banka tarafından itirazın iptali davası açılmadığından, davacıların bu davayı açmakta hukuki yararlarının olmadığı ileri sürülmüş ise de, icra takibinin itiraz üzerine durmuş olmasının, davacıların takip konusu borçtan sorumluluklarını sona erdirmediği, davalı alacaklının süresi içerisinde açacağı itirazın iptali davası ile takibin devamını sağlayabileceği ve bu dava tarihi itibariyle açılmış bir itirazın iptali davası da bulunmadığından davacıların borçlu olmadıklarının tespiti talebi ile dava açmakta güncel hukuki yararlarının bulunduğu, Mahkemece bankacı bilirkişiden alınan ve denetime açık, kanaat verici ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi kök ve ek raporları ile dava konusu icra takibinin dayanağı olan borcun, davacıların kefaletlerinin bulunmadığı 24/02/2017 ve 24/7/2019 tarihli genel kredi sözleşmeleri uyarınca kullandırılan ... ve ... nolu kredilerden kaynaklandığının tespit edilmiş olması karşısında, davacıların 25/01/2013 tarihli genel kredi sözleşmesi nedeniyle takip konusu borçtan sorumlu tutulamayacakları, bu durumda 25/01/2013 tarihli genel kredi sözleşmesindeki kefaletin devam edip etmemesinin, bu sözleşme uyarınca daha önce kullandırılan kredi borçlarının tamamen ödenmiş olup olmamasının tartışılamayacağı, davalı banka ile dava dışı asıl borçlu şirket arasında, imzalanan yeni kredi sözleşmeleri ile yeni kredi ilişkilerinin kurulduğu, bu sözleşmelerin önceki sözleşmelerin devamı niteliğinde de olmadıkları, bu itibarla Mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararın isabetli olduğu anlaşılmıştır.Sonuç olarak, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 43.925,26 TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 10.982,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 32.943,26 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına,

5-Artan gider avansı varsa karar kesinleştiğinde ve talep halinde avansı yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 26/10/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.