İlk Derece Mahkemesi 2026/332 E. 2026/256 K.

T.C. İSTANBUL 24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/332 Esas KARAR NO : 2026/256

DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/09/2024 KARAR TARİHİ : 23/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...’un kuaförlük yaptığını, 2017 yılından itibaren davalıdan faiz karşılığında borç para aldığını ve karşılığında çeşitli bonolar düzenlediğini, bu kapsamda 27.05.2019 keşide tarihli ve 7.500,00 TL bedelli sekiz bono ile 18.02.2020 keşide tarihli ve 54.000,00 TL bedelli bono düzenlendiğini, müvekkilinin vadesinde ve sonraki tarihlerde borçlarını davalıya ödediği hâlde senet asıllarının iade edilmediğini, davalının yüksek faiz uygulayarak müvekkilinden verdiği borcun üzerinde tahsilat yaptığını ve ödenmiş senetlerden bir kısmını ... İcra Müdürlüğünün .../.... Esas sayılı dosyasında takibe koyduğunu, takibe 27.05.2019 keşide tarihli, 30.06.2019 vadeli 7.500,00 TL, 18.02.2020 keşide tarihli, 01.05.2020 vadeli 54.000,00 TL ve 27.05.2019 keşide tarihli, 03.06.2019 vadeli 5.000,00 TL bedelli bonoların konu edildiğini, takip kapsamında müvekkilinin aracına ve banka hesaplarına haciz konulduğunu, işyerinde fiilî haciz ve muhafaza işlemi yapıldığını, davalının ayrıca müvekkili ve ailesini tehdit ettiğini, taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığını, davalının kazanç sağlamak amacıyla süreklilik arz edecek şekilde faizli para vererek tefecilik yaptığını, bu nedenle senetlerin bedelsiz ve geçersiz olduğunu, müvekkilinin herhangi bir borcu kalmadığını, davalı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../.... soruşturma sayılı dosyasında suç duyurusunda bulunulduğunu, önceki menfi tespit davasının arabuluculuk şartı yerine getirilmediği gerekçesiyle usulden reddedilmesi ve kararın kesinleşmesi üzerine arabuluculuk süreci tamamlanarak işbu davanın açıldığını, takip nedeniyle hukuki yararın bulunduğunu ileri sürerek icra takibinin tedbiren durdurulmasına, müvekkilinin takip ve senetlerden kaynaklanan borcu bulunmadığının tespitine, davalı aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı/borçlunun, ... İcra Müdürlüğünün .../.... Esas sayılı kambiyo senetlerine özgü takibine konu bonolar nedeniyle borçlu olmadığını ileri sürerek açtığı davanın haksız, kötü niyetli ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili ... ile davacı arasında 2016 yılından 2020 yılına kadar kuaför malzemesi alımına dayalı ticari ilişki bulunduğunu, davacının bu ilişki kapsamında yaptığı ödemelerin bir kısmını nakit, banka yoluyla ve senet karşılığında gerçekleştirdiğini, ayrıca 2019 yılı Mayıs ayında aldığı borç para karşılığında 27.05.2019 düzenleme tarihli, toplam 65.000,00 TL bedelli ve vadeleri 03.06.2019-31.01.2020 arasında değişen dokuz bono düzenlediğini, bu borca karşılık davacı ve eşi tarafından toplam 31.103,00 TL ödeme yapıldığını, 05.02.2020 tarihli 400,00 TL ödemenin ise senet borcuna değil malzeme alımına ilişkin olduğunu, davacının önceki tarihli ödemelerinin anılan bonolara mahsup edilemeyeceğini, zira bunların ticari alışveriş veya önceki borç ilişkilerine ait bulunduğunu, davacının borçlarını vadelerinde ve tam olarak ödemediğini, 18.02.2020 tarihinde ayrıca 54.000,00 TL borç alarak aynı tarihli ve 01.05.2020 vadeli bir bono daha düzenlediğini, buna rağmen borçlarını ödememesi üzerine 03.07.2020 tarihinde üç bono yönünden icra takibi başlatıldığını, davacının takibe süresinde itiraz etmemesinin ve sonradan borçsuzluk iddiasında bulunmasının kötü niyetini gösterdiğini, faizle borç verme, tefecilik ve tehdit iddialarının asılsız olduğunu, bu iddialarla yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verilerek kararın kesinleştiğini, kambiyo senedinden doğan borcun temel ilişkiden bağımsız olduğunu, İİK’nın 169/a-1 ve HMK’nın 201. maddeleri uyarınca borçsuzluk ve ödeme iddialarının yazılı belgeyle kanıtlanması gerektiğini ileri sürerek davanın ve davacının tedbir taleplerinin reddine, müvekkili lehine %20’den az olmamak üzere tazminata, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, icra takibinden sonra açılan takibe konu senetten kaynaklı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın davacının ... İcra Müdürlüğü'nün .../.... Esas sayılı dosyasında takibe konu senetten kaynaklı davalıya borçlu olup olmadığı, kötü niyet tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. ... İcra Dairesinin .../.... Esas sayılı takip dosyası UYAP üzerinden dosya arasına alınmış, dosya içerisinde yer almayan ödeme emri ve takip talebi müzekkere ile celp edilmiş, ... .... CBS .../.... Sayılı dosyası celp edilmiş, davacının ödemeleri yaptığını bildirdiği bankalardan hesap ekstreleri celp edilmiş ve dava sonuçlandırılmıştır. ... İcra Dairesinin .../.... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davcı tarafından davalı aleyhine 27.05.2019 düzenleme tarihli,03.06.2019 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli, 27.05.2019 düzenleme tarihli,30.06.2019 vade tarihli 7.500,00 TL bedelli ve 18.02.2020 düzenleme tarihli, 01.05.2020 vade tarihli 54.000,00 TL bedelli bonoya dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı görülmüştür. ... ... ...... .../.... Sayılı dosyasının incelenmesinde; tefecilik suçundan davalı hakkında KYOK kararı verildiği ve kesinleştiği görülmüştür. Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davacı (borçlu), davalının (alacaklının) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkiyi (meselâ borcu) sadece inkâr etmekle yetinmekte ise, yani bu hukuki ilişkinin (borcun) hiç doğmadığını ileri sürmekte ise ispat yükü davalıya düşer. Çünkü hukuki ilişkinin (borcun) varlığını iddia eden davalı olduğu için, ispat yükü davalı alacaklıdadır [6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) md. 190; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) md.6]. Fakat, menfî tespit davasını açan davacı (borçlu), davalının (alacaklı) varlığını iddia ettiği hukuki ilişkinin hiç doğmadığını iddia etmeyip, bilakis bu ilişkinin doğduğunu bildirerek başka bir nedenle hukuki ilişkinin geçersiz olduğunu veya son bulduğunu ileri sürmekte ise bu iddiayı ispat yükü TMK’nın 6. maddesi gereğince davacıdadır. Örneğin; alacaklının dayandığı senedin karşılıksız olduğunu ispat yükü, davacıya (borçluya) düşer. Bunun gibi, davacı (borçlu), davalının (alacaklının) iddia ettiği alacağın ödeme, ibra ve takas gibi bir nedenle son bulduğunu ileri sürerse, bu iddiayı ispat yükü de davacı borçluya aittir (Kuru-El Kitabı, s. 370 ilâ 372). Eldeki dosyada davacı takibe konu senet borçlarının ödendiğini iddia etmektedir. Bu durumda senet borçlarının ödendiğini ispat yükü davacı borçlu üzerindedir. Davacı dava dilekçesi ekinde bir takım dekontlar sunmuş olup, bunların bir kısmında gönderici davacının bizzat kendisi iken bir kısmında ise ''...'' olarak görünmektedir. Bu dekontların hiç birinde ödeme açıklamasında senet bilgileri yer almamaktadır. Bir kısmında açıklamaya ''senet ödemesi'' şeklinde yazılmış ise de hangi senet olduğu yazılmamıştır. Davacının da kabulünde olduğu üzere taraflar arasında takibe konu senetler dışında başka senetler de vardır. Yine davacının bildirdiği bankalardan hesap ekstreleri getirtilmiş ve tek tek incelenmiştir. Bu ekstrelerde de gönderilen paraların dava konusu senetlere ilişikin olduğu belirli değildir. Kaldı ki pek çoğunda ödeme tarihleri senetlerin düzenlenmesinden önce olduğu görülmüştür. Açıklanan nedenlerle davalı ödeme iddiasını ispat edememiş olup davanın reddine karar verilmiştir. Kötü niyet tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede ise; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi “Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.” hükmünü içermektedir. Madde metninden de anlaşıldığı üzere; davalı alacaklı lehine kötüniyet tazminatına hükmedebilmek için alacağını geç almış olması gerekir. Bunun içinde icra veznesine bir para girmesi ve bunun da dava açılması halinde verilen tedbir kararı nedeniyle alacaklıya zamanında ödenememiş olması gerekir. Eldeki dosyada tedbir uygulanmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından reddine, 3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 1.214,84-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Davalı tarafından yapılan 340,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 7-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.600,00-TL arabuluculuk ücreti davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

8-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa İADESİNE, Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 09/11/2026

Katip ... E-İMZA

Hakim ... E-İMZA