İlk Derece Mahkemesi 2026/616 E. 2026/223 K.

T.C. İSTANBUL 24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/616 Esas KARAR NO : 2026/223

DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 16/07/2025 KARAR TARİHİ : 16/10/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 01.11.2024 tarihli sözleşme bulunduğunu, söz konusu sözleşme kapsamında 1.150.000,00 TL bedel üzerinden anlaşma yapıldığını, 450.000,00 TL’nin peşin ödendiğini ve kalan 700.000,00 TL için senet düzenlendiğini, senedin sözleşmeye göre 6 ay vadeli olması gerekirken davalı tarafından 06.01.2025 vadeli olarak doldurulduğunu, bu suretle senedin anlaşmaya aykırı şekilde düzenlendiğini, ayrıca davacı tarafından senet bedeline ilişkin olarak 200.000,00 TL ve 100.000,00 TL elden ödeme yapıldığını, bunun yanında çeşitli tarihlerde banka ve kredi kartı aracılığıyla çok sayıda ödeme gerçekleştirildiğini, ayrıca sözleşme konusu demirbaşların üçüncü kişiye devri kapsamında 180.000,00 TL bedel davalıya ödendiği halde borçtan mahsup edilmediğini, yine dava dışı kişiye ait 50.000,00 TL işçilik alacağının davacı tarafından ödendiğini, tüm bu ödemeler dikkate alındığında davacının borcunun kalmadığı hatta alacaklı durumda olduğu ileri sürülerek icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğu iddiasıyla borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptalini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Takibe konu bononun açık bono niteliğinde düzenlendiğini, boş bırakılan kısımların sonradan doldurulmasının hukuken mümkün olduğunu, bonoda farklı kalem ve yazı kullanılmasının geçerliliği etkilemeyeceğini, davacının senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasını yazılı delille ispatlaması gerektiğini ancak bu yönde usulüne uygun delil sunulmadığını, senet arkasına yazıldığı iddia edilen 100.000,00 TL'lik ödeminin davalının rızası ve parafi bulunmaksızın yazıldığı için geçerli olmadığını, 180.000,00 TL ödeme iddiasının ispatlanamadığını, banka dekontlarında yer alan açıklamaların takip konusu senede açıkça atıf içermediğini, bu nedenle ödemelerin senet borcuna ilişkin olduğunun kabul edilemeyeceğini, senede karşı senetle ispat kuralı gereği davacının iddialarını yazılı ve kesin delille ispat etmesi gerektiğini, dekont ve benzeri belgelerin yeterli olmadığını, davacının kötü niyetli olduğu ve icra takibinin usulüne uygun olduğu belirtilerek davanın ve ihtiyati tedbir talebinin reddi ile davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, icra takibinden sonra açılan takibe konu senetten kaynaklı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin menfi tespit davasıdır. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; uyuşmazlığın davacının ... İcra Müdürlüğünün .../.... Esas sayılı dosyasında takibe konan senetten dolayı davalıya borçlu olup olmadığı, kötüniyetli takip ve dava tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. ... İcra Dairesinin .../.... Esas sayılı takip dosyasının UYAP üzerinden dosya arasına alınmış, 09.07.2026 tarihli bilirkişi raporu alınarak dava sonuçlandırılmıştır. Menfi tespit istemine konu, ... İcra Müdürlüğü .../.... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; 07/04/2025 tarihinde başlatılan takibin alacaklısının mahkememiz dosyası davacısı, borçlunun davalı olduğu; takibin 500.000,00 TL asıl alacak ve 61.393,84 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 561.393,84 TL alacağın tahsiline yönelik yapılan kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip olduğu, takibe konu senedin lehtarının ... keşidecisinin ... olduğu, 700.000 TL miktarlı 01.11.2024 tanzim tarihli 700.000 TL bedelli, 06.01.2025 vade tarihli senet olduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamında yer alan takibe konu senedin arka yüzünün incelenmesinde; senet bedeli olan 700.000,00 TL’nin 500.000,00 TL’lik kısmının ödendiği, 200.000,00 TL’lik kısmının ise ödenmediğine ilişkin el yazılı bir ibarenin bulunduğu, ayrıca söz konusu ödemelere ilişkin olarak 100.000,00 TL tutarında ek bir ödememin yapıldığına dair kayıt yer aldığı görülmüştür. Dosya kapsamında yer alan 01.11.2024 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; taraflar arasında Kartal–...–... bayiliğine ilişkin depo, demirbaşlar ve bayi satış haklarının devri konusunda anlaşmaya varıldığı, bu kapsamda söz konusu devrin toplam 1.150.000,00 TL bedel karşılığında ...’e yapılmasının kararlaştırıldığı, bedelin 450.000,00 TL’sinin peşin, kalan 700.000,00 TL’sinin ise senet karşılığı 6 ay içerisinde ödeneceğinin düzenlendiği, ödeme tamamlandığında senedin iade edileceğinin belirtildiği, ayrıca 8.000 adet bedelsiz su verilmesi, belirli süreyle ücretsiz su temini sağlanması ve bedelsiz suyun 3 TL nakliye bedeli ile teslim alınmasına ilişkin hususların kararlaştırıldığı, depo ve demirbaşların (konteynerler, çadır, damacanalar, viyol takımları, transpalet ve diğer ekipmanlar) 01.01.2025 tarihinde tüm malzemeleri ile birlikte teslim edileceğinin düzenlendiği görülmüştür. Dosya kapsamında yer alan 08.02.2025 tarihli taahhütnamenin incelenmesinde; ...’in ... adresinde bulunan 4018 numaralı parselde kiracısı olduğu depoyu 01.03.2025 tarihinde boşaltması halinde mal sahibi ...’den 180.000,00 TL nakit alacağı, depodaki demirbaş niteliğindeki konteyner, branda çadır ve lavabo konteyner gibi yapıları bırakarak çıkacağı, belirtilen tarihte çıkılmaması halinde ek 1 ay süre verileceği ve bu durumda mal sahibinden 130.000,00 TL nakit alınacağı, sözleşme dışında hareket edilmesi ve süre aşımı halinde mal sahibinin sözleşmeden doğan tüm haklarının saklı olduğu ve herhangi bir bedel ödemeksizin kiracının çıkarılacağı hususlarının düzenlediği, belgenin kiracı ..., mal sahibi ... ve şahitler tarafından imzalandığı görülmüştür. Dosya kapsamında davacı tarafından sunulan banka kayıtları ve kredi kartı hesap özetlerinin incelenmesinde; davacı ... tarafından farklı tarihlerde ve farklı hesaplar üzerinden çeşitli tutarlarda ödemeler gerçekleştirildiği, söz konusu ödemelerin bir kısmının “ödeme–internet bankacılığı” açıklaması ile doğrudan ödeme niteliğinde olduğu, bir kısmının ise .... Suları, ..... Otomotiv, ..., .... Petrol, ....., ... gibi üçüncü kişi ve firmalara yapıldığı, ayrıca kredi kartı işlemleri kapsamında taksitli harcamalar ve vergi ödemeleri gibi işlemlerin de bulunduğu görülmüştür. Dosya kapsamındaki banka dekontları ve doğrudan davalı ... adına yapılan transferler şu şekildedir: ¸ ... hesap özetinde yer alan “.... / .... SULARI” ibareli işlemler ise aşağıdaki şekildedir: ¸ ... hesap özetinde yer alan ...... Suları ibareli işlemler incelendiğinde; toplam 201.374,00 TL tutarında ödemenin üçüncü kişi konumundaki firmaya yapıldığı, bu ödemelerin doğrudan davalıya yapılan ödemeler kapsamında olmadığı görülmüştür. Mali müşavir tarafından bilirkişi raporu ile; Davacı ...'ün ticari defter tutmadığı ve dosyaya herhangi bir ticari defter ibraz etmediği, bu nedenle davacı yönünden ticari defter ve muhasebe kayıtları üzerinden inceleme yapılmasının mümkün olmadığı, davalı ... yönünden yapılan incelemede; davalının tacir sıfatının bulunmadığı, Esnaf ve Sanatkârlar Odasına kayıtlı olduğu ve bu kapsamda işletme hesabı esasına göre defter tuttuğu, işletme defterinin dosyaya sunulduğu, davalı ... tarafından işletme hesabı esasına göre tutulan işletme defterinin ibraz edildiği, ancak söz konusu defter kayıtlarının incelenmesinde davacı ... ile olan ticari ilişkiye veya aralarındaki alacak-borç ilişkisine ilişkin herhangi bir kayda rastlanılmadığı, bu kapsamda; taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu borç-alacak ilişkisinin ticari defter kayıtları üzerinden tespit edilemediği bildirilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı tarafından takip konusu bononun arkasına yazılan 200.000,00 TL’nin mahsup edilerek kalan 500.000,00 TL üzerinden takip başlatılmış olduğu, ancak senedin arkasında; ¸ Şeklinde ibare bulunduğu, davalı her ne kadar cevap dilekçesinde 100.000,00 TL'lik ödemenin davalının rızası ve parafı bulunmaksızın yazıldığı için geçerli olmadığını beyan etmiş ise de senedi elinde bulunduran davalının haberi olmaksızın davacı tarafında bu ibarenin yazılmasının mümkün olmadığına mahkememizce kanaat getirilmiş olduğundan davacının 100.000,00 TL'lik ödeme yaptığı bu miktar kadar borcu bulunmadığı ancak, yukarıda belirtilen ödemelerin dava konusu senet için yapıldığına dair ibare bulunmadığından bu ödemeleri dava konusu senet için yapıldığı davacı tarafından ispat edilememiş olup davanın kısmen kabulü ile; davalının ... İcra Müdürlüğü'nün .../.... Esas sayılı dosyasında takibe konulan senetten kaynaklı davalıya 100.000,00 TL asıl alacak ve 37.459,59 TL ( senedin vade tarihi olan 06/01/2025 ile takip tarihi olan 07/04/2025 tarihleri arasında 400.000,00 TL için hesaplanan işlemiş yasal faiz 23.934,25 TL olduğundan 61.393,84 TL-23.934,25 TL) işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.(01.01.2025 ile 07.04.2025 (bu tarih hariç) arasındaki 96 gün için yıllık %24 faiz oranı üzerinden %6,... olmak üzere toplam %6,... faiz uygulanmıştır.) Kötü niyet tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede ise; 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi uyarınca menfi tespit davası açan borçlunun tazminat isteme hakkı vardır. Anılan maddenin 5. fıkrası aynen; “Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.” hükmünü içermektedir. Madde metninden de açıkça anlaşıldığı üzere menfi tespit davası açmak zorunda bırakılan borçlunun tazminat talep edebilmesi için gerekli koşullar; bu yönde bir talep olması, borçluya karşı icra takibi yapılmış bulunması ile takibin haksız ve kötüniyetli olmasıdır. Başka bir ifadeyle; İcra İflas Kanunu'nun 72/5. maddesi hükmüne göre, menfi tespit davasının davacı (borçlu) lehine sonuçlanması üzerine, alacak likit olsun veya olmasın, böyle bir alacağa dayalı takibin, haksız ve kötüniyetli olması halinde, istem varsa, davacı (borçlu) lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gereklidir. Takibin haksız olması tek başına yetmemekte, ayrıca kötüniyetli olması da gerekmekte olup, ispat yükü; takibin kötüniyetli olduğunu iddia eden davacı (borçlu)’nun üzerindedir. Nitekim aynı ilkeler, Hukuk Genel Kurulunun 17.03.2010 tarihli ve 2010/19-123 esas, 2010/154 karar, 07.12.2011 tarihli ve .../....-576 esas .../.... karar ve 20.03.2013 tarihli ve .../....-778 esas, .../.... sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi “Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.” hükmünü içermektedir. Madde metninden de anlaşıldığı üzere; davalı alacaklı lehine kötüniyet tazminatına hükmedebilmek için alacağını geç almış olması gerekir. Bunun içinde icra veznesine bir para girmesi ve bunun da dava açılması halinde verilen tedbir kararı nedeniyle alacaklıya zamanında ödenememiş olması gerekir. Eldeki davada davacının dava açmakta kötü niyetli olmadığı kaldı ki davasının 100.000,00 TL'Lik kısmı yönünden davacının takip başlatmakta kötü niyetli olduğu kanaatine varıldığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile 100.000,00 TL asıl alacağın %20'si üzerinden hesaplanacak kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın kısmen kabulü ile; 1-Davalının ... İcra Müdürlüğü'nün .../.... Esas sayılı dosyasında takibe konulan senetten kaynaklı davalıya 100.000,00 TL asıl alacak ve 37.459,59 TL işlemiş faiz yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin şartları oluşmadığından reddine, 3-Davacının kötüniyet tazminatı talebinin kabulü ile 100.000,00 TL asıl alacağın %20'si üzerinden hesaplanacak kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 9.389,86-TL harcın başlangıçta peşin alınan 9.587,21 TL harçtan mahsubu ile artan 197,35 TL harcın karar esinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, 5-Davacı tarafından yatırılan 9.389,86-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yapılan; 8.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 321,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.321,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.997,04-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 67.829,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 4600-TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranına göre 1.104,00-TL'sinin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, kalan 3.496,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 10- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE, Dair karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, karar gerekçesinin tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olarak verildi, açıkça okundu usulen tefhim olundu. 30/10/2026

Katip ... E-İMZA

Hakim ... E-İMZA