Bölge Adliye Mahkemesi 2026/91 E. 2026/88 K.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 41. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/91 - 2026/88 T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 41. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/91 KARAR NO : 2026/88 (DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR)

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

BAŞKAN : ÜYE : ÜYE : KATİP : İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ TARİHİ : 13/03/2024 NUMARASI : 2023/66 E. - 2024/134 K. DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVANIN KONUSU : Marka 2022-M-16765 Sayılı YİDK Kararı İptali Hükümsüzlük

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesince verilen 13/03/2024 tarih ve 2023/66 E. - 2024/134 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin 2021/087677 sayılı "..." ibareli markanın 05. sınıfta adına tescili başvurusuna müvekkilinin itirazlarının, davalı Kurum tarafından reddedildiğini, oysa davalının başvurusu ile müvekkiline ait 2019/128692 sayılı "..." ibareli marka arasında karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu ileri sürerek, YİDK'nın 2022-M-16765 sayılı kararının iptalini ve tescil edilmiş olması halinde diğer davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline ait "..." ibareli başvuru markasının, "..." ibareli marka ile ortalama tüketicide bıraktığı genel intiba ve markaların görünüm olarak benzer olmadığını, ilaç markalarında karıştırılma ihtimalinin değerlendirilmesinde, ilaçların reçeteli veya reçetesiz satılmasının gözetileceğini, reçeteli satılan ilaçlarda doktor ve eczacıların dikkate alınması gerekirken, reçetesiz satılan ilaçlarda ise bunların kullanıcılarının dikkate alınacağını, ilaçların doğrudan insan sağlığı ile bağlantılı olduğu düşünüldüğünde reçetesiz ilaçların alıcı kitlesinin dikkat düzeyinin sıradan bir ürünü alırken gösterdikleri dikkat düzeyinden çok daha fazla olduğunu ve markalar arasında 6. madde yönünden herhangi bir iltibas tehlikesinin olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davalının "..." ibareli marka başvurusu ile davacıya ait "..." ibareli tescilli markası arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak hedef tüketiciler nazarında iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, hedef alıcı kitlesinin, davacının "..." ibareli markası ile davalının "..." ibareli başvuru markalı malları arasında işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar algısı da oluşmayacağı ve taraf marka işaretleri benzemediğinden SMK 6/1 maddesindeki iltibasın bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin "..." ibareli markası ile davaya konu "..." ibareli marka arasında "..." ibaresinin ortaklığı nedeniyle görsel ve işitsel olarak benzerlik bulunduğunu, zira markalar arasında 6 harfin ortak olduğunu, öte yandan müvekkilinin markasındaki "u" harfi ile "n" harflerinin de form olarak benzer olduğunu, dosyada bulunan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, raporda 05/1 malların farmasotik mallar olduğu belirtilmişken, aynı sınıftaki diğer malların bu özellikte bulunmadığı hususuna nasıl varıldığının anlaşılamadığını, günümüz itibariyle 05/1. sınıfta olmasına rağmen bazı ilaçların online uygulamalarda satışının söz konusu olabildiğini, dolayısı ile tüketicilerin her zaman titiz davrandığının söylenemeyeceğini, markaların ayırt edilemeyecek derecede benzer olması ile birlikte 05. sınıfta aynı ve benzer emtialar kapsamında tescilli olmalarının karıştırılma tehlikesini gündeme getirdiğini, özellikle ilaçların söz konusu olduğu durumlarda kişilerin sağlığı bakımından daha dikkatli olunması gerektiğini, tüketicinin bilinçli olduğu kabul edilerek toplum sağlığının tehlikeye düşürülemeyeceğini ve Yargıtay uygulamasında 05. sınıfta bilinçli tüketicilere rağmen markaların karıştırılması ihtimalinin kabulüne dair kararlar bulunduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE: Dava, marka ile ilgili Kurum kararının iptali ve hükümsüzlük isteğine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İşlem dosyasının incelenmesinden, davalı şirketin 2021/087677 sayılı "..." ibareli markanın 05. sınıfta tescili başvurusunda bulunduğu, davacı şirketin 2019/128692 sayılı "..." ibareli markasına, dayalı olarak yaptığı itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından markalar benzer görülmediğinden, bu karara yönelik itirazının da bu kez YİDK'in 2022-M-16765 sayılı kararı ile reddedildiği, anılan kararın davacıya 9/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği ve davanın iki aylık hak düşürücü süre içinde 8/2/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesinin kabulü ve istinaf itirazları gözetildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık dava konusu "..." ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet ... ibareli markası arasında 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesi uyarınca iltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığı noktasındadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6/1 maddesi uyarınca, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa tescil edilemez. Açıklanan hüküm çerçevesinde markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir. Burada öncelikle iltibas (karıştırılma) kavramının da açıklanması gerekmektedir. İltibas, iki ayrı marka karşısında bulunan kişilerin, bu markaların benzerliği sebebiyle sunulan mal veya hizmetlerin aynı işletmeye veya ekonomik olarak bağlantı içerisinde bulunan işletmelere ait olduğunu düşünmeleri veya düşünme ihtimalleridir (Savaş Bozbel, Fikri Mülkiyet Hukuku, İstanbul 2015, s. 408- 409). İltibas ihtimalinin değerlendirilmesinde ölçü, bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, ortalama tüketicilerdir. Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında, mahkemece alınan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, davaya konu markanın kapsamına alınmak istenen 5. sınıf mallar davacının itiraza dayanak markasının tescilli olduğu 5. sınıf mallar ile aynı olduğundan taraf markaları arsında emtia benzerliği şartı gerçekleşmiştir. Marka işaretlerinin karşılaştırılmasına gelince, herhangi bir şekil unsuru içermeyen, düz yazı ile beyaz zemin üzerinde siyah renkle "..." ibaresinden oluşan davaya konu marka ile yine herhangi bir figüratif unsur içermeyen standart harf karakteri ile yazılı "..." ibaresinden oluşan davacı markası "..." ibaresi ile sonlanmaktadır. Aralarında eczacının da bulunduğu heyet tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, anılan bu ibare Prostat ilaçlarında kullanılan bir etken madde olup ilacın niteliğine/metoduna gönderme yapması nedeniyle özellikle "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler." bakımından ayırt ediciliği düşüktür. 5. sınıfın 1. alt grubunda yer alan mallar genel olarak farmasotik ürünler olup, Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırıldıktan sonra doktor tarafından reçetelenen ve eczacılar tarafından da yazılan reçetedeki teşhise göre hastaya verilen mallardır. Dolayısıyla Yargıtay 11. HD'nin yerleşik uygulaması gereği bu ürünlerin ortalama tüketicileri, doktorlar ve eczacılar olduklarından iltibas değerlendirmesinde, bu tüketicilerin bilinç düzeyleri gözetilmelidir. Bilirkişi raporundaki tespitler ile 5. sınıfa yönelik bu açıklamalar ışığında, davaya konu marka kapsamında bulunan 5. sınıfın 1 nolu alt gruplarında yer alan "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler." malları yönünden tüketicilerin bilinç ve dikkat düzeyinin yüksekliği nedeniyle markaların ilişkilendirilmesi de dahil karıştırılmasının söz konusu değildir. Buna karşılık 05. sınıfın 1 nolu alt grubunda sayılan mallar dışında kalan mallar yönünden "..." ibaresinin herhangi bir ilaç adı ya da etken maddesine atfı söz konusu olmadığından davacının "..." ibareli markası ile davaya konu ... markasının bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Uzun kelime markası sayılabilecek taraf markaları arasında kelimelerin başlangıcı farklı olsa da, devamında yer alan "..." harflerinin aynı dizilimle ortak olarak yer almakta olup bu harflerin ortaklığı taraf markaları arasında görsel ve işitsel olarak yüksek düzeyli bir benzerliğe neden olmuştur. Oluşan bu benzerlik ve emtia benzerliği nazara alındığında bütünsel algıda taraf markalarının ortalama tüketiciler nezdinde SMK'nın 6/1 maddesi anlamında karıştırılması ihtimalinin bulunduğu sonucuna varılmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararında kabul edildiği üzere iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olması karşısında, Dairemizce yeni bir bilirkişi incelemesine gerek görülmemiştir. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan nedenlerle dava konusu "..." ibareli başvuru ile redde mesnet "..." ibareli markalar arasında, 05. sınıftaki "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal radyoaktif maddeler, ilaç ihtiva eden kozmetikler." haricinde kalan mallar yönünden emtia ve marka işaretleri arasındaki benzerlik nedeniyle 6769 sayılı SMK'nın 6/1 maddesindeki koşulların oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde verilmesi doğru olmamış, HMK.'nın 353/1-b-2. maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlendiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜ ile Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 13/03/2024 tarih ve 2023/66 Esas - 2024/134 Karar sayılı kararın KALDIRILMASINA, 2-Davanın KISMEN KABULÜ ile YİDK'in 2022-M-16765 sayılı kararının "(05-2) Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler/insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. (05-3) Dış hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : dış dolgu maddeleri, dış kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay dış yapıştırma ve tamir maddeleri.(05-4) Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. (05-5) Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. (05-6) İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. (05-7) Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." yönünden İPTALİNE, 3-Davaya konu 2021/087677 sayılı markanın "(05-2) Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler/insan ve hayvanlar için diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; bebek mamaları; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. (05-3) Dış hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : dış dolgu maddeleri, dış kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay dış yapıştırma ve tamir maddeleri.(05-4) Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, kağıt ve tekstilden mamul çocuklar, yetişkinler ve evcil hayvanlar için bezler. (05-5) Zararlı böcek, zararlı bitki, zararlı mantar ve kemirgenleri yok edici maddeler. (05-6) İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı temizleyici ve kötü kokuları giderici maddeler. (05-7) Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), tıbbi amaçlı deterjanlar, ilaçlı sabunlar, dezenfekte edici sabunlar, antibakteriyel el losyonları." yönünden HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve sicilden TERKİNİNE, 4-Fazlaya dair istemlerin reddine, 5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00-TL maktu karar ve ilam harcından, peşin olarak yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10-TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. hükümlerince belirlenen 55.000,00-TL vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. hükümlerince belirlenen 55.000,00-TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 8-Davacı tarafından ilk derece Mahkemesinde yapılan 5.500,00-TL bilirkişi ücreti, 160-TL tebligat ve posta masrafı ile istinaf aşamasında yapılan 238,00-TL tebligat gideri ve posta masrafı 1.169,40-TL istinaf kanun yoluna başvuru harcından oluşan toplam 7.067,40-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre takdiren 1/2 kabul edilerek hesaplanan 3.533,70-TL'ye 179,90-TL peşin harç, 179,90-TL başvurma harcı eklenerek oluşan toplam 3.893,50-TL'nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Davalılar tarafından ilk derece ve istinaf aşamasında herhangi bir gider yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 10-Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen taraflara iadesine (HMK m.333), 11-Davacı tarafından istinaf başvurusunda peşin olarak yatırılan 427,60-TL istinaf karar ve ilam harcının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 12-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile 22/10/2026 tarihinde HMK 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde TEMYİZ YOLU açık olmak üzere karar verildi.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/10/2026

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.