Bölge Adliye Mahkemesi ·
Bölge Adliye Mahkemesi 2024/854 E. 2026/1790 K.
- Mahkeme
- Bölge Adliye Mahkemesi
- Esas No
- 2024/854
- Karar No
- 2026/1790
- Karar Tarihi
T.C. İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2024/854 KARAR NO : 2026/1790
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 15/03/2024 NUMARASI : 2023/991 Esas - 2024/210 Karar DAVANIN KONUSU : Ticari Şirket Genel Kurul Kararının İptali KARAR TARİHİ : 05/11/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 05/11/2026
Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/03/2024 tarih 2023/991 Esas 2024/210 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ....'in davalı şirketin %18,75, ...'ın ise %12,5 paylı ortağı olduğunu, 18.11.2023 tarihli genel kurul toplantısına ilişkin çağrının her iki müvekkiline 03.11.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, böylece çağrının toplantıdan en az on beş gün önce tebliğ edilmesi zorunluluğuna uyulmadığını, gündemin sehven 7 olarak numaralandırılan ikinci 7. maddesinde müdür olan ortağa ve şirkette hasar bölümü müdürü sıfatıyla hizmet verecek ortağa huzur hakkı verilmesi ile azami miktarının belirlenmesi hususunun yer aldığını, bu teklifin müvekkillerinin muhalefetine rağmen kabul edildiğini, şirketin on yılı aşkın süredir kâr payı dağıtmadığını ve huzur hakkı da ödemediğini, şirket müdürünün çoğunluğu sağlamak için diğer ortak...'a şirketin organizasyon yapısında bulunmayan hasar bölümü müdürlüğü kadrosu ihdas ederek maaşa bağladığını, bu yolla örtülü kâr dağıtımı yapıldığını, şirketin son yıl net kârının 451.613,05 TL olduğunu, asgari ücretin üç katı huzur hakkının yıllık 410.472,00 TL'ye tekabül ettiğini, iki ortağa yıllık toplam 957.768,00 TL huzur hakkı ödenmesinin TTK'nın 627. maddesindeki eşit işlem ilkesine aykırı olduğunu ve şirketin teknik iflasına yol açacağını, toplantıda 4, 5, 6 ve 7. gündem maddelerinin TTK'nın 420. maddesi uyarınca ertelenmesine karar verildiği halde bunlarla ayrılmaz bağlantı içinde bulunan huzur hakkı maddesinin ertelenmeksizin karara bağlanmasının iptal sebebi olduğunu, gündemin 8. maddesinde müvekkili ....'in ortaklıktan çıkarılması için mahkemeye başvurulmasına oy çokluğuyla karar verildiğini, müvekkilinin yalnızca yasadan kaynaklanan ortaklık haklarını kullandığını, toplantıda hazır bulunan ortakların da çağrının usulsüzlüğüne dayanarak iptal davası açabileceğini ileri sürerek genel kurul kararlarının yürütmesinin HMK'nın 390. maddesi uyarınca durdurulmasına, 18.11.2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların öncelikle çağrı usulüne uygun toplantı yapılmamış olması nedeniyle tamamının iptaline, aksi halde ikinci 7 numaralı karar ile toplantı tutanağında 9 olarak numaralandırılan ortaklıktan çıkarma konulu kararın ayrı ayrı iptaline ve kararın TTK'nın 450. maddesi uyarınca tescil ve ilanı için davalıya ihtarda bulunulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; toplantıya çağrının usulüne uygun olduğunu, toplantıya şirketin tüm ortaklarının katıldığını, toplantının şekline ilişkin itirazda bulunulmadığını ve ortakların toplantının sonuna kadar ayrılmadığını, bu nedenle TTK'nın 617/3. maddesi yollamasıyla limited şirketlerde de uygulanan çağrısız genel kurula ilişkin 416. maddesindeki şartların oluştuğunu, davacılar vekilinin isteği üzerine gündemin 4, 5, 6 ve 7. maddelerinin görüşülmesinin bir ay ertelendiğini, TTK'nın 394. maddesi uyarınca genel kurul kararıyla huzur hakkı ödenebileceğini, şirketin mali durumu gözetildiğinde kırk yıldır şirket müdürü olarak çalışan ...'a huzur hakkı ödenmesinin uygun olduğunu, müdür ortağa ödenecek huzur hakkının azami haddinin asgari ücretin dört katı olarak belirlenmesinin sürekli bu tutarın ödeneceği anlamına gelmediğini, TTK'nın 446. maddesi gereğince iptal davası açılabilmesi için toplantıya katılan ortağın karara olumsuz oy kullanarak muhalefetini ayrıca tutanağa geçirtmesi gerektiğini, oylama öncesi peşin muhalefetin mümkün olmadığını, davacılar vekilinin tutanağa geçirttiği hususların muhalefet şerhi değil oylama öncesi görüş niteliğinde olduğunu, bu nedenle ikinci 7 ve 9. gündem maddelerinde alınan kararlar yönünden özel dava şartının gerçekleşmediğini savunarak yürütmenin geri bırakılması isteminin reddine, davanın özel dava şartı yokluğundan usulden, aksi halde esastan reddine karar verilmesini istemiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davanın davalı şirketin 18.11.2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkin olduğu, hazır bulunanlar listesine göre 320.000,00 TL sermayeli ve 12.800 paylı şirketin tüm paylarının toplantıda asaleten veya vekaleten temsil edildiği, davacıların Av. ... tarafından vekaleten temsil edildiği, toplantı tutanağına göre gündemin 2, 3, 4, 5, 6 ve 7. maddelerindeki kararların davacılar temsilcisinin de olumlu oyuyla oy birliğiyle alındığı, sehven 7 olarak numaralandırılan huzur hakkına ilişkin maddede davacılar vekilinin söz alarak maddenin ertelenen gündem maddeleriyle bağlantılı olduğunu ve alınacak kararın örtülü kâr dağıtımı niteliğinde olup eşitlik ve dürüstlük kuralına aykırı olacağını belirterek karar alınmasına muhalif olduğunu beyan ettiği, yapılan oylamada müdür ortağa azami net asgari ücretin dört katı, hasar bölümü müdürü kadrosunda görev alacak ortağa azami net asgari ücretin üç katı huzur hakkı ödenmesine davacılar vekilinin ret oyuna karşılık oy çokluğuyla karar verildiği, 9. maddede ...'in ortaklıktan çıkarılması için mahkemeye başvurulması hususunda şirket müdürüne yetki verilmesine davacılar vekilinin ret oyuna karşılık oy çokluğuyla karar verildiği, davanın TTK'nın 445. maddesindeki üç aylık hak düşürücü süre içinde açıldığı, toplantıda tüm ortakların hazır bulunması veya temsil edilmesi ve toplantı şekline itiraz edilmemesi karşısında TTK'nın 416. maddesi uyarınca çağrısız genel kurulun şartlarının oluştuğu, toplantı gününün on beş gün önceden bildirilmediği gerekçesiyle çağrının usulsüzlüğünün ileri sürülmesinin TMK'nın 2. maddesindeki iyi niyet kuralıyla bağdaşmadığı, 1 numaralı gündem maddesinde alınmış bir karar bulunmadığı, oy birliğiyle alınan 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 numaralı kararlar yönünden ret oyu dahi bulunmayan davacıların TTK'nın 446. maddesi çerçevesinde dava açma hakkının bulunmadığı, oy çokluğuyla alınan kararlar yönünden ise davacı tarafça ret oyu kullanılmış olmakla birlikte karar sonrasında tutanağa ayrıca ve açıkça muhalefet şerhi yazdırılmadığı ve muhalefetin ayrı bir dilekçeyle de ileri sürülmediği, oylama öncesi bir öneriye karşı olunduğunun belirtilmesinin alınan karara muhalif olunduğu anlamını taşımadığı ve peşin muhalefetin mümkün olmadığı gerekçeleriyle 1 numaralı gündem maddesine ilişkin iptal istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer gündem maddelerinde alınan tüm kararlara ilişkin iptal isteminin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İSTİNAF NEDENLERİ : Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ortak veya temsilcisinin toplantıda hazır bulunmasının çağrının usulsüzlüğüne dayalı iptal davası açılmasına engel olmadığını, çağrının müvekkillerine 03.11.2023 tarihinde tebliğ edilmesiyle TTK'nın 617/2. maddesindeki on beş günlük sürenin ihlal edildiğini, TTK'nın 446/1-b maddesinin toplantıda hazır bulunan ve olumsuz oy kullanmamış pay sahiplerine dahi çağrının usulsüzlüğüne dayanarak dava açma hakkı tanıdığını, usulsüz çağrının muhalefet şerhi koşulu aranmaksızın iptal davası açma hakkı verdiğini, mahkemece iyi niyet değerlendirmesiyle usulden ret kararı verilmesinin TTK'nın 446/1. maddesine aykırı olduğunu, huzur hakkına ilişkin kararın müvekkillerinin muhalefetine rağmen kabul edildiğini, belirlenen huzur hakkının fahiş olduğunu, şirketin on yılı aşkın süredir kâr payı dağıtmadığını ve kırk yıldır huzur hakkı ödemediğini, şirket müdürünün diğer ortak ...'ı şirketin organizasyon yapısında bulunmayan bir kadro ihdas ederek maaşa bağladığını, şirketin son yıl net kârının 451.613,05 TL olmasına karşın asgari ücretin üç katı huzur hakkının yıllık 410.472,00 TL'ye ulaştığını, böylece şirketin tüm net kârının on yılı aşkın süredir şirkete uğramamış bir ortağa aktarılacağını ve bunun örtülü kâr dağıtımı niteliğinde olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/5118 esas sayılı kararında şirket gelirinin yarısından fazlasının yönetim kurulu üyelerine ücret olarak dağıtılmasına ilişkin kararın örtülü kâr dağıtımı niteliğinde ve eşitlik ile dürüstlük kurallarına aykırı bulunduğunu, mahkemenin peşin muhalefet tespitinin hatalı olduğunu, TTK'nın 446/1-a maddesi uyarınca oylama sırasında karara muhalif kalındığının tutanağa geçirilmiş olmasının yeterli olduğunu, muhalefetin gerekçeli olması gerektiğine ilişkin eski görüşün terk edildiğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/537 ve 2013/12250 esas sayılı kararlarında her gündem maddesinin oylanmasından sonra muhalif kalındığının belirtilmesinin yeterli görüldüğünü, toplantıda iptali istenen maddelere oylamadan önce muhalefetin açıkça beyan edildiği ve oylamada da muhalif kalındığının şerh düşüldüğünü, mahkemece işin esasına girilmeksizin karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılarak genel kurul kararlarının tamamının, aksi halde ikinci 7 numaralı karar ile 9 numaralı kararın iptaline karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, davalı limited şirketin 18.11.2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle 1 numaralı gündem maddesi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer kararlar yönünden davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır. TTK'nın 446. maddesine göre anonim şirket genel kurul kararlarına karşı, toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri ile yönetim kurulu ve kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri iptal davası açabilir. Limited şirketlerde genel kurul kararlarının hükümsüzlüğü davalarında 6102 sayılı TTK'nın 622. maddesi atfıyla anonim ortaklıkların genel kurul kararlarının iptalini ve butlanını düzenleyen aynı Kanun'un 445. ve devamı maddeleri uygulanır. Anonim şirketlerde genel kurul kararlarının yasa, ana sözleşme ve afaki iyi niyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptali isteminde bulunabilmek için, 6102 sayılı TTK'nın 446. maddesi gereğince toplantıya katılan ortağın karara ret oyu kullanarak muhalif kalması ve bu keyfiyeti zapta geçirmesi gerekmektedir. Oylama öncesi yapılan görüşme sırasında bir öneriye karşı olunduğunun belirtilmesi veya ret oyu kullanılması alınan karara muhalif olunduğu anlamını taşımamaktadır. Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin yerleşmiş içtihatlarında oylama öncesi peşin muhalefetin olmayacağı istikrarlı bir şekilde kabul edilmektedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 21.01.2021 tarih 2019/2293 Esas 2021/275 Karar sayılı ilamı) Bununla birlikte iptal davası açılabilmesi için aranan bu özel dava şartı yalnızca iptal edilebilirlik yaptırımına tabi kararlar yönünden geçerlidir. Butlan halleri, örnek verilmek suretiyle TTK'nın 447. maddesinde düzenlenmiş olup bu hükme göre, pay sahibinin vazgeçilmez nitelikteki haklarını sınırlayan veya ortadan kaldıran, pay sahibinin bilgi alma, denetleme ve inceleme haklarını kanunun izin verdiği ölçü dışında sınırlandıran ve şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerini ihlal eden genel kurul kararları batıldır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere mahkemece butlan hususunun resen gözetilmesi gerekmekte olup, butlan halinde karara usulüne uygun olarak muhalefet şerhi koyulmamasının da bir önemi bulunmamaktadır, iptal istemi muhalefet şerhi yokluğu gerekçesiyle reddedilmiş olsa dahi butlan sebeplerinin varlığı resen araştırılmadan karar verilmesi doğru değildir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06.05.2025 tarih 2024/3162 Esas 2025/3128 Karar sayılı ilamı) Somut olayın incelenmesinde, davalı şirketin 320.000,00 TL sermayeli ve 12.800 paylı bir limited şirket olduğu, paylardan 6.400 adedinin şirket müdürü ...'a, 2.400 adedinin ....'a, 2.400 adedinin davacı .....'e ve 1.600 adedinin davacı ...'a ait olduğu, 18.11.2023 tarihli genel kurul toplantısında tüm payların asaleten veya vekaleten temsil edildiği, gündemin 4, 5, 6 ve 7. maddelerini oluşturan 2012-2022 yıllarına ait faaliyet raporları, bilanço ve gelir tabloları, kâr ve zarar hakkında karar verilmesi ve müdürün ibrası hususlarının davacılar vekilinin TTK'nın 420/1. maddesine dayalı talebi üzerine oy birliğiyle 20.12.2023 tarihine ertelendiği, gündemin sehven 7 olarak numaralandırılan ikinci 7. maddesinde ise müdür olan ortağa ve hasar bölümü müdürü sıfatıyla hizmet verecek ortağa huzur hakkı verilmesi hususunun görüşmeye açıldığı, davacılar vekilinin bu maddenin de ertelenen maddelerle bağlantılı olduğunu, şirketin yıllardır kar payı dağıtmadığı gözetildiğinde alınacak kararın ortak....'a örtülü kar dağıtımı niteliğinde olacağını ve eşitlik ile dürüstlük kuralını ihlal edeceğini belirterek karar alınmasına muhalif olduğunu beyan ettiği, ortak...'ın boş olan hasar bölümü müdürlüğü kadrosuna talip olduğunu açıkladığı, yapılan oylamada müdür ortağa azami net asgari ücret tutarının dört katı, hasar bölümü müdürü kadrosuna alınarak bilfiil hizmet edecek ve tercihen ortaklardan biri olacak kişiye miktar takdiri müdüre ait olmak üzere azami net asgari ücret tutarının üç katı huzur hakkı ödenmesine davacılar vekilinin ret oyuna karşılık ... ve ....'ın kabul oylarıyla oy çokluğuyla karar verildiği, davacıların dava dilekçesinde şirketin on yılı aşkın süredir kar payı dağıtmadığını, son yıl net karının 451.613,05 TL olduğunu ve kararlaştırılan huzur haklarının yıllık toplamının şirketin net karını aştığını ileri sürerek kararın örtülü kar dağıtımı niteliğinde olduğunu iddia ettikleri, ilk derece mahkemesince ise şirketin ticari defter ve finansal tabloları getirtilmeksizin ve bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın yalnızca toplantı tutanağı ve ticaret sicili kayıtları üzerinden, oylama öncesi beyanın muhalefet şerhi sayılamayacağı gerekçesiyle huzur hakkına ilişkin karar yönünden de davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verildiği görülmüştür. Davacıların huzur hakkına ilişkin karara yönelik iddiaları, kararlaştırılan ödemelerin şirketin karlılık durumuyla orantısız olup kâr payı dağıtılmayan şirkette belli ortaklara örtülü kâr aktarımı sağladığı yönünde olup, bu iddia niteliği itibariyle yalnızca eşitlik ve dürüstlük kuralına aykırılık nedeniyle iptal edilebilirlik kapsamında kalmayıp, kararlaştırılan ödemelerin şirketin dağıtılabilir kârını aşarak sermayeden veya kanuni yedek akçelerden karşılanması sonucunu doğurması halinde TTK'nın 622. maddesi yollamasıyla 447/1-c maddesi anlamında sermayenin korunması hükümlerini ihlal eden ve butlanla malul bir karar bulunduğu iddiasını da içerdiği, yukarıda açıklandığı üzere butlan sebeplerinin varlığı mahkemece resen gözetilmesi gereken bir husus olup, butlanın tespiti için muhalefet şerhi şartı aranmadığından ilk derece mahkemesince huzur hakkına ilişkin ikinci 7 numaralı karar yönünden dava şartı yokluğundan ret kararı verilmesinden önce bu kararın butlanla malul olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. Buna göre, mahkemece davalı şirketin ticari defterleri ile bilanço ve gelir tabloları ve sonraki döneme ilişkin finansal kayıtlar getirtilerek şirketin net dönem kârı, özkaynak ve yedek akçe durumu ile dağıtılabilir kâr miktarı, hasar bölümü müdürlüğü kadrosunun şirketin organizasyon yapısında bulunup bulunmadığı, bu kadroya atama yapılıp yapılmadığı, atanan ortağın fiilen çalışıp çalışmadığı ve karar uyarınca bugüne kadar yapılan huzur hakkı ödemelerinin miktarı belirlenerek, mali müşavir ve ticari şirket işletmesi alanında uzman bilirkişilerden oluşan heyetten, genel kurul kararıyla belirlenen azami huzur hakkı tutarlarının şirketin kârı, mali yapısı ve ortaklara sağlanan hizmetin kapsamıyla orantılı olup olmadığı, bu ödemelerin şirketin dağıtılabilir kârı dışında sermaye veya kanuni yedek akçelerden karşılanmasını gerektirip gerektirmediği ve kararın sermayenin korunması hükümlerini ihlal eden örtülü kâr dağıtımı niteliğinde olup olmadığı konularında denetime elverişli ve gerekçeli rapor alınıp, butlan şartlarının oluştuğunun tespiti halinde bu yönde karar verilmesi, oluşmadığının anlaşılması halinde ise iptal istemi yönünden muhalefet şerhine ilişkin değerlendirme yapılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken ilk derece mahkemesince bu hususlar araştırılmaksızın yalnızca muhalefet şerhi bulunmadığı gerekçesiyle huzur hakkına ilişkin karar yönünden de davanın usulden reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ESASA İLİŞKİN SEBEPLER İNCELENMEKSİZİN KABULÜNE, 2-İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 15/03/2024 tarih 2023/991 Esas 2024/210 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dairemizin kararına uygun şekilde yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahal mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 5-İstinaf yoluna başvuran davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine, 6-Karar tebliği ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 05/11/2026